Skip to main content

Full text of "Laxdæla-saga"

See other formats


Digitized by the Internet Archive 

in 2011 with funding from 

University of Ottawa 



http://www.archive.org/details/laxdlasagaOOodds 



LAXD&LA • SAGA. 




SUMTIBUS LEGATI MAGN7EANI. 



LAXDiELA - SAGA 



SIVE 



HISTORIA DE REBUS GESTIS 

LAXDOLENSIUM. 



EX MANUSCRIPTIS LEGATI MAGN^EANI 



CUM 



INTERPRETATIONE LATINA, TRIBUS DISSERTATIONIBUS AD CALCEM 
ADJECTIS ET INDICIBUS TAM RERUM QVAM NOMINUM PROPRIORUM. 



niii i n f , ■ ■ '■ " iM| fi r iy in 



H A F N I JE. 

SUMTIBUS LEGATI MAGN/HANI EX TYPOGRAPHEO II A R T V. FRID. F O P P. 



MDCCCXXVT. 




* -*-»- , 



ierrsi 



CONSPECTUS VOLUMINIS. 



Pag. 

JL rcefalio I - XII. 

Historia Laxdolensium . 1-363« 

Hisloriola de Gunnaro 1 hidrandicida 364 - 385. 

Disqvisitio de imaginibus in cede Olavi Pavonis seculo Xmo exslructa , 
scenas aut actiones myihologicas reprccsentantibus. Auciore 

F. Magnusen 386-394. 

De %>i formulce "at ganga undir jardarmen". Auctore P. E. Miiller . 395-400. 

Nonnulla de notione vocis : Jarteikn. Auctore TV ' erlauff ... . 401-406. 

Index personarum in Laxdcela occurenlium 407 - 420. 

Index geographicus .... 421-425. 

Index rerum 426-440. 

Index voeum rariorum 441-442. 



P R £ F A T I O. 



JL-Jum index mythologicus ad calcem Eddae antiqvioris 
edendus prelo subjicitur, atqve in editione codicis anti- 
qvissimi legum islandicarum, Grdgds dicti, sumus occu- 
pati; unam alteramve earum, qvas in scriniis nostris as- 
servamus, narrationum in lucem proferre constituimus. 
Harum vero vix ulla, sive narrationis ambitum et con- 
cinnitatem spectes, sive rerum gestarum gravitatem et 
fidem reputes, nostri studio dignior videbatur, qvam illa 7 
qvae vitam moresqve Laxdaelensium tradit historia. 

Particulam qvidem hujus operis qvadraginta fere 
abhinc annis unus e nostris (G. J. Thorkelin) una cum 
versione anglica apud exteros edendam curavit*); totum 
vero opus vir perillustris J. Aall ? ferrifodinae in Norvegia 
possessor, de toto hocce litterarum genere multis nomi- 
nibus optime meritus, in lingvam vernaculam transtu- 
lit**). Nihilotamen secius et consilio instituti Magnaeani 
accommodate et studio priscae lingvae borealis alendo 



*) Fragments of english and irish history m the 9 th and 10 Ul Century. Lorf- 

don 17SS, 4 t0 . 
**) legitur in commentariis Norvegicis, qvibus titulus : Snga et Fierdingaars- 

skrift , udgivet af J. S. Munch, 3 B. p. 1-306. 

(O 

PT 



7 • 

- 



II 

idoneum esse existimavimus emcere, ut historia optimae 
notae de antiqvissimis Islandiae rebus islandice promulga- 
retur, atqve latinitate donata viris doctis exterarum qvo- 
qve gentium pateret. 

Pertinet nempe historia nostra ad classem istarum 
narrationum, qvae fata gentis cujusdam islandicae expo- 
nendo non solum antiqvissimum reipublicae, qvae in hac 
insula viguit, statum egregie illustrat, sed qvoqve velut 
in speculo monstrat, qvalis vitae in tota septentrione 
cum publicae tum privatae fuerit usus, anteqvam religio 
christiana nova instituta novosqve induceret mores. 

Habitavit ista familia in parte insulae occidentali, 
in valle qvodam juxta fluvium ob copiam salmonum 
Laxa nuncupatum, hinc nomine Laxdaelensium insignita. 
Cardo narrationis circa Olavum Pavonem, fdium ejus 
Kiartanum, nutriciumqve Bollium inprimis versatur; qvi 
qvidem ea floruerunt aetate, qva sacra christiana inter 
Islandos auctoritate publica fuerunt recepta. Neqve ta- 
men in vitis horum virorum describendis absolvitur vo- 
lumen, sed pro more Islandorum solito regreditur oratio 
ad primos insulae occupatores, eorumqve parentes, atqve 
haud pauca de hisce notatu dignissima affert. Postulavit 
desuper narrationis tenor, Kiartano a Bollio ob infau- 
stos Gudrunae amores interemto, ut simultates inde ex- 
ortae atqve ultiones hinc illinc sumtae ordine exponeren- 
tur. Ita ad senectutem usqve Gudrunae et famam floren- 
tem filii, qvem ex Bollio susceperat, deducitur narratio, 
vitas septem generationum complexa, qvarum autem 
non nisi qvatuor posteriores uberius illustrantur. 



III 

Habemus hic jurgia domestica, lites in foro ge- 
stas, certamina cruenta, amfores, mercaturas; varias ani- 
madvertimus aetatis istius superstitiones, primaqve reli- 
gionis christianae initia. Non finibus Islandiae circum- 
scribitur narratio, sed qvinqve reges Norvegiae, unus Hi- 
berniae, suas hic agunt partes. Neqve res gestae simplici- 
ter enarrantur, sed instruitur veluti scena, ipsos fabulae 
actores loqventes audimus, cernimus vestitum, agnoscimus 
vultum, atqve ita omnia oculis subjiciuntur iideiibus. 

Haec vero omnia historiae studiosis atqve antiqvi- 
tatum borealium scrutatoribus tum demum gravia vide- 
buntur, si de aiwmsm narrationis constiterit. His igitur 
hominibus, interdum satis morosis, ut pro virili satisfa- 
ciamus; inqvirendum erit, qvo tempore, qvo loco, qvo 
auctore historia Laxdaelensinm litteris fuerit consignata. 

Primum qvidem argumentis externis aetatem libri 
adstruere conabimur. Habemus scilicet non solum plures 
codices infra describendos, qvi satis ostendunt historiam 
hancce, qvalem nunc habemus, saltem ab initio inde 
seculi decimi qvarti fuisse exaratam, sed alia qvoqve 
historiarum monumenta ad setatem libri paulo accuratius 
constituendam possunt adhiberi. 

Ita legimus in historia Eyranorum.*) "Kemr hann 
(Snorri Godi) oc vicl margar sogur, oc getr hans i Lax~ 
dcelasogo , sem morgom er kunnigt , pviat hami var himz 
mesti vin Gudrunar Osvifrsdottr oc sona hennar > o: In 

*) Eyrbyggiasaga sive Eyranorum Historia, quam mandante et impensas faciente 
Perill. P. F. Sulim, versione, lectionum varietate ot indice rerum auxit G. 
J. Thorkelin; Havnise 1787, in 4 l °, p. 334. 

(i*) 



IV 

multis historiis de Snorrone agitur, ejus enim, ut multis 
innotuit, Laxdaelasaga mentionem facit — fuit nimirum 
intimus Gudrunae Osvifi filiae ejusqve filiorum amicus." 
Magna cum probabilitatis specie efficitur hancce de Ey- 
ranis historiam initio seculi decimi tertii fuisse scrip- 
tam.*) Si vero diceret aliqvis verba nuper allata non- 
nisi glossema constituere serius additum, docent mem- 
brana, in qvibus ipsa leguntur verba, haec initio saltem 
seculi decimi qvarti fuisse scripta. 

In nonnullis praeterea codicibus membranaceis, qvi 
vitam continent Gunnlaugi Vermilingvis **) fere medio 
seculo decimo qvarto exaratis, reperimus seqvens glos- 
sema p. 67' "pessi Audun hinn sami villdi eigi utan fly- 
tia sonu Osvifis hins spaka, epter vig Kiartans Olafs- 
sonar, sem segir i Laxdazlasogu , oc var Gunnlaugr po 
sidar enn petta o: Idem hic Audun, ut in Laxdaelensium 
historia perhibetur, Osviii sapientis filios, post caedem 
Kiartani Olai filii, peregre vehere recusavit. Gunnlau- 
gus tamen illo tempore posterior erat." Autor glossema- 
tis sine dubio respexit ea, qvae leguntur in historia no- 
stra de Audune cap. 51 p. 230- Dissensum aliqvem hic 
animadvertimus , dum noster Audunem ea ipsa aestate, 
qua Islandiam reliqverat, naufragio periisse contendit, 
alter vero eundem, triennio interjecto, Gunnlaugum ad 
exteros vexisse narrat. Possumus qvidem haec qvodam- 



*) vid. Sagabibliothek med Anmserkninger og indledende Afhandlinger af P. E. 

Muller; Kjobh. 1 D. 1817 p. 197. et ejusd. libr. vers. germ. p. 146. 
**) Sagan af Gunnlaugi Ormstungu og Skalld-Rafni. Ex manuscriptis Legati 

Maguaeani. Hafnise 1775 in 4 t0 , praef. p. XVI. 



V 

modo conciliare, statuentes Audunem hoc mortis genere 
qvadriennio serius periisse, sed dum noster addit Osvi- 
fum, virum sapientiae laude florentissimum, Auduni hocce 
infortunium minitantem augurasse, verosimile fit rumo- 
rem de naufragio Audunis, viri alias ignoti, ex ipso va- 
ticinio fuisse exortum. Hoc saltem constat autorem glos- 
sematis diversitatem aliqvam, non ita magnam, inter vi- 
tam Gunnlaugi & historiam Laxdaelensium notare vo- 
luisse, unde seqvitur, hanc historiam & qvidem litteris 
exaratam illi innotuisse. 

Tertium argumentum petimus ex narratione de 
Grettere Robusto*) sub finem seculi decimi tertii litteris 
mandata, in qvo leguntur seqventia: "petta haust feck 
Olafur Feilan Alfdysar Bareysku, pd andadist Audur 
hin Djupaudga* sem segir i sogu Laxdcela o: hac aestate 
Olavus Feilan Alfdisam Bareyskam uxorem duxit; eodem 
tempore obiit Audur Djupaudga, ut historia testatur 
Laxdaelensium." Spectant haec verba ad ea, quae in ini- 
tio historiae nostrae reperiuntur, atqve docent ambitum 
ejus ab hac saltem parte fuisse seculo decimo tertio ex- 
eunte eundem qvo nunc fruimur. 

Hisce testimoniis accedit comparatio cum ea de 
rebus gestis regis Olavi Trygvii nlii historia, qvae ex co- 
dice Flateyensi typis fuit expressa. **) Hujus nempe hi- 



** 



) Nockrer margfroder sogufsettir Islcndmga , ad Forlagi Hr. Vice-Logmansins 

Bjorns Marcussonar; Holum 1756 in 4 t0 , p. 87. 
) Saga ]>ess haloflega Herra Olafs Tryggvasonar Noregs Kongs (ed. Thord. 

Thorlacius). Prentud i Skalhollti Anno MDCLXXXIX. Vol. II. p. 87-98, 

p. 252-254. 



VI 

storiae vel potius historiarum collectionis autor, non 
modo lectores acl plenam de caede Kiartani & inimicitiis 
inde exortis narrationem in historia Laxdaelensium le- 
gendam ablegat;*) sed ipse Kiartani natales, apud regem 
Olavum commorationem, baptismum atqve mortem prae- 
maturam ita enarrat, ut in singulis verbis cum nostro 
saepius conspiret, interdum vero ab eo in rebus minutio- 
ribus discrepet, & pauca qvaedam addat. Hinc conclu- 
dimus historiam de rebus Lexdaelensium litteris consigna- 
tam ? sed recensione, ut dicunt, a nostra paullulum di- 
versam ipsi ad manus adfuisse. Ex subscriptione codicis 
satis constat hancce de rebus gestis regis Olavi Tryggvii 
iilii historiam manu Ionae Thordi filii, sacerdotis islandi- 
ci ? anno 1387 fuisse scriptam. Tota vero codicis ratio 
abunde docet sacerdotem modo partes librarii egisse at- 
qve historiam regis Olavi primi consarcinasse ex trans- 
latione operis latini de vita hujus regis a Gunnlaugo mo- 
nacho confecti, cui nonnullas diversis in locis narratiun- 
culas interseruerit. Ea, qvae de Kiartano ibi narrantur, 
tam arcte cum tota orationis serie cohaerent, ut ad ip- 
sum Gunnlaugi opus pertinuisse videantur; cui opinioni 
favet, primum ea observatio, totam de Kiartano histo- 
riam iisdem fere verbis, qvibus eam in codice Flateyensi 
legimus expressam, in altera recensione historiae regis 
Olavi primi ex codicibus optimae notae nuper evulgatre 
occurrere**); dein qvod multa de Kiartano eodem fere 



*) 1. c. P. 2 p. 254. 1. c. P. 2 p. S7-93. 125. 252-255. 

*) Fornmanna S^gur, eptir gomlum handritum, utgefnar atl tilhlutun hins 



Vll 

modo dicta legantur in breviore de Olavo primo histo- 
ria, qvam ab Oddo monacho conscriptam Reenhielmius 
edidit Upsaliae 1691 in 4 to , p. 129-134. 

Ex hisce omnibus evincitur recensionem historiae 
Laxdaelensium a nostra paullulum diversan sub iinem 
seculi decimi qvarti innotuisse, qvam a doctis monachis 
Gunnlaugo & Oddo sub finem seculi duodecimi florenti- 
bus jam fuisse adhibitam, magna cum probabilitatis spe- 
cie concludimus; nostram vero de rebus Laxdaelensium 
historiam ab initio inde seculi decimi qvarti multis in~ 
notuisse, unde seqvitur eandem seculo saltem decimo 
tertio fuisse exaratam. 

Suffragantur huic assertioni argumenta interna, 
styli nempe puritas atqve narrationis color ad priscam 
simplicitatem propius accedens. Solent autem narratio- 
nes Islandorum seqvioris aevi, cum insulsis figmentis, 
tum novitate verborum & affectata qvadam in periodis 
struendis concinnitate setatem prodere. 

Ab altera vero parte contendimus narrationem 
nostram vix ante linem seculi duodecimi litteris fuisse 
mandatam. Ambitus jam narrationis, annos centum & 
qvinqvaginta fere complectens, arguit progressus in arte 
historias conscribendi tum esse factos. Narrationes Is- 
landorum antiqvissimae v. c. Heidar-vigarsaga , dialogis 
scatent; nostra habet qvidem dialogos secl pauciores. 
Vocabula obsoleta, qvalia in historia Niali non pauca 



norrsena jfornfraeda fclags. Aunat Bindi: Saga Olafs komings Tryggvaso- 
nar. Kaupiaannahofn 1826. 2 Dcil-J p. 19-39, 253-258. ; 



vin 

reperiuntur, hic fere neutiqvam occurrunt. Duplici vice 
citatur Arius Multiscius p. 8 & p» 330, semel bistoria de 
Thorgilso Hollusonio p. 290, commemoratur qvoqve hi- 
storia de Njardvikingis p. 296. De Gellire autem Thor- 
gilsi filio asseritur p. 534: ejus fieri mentionem in multis 
narrationibus. Haec omnia aetatem innuunt, qva littera- 
rum inter Islandos studium ultra prima initia evectum 
laetiora ceperat incrementa. 

Vari33 qvoqve observationes ab autore nostro al- 
latae satis docent, tempus haud parvum effluxisse a rebus 
illis, qvas enarrat gestas, ad suam usqve aetatem v. c 
p. 2S-29: "Hoskuldus ad australem Norvegiae oram appu- 
lit ? atqve in Hordalandia egressus est, ubi postea Bior- 
gyn situm est." P. 33-35: "Hoskuldus in ostio fluminis 
Laxa in terram egressus navem exonerari atqve intra dic- 
tam amnem subduci jubebat, atqve navale circumstruen- 
dum curavit, cujus navalis adhuc vestigia* remanent." 
P. 37: "Melkorkustadis jam locus est desertus." P. 39: 
"Locus est piscatorius in Breidafiordo, qvi Biarneyar 
nuncupatus est. Multae ibi insulae et illis temporibus 
capturae admodum idoneae/' P. 67: "Hrutus templum in 
agro struxerat, illius adhuc vestigia remanent. Locus 
vocatur Trollaskeid (curriculum gigantum) publica jam 
ibi via Q>i6dgata);" P. 105: "Hoskuldo mortuo ortus est 
inter fratres sermo: patrem funerali convivio veneran- 
dum, id enim moris £uit. ,J P. 147: "villa sita est in 
valle, qvae versus occidentem inter Mulum et Grisartun- 
gam in montes flectitur. Valli jam Grimsdali nomen." 
P- 209: "Eo tempore multum fuit usitatum, ut latrinae fo- 



IX 

■ I II ■ I ■ ■ ■ m 

ris essent, et qvidem a villis aliqvantum remotae." P. 228: 
"Tum in Dalis nullum templum erat exstructum." In 
Genealogiis, quas noster more Islandorum solito identi- 
dem offert, offendimus p. 229 Eisteinum ab anno 1161 
archiepiscopum Nidrosiae, et p. 333 Ketillum abbatem, 
qvi ab anno 1221 monasterio Helgafellensi praefuit. Duo 
saltem stemmata p. 120 et p. 333 quatuor generationes 
recensent inde a Bollio Bollii iilio, cujus res gestae ad 
calcem historiae nostrae enarrantur; caetera vero stem- 
mata maturius desinunt. 

De regione, in qva historia nostra fuit confecta, 
multo brevior erit disputatio. Totus nimirum est auctor 
in rebus unius gentis, unius tractus, enarrandis. Tam 
accurate et situm locorum, et rationes itinerum notat, 
tam vivide describit totum hominum, qvos agentes indu- 
cit, habitum, ut res non solum patrias sed etiam gentili- 
tias posteris mandasse videatur; qvis vero ille fuerit, nos 
omnino latet. Nonnulli qvidem autumaverunt, Arium 
Multiscium, primum inter Islandos scriptorem, hujus 
qvoqve libri auctorem fuisse*), sed vix ulla alia de causa, 
nisi qvod Arius atavum habuerit Thorkelem, ultimum 
Gudrunae maritum. Nec mirum sane plerarumqve de re- 
bus islandicis narrationum auctores plane nos latere. Illi 
enim, qvi res majorum gestas litteris consignaverunt, li- 
brariorum magis qvam auctorum partes egisse videntur, 
dum narrationes, qvas ? continua orationis serie compre- 



*) Cfr. E. C. Werlauff de Ario Multiscio antiqvissimo Islandorum historico. 
Havnisc 1800 p. 93. 



(2) 



X 

hensas, saepius ore tradi audiverant, calamo exceptas in 
justam voluminis formam modo redegerint*). 

In ipsa narrationis indole nil est, qvodfidem auc- 
toris infringat. Spectra qvidem hic ofFendimus sed per- 
pauca, nonnullas incantationes , plura praesagia, haec 
vero priscis Islandis non secus ac monticolis Scotiae adeo 
solita & veluti indigena fuerunt, ut ad nativum narratio- 
nis colorem reqvirerentur. Majorem suspicionem pos- 
sent ea, qvae de matre Olavi Pavonis leguntur, movere; 
eam scilicet, qvam Hoskuldus, pater Olavi Pavonis, ser- 
vam a mangone in Norvegia emerat, liliam exstitisse 
Myrkiartanis , regis Irlandici, atqve taedio servitutis per- 
motam vocis defectum per plures annos simulasse, do- 
nec herus ipsam cum filio tenello, qvem ex ipsa susce- 
perat, loqventem offendit. Haec qvidem primo adspectu 
speciem fabulae romanensis referre videntur. Attamen 
satis constat in ista temporum barbarie, qva piratae om- 
nes oras infestarent, regulorum qvoqve fdias interdum 
fuisse raptas; Hoskuldum vero servam perpulchram, qvam 
peregrinans lecti sociam sibi adsciverat, post reditum, 
ut zelotypiam uxoris qvodammodo placaret, mutam co- 
ram omnibus per aliqvot annos venditasse satis est pro- 
babile. Iter Olavi Pavonis ad Myrkiartanem avunculum, 
Irlandiae regulum, nil continet, qvod fidem excedit; pro- 
sapiam vero ejus ab aeqvalibus regiam fuisse creditam 
ostendunt, cum donatio mortis causa a patre ipsi facta 



*) Cfr. P. E. Miiller iiber den Ursprung und Verfall der isliindischen Histo- 
riographie; Ropcnh. 1813 p. 81. 



XI 

(vid. pag. 102), tum istud qvod eidem, licet filio ancillae, 
cum Thorgerda, ex incljta Myramannorum stirpe orta, 
contigerit connubium. 

Omnia enumerare loca, in singulis Islandorum hi- 
storiis obvia ? qvae personas tangunt in hocce volumine 
occurrentes, nimis foret molestum, sed potiora qvsedam 
testimonia hic commemoranda esse duximus. Ita liber 
Originum Islandiae*) pluribus in locis Olavum Pavonem 
nominat unacum majoribus ejus, Kiartanum, Bollium, 
Gudrunam, maritos ejus & liberos. Quicunqve in priore 
historiae nostrae parte eminent, passim occurrunt fii sche- 
dis Arii multiscii, historia Orcadensium, historia Eyra- 
norum, Niali, Eigilli, Gunnlaugi Vermi-lingvis & Grette- 
ris. Omnes antiqvi scriptores, qvi initia religionis chri- 
stianae inter Islandos sparsae tradiderunt, nonnulla afife- 
runt de Kiartano ejusqve apud regem Olavum Tryggvii 
filium commorationem**). Noster res Kiartani gestas 
majori cum studio persecutus addidit plura ? in qvibus 
hoc imprimis memoratu dignum, qvod Kiartanus, in 
portu Nidrosiae hiemans, indignatus, qvod rex Olavus Is- 
landos hospites vi ad sacra Christianorum trahere vellet, 
sociis proposuerit, ut agmine facto regem imparatum 
media nocte cum ferro & igne invaderent, ne ipsi in- 
digna paterentur. Ferox sane consilium, sed neqve a 

*) Islands Landnamabok, Havniae 1784. vid: indicem personarum locupletis- 
simum. 
**) Praeter historias de rebus gestis regis Olavi Tryggvii filii antea allatas cfr: 
historia regum Norvegicorum a Snorrio Sturlse filio conscripta , edil. Havn. 
in Fol. vol. 1 p. 285-288 p. 327 sive historise regis Olavi cap. 88-89, 113. 
Kristnisaga , Havnise 1773 p. 70. 

(2*) 



XII 

moribus istius arvi, neqve ab elata mente auctoris alie- 
num. Facile vero intelligitur, cur clerici, qvi liistoriam 
religionis christianae in patriam introductae scripserint, 
nefarium istud contra inclytum verae religionis praeconem 
omiserint consilium. Addit praeterea noster (p. 172) re- 
gem per speculatores de verbis, qvae effuderat Kiartanus, 
certiorem factum, hunc postridie cum sociis in coneio- 
nem vocasse, atqve ferociam consilii ejus leniter satis 
increpantem dimisisse intactum cum his verbis: ipsum 
Deum afnrmare se neminem velle ad se invitum perve- 
nire. Mira sane isto tempore humanitas, qvae cum vio- 
lentia, ne dicamus crudelitatem, istius regis in religione 
propaganda, vix conciliari posse videtur. Sed tamen 
aderant causae sat graves, qvae hanc svaderent mansvetu- 
dinem; intellexit nempe rex, se clementia erga hospites 
Christianismo tanto facilius in Islandia aditum esse pa- 
raturum; satis autem constat regem istum non modo 
prudenter sed interdum callide *) propagationi religionis 
consuluisse. Summa qvidem crudelitate in multos S33- 
viit, qvi nova sacra admittere noluerunt, sed plerumqve 
in eos, qvos malarum superstitionis artium suspectos ha- 
buit. Ipsa deniqve Kiartani in consiliis capiendis auda- 
cia, in confitendis sinceritas, regi generoso vix displi- 
cuerunt. 

Praeter libros jam memoratos Kiartani mentio qvo- 
qve fit in historia Gunnlaugi Vermilingvis p. 4, in Fost- 



y ) Historia rcgum Norvegicorum a Snorrio Slurlae filio conscripta vol. I. in 
hisioria regis Olavi Tryggvii filii capp. 65. 78. 



XIII 

braedrasaga p. 3, nec non in historia filiorum Drop- 
laugae nondum edita cap. 3« Lapis ejus sepulchralis in- 
scriptione runica insignitus visitur adhuc in coemeterio 
aedis Borg, nomarchiae Myrensis. *) Qvartus Gudrunae mari- 
tus Thorkell Eyolfi filius, vir magnae inter suos auctorita- 
tis, commemoratur in historia Biorni Hytdalorum athletae, 
nondum typis evulgata, in Hungurvaka p. 36, in Land- 
nama p. 113, et in historia Olavi Sancti apud Snorrium 
Sturlae fdium, vol. 2, p. 204, 207, 210. Sed ex compara- 
tione cum opere Snorrii magnae hic surgunt difficultates 
chronologicae. Narrat nempe noster Thorkelem una cum 
filio Gellere duodecenni regem Olavum Nidrosiae de- 
gentem adiisse, ibiqve hyemem transegisse; anno se- 
qventi in patriam fuisse reversum, dein nonnullis men- 
sibus interjectis eversa nave periisse qvadriennium ante 
caedem Olavi sancti, igitur anno MXXVI; in qvo qvidem 
anno constituendo noster annales Islandorum consentien- 
tes habet. Snorrius vero narrat p. 207 Thorkelem anno 
MXXIV una cum aliis nonnullis Islandiae proceribus, nun- 
tio a rege Olavo misso, Nidrosiam fuisse invitatum; inter 
proceres Islandos autem constitutum fuisse, ut ipsi in 
insula remanerent, singuli vero alios suo loco mitte- 
rent. Anno itaqve seqventi Gellerem Thorkeli fdium una 
cum aliis nonnullis optimatum filiis convenisse regem, 
sed anno praeterlapso patriam solum cum mandato regis 
repetiisse p. (231-232) atqve inde anno MXXVII ad Nor- 



*) EgS e i't Olafsens og Biarne Povelsens Reise gienncm Island, Sord 1772. 1 D. 
S. 235. Antiqvariske Annaler IV de B. 2 det Heftc, S. 343-44. 



XIV 

vegiam rediisse, regem autem Olayum anno seqventi 
demum convenisse Sarpsburgi degentem p. 282. Ex hac 
itinerum ratione seqvitur, patrem Gelleris neqve anno 
millesimo vicesimo qvarto, neqve duobus annis seqven- 
tibus, fuisse inNorvegia; eumqve demum anno MXXVIIl 
regem Olavum convenisse, non Nidrosiae sed vel Sarps- 
burgi vel Tunsbergae, neqve filium secum habuisse duo- 
decennem sed tum sedecim annos natum. Auctor itaqve 
noster videtur primam Gelleris ad Norvegiam profectio- 
nem cum ultima Thorkelis permiscuisse, atqve eo errore 
deceptum annum Thorkelis emortualem qvadriennio ante 
caedem regis constituisse, licet initio ejusdem anni con- 
tigerit. Annalistae Islandorum, auctoritate scriptoris nostri 
haud dubie abrepti, eundem admiserunt errorem. 

Duo alia sphalmata chronologica in historia Bol- 
lii junioris reperiuntur. Narrat auctor Bollium juniorem 
fuisse posthumum, eundem vero duodecennem ultionem 
caedis paternae aliis opitulantibus sumsisse ab Helgio iilio 
Hardbeini. Jam vero constat Helgium caesum fuisse anno 
millesimo decimo, biennio ante natales Gelleris, Bollius 
vero pater necatus est anno millesimo sexto vel septimo, 
unde seqvitur fdium ejus posthumum, qvatuor annis in- 
terjectis, haud exstitisse duodecennem. 

Alter vero error chronologicus occurrit in parte 
ultima historiae Bollii junioris. Narratur scilicet eum ali- 
qvot annis post mortem Snorrii, vitrici ejus, elapsis tanto- 
pere inclaruisse ? ut Gudmundus Dives, amicitiae cum 
eo ineundae cupidus ? ipsum ad viliam suam invitaverit; 
in eo autem itinere Bollium insidias inimicorum fortitu- 



XV 



dine sua superasse. Jam vero aliunde constat Gud- 
mundiim ante mortem Snorrii obiisse. Sed observandum 
est Gudmundi partes hic fuisse inferiores, neqve narra- 
tionis ordinem ullo modo turbari, sive Gudmundus fue- 
rit sive alius forte optimatum ejusdem provinciae, qvi 
Bollium ad iter suscipiendum perduxerit. Tota praeterea 
de Bollio juniore narratio, per se fide satis digna, in 
nonnullis codicibus deest, atqve vinculo adeo levi cum 
historia praecedente cohaeret, ut serius addita videatur. 

Hi itaqve errores chronologici fidem totius narra- 
tionis tanto minus infringere valent, qvanto facilius in 
historia ex traditione orali* calamo excepta et vix cum 
ullis aliorum librorum testimoniis comparata potuerunt 
oriri. Durius igitur videbitur, qvod Thormodus Tor- 
faeus, V. cl., m historia sua Norvegiae propter hos er- 
rores de nostro auctore tulit judicium*). 

Sententiam de historia nostra multo aeqviorem ab 
auctore doctissimo historiae ecclesiasticae Islandiae Finno 
Johannaeo his verbis expressam legimus (Hist. eccles. Isl. 



') Histoi*iae rerum norvegicarum pars tertia p. 173 "Valde in hoc anno, ut 
plerumqve alias , historia , qvae Laxdaela inscribitur, et inter prascipua 
Islandorum documenta habetur, hallucinatur ; dum haec ad annum MXXVI 
refert; obitum enim Thorkelis in qvadriennium ante caedem Sancti Olavi 
contigisse tradit; Gelleremqve ejus filium tunc annorum tredecim; nam 
ex capite hujus historia? XXVIII (rectius XXIX sive p. 122-124) constat, 
illum inter procerum Islandia^ filios accitu regis anno MXXV ad eum patria 
profectum , annoque seqventi eo cum mandatis deferendis remissum; nam 
si anno XXVI Thorkell periit, oportuit eum anno praecedenti apud regem 
in Norvegia fuisse una cum filio Gellere, idqve undecimo ajtatis illius anno, 
scqventi autem Gellerem remissum certe legationis negotio immaturum. Ita- 
qve illa historia male digesta , partiin ctiam figuientis cori'upta in alium 



XVI 

vol. 4. praefat. p. VI) :" Laxdaelensium historia etiam egre- 
gia, speciatim prior ejus pars, qvae in plurimis Eyr- 
byggensi non inferior censenda est. In posteriore vero, 
qvae aBollii Bollii filii vita computari potest, haud parum 
degenerat, maxime in Chronologia, qvapropter hanc par- 
tem ab alio auctore post assutam esse suspicor." 

Huic de indole & auctoritate historiae Laxdalen- 
sium disqvisitioni finem imponimus, notitiam subsidio- 
rum, qvibus in praesenti editione adornanda usi sumus, 
lectori exhibentes. Eandem ac in prioribus hLstoriarum 
islandicarum editionibus, secuti sumus methodum, . tex- 
tum nempe ad Codicem praestantissimae & antiqvissimae 
notae concinnando & discrepantias in caeteris codicibus & 
apographis occurrentes, textui subjungendo. Perlustra- 
tis igitur subsidiis manuscriptis in bibliotheca Arna-Mag- 
naeana obviis, agmen ducere nobis visa est notissima 
& elegantis scripturae membrana N° 132 in folio, com- 
plures continens historias islandicas, inter qvas Viga- 
glumi, Egilli Skallagrimii, Fimbogii robusti, qvorum 



ordinem redigenda est." Ipse Torfams in hocce judicio ferendo haud dubie 
vario modo hallucinatus est. Ponit nempe Gellerem anno MXXV undecim. 
annos natutn haud Iegationi obeimdae fuisse maturum. Sed anno MXXV 
Geller erat duodecennis , neqve legatione fungebatur sed obsidis loco ad re- 
gcm mittcbatur , deindc cum mandato regis , forte cum litteris ejus , ad pa- 
triam reversus est. Pranerea suniit Torfscus, licet in narratione Snorrii 
subsistens, Thorkclem anno MXXV regem Olavum adiisse, id vero apcrte 
repugnat Snorrio asserenti , qvod ipsi oplimates in Islandia remanserint, 
fdios vero suos ad regem miserint. Iri eadem pagina Torfseus miro errore 
Gellerem Arii Polyhistoris patrem nuncupaverat, licet satis constat Gelle- 
rem hujus Avii fuisse avum patemum. 



XVII 

editores ad ductum hujus codicis textum expresserunt, 
nec non Niali, cujus in lingvam latinam translatori in- 
ter alios codices ad manus fuit. Scripturae specimen 
seri incisum exhibet Vitae Egilli editio Hafniensis. Caete- 
roqvin de hujus codicis aetate, nostro judicio ad ini- 
tium Seculi XIV U referenda, orthographia, elegantia lite- 
rarum & pretio, in universum consulantur, qvae in 
prolegomenis ad dictas historias commemorata sunt. Hi- 
storiam Laxdalensium in hoc codice folia 43, lectu in- 
terdum sat diincilia, complectentem exscripsit Ludima- 
gister Hafniensis TVium, gentelslandus, exscriptum vero, 
anteqvam prelo comitteretur, cum ipsa membrana contu- 
lit vir reverendus Gunnlaugus O. Oddsen, Assessor Con- 
sistorialis & AEdis cathedralis Reykavicensis sacerdos, huc- 
usque Stipendiarius Arna-Magn3eanus. — Plenam & locu- 
pletem lectionis varietatem, qvalem sistunt aliae historia?, 
a nobis editae, qvales sunt Niala & Eigla, subjungere 
haud e re visum est, gravioris vero momenti diversitates 
suppeditarunt nonnulla Manuscripta Arna-Magnaeana ex. 
gr. Apographa chartacea in folio N° 125 & 127, N°. 123, 
in capite 78 yo hujus editionis desinens, nec non N° 124, 
juxta Arnam Magnaeum ex fragmento membranaceo, non- 
nulla Gretlae & Eyrbyggiae continente, nunc vero deper- 
dito, tradux. Rarius consultum ivimus fragmentum histo- 
riae nostrae, qvod occurrit in membrana N° 128, medio 
Sec. XVII tirao scrrpta, (vid. Eigla Praef. p. XIV. Vabnsdce- 
lasaga Praef. p. XVI.) sed, Arna-Magnaeo judice, anti- 
qvioris codicis progenie. Nonnulla vero apographa char- 
tacea sub. N° 158 in folio & N°. 441, in qvarto omnino 

(5) 



XVIII 

neglecta esse minus dolemus, qvam infortunium, qvo 
nobis, dum textus prelo praepararetur, latuere 4 folia 
membranacea (N° 162) antiqva & eleganti manu scripta. 

Narrationi de rebus Laxdolensium subjunximus 
historiolam de Gunnaro Thidrandicida. Brevis ista nar- 
ratio vel eadem est, qvae nomine Niardvikingasagae cita- 
tur p. 296, vel ejusdem cum ista historia argumenti. Le- 
gitur integra cum nonnullis additamentis et variationibus 
in prolixiore recensione historiae de filiis Droplaugae*) 
nondum edita. Totus narrationis tenor iidem sibi po- 
stulat, atqve scriptorem arguit saeculo duodecimo haud 
juniorem. Ad Textum concinnandum usi sumus apo- 
graphis chartaceis N° 144 & 158 in Folio. 

Versionem latinam elaboravit vir ingeniosissimus 
Th. G. Repp, nunc Subpraefectus Bibliothecae Edinburgen- 
sis Jurisconsultorum, qvae The Advocates Library vulgo 
appellatur, et ad textum propius accommodare studuit 
laudatus Assessor Oddsen, cujus de hac Editione meritis 
jure qvoqve annumerari debet sollertia, qva correctoris 
partibus functus est. *— Deniqve indicibus accurate con- 
scribendis, Thorgerus Gudmundi, Sacri Ministerii Can- 
didatus, Stipendiarius Legati Arnae-Magnaeani, antiquita- 
tumqve patriae studiosus, operam dedit. 

Scriptum Hafnise, d. 30 Sept. 1826» 
Monrad, Schlegel. B.Thorlacius. Werlauff. P.E.Muller. Finn Magnusen. 

G. J. Thorkeiin. 



*) vid. Sagabibliothck 1 D. S. 145, 86-87 ; in versione hujus libri germanica 
p. 104, 63. 



LAXDjELA-SAGA. 



HISTORIA LAXDCJLENSIUM. 






CAP. 



i . 



K 



.etill Flatnefr het madr, sonr Biarnar Bunu, hann var hers- 
ir rikr i Noregi ok kynsfdrr, hann bid i Raumsdal i Raumsdaelafylki, 
pat er milli Sunnmaerar ok Nordmaerar. Ketill FJatnefr atti Yngvildi 
dottur Ketils Vedurs agiaets manns, tpeirra born voru V., het einn Bidrn 
enn austraeni, annar Helgi Bidlan, pdrunn Hyrna het dottir Ketils, er atti 
Helgi enn magri, son Eyvindar Austmanns ok Rafdrtu ddttur Kiarfals Ira- 
kdngs. Unnr en diupaudga var enn ddttir Ketils er atti Olafr hviti In- 
giallds son, Frdda sonar ens fraekna er Svertlingar drapu. Jorunn Mann- 
vitsbrecka het enn ddttir Ketils,, hiin var modir Ketils hins fiflska er nam 
land i Kirkiubae, hans son var Asbidrn, fadir porsteins, fodur Surts, fod- 
ur Sighvats Logsoguraanz, 



CAP. 2. 

A ofanverdum ddgum Ketils hofst riki Haralds kdngs ens har- 
fagra, sva at eingi fylkiskongr tpreifst i landinu ne annat stdrmenni, 
nema hann redi einn nafnbotum tpeirra; en er Ketill fretti tpeita, at Har- 
aldr kdngr hafdi hdnum slikan kost aetlat sem ddrum rikis mdnnum at hafa 
fraendur sina uboetta en gerr po at leigu-manni sialfr sidan , stefnir hann 
Iping vid frceudur sina, ok hof sva nuil sitt : kunnig hafa ydur verit skipti 







CAP. I. 

)etillus Flatnefus (Silus) eratnomen viro, qvi Bjarni Bunw 

(fl uenti pr osilientis, v. rudipedis) fdius, comes erat in Norvagia 

dives atqve nobilis. llle Raumsdali in trttctu Raumsdalensi , qvi locus 

Nordmariam atqve Sunnmariam inierjacet, habitabat. JLetillo Flatnefo 

uxor erat Yngvilda, proeclari viri Ketilli Vedurisfiliai qvinqve erant illis 

liberi: uni Ketilli filio nomen erat Bjorn Austrcenus ; alteri Helgius Bjolan ; 

filia erat Ketillo, qvce Thorunna Ilyrna [cornuta) nominaia, Ilelgio Magro 

(macello) filio Eyvindi Austmanni atqve Rafartai Kjarfali Hibernia? Regis 

filios nupta erat. Unnura Diupaudga (proedives) etiam erat Ketilli filia, 

qvam Olaus Hviius (Jtlbus) Ingjaldifilius } cufuspatrem Frothonem Frcek- 

num Svertlingi interfecere } in matrimonio habebat. Jorunna Mannvitsbrelcka 

Ketilli qvoqve filiaerat , illa erat mater Kelilli Fifiski [stulti) qvi Kyrk- 

jubaji terram occupavit, huic erat filius Asbjornus Thorsteini pater , 

Thorsteino erat Surtus, Surto vero Sighvatus jurisconsultus, filius. 

CAP. II. 

Liiim Keiillus Flatnefus natu jamgrandior esset, Haraldus Har- 
fagrus [Pulchricomus) rerum potiri coepit, tum nec Fyllcjorum*) reges 



*J Minutula Norvagioe regna & illa tamen independentia vix ullo nisi forte interdum 
militaris foederis vinculo inter seJunctaFylki vocata sunt. Vox «Folk sive~F\oc\v 
derivala (ge?is sive grex), Fylkiskcmgr paene per Regem gentilem reddere svadeo. 
Vehementer errant qvi tales provinciales Reges vocarunt. 

\2 



vor Haralds kdngs, ok parf ei pau at inna, pviat oss ber meiri naudsyn 
til at rada um vandkvaedi pau er ver eigum fyri hdndum, sannvitadan 
hefi ek fjandskap Haralds kdngs til vor, synist mer sva at ver munum 
ei f>adan traust fa, lftz mer sva sem oss seu II kostir gervir at flyia land, 
edr vera drepnir hverr 1 sinu rtimi, er ek ok pess fdsari at hafa sllkaii 
dauddaga sem fraendur minir, en eigi vil ek ydur leida i sva mikit vand- 
kvsedi mecl einraedi minu, £>viat mer er kunnigt skaplyndi frasnda minna 
ok vina at f>er vilit ei vid oss skiliast f>dtt mannraun se i nockur at fylgia 
mer. Bidrn son Ketils svaradi : skidtt mun ek birta minn vilia, ek vil 
gera at claemum gdfigra manna ok flyia land f>etta, pykjumst ek ecki af 
pvi vaxa, p6tt ek bida heima f>rsela Haralds kdngs, ok ellti £>eir oss af 
eignum vorum eda f>iggia af peim dauda med dllu. At £>essu var gorr godr 
rdnir ok pdtti petta drengiliga talat; petta racl var bundit, at peir mundu 
af landi fara, £>viat synir Ketils fystu £>essa miok, en eingi maellti i 
moti, Bidrn ok .Helgi villdu til Islands fara, pviat peir pdtust f>adan 
margt fysiligt fregnt hafa, sdgdu £>ar lands-kosti gdda ok purfli ecki fe at 
kaupa, kdlludu vera hvalrek mikinn ok laxveidar , enn fiskastod dllum 
missirum. Ketill sagdi : i pa veidistdd kem ek alldregi a gamals alldri ; 
sagdi Ketill pA sina aetlan at hann var fiisari vestr um haf, qvadst par 
virdast gott, voru honum par vida ldnd kunnig, pv'at hann hafcli par 
vida herjat. 



CAP. 3. 

ll.ptir petla. hafdi Ketill bod agaetr, p& gipti liann porunni Hyrnu 
ddttur sina Helga hinum magra, sem fyrr var rilat. Eptir J>at byr 
Kelill ferd sina or landi vestr um haf; Unnr dollir Iians fdr med hdnum 



nec magnatum aliqvis in Norvagia subsistere potuere, nisiille solus hono- 
rum esset arbiter. Cum autem Ketillus audiret eandem sibi atqye aliis 
magnatibus ab Haraldo conditionem parari : ut cognatorum caedes non 
expiarentur 8c ipse tamen subjiceretur, propinqvorum conventu convocato, 
ita exorsus est. Nota est vobis Haraldi erga nos procedendi ratio, neqve 
opus est eandem repeiere, graviore premente necessitate evitandi instaniis 
periculi; satis compertum habeo regis Haraldi in nos odium, nec muila 
mihi ab eo videtur subsidii spes ; duas igiturconditiones nobis restare sen- 
tio: aut in exilium eundi, aut in suo qvemqve loco interfectum iri; etiam 
Jioc magis svadet animus ut eandem qvam caeteri mei cognati mortem su- 
beam, nolo tamen insolentid med vos tanto periculo implicare, novi enim 
propinqvorum atqve amicorum meorum animum, vosqve me etiam in non— 
nullo periculo haud deserturos. BjornKeiillifiUusitarespondebat. Cito 
ego ineam sententiam revelabo ; egoenim nobilium virorum exempla seqvens, 
hanc terram relinqvam, nec honoris incrementum inde me accepturum puto 
si Regis Haraldi servos domi exspectem , illiqve nos a nostris possessio- 
nibus profligent, 1 aut nos ab illis morii iradamur. Hanc in sententiam plu- 
rimi pedibus ivere , idqve uti virum deceret dictum judicarunt, atqve istud 
consilium exilii subeundi receptum est, Ketilli ftliis multum adhortantibus, 
nec ullo resistente. JBjom et Helgius Islandiam petendam censuerunt, inde 
enim multa lceta sese exaudisse dixerunt : ierrce enim indolem bonam esse, 
nec opus emendo pecori, freqventes balenasin terram propelli, et captari 
salmones , omni vero ctnni tempore ibi capturam esse piscium. Ketillus 
dixit : piscatoria ha?c loca nunqvamego, qvi setate ita simprovectus, invisam. 
Id sibi in animo esse Ketillus affirmavit: potius occidentalia maria pera- 
grare , ibi enim bene esse, noiasqve sibi plurimas regiones, cum ea loca 
late armis infesiasset. 

CAP. III. 

Mostea Kelillus magnum insiiluit convivium , et fdiam suam 
Thorunnam Hyrnam Helgio Magro in matrimonium dedit, uti antea dic~ 
tum est. Tum Ketillus iier suum in occidentale mare parat. Filia si/a\ 



6 

ok margir adrir fraendur hans. Synir Keiils heldu pat sama sumar til Is- 
lands og Helgi Magri magr peirra. Biorn Ketilsson kom skipi sinu vestr 
i Breidafidrd ok sigldi inn eptir firdinum ok nasrr hinu sydra landinu par 
til er fidrdr skarst inn i landit, en fjall hatt stdd a nesinu fyri innan 
fiordinn, en ey la skamt fra landinu, Bidrn segir at peir mundu eiga 
par dvdl nockura. Biorn geck a land npp medr nockura menn ok reikadi 
iramm med sidnum, var par skamt milli fjalls ok fjdru, honum pdtti par 
bj r ggiligt, par fann Bidrn reknar dndvegis - sulur sinar i einni vik, pdtti 
peim pa avisat um bustadinn. Sidan nam Bidrn ser par land allt a 
millum Staf-dr ok Hraunfiardar ok bid par er sidan heitir i Biarnarhdfn, 
hann var kalladr Bidrn cnn austraeni ; hans kona var Giaflaug ddttir 
Kiallaks ens gamla, peirra synir voru peir Oltar ok Kiallakr, hans son 
var porgrimr fadir Viga Styrs ok Vermundar, enn ddtlir Kiallaks het 
Helga, hana atti Vestarr a Eyri son pdrolfs Blddruskalla, er nam Eyri, 
peirra son var porlakr fadir Steinpdrs a Eyri. Helgi Bidlan kom skipi 
sinu fyri sunnan land ok nam Kialarnes allt a milli Kollafiardar ok Hval- 
fiardar ok bid at Esjubergi til elli. Helgi kom skipi sinu fyri nordan land 
ok nam Eyiafidrd allan amilli Sigluness ok Reynisness ok bid i Kristnesi, 
fni peim Helga og pdrunni er komit Eyfirdinga kyn. 



CAP. 4. 

l\elill Flatnefr kom skipi sinu vid Skotland, ok feck gddar 
vidtdkur af tignum monnum, pviat hann var fra?gr madr ok storaettadr ok 
budu hdnum pann radakost par, sem hann vildi hafa. Ketill stadfestist 
t>ar ok annat fraendlid hans, nema porsteinn dotturson hans, hann lagdist 
Jaegar i hernad ok heriadi vida um Skotland ok feck jafnan sigr, sidan 
gdrdi hann sa?tt vid Skotia konvmg ok eignadist hdlft Skolland, ok vard 
konimgr yfir, hann atti puridi E} r vindar ddttur systur Helga ens magra, 



Unnura permulliqve alii illius propinqvi eum secuti sunt. Eadem cestate 
Ketilli filii comitante sororis marito Jfelgio Magro Islandiam petebant. 
Bjorn Ketilli filius navi occidentem versus in Breidafjordum vectus, au- 
stralem sinus oram legens, usqve dum alius sinus illi oram prcesecaret ; 
celsum autem intra sinum erat promontorium; ibi erat insula haud pro- 
cul a continente. Ibi aliqvantum commoraturum Bjorn se cum comitibus 
ajjirmavit. Tum in terramcum paucis egressus in littore vagatus est ; ibi 
parum spatii littora atqve montes interjacebat ; locaqve visa ad habitan- 
dum apta; illic in minore qvodam sinu columnas supremce sedis in terram 
ejectas Bjorn invenit; qvos res futurum habitaculum satis indicare vide- 
batur. Tum Bjorn totam illam terram 9 qvce fluvium Staf atqve Hraun- 
fjordum interjacet, occupavit, atqve in eo loco, qvi Bjarnarhofn postea dictus 
est, sedem fixit. Hic Bjorn Austrwnus cognomine vocalus est , illius uxor 
erat Gjafiauga, filiaKjallakiGamli, eorumfilii erant Ottarus 8t Kjallalcus, 
hujus filius vero Thorgrimus Vigastyris & Vermundi pater. KjallaJci 
filia, nomine Ilelga, nupta erat Vcstaro Eyrensi, filio 'Ihorolfi Blodru- 
shalli, qvi Eyram occupavit. Vestari atqve Helgce filius erat Thorlal-us, 
Steinthoris Eyrensis pater. Ilelgius Bjolan ad australem Islandice oram 
advectus , totam Kjalarnesiam , Kollafjordum inter atqve Hvalfjordum 
occupans, aitate jam grandis Esjubergi habitavit. Ilelgius Magrusbore- 
ali terrce navi appulsa totum Eyafjordum inter Siglunesum atqve Beyh^ 
janesum sub suam ditionem redegit atqve Kristnesi habitavit. Ab Helgio 
atqve Thorunna Eyfjordenses oriundi sunt. 

CAI\ IV. 

Ivetillus Flatnefus acl Scotiam adpellens , benigne a nobilio- 
ribus exceptus est ; ercct enim vir & per se, & stirpe illustris itaqve itii 
eas offerebant condiliones qvas ipse eligeret. Ketillus illic sedem fixit 
cum coeteris suis proj?inqvis, Thorsteino nepote suo excepto; qui beliorum 
cupidus Scotia/nqve late infestans, victor semper evasit. Tumfoedere cum 
rege Scotorum icio , dimidium terrce obtinuit atqve rex creatus esi; ille 
Thuridam Eyvindi filiam, Helgii Magri sororem, in matrimouio habuii, 



3 

Skottar heildu ei lengi saettina pviat peir sviku liann 1 trygd. Sva segir 
Ari porgilsson enn frodi um liflat porsteins at hann fell 6. Katanesi. 
Unnr diiipaudga var a Katanesi er porsteinn fell son hennar, ok er hiin 
fra pat al porsteinn var latinn, en fadir hennar andadr, pA pdttist hvin 
l^ar einga uppreist fa mundu. Eptir p>at laetr hun gdra knorr i skdgi a 
laun , ok er skipit var algort pi bio hiiri skipit ok hafdi aud fiar, hiin 
hafdi i brott med ser allt fraendlid sitt pat er a lifi var, ok pykiast menn 
varla dsemi til vita, at einn kvennmadr hafi komist i brott or pvilikum 
dfridi med jamnmiklu fe ok fdruneyti, ma af pvi marka at hun var mikit 
afbragd annarra kvenna. Unnur hafdi ok med ser marga pi\ ]nenn er mik- 
ils voru verdir ok stdraettadir. Madr er nefndr Kollr er einna var mest 
verdr af fdruneyti Unnar, kom £at mest til pess at hann var hersir at 
nafni. Sa madr var ok i ferd med Unni er Hdrdr het, hann var enn 
stdraettadr madr ok mikiis verdr. Unnur heldr skipinu i Orkneyiar pegar 
er hvin var biiin ; par dvaldist hiin Iitla hrid ; f>ar gipti hiin Grdu ddttur 
porsteins rauds , hiin var mddir Greiladar, er porfinnr jarl atti son Torf- 
Einars jarls, sonar Rdgnvalds Maera jarls, peirra son var Lddver, fadir 
Sigurdar jarls, fddur porfinns jarls, ok er padan komit kyn Orkneyinga 
jarla. Eptir £>at helt Unnur skipi sinu til Feereyia, ok atti f>ar nockura 
dvdl, par gipti hun adra dottur porsteins, sii het Oldf, padan er komin 
sii aett, er agiaetz er i pvi landi, er peir kalla Gdtuskeggia. 



CAP. 5. 

JN ii byst Unnr i brott or Faereyium ok lysir p\i fyri skip- 
verjum sinum at hiin aetlar til Islands, hiin liefir med ser Olaf Feilan son 
porsleins rauds ok sj^stur hans pser ligiptar voru; eptir pat laetr hiin i 
haf ok verdr vel reidfara, ok kemr skipi sinu fyri snnnan land a Vikr- 
arskeid, par bridta pau skipit i spdn, menn allir heldust ok sva 
fe. Sidan for hun a fund Helga brodur sins med XX menn, ok er hiin 



9 

Scotis parum fidiunfoedus, nam dolo malo eum deceperunt. De Thorsteini 
morte id memorat Arius Spakus (jnultiscius) Thorgilisfilius, qvodKatanesice 
biterfectus sit. UjinuraDjupaudga(prcedives) tum erat Katanesics, qvajido 
illiusfilius Thorsteinus occisus estj qvce cum Thorsteinum mortuum audiret, 
scireiqve patrem diem obiisse, spereficiendce cladis ademta y navem in syl- 
vd occulte fabricari jussit , qvce cum perfecta esset , paravit eandem ad 
iter, magnosqve thesauros collegit. llla superstites omnes propinqvos secum 
avexit. Rarissimi exempli fbejnhia, qva^propria solum freta vi e ierra tam 
infesta cum taniis gazis totqve comitibus aufugere posset , magnumqve hoc 
documentum est: qvantum illa sexum antecelluerit. Unnura etiam 
secum duxit viros honoratos atqve siirpis nobilis. Kollus erat nomen 
viro, qvi maximi fere habebaiur inier Unnurce comites. Id potissi- 
mum eo factum est , qvod ille Hersiris {comitis) dignitatem erat adepius. 
Alius qvoqve vir nomine Hordus genere nobilis atqve prcestans cum Un- 
nura profectus est. Paratis ad iier jiecessariis Unjiura versus Orcades 
cursum direxit, ibiqve brevi commorata Grocun filcam Thorsteini Raudi 
nuptum dedit; illa erat mater Grei/adce qvam Tliorfuuius cojjies filius 
Torfeinaris cojjiitis atqve Rognvaldi McerarujJi cojjiitis filii hi mairwiojiio 
habebat. Illoriun erat Lodverus filius Sigurdi cojjiitis pater , cujusfilius 
erat Thorfuimis cojnes, indeqve cojnitum orcadejisiiuji genus oriiujj est. 
Tujji versus bisulas Fcereyas Unnura cursujjifiexit, ibiqve aliqvajitiun jjio- 
rabatur atqve alicuji filiajji Thorstebii Olavcuji nojjiine elocavit. Jjideqve 
illa stirps, qvce prcestantissbna in illa habeiur terra, qvcunqve Gdtuskeggii 
nominant f oriujida est. 

CAP. V. 

[jcun Unnura ex Fcereyis profectiojiejji parat, nautisqve no- 
tum facit f sibi esse in anbno ad Islandiani tejidere. OIcivujji Feilan 
filium ThorsteiniRaudi illiusqve sorores, qvce adhucnuptce non essent ? illa 
secmn avexit. Postea in altiun tendebat 3 prosperoqve usa itbiere ad a'u- 
stralejji terrce (Islandice) partem in Vihurarslceidiuji Jiavejn adpulif ? ibi 
vero navi confracta f jjiortalbuji atqve opum qvicqvid erat f servaiiun est, 

B 



10 

kom J>ar geck hann a mdt henni ok baud henni til sin vid X mann, hiiii 
svaradi reiduliga, ok kvadst ei vitat hafa at hann vaeri slikt litilmenni ok 
ferr i brott, eellar hun nu at finna Biorn brodur sinn i Breidafirdi, ok er 
hann spyr til komu hennar, £>a ferr hann i mdt henni med fidlmenni ok 
fagnar henni vel , ok baud henni til sin med ollu lidi sinu, pviat liann 
kunni veglyndi systur sinnar, J>at likadi henni allvei ok packadi honum 
stdrmennsku sina. Hun var par um vetrinn ok var veitt it stdrmannligsta, 
£>viat efni vdru gndg ok ecki latit fe til spara; ok um varit fdr hun yfir 
Breidafiord, ok kom at nesi nockuru ok atu £>ar dagverd, J>at er sidann 
kallat Dogurdarnes, ok gengr £>ar af Medalfells - strond, sidan helt hun 
skipi sinu inn eptir Hvammsfirdi ok kom par at nesi einu, ok atti par 
dvol nockura , par tapadi Unnr kambi sinum, par heilir sidan Kambs- 
nes. Eptir £>at fdr hun um alla Breidafiardar dali, ok nam ser lond sva 
vida sem hurr vildi; sidan helt Unnr skipi sinu i fiardar botninn, voru 
£>ar reknar a land dndvegis sulur hennar, £>dtti henni J>a audvitat hvar 
hun skylldi bustad taka. Hun lastr boe reisa £>ar, er sidan heitir i 
Hvammi ok bid £>ar. pat sama var er Unnr setti bii saman i Hvammi 
feck Kollr porgerdar ddttur porsteins Rauds, £>at bod kostadi Unnr, laetr 
hun porgerdi heiman fylgia Laxardal allan, ok setti hann £>ar bu sam- 
an fyri sunnan Laxa, var KoIIr enn mesti tilkvaemdar-madr, peirra son 
var Hoskuldr. 



CAP. 6. 

Jiptir f>at gefr Unnr fleirum nidnnum af landnami sinu, Hdrd, 
gaf hun Hdrdadal allan ut til Skramuhlaups-ar , hann bid a Hdrda- 
bdlslad ok var mikill mcrkis-madr ok kynsaell, hans son var Asbidrn 
Audgi er bid i Ornolfsdal a Asbiarnarslddum, hann atti porbiorgu ddtlur 



II 

iiwi HelgiujJi fratrem adiit cum XX suorum; qvo uhi venium est, 
frater illi obvicun ivit &L sororem cumX sociis invitavit ; illa vero iracunde 
respojidebat, negavitqve sibi notum fuisse illum talem esse homunculum, 
atqve sic abiit, JBjornem fratrem suum in Breidafibrdo conventura f qvi 
ubi sororis adventum comperit , cum muliiiudine hominum illi obviam it 
benigneqve excipit f eamqve ad se cum toio suo comitatu hivitavit f ille 
enim sororis elatum animum ndscebat. Hoc illi perbene placuii, gratias- 
qve egit fratri ob illius animi magniiudinem. Ibi per hyemem commora- 
batur in magnificentissimo hospitio, saiis enim opum erat neqve pecu- 
niaeparsiiujn est; vere aulem Breidaffbrdimi trajecit atqve adpromontorium 
qvoddam adpulit ; ibi cum sociis prandvbat f unde loco Dagverdarjies 
{prandiipromonioriuni) nomen inditum est f indeqvel\ledalfellssir'6nd{Ut- 
tus jnontis intermedii) extendiiur, deinde na vi H vammsfjordum intra vit ibi- 
qve ad promontorium qvoddam appulit f paullum ibi commoraia , ibidem 
JJnnura pecten aj?iisit f inde loco nomen Kanibsjies (pectijiis promoji- 
toriujn). Postea omnes valles Breidafjbrdi peragravit, tajiiujjiqve terrce 
occupavit qvajiiujji ipsi placuit. Tujn vero navi in intima sinusadvecia 7 
supremce sedis colujjuias in terram ejectas invejiit. Jajjihaud ajjiplius iji- 
certus locus futuri habitaculi. Illa villam cedificajidam curavit in eo loco 
qvi postea Hvajjimus (patens ab imci parle cojivalliculci) jiuncupatus est ; 
ibiqve habiiavit. Eodejji vere^ qvo Ujuucra habiiaculum sibi cojistruxit 
Hvammi, Kollus Thorgerdajn filiajji Thorsteuii Raudiuxorejji duxit ; jiup- 
tiale illud cojiviviiuji Ujuiuroe hnpejisis peractiun est. Illa Thorgerdceio- 
tum Laxardalujji (salmojiuni ajjuiis valleni) pro dote dedit. Kollus habi— 
iaculum sibi struxit ui eo loco qvi a fluvio Laxci versus jjieridiem est ; 
illius erat perniagjia iji cojisilio auctoriias. Filius illi erat Ilosluldus. 

cap. yi. 

JLostea Ujuiura pluribus portiojiem terrce a se occupatce con- 
cessit. Hbrdo totum Hordadatum usqve adfluviiuji Slrcujiuhlaupsci cledit- 
Ille Hordabolstadis habiiavit ; vir illustris feliciscjve stirpis. Illiusfilius 
erat Asbjbrji Audgi (clives) qvi in Ornolfsdalo Asbjarjiarstadis habitavit. 



12 

Midfiardar Skeggia, £>eirra ddttir var Ingibidrg, er dtti Illugi hinn svarti, 
peirra synir voru £>eir Hermundr ok Gunnlaugr Ormstunga, £>at er kall- 
at Gilsbeckinga kyn. Unnr maelti vid sina menn : nu skulu £>er taka omb- 
un verka ydvarra, skortir oss nu ok ei faung til at gialda ydr starf 
ydvart ok godvilia, en ydr er pat kunnigt at ek hefi frelsi gefit peim 
manni, er Erpr heitir syni Melduns jarls, fdr £>at fiarri um sva stdraett- 
adan mann, at ek vilda at hann beri praels nafn. Sidan gaf Unnr hdnum 
Saudafells ldnd a millum Tiingu-ar ok Mid-ar, hans bdrn voru £>au Ormr 
ok Asgeirr, Gunnbidrn ok Halldis, er atti Dala-Alfr; Sdckolfi gaf hun Sdck- 
dlfsdal, ok bio hann par til ellij Hundi het madr lausingi hennar, 
hann var skotskr at aett, hdnum gaf hiin Hundadal. Osk het hin fidrda 
ddttir porsteins Rauds, hiin var mddir porsteins Surts ens spaka er fann 
sumarauka. pdrhilldr het en fimla dottir porsteins, hun var mddir 
Alfs i Ddlunij telr margr kyn sitt til hans, hans ddttir var porgerdr 
kona Ara Mtirssonar a Reykianesi, Atlasonar ens skialga ok Biargar Ey- 
vindnr ddttur, systur Helga hins magra, £>adan eru komnir Reyknesfngar. 
Vigdis het hin VI dottir porsteins Rauds, padan eru komnir Hdfdamenn i 
Eyiafirdi. 



CAP. 7. 

CJlafr Feilan var yngstr barna porsteins, hann var mikill madr 
ok sterkr, fridr synum ok atgervis - madr enn mesti , hann mat 
Unnr umfram alla menn ok lysti J>vi fyri mdnnum at luin setladi Olafi 
allar eignir eplir sinn dag i Hvammi. Unnr gerdiz f>a midg ellimdd, hiin 
kallar til sin Olaf Feilan ok maelti : £>at hefir mer komit i hug, fraendi, at 



13 

Ille Thorhjergam filiam Skeggli Midjjordensis in mairimonio habuit. II- 
lorum filia erat Ingibjorga Illugi Svarti (Nigri) uxor. Horum vero filii 
erant Hermundus atqve Gunnlogus Ormstunga (Vermilingvis). Ilcec 
stirps Gilsbeckingorum vocatur. XJnnura tali modo suos ajfata est. Jam 
pramiia operum accipieiis, nec nobis jam desunt opes ad remuneran- 
da opera vestra atqve benignitatem. P^obis vero notum est , me 
illiviro, cui nomen est Erpus , atqve comes Meldunfuit pater, libertatem 
dedisse, neqve ullo pacto volui, virumgenere tam nobilem servinomenre- 
tinere. Tum Unnura illi agrum totum Saudafellensem interfluvium Tun- 
gud atqve Midd donavit. Illius filii erant Ormus , Asgeirus , Gunbjor- 
nus atqve Halldisa f qvam Dala-Alfus in matrimonio liabuit. Sockolfo 
dedit Sockolfsdalum , ubi ille totam egit vitam. TJnus ex illius Ubertis 
Hundus vocabatur , genere Scotus illi Hundadalum concessit. Qvartas 
filiai Thorsteini Raudi Osk erat Jiomenj illa eratmater Thorsteini Surti Sa- 
pieniis, qvi septimanam indagavit qva? certo tempore oestati adjicitur, 
Qvinta Thorsteino filiaerat Thorhilda Alfi Dalensismater ; muliimortales 
ab eo genus repetunt. lllius filia erat Thorgerda, uxor Ari Mdri filii Rey- 
Jcjanesensis, cujus pater erat Atlius Skjdlgus (Pcetus) 8c mater Bjarga filia 
Eyvindi, atqve Helgii macelli soror unde Reyknesingi oriundi. Vigdisa 
erat sextafilia Thorsteini Raudi, unde Eyfjordensis illa stirpsHofdaman- 
norum, 

CAP. VII. 

KJlavus Feilan liberorum Thorsteini erat aeiaie minimus, llle 
erat vir magnoe staturas viribusqve pratvalens, formae venusiate & 
onmis generis prasstantia insignis ; is apud Unnuram primum tenuit exi- 
stimationis locum, palamqve fecit illa , se omnes opes qvai Hvammi mo- 
riens relictura esset , illi testamento donaturam. Jam Unnuram cepit in- 
gravescentis astatis debilitas, tum Olavum Feilan ad se vocavit, eum sic 
allocuta : Id mihi in mentem venit, mi cognate! tibi jam esse inchoandam 
constantiorem vita? rationem uxoremqve ducendam. Olavus huiic sermo- 
nem benigne excipiens, illius consilio , sese hac in re usurum fore affirma- 



14 

pu immir sfadfcsta rad Jpitt ok qvaenaz, Olafr tdk Jpvi vel ok kvedst 
hennar forsia hlyta mundu um pat mal. Unnr maelti : sva hefir ek helzt 
aetlat at bod £>itt muni vera at alidnu sumri pessu, Jpviat f>a er audvelldaz 
at afla allra tilfanga, Jpviat Jpat er naerr minni aetlan at vinir varir muni 
f>a midg fiolmenna, pviat ek setla Jpessa veizlu sidast at biia, Olafr sagdi: 
petta er vel mselt, en peirrar einnar konu oetla ek at fa, at svi raeni pik 
livarki fe ne radum. pat sama haust feck Olafr Feilan Alfdisar, peirra 
bod var i Hvammi. Unnr hafdi mikinn fekostnad fyrir veizlunni, pviat 
hun let vida bioda tignum monnum or odruin sveitunij hun baud Birni 
brddur sinum ok Helga brodur sinum Bidlan, komu Jpeir fiolmennir, par 
kom Dala Kollr magr hennar ok Hordr or Hordadal ok mart annat 
stdrmenni. Bodit var allfiolmennt ok kom pd hvergi naerr sva mart manna 
sem Unnur hafdi bodit, fyrir p\i Eyfirdingar attu farveg langan, elli 
solti pa fast at Unni, sva at hun reis ecki upp fyrir midian clag, en 
hun lagdiz snemma nidr, eingum manni leyfdi hvin, at saekia rad at ser 
£>ess a milli er hun fdr at sofa a kvelldit ok hins, er hun var klaedd, 
reiduliga svaradi hun ef nockurr spurdi at maetti hennar. pann dag svaf 
Unnr i leingra lagi, enn Jpd var hun a fdtum , er bodsmenn komu, ok 
geck a mdt peim ok fagnadi fraendum sinum ok vinum med saemd, kvad 
pi aslsamliga gert hafa er peir hofdu sdlt pangat langan veg, nefni ek 
til Jpess Biorn ok Helga, ok ollum vil ek ydr packa er her erut komnirj 
sidan geck Unnr inn i skala ok sveit mikil med henni; og er skdlinn var 
alskipadr fanst mdnnuin mikit um hversu veizla su var skoruligj pi 
maelti Unnr: Bidrn kved ek at Jpessu brddur minn ok Helga ok adra 
fraendr vara ok vini: bdlstad Jpenna med slikum bvinadi, sem nii megi per 
sia sel ek i hendr Olall fraenda minum til eignar ok forrada; eptir J:>at 
stdd Unnr upp ok qvadst ganga mundu til Jpeirrar skemmu sem, hun var 
ydn at sofa i ? bad at pat skylldi hverr hafa at skemtan, sem pi vseri 



15 

vit. Tum Xlnnura: hoc, inqvit, mihi imprimis evat propositum, ut nup- 

tiale tuum convivium fieret sub finem hujus osstaiis, tum enim facilli- 

jne omnia apparatui necessaria comparantur ; hoc quippe ad conjectantis 

opinionem proxime accedit, fore, ut nostri amici tum magna cum multitu— 

dine conveniant , hoc enim convivium mihi ultimum apparabitur. Tunc 

Olavus : pulchre, inqvit, dicis, verum eam solum ducere uxorem in ani— 

mo est, qvce te nec opibus nec auctoritate privet. Eoclem autumno Olavus 

Feilan Alfdisam duxit uxorem. Nuptiale convivium Hvammi celebra— 

tum. TJnnura multas opes convivio impendebat , qvippe qvce complures 

■viros nobiles ex diversis regionibus ad se invitasset ; fratres nempe suos 

Bjornem atqve Helgium Bjolan ad se evocavit, qvi magno comitatu stipati 

advenere. Eo qvoque venit Dalahollus gener illius (Unnurai) ScHordus ex 

Hordadalo , multiqve alii inagnates. Hocce convivium magna hominuin 

freqventia concelebratum est, etsi homines multo pauciores, qvam Unnura 

evocaverat, convenerunt ; longum enim erat iter Eyfjordensibus. Tum 

senectus Unnuram tantopere urgebat, ut ante meridiem non surgeret, ma- 

ture vero iret cubitum; nemini sese consulendi ab eo tempore vesperi, qvo 

dormitum ivit adillud usqve, qvo vestibus se induebat, unqvam fecit copi- 

am', siqvis illam de valetudinis statu interrogaret, non respondebat absqve 

indignatione. Hoc die Unnura lectum tenuit solito aUqvanto diuiius, ve- 

rum tamen surrexerat ante adventum convivarum, iisqve ivit obviam, lcete 

et comiter propinqvos atqve amicos excipiens amoris iu se documentum lau- 

dans, qvod tantumvice eofuissent emensi; qvo nomine {cti£) Bjornem atqve 

Helgium nuncup o ; vobisqve omnibus, qvotqvot huc advenistis, gratiasago ; 

deinde Unnura coenaculum magno hominum coetu stipata ingrediebatur. 

Cum vero coenaculum convivis undiqve refertum esset , hoc omnes admi- 

rati, qvanta cum magnificentia id convivium instauratum esset. Tum Un— 

nura: Hujusrei testes Bjornem fratrem , Helgium, atqvealiospropinqvos 

atqve amicos nostros, compello : qvod hocce domicilium tali qvali jamvi— 

detis apparatu ornatum Olavo cognato meo in manus trado , in possessio- 

nem atqve potestatem. His dictis, Unnura surgebat, idqve cubiculum se- 

se adituram dixit ubi dormire soleret , rogans ut qvisqve eoutereiur oblec~ 



I6_ 

nsest skapi , en mungat skyldi skemta alpydunni, Sva segia menn at 
Unnr hafi baedi verit ha ok preklig, hiin geck hart utar eptir skalanum, 
fundust mdnnum ord um at konan var enn virdulig, drucku menn um 
kvelldit pangat til at monnum t>dtti mal at sofaj en um daginn eptir 
geck Olafr Feilan til svefnstofu Audar fraendkonu sinnar, ok er hann 
kom i stofuna, sat Unnr upp vid haegindin, hun var pa ondut, geck 
Olafr eptir f>at i skalann ok sagdi tidendi £>essi, pdtti monnum mikils 
um vert hversu Unnr hafdi haldit virdingu sinni til dauda dags, var mi 
druckit allt saraan, LruIIaup Olafs ok erfi Unnar, ok enn sidasta dag bod- 
sins var Unnr flutt til haugs pess, er henni var buinn, hun var logd i 
skip i hauginum, ok mikit fe var i haug lagt hia henni, var eptir £>at 
aptr kastadr haugrinn. Olafr tdk f>a vid bui i Hvammi ok allri fiarvard- 
veizlu at radi peirra frsenda sinna, er hann hofdu heim-sdttj en er 
veizluna prytr gefr Olafr stdrmannligar giafir f>eim monnum, er f>ar vdru 
mest verdir, adr a brott fdru. Olafr gerdiz rikr madr ok hdfdingi mik- 
ill , hann bid i Hvammi til elli ; bdrn peirra Olafs ok Alfdisar var pdrdr 
Gellir er dtti Hrddnyiu doilur Midfiardar Skcggja, £>eirra synir voru Ey- 
dlfr grdi, pdrarinn Fylsenni, porkell Kuggi; ddttir Olafs Feilans var 
pdra, er atti porsteinn poskabitr, son pordlfs M ostrarskeggs , peirra 
synir voru Bdrkr enn digri ok porgrimr, fadir Snorra Goda. Helga het 
onnur ddltir Olafs, hana dtti Gunnarr Hlifarson, peirra daetur voru Jd- 
fridr er alti poroddr son Tungu-Odds, en sidan porsteinn Egilsson, 
pdrunn het enn ddttir hans, hana dtti Hersteinn son porkels Blund- 
ketils sonar. pdrdis hct hin pridia dottir Olafs, hana atti pdrarinn 
Ragabrddir ldgsogumadr. I penna tima er Olafr bid i Hvammi tekr 
Dala-Kollr magr hans sdtt ok andadiz, Hdskuldr son Kolls var a lingum 



( 17 

iamento qvod svaderet animus, vitlgus vero mulsi deliciis exhilararetur. 
Ferunt Unnuram fuisse procero aiqve toroso corpore? qvce cum vehe- 
mentius coenaculo egrederetur , convivce digniiaiem mulieris jam tum 
conspicuam admirabantur. Deinde vino indulgebant donec cubiium eundi 
adesse tempus visum est. Postridie vero Olavus dormitorium sludurce*) 
adiit cubiculumqve ingressus Unnuram ad pulvinar reclinatam deprehen- 
debat &. tum qvidem mortuam. Olavus vero in coenaculum rediens 
hanc rem narravil, admirabaniur autem omnes } qvod Unnura usqve ad 
extremum vitce dignitatem reiinuisset. Tum nuptiale Olavi Sc funebre Un— 
nurce simul coelebraium convivium; ultimaqve convivii die Unnura ad 
tumulum ipsi factum ejferebatur ; navigio in tumulo imposita, magnaqve 
opum apposita vis, posiea tumulus congesta humo clausus, Deinde Ola- 
vus rem familiarem Hvammi omniumqve rerum administrationem , aucto- 
ribus cognaiis suis y qvi ipsum inviserant, capessivit. Finilo vero convivio 
Olavus qvemlibet existimatione proecellentem inter convivas anteqvam 
abiret magnificis donavit muneribus. Olavus potentia alqve auctoritale 
illustris evasit 8c Tlvammi usqve ad seneciutem habiiaculum tenuit. Hi 
erant liberi Olavi atqve Alfdisoe : Thordus Gellirus qvi Hrodnyam Skeg- 
gii Midfjordensis filiam in matrimonio habuit $ Horum filii erant, Eyoljus 
Grdus (Glaucus) ; Thorarinus Fylsenni [Eborifrons) &L Thorkillus Kug- 
gius. Filia Olavi Feilanis erat Thora, Thorsteini Thorskabiii [aselloruni 
captatoris), filii Thorolfi Mostrarskeggii, uxor ', Illorum filii erant Borkus 
Digrus (Crdssus) atqve Thorgrimus Snorrojiis Pontificis pater. Helga altera 
filia Olavi nuncupata est , illam Gunnarus Hlifaris filius in matrimonio 
habuit. Horum filice erant: Jofrida, primum Thoroddi Tunguoddi filii 
deinoeps Thorsteini Egilli filii conjux, atqve Thorunna uxor Hersieinis 
Thorkilli filii, cujus pater erat Blundketillus. Terlia filia Olavi erat Thor- 
disa, qva/n Thorarinus Ragabrodir f Ragi frater) , Legifer habuii in 
matrimonio. Eo iempore qvo Olavus Hvammi habiiabat, Dalakollus, qvocum 
erat affinitate conjunctus, in morbum incidii indeqve moriebatur. Hbskul- 



h ) Audr etiam in Eyrbyggia ubique vocatur , in JSjala vero Udr. 

c 



18 

aldri er fadir hans andadist, hann var fyrr fullkominn at hyggiu enn 
vetra lolu. Hoskuldr var vaenn madr ok gerviligrj hann tok vid fodr- 
leifd sinni ok biii , er sa baerr vid hann kendr, er Kollr hafdi biiit a, 
hann var kalladr sfdan a Hdskuldsstddum ; bralt var Hdskuldr vinsaell i 
biii sfnu, pviat margar stodir runnu undir, baedi fraendr ok vinir, er Kollr 
fadir hans hafdi ser aflat; en porgerdr porsteins ddttir modir Hoskuld- 
ar var f>& enn ung kona ok en vaensta kona, hun nam ei yndi a Islandi 
eptir dauda Kolls, lysir hun p\i fyrir Hdskuldi syni sinum at hiin vill 
fara utan med fidrlut pann, sem hiin hlaut, Hoskuldr qvad f»at mikit 
pykia, ef pau skulu skilia, en qvadst po ei mundu petta gera at radt 
henni heldr enn annat; sidan kaupir Hoskuldr skip halft til handa 
mddur sinni, er uppi stdd i Ddgurdarnesi, redst porgerdr f>ar til skips 
med miklum fiarhlutum, en eptir f)at siglir porgerdr a haf, ok verdr 
skip pat vel reidfara, ok kemr vid Norveg. porgerdr atti i Norvegi 
mikit aetterni ok marga gdfiga fraendr, peir fognudu henni vel, ok budu 
lienni alla Iiluti pa sem hun vildi med peim piggia; en porgerdr tok pvi 
vel, ok segir at pat se hennar aellan at stadfestast par i landi. porgerdr 
var ei lengi eckia adr madr vard til at bidia hennar, sti er nefndr Her- 
jdlfr, hann var lendr madr at virdingu, audigr ok mikils verdr. Her- 
jd!fr var mikill madr ok sterkr, ecki var hann fridr madr synum ok pd 
enn skoruligsti i yfirbragdi, allra manna var hann bezt vigr, ok er at 
pessum malurn var setit atti porgerdr svdr at veila, er hun var eckia, ok 
med fraenda sinna radi veikst hiin ei undan pessum radahag, ok giptist 
porgerdr Herjdlfi ok fer heim til biiss med hdnum, takast med f>eim gdd- 
ar astir, synir porgerdr f>at bratt af ser at hiin er enn mesti skdriingr, 
t>ykir radahagr hans nii miklu betri enn adr ok virduligri , er hann hefir 
fengit slikrar konu sem porgerdr var. 



19 

dus Jilius Dalakolli erat adhuc adolescens cum pater moreretur, 
maturior tamen ingenio qvam annis. Hoskulus erat vir ve- 
nustus augustoque corporis habitu ; ille patrimonium suum remqve 
familiarem capessivit ; idqve prcedium, ubi Kollius habitaverat , ab illo 
trahebat nomen, qvippeqvod Hoskuldstadir deinde nominaretur. H6- 
skuldus in negotiis domesticis multorum amicitia utebatur , qvippe qvi 
multis columinibus rei familiaris, tam cognatis qvam ajnicis , niteretur, 
qvos pater Kollus sibi adjunxerat, Thorgerda vero Thorstei/iisfilia, ma— 
ter Hbskuldi , a?tate jam Jlorenti, formaqve venustissima , post mortem 
Kolli Islandia? pertcesa , Hoskuldi filio aperit , velle se peregre proficisci 
cum opibus, qvas sortitafuissef ; IToskuldus hoc quidem, uii alia , ipsius 
animo gratificaturum se profitetur, qvamvis plurimum doloris ejus disces- 
sus sibi afferret. Emta deinde navi dimidia , qvce Dogurdarnesi staiio- 
nem tenebat, Thorgerda magnis cum opibus ad navem se confert ; post 
altum petit, felicique usa navigatione navim ad Norvagiam appellit. 
Thorgerda familiam magnam multosqve nobiles cognatos in Norvagia 
habuit , qvi eam comiter excipientes qvasvis ojferebant , quoe ab ipsis vel— 
let accipere. Thorgerda , qvos offerebantur, grato animo accepit , ait~ 
qve , sibi esse in animo ibi fixam sedem eligere. Thorgerda non diu 
vidua eratj anteqvam vir qvidam eam ambiret nomine Herjolfus, homo 
dignitate prosfecti , opuleniia et bona existimatione clarus. Is corpore 
erat procero atqve robusto v aspectu non pulchro, verum vultu virili digni- 
tate quam maxime conspicuo ; peritid armorum plurimos homines an- 
tecellebat. Thorgerdce , cum de hac re ageretur, utpote viduae, erat re- 
sponsum dare, atqve consultis cognatis conditionem non detrectavit, 
inito iiaque cum Herjolfo matrimonio , cum eo domum profecta , rem fa- 
miliarcm capessit , mutuus amor inter eos incaluit; Thorgerda mox ge^ 
nerosas indolis documenta exhibet; Herjolfi vero conditio multo qvam 
antea melior aiqve nobilior visa, cumtalem nactus esset uxorem, qvalis erat 
Thorgerda. 



C 2 



20 
CAP. 8. 

Pau Herjolfr ok porgerdr hbfdu ei lengi asamt verit adr f>eim 
vard sonar audit, sa sveinn var vatni ausinn ok nafii gefit,, ok var kall- 
adr Hrutr, hann var snemmindis mikill ok sterkr er hann dx upp, var 
hann ok hverium manni betri vexti, harr ok herdibreidr, midmiorr ok 
limadr vel med hondum ok fdtum. Hrutr var allra manna fridastr synum, 
eptir pvi sem verit hofdu porsteinn mddurfadir hans edr Ketill Flatnefr, 
enn mesti var hann atgervismadr fyrir allra hluta sakir. Herjdlfr tdk sdtt 
ok andadiz, pat pdtti monnum mikill skadi, eptir pat fystiz porgerdr til 
Islands, ok vildi vitia Hoskulldar sonar sins, pviat hiin unni honum um 
alla menn fram, en Rutr var eptir med fraendum sinum vel settr. por- 
serdr bid ferd sina til Islands ok saekir heim Hdskuld son sinn 1 Laxar 
dal, hann tdk sem hann kunni bezt vid mddur sinni, dtti hiin aud fiar, 
ok var med Hdskulldi til daudadags. Nockurum vetrum sidar tdk por- 
gerdr bana-sdtt ok andadiz, ok var hun i haug sett, en Hoskuldr tdk fe 
allt, enn Rutr baud hann brddir hans atti halft. 



CAP. g. 

Penna tfma red Norvegi Hakon Adalsteinsfdstri , Hdskuldr var 
hirdmadr hans, var hann nafnfraegr madr baedi i Norvegi ok a Islandi. 
Bidrn het madr, hann bid i Biarnarfirdi ok nam fcar land, vid hann er 
kendr sa fiordr (cr) skerst i land-nordr fra Steingrimsfirdi , ok gengr £>ar 
framm hals i milli. Bidrn var sldroetladr madr, ok audigr at fd, Liiifa 
het kona bans, J>eirra ddttir var Jdrunn, hiin var vaen kona ok ofldli 
mikill, hun var ok skdrungr mikiil { vitsinunum. Sa £>6lti £>d kostr bezlr 



21 

CAP. VIII. 

Haud longam in matrimonio vitam Herjolfus atqve Thor- 
gerda egerant, cum Jilium nanciscerentur. Huic filio aqva superfusa 
est nomenque inditum; Hrutus nempe nuncupatus est. Adolescentis 
jam ostate robur atqve magnam staiuram sortitus est , simulqve habi- 
tus erat corporis pulcherrimus , erat enim procero corpore humerisqve 
latis, medio corporis graciliore 8<. qvoad pedes 8c manus bene formatus. 
Hrutus multum venustate excellebat , qvemadmodum avus suus maternus 
Thorsteinus, vel Ketillus Flatnefus ; qvoad omnia habitus illi erat insig- 
nis. Herjolfus morbo correptus moriebatur non sine multo hominum luctu. 
Tum Thorgerdam desiderium cepit Islandios repetendoe, visendiqve H6- 
skuldi filii, qvippe qvem proe omnibus diligeret mortalibus; Hrutus vero 
apud propinqvos in bona conditione remansit. Thorgerda iter ad Islan- 
diam paraty filiumqve Hoskuldum in Laxardalo habitantem revisit', ille 
matrem qvam potuit delicatissime excepit, quos deinceps, magna opum vi 
pollensy cum filio ad mortis diem degit. Post aliqvot hiemesThorgerda 
/ethali morbo affecta moritur, tumuloque conditur , Hoskuldus vero omnes 
capit opes f qvarum dimidia pars ad Hrutum fratrem pertinebat. 

CAP. IX. 

Jtloc tempore Norvagios proserat Haco Adalsteini alumnus , cu- 
jus in aula Hoskuldus egerat, magnamqve sibi famam tam in Norvegia 
qvam in Istandia conciliaverat. Vir qvidam nomine Biorn regionem i/i 
Biarnarfiordo occupaverat , ibiqve habiiavit , . ex ejus nomine denomina- 
tus est sinus ille maris, qvi versus evroboream plagam a Steingrims- 
fiordo in terram sese insinuat, monticulo oblongo inter sinus procur- 
rente. Biorn nobili genere erat, opibus dives, ei uxor erat nomine Liufa, 
jilia Jorunna , qvos venustaii formos altos spiritus f prudentios generosi- 
tatem indolis adjunxit. Illa virgo per totos Vesifjodos longe prwstanfis- 



11 

i ollum Vestfjordum; af pessari konu hefir Hoskuldr frettir, ok f>at med 

at Biorn var beztr bdndi d ollum Slrondum. Hoskuldr reid heiman med 

X manna, ok saekir heim Bidrn bdnda i Biarnarfirdi, Hoskuldr feck 

f>ar gddar vidtokur, pviat Biorn kunni god skil a hbnum. Sidan vekr 

Hoskuldr bdnord, en Biorn svarar pvi vel, ok qvedst £>at hyggia at dottur 

hans mundi ei vera betr gipt, en veik f>6 til hennarr rada; en er 

f>et(a mal Yar vid Jdrunni raedt, £>a svarar hun a pA leid: pann einn 

spurdaga hofum ver til pin Hoskuldr, at ver vilium f>essu vel svara, f>viat 

ver hyggium at fyri f>eirri konu se vel set er f>er er gipt, " enn po mun 

fadir minn mestu af rada, f>viat ek mun pvi sampyckiast her um, sem 

hann villj en hvart sem at pessum malum var setit lengr edr skemr f>a 

vard f>at af radit, at Jdrunn var fostnud Hoskuldi med miklu fe, skyldi 

brullaup f>at vera a Hoskuldsstodum , ridr Hoskuldr nu 1 brott vid sva 

buit ok heim til buss sins, ok er nu heima til f>ess er bod f>etta skyldi 

vera, saekir Biorn nordan til bodsins med fridu foruneyti, Hoskuldr hefir 

ok marga fyrir bodsmenn, baedi vini sina ok fraendr, ok er veizla £>essi 

hin skoruligsta; en er veizluna praut, f>a ferr hverr heim til sinna heim- 

kynna med godri vinaltu ok saemiligum giofum. Jorunn Biarnar dotlir 

sitr eptir a Hoskuldsstodum, ok tekr vid bussumsyslu med Hoskuldi, var 

f>at briitt audset a hennar hogum at hun mundi vera vitr ok vel at ser ok 

mart vel kunnandi ok heldr skapstdr jamnan, vel var um samfarir 

peirra Hoskuldar ok ecki mart hvers dagliga. Hoskuldr geriz nu liofd— 

ingi mikill, hann var rikr ok kappsamr, og skorti ei fe, f>6lti hann i 

eingan stad minni fyri ser enn Kollr fadir hans. Hoskuldr ok Jdrunn 

hofdn ei lengi dsamt verit adr f>eim vard barna audit, son f>eirra var 

nefndr porleikr, hann var elztr barna f>eirra, annarr het Bardr, ddttir 



gj 

I 

simahabebatur, cujus fama ubi ad aures Hoskuldi pervenit, simulqve Bi'6r~ 
nem esse omnium incolarum Strandensium f hominem re lautissima, domo 
cum decem viris eqvo vehitur atqveBiornem rusticumBiarnarfwrdi visit, 
cui cum esset egregio nomine cognitus , humanissime ab eo excipitur. 
Deinde Hoskuldus de uxore ducenda sermonem instituit , qvem Biorn co- 
miter excipiens, sibi qvidem ait eam esse mentem, filiam suam alii meliori 
non nupturam, se tamen hanc rem ipsius arbitrio relinqvere, de qva re 
cum apud Jorunnam ageretur, hunc in modum respondit : qvod de te, 
Hoskulde, ad aures nostras fando pervenit, taleest, ut petitionem tuamnon 
possimus non placidis auribus accipere, id enim persvasum habemus, illi 
uxori bene esse consultum, qvae tecum matrimonio jungatur, verum tamen 
pater nieus hac in re plurimum auctoritatis habebit , nam eius voluntati 
equidem consentiam. Verum his rebus agendis sive multum sive parutn 
temporis datumfuerit, eo deniqve res pervenit, ut Jorunna HosJculdo despon~ 
deretur, magna adjecta dotali pecunia: id convivium ut Hoskuldstadis 
fieret decretum est. Ita acta re, Hoskuldus eqves proficisciiur prasdium 
suurn revisurus , jainqve domi manebat usqve ad tempus convivii. Bjorn 
a boreali ora advenit , splendente stipatus comitatu. Apud Hoslculdum 
jam multi convenerant amici atqve cognati, eratqve convivium admodum 
magnificum. Soluto autem convivio, qvilibet ad sua rediit domicitia, 
amicitia se invicem proseqventes donisqve honorati. Jorunna Bjornis 
filia Hoskuldstadis remajisit, cum Hosculdo rei familiaris curam am- 
plexa; idqve brevi in illius agendi ratione manifestum se reddidit, qvod 
prudentia atqvebona educatio atqve multarum rerum ei inesset peritia, 
animus vero erat plerumqve fervidior. Hoskuldus atqve illa felici matri^ 
monii concordia utebantur, etsi qvotidie haud multa essi sermonum com~ 
municatio. Jam Hoskuldus inter proceres habiius potenti&L in rebus ge~ 
rendis ardenti pecunia nondefuit nec ullo inlocoille, dignilatem respicien- 
tibus, patriKollo posthabitus est. Hoskuldus atqveJorunna haud longam 
egerant matrimonii vitam anteqvam liberos nanciscerentur. Filius illorum, 
qviliberorumeratnatu maxi/nus, Thorleikus vocatus, alterBardus. Filia 



<24 

lieirra hct Hallgerdr Iangbrdk, onnr dottir peirra het puridr, 611 vdru 
born peirra efnilig. porleikr var mikill madr ok sterkr ok enn syniligsti, 
falatr ok opydr, pdtti mdnnum sem hann mundi verda eingi jamnadar- 
madr; Hoskuldr sagdi pat jafnan at hann mundi miok likiast i aett peirra 
Stranda -manna. Bardr var skdruligr madr synum ok vel sterkr, £>at 
bragd hafdi hann a ser sem hann mundi likari verda fodur frsendum sin- 
um. Bardr var haegr madr i uppvexti sinum ok vinsaell madr, Hdsk- 
uldr unni hdnum mest allra barna sinna, stdd nu radahagr Hoskuldar 
med miklum bldma ok virdingu. penna tima giti Hoskuldr Grdu systur 
sina Veleifi gamla, peirra son var Hdlmgaungu- Bersi. 

CAP. io. 

Jhlrappr het madr er bid 1 Laxardal fyri nordan dna, sa baerr het 
sidan aHrappsstddum, p>ar er nu audn. Hrappr var Sumarlida son og kalladr 
Viga-Hrappr, hann var skotskr at fddr-aett en modur-kyn hans var allt i Sudrey- 
ium, ok f>ar var hann faedingi, mikillmadr var hann ok sterkr, ecki vildi hann 
lata sinn lut, f>6 manna munr vaeri nockurr, ok fyrir £>at hann var ddaell, sem 
ritad var, en vildi p6 ecki baeta J>at er hann misgerdi, pA flydi hanu vestrum 
haf ok keypti ser f>a jdrd er hann bio aj kona hans het Vigdis, ok var 
Hallsleins ddttir, son £>eirra het Sumarlidi, Lrddir hennar het porsteinn, 
surtr, er p& bid i pdrsnesi, sem fyrr var ritad , var par Sumarlidi at 
fdstri, ok var enn efniligsti madr; porsteinn hafdi verit kvangadr, kona 
hans var pk dndut, da?lur atti hann II. het onnr Gudridr en onnr Osk, 
porkell Trefill atti Gudridi er bid i Svignaskardi, hann var hdfdingi mik- 
ill ok vilringr, hann var Rauda-Biarnar son, en Osk ddttir porsteins 
var gefin breidfirzkum manni, sA het pdrarinn, hann var hraustr ok 
vinsaell, ok var med porsteini magi sinum, pviat porsteinn var p>a hnig- 



<25 

erat Hallgerda La??ghrok (Procera Virago), altera Thurida; omnes liheri 
de qvihus magnam oonceperis spe?n. Thorleikus erat vir magnas staturce 
atqve rohustus &L conspectu augustus p parum loqvens nec hlandus allo- 
qventihus, erantqve homines, qvi iniqvum illumfore crederent. ScepeH6~ 
skuldus ajfirmare auditus est: eum persimilem futurum genii Stranda- 
mannorum. Bardus erat forma virili virihusqve pra2vale?is; is erat 
illius hahitus, ut agnatis similiorem futurum facile crederes. In adole- 
scentia erat Bardus liomo qvieius f 7?iultoi'U7?iqve a??iiciiia fiore?is. Illum 
Hoskuldus omniu7?i liherorinn suorum carissi/?iuni hahuit. Ja??i res 116- 
skuldi atqve dignitas ?nultum fioruere. Hoc le??ipore Koskuldus sororei?i 
Groa??i Veleifo Gamlo (se?ii) nupiu??i dedit. Holmgaungu- Bersi(Bersi 
Duellatof) erat illoru??i fdius. 

CAP. X. 

tlrappus erat nomeri viro, qvi i?iLaxardaio hahitahat ad horea^ 
le??i ripa??i fiu?ii7iis, Id prcedium dei?ide Hrappsstadir nuncupaium ; ja??i 
descrta ea loca sunt. Hrapjms erai filius Sumcwlidi, cog?iomen illi erat 
Vigahrappus {Hrappus occiso?'). Scotica erat puterna geus, 77iater7iui?i 
vero 07?i?ie ge?ius hehridense; atqve ihi illi erat natale solum; ille erat 
vir magncB staiurae atqveforiis; etiam aliqvunto poi e?itiori ?iu?iqvam facile 
cedehat eratqve pervicax , uti scriptimi legiiur } ?ioluiiqve ??ialefacta ex- 
piare; itaqve fugie?is, occidentalia ??iaria peragravit idqve emit prcediu77i 
qvodjai?i hahehat ; uxor ?iomineVigdis eratflia Ilallsieini; illorum filius 
Sumarlidius no??iinahatur. Uxorisfrater, Thorsteiiius Surtus vocatus, tum 
Thors7iesi liahitahat, uii antea mc?noratu??i est. Ihi Sui?iarlidius educatus, 
opti??iae spei juvenis. Thorsteinus a?itea i?i 7?iairi?nonio vixerat; iu??i vero 
uxor erat ??ioriua; duce illifuere filice, qvarum u?ia Gudrida altera Oskcc 
vocata est. Thorkellus Trefillus, qui Svig?iaskardi hahiiavit, Gudridam 
in matrinionio hahehat ; ille dignitate atqve sapientia ??iuliu??i excellehat ; 
paier illi erat Raudahjarnius. Oska autem Thorstei?ii filiu viro hreid- 
fjordensi, cui nomen Thorarinus, elocata est ; ille erat vir sirenuus aique 
carus populo et apud socerum Thorsteinum viia?n degit, tum e?iim Thorstei- 

D 



<16 

inn ok £>urfti umsyslu £>eirra miok. Hrappr var fleslum monnum ecki 
skapfelldr, ok var hann agangssamr vid nabua sina, veik hann stundom 
a £>at fyrir peim, at peim mundi pungbylt verda i nand honum ef peir 
heldu nockurn annan fyrir betra mann enn hann; en baendr allir tdku 
eitt rad, at peir fdru til Hoskuldar , ok sogdu hdnum sin vandraedi, Hdsk- 
uldr bad ser segia ef Hrappr gerir peim nockut mein , pyi hvartki skal 
hann raena mik mdnnum ne fe. 

CAP. ii. 

Pdrdr Goddi het madr er bid i Laxardal, hann var audmadr mik- 
ill, engi alli hann bdrn, keypt hafdi hann jdrd £>a er hann bid a, hann var nabiii 
Hrapps , ok feck opt f>ungt af honum Hdskuldr sa um med hdnum, sva at 
hann helt biistad sinumj Vigdis het kona hans ok var Ingialds dottir Olafs- 
sonar Feilans, brddur-ddttir var hun pdrdar Gellis, en systur- ddttir 
pordlfs raudnefs fra Saudafelli. pdrolfr var hetja mikil ok atti goda 
kosti, framdr hans gengu pangat jafuan til trausls. Vigdis var meirr gefin 
til fiar enn brautar-gengifs. pdrdr alti prsel f>ann er ut kom med hdnum, 
sa het Asgautr, hann var mikill madr ok gerviligr, en pdtt hann vaeri 
prseW kalladr, pd matlu fair taka hann til jafnadar vid sik, polt frialsir heti, 
ok vel kunni hann at pidna smum meistara, fleiri atti pdrdr praela po at 
pessi se einn nefndr. porbidrn het madr, hann bid i Laxardal it naersta 
pdrdi upp fra bae hans ok var kalladr skriupr, audigr var hann at fe 
mest var £>at i gulli ok silfri, mikill madr var hann vexti ok ramr at alli, 
eingi var hann veifiskati vid alpydu manns. Hdskuldi Dala-Kolls syni 
Jodtti pat avant um rausn sina, at hdnum potti baerr sinn husadr verr enn 
hann vildi. Sidan kaupir hann skip at hialtneskum manni, £>at skip stod 
uppi i Bldndu-dsi, pat skip byr hann, ok lysir p\i at hann aetlar utan, 
en Jdrunn vardveitir bii ok bdrn peirraj nu lata f>eir i haf, ok gefr 
f>eim vel, ok tdku Norveg helldr sunnarliga, komu vid Hdrdaland, f>ar 



«27 

nus natu grandior illius opem in reifamiliaris administratione admodum 
necessariam habuit. Hrappus plerisqve parum acceptus accolisqve iniqvus 
nonnunqvam hos sermonesjactare auditus est: habitationemfuturamgrave/n 
illiSf qui sibi essent vicini, si qvejn aliiuji se prosstantiorejn haberenip om~ 
nesvero rustici idejn consiliuni ijiiere: HdsJculdum adeuntes deqve suisjnalis 
conqve stisunt. HdsJculdus, siqvid damnum illis aHrappo ijiferretur, sibi 
niuitiari jussit sijnulqve adjecit: ille nec cliejites jiec pecunias jjiihi ajtferet. 

CAP. XI. 

1 hordus Goddius jiojjiijiatus est vir, qvi uiLaxardalo habitabai, 
illi divitiarum abundantia, nulli vero erant liberi ; prcediiu/i in qvo 
habitavit ejnerat. Hrappio accola saepe ab illo ijijuria adfectus est, H6~ 
slculdi autejn ope habiiaculujn suujji retinuit. Vigdisa uxor ejus vocabatur 
filia Ingjaldi Olavi filii Feilajiis} Thordi Gelliris exfraire neptis & Tho- 
rolfi Raudnefi (Rufi/iasi) Saudafellensis neptis ex sorore. Thorolfus stre- 
nuitate i/isignis secundaqve usus foriuna, soepe a propinqvis in auxilium 
qvassitus. J^igdisa iji matrimonium erat elocata divitiis magis polleJis qvajJi 
speciosum. Thordo erat servus } qvem in Islandiam advexit sccu/n, ei jio- 
men Ausgautus • ille qvamqvajji servus vocatus, tajneJi corpore erat jjiagno 
atqve spectabili & mulii sajie nojjiuie qvidejji liberi se cum illo cojnparare 
parjunpotuere, bonajjiqve ille prasstitii nperajn hero ; plures qvidem erajit 
Thordo servi, etsihic solus /nemorat/is est. Thorbfdrnus erat viro no/nen 
qvi i/i Laxardalo Thordo proximus atqve supra hujus proedium habiia— 
vit; illl erat Slcriupus cognomentum ; divitiarum illi jnagjia copia , in- 
primis aurujji atqve argejitiun*, siatura erat jnagna viresqve prozvalentes, 
non erat profusa pecujiiarujji largitio erga vulgus homijiujji. Hdsliildus 
hoc dojjiesiicam rejji , cceiera florentejji, laborare raius ? qvod prozdium 
minus qvam ipsi placeret bejie cedificatum esset, navim a viro Hjaltlandico 
coemtam, Uunqve ad ostium fluminis Bloejidas in Uttore stcuitejn acl iier 
praeparavit palamqve fecit sese peregre profeciuj*um , uxori Jor/u/nos do- 
mesticam rejn atqve liberos servandos relinqvens. Ja/n vela ventis dat & 
vento ferente secundo ad australe/n Norvegios oram appulit, atqve ui H'dr- 

D 2 



18 

sem kaupstadrinn i Bidrgyn er sidan, hann setr upp skip sitt, ok atti par 
liiikin fraenda afla, £>dtt ei se her nefndir; pd sat Hakon kongr i Vikinni, 
Hdskuldr fdr ecki d fund Hakonar konungs, pviat fraendr hans tdku vid 
honum badum hdndum; var kyrt allan pann vetr. 

CAP. 12. 

Pat vard lil tidenda um sumarit dndverdt at kongr fdr i stefnu-Ieid- 
dngr austr i Brenneyiar, ok gerdi frid fyrir land sitt, eptir pvisem ldg stddu 
til, it pridja hvert sumar, sa fundr skyldi vera lagdr hdfdingia i milli, 
ok setia peim mdlum, er kontingar allu um at deema, £>at £>6tti skemtilig 
fdr at ssekia £>ann fund, ]pviat pangat komu menn naerr af dllum ldndum 
peim er ver hofum tidendi af. Hdskuldr setti fram skip silt, vildi hann ok 
saekia fund penna, pviat hann hafdi ei fundit kdng d f>eim vetri, pangat 
var ok kaupstefnu at seekia. Fundr £>essi var allfiolmennr, £>ar var skemtan 
mikil, dryckiur ok leikar ok alskyns gledi , ecki vard £ar stdrt til tidenda, 
marga hitti Hdskuldr £>ar froendr sina pA sem i Danmdrku vdru. Ok einn 
dag er Hdskuldr geck at skemia ser med nockura menn, sa hann tiald 
eitt skrautligt fiarri ddrum budunum, Hdskuldr geck pangat ok i tialdit, 
ok sat par madr fyrir i gudvenar-klaedum, ok hafdi gerzkan halt d hofdi. 
Hdskuldr spurdi £>ann mann at nafni? hann nefndiz Gilli enn gerzki. 
Hdskuldr qvadst opt hafa heyrt hans getit, kalladi hann £>eirra marina 
audgastan sem verit hdfdu i kaupmanna ldgum; pa mselti Hdskuldr: pu 
munt hafa £>d luti at sclia oss, er ver vilium kaupa? Gilli spyrr hvat peir 
vilia kaupa? fdrunautar Hdskuldar segia, at hann vill kaupa ambalt no- 
c.kura, ef £>u hefir at selia. Gilli segir: f>ar pykist per leita mer mein- 
ianga um f>etta, er £>er falit pd luti, er £>er aetlit at ek muna ei til hafa, 
en £>at er £>d ei radit hvart sya berr lil. Hdskuldr sa at um £>vera budina 



29 

dalandiaegressus, ubi postea oppidumBjdrgyn situm esi, naviqve sublrac- 
ta multos ibi cognatos licet hic non nominatos convenit. Tum in Vikia 
rex Hakon residebat. Hbskuldus Hakonem regem non convenit, erat euim 
propinq[vis magnopere acceptus. Ita silentio hanc hyemem transegit. 

CAP. XII. 

lnitio cestatis id novce rei accidit, ut rex, expeditionem navalem 

instituens ad conventuminBrenneyiscelebrandum, orie/item versus profi- 

cisceretur, utfoedus pro suo regno renovaret, qvod tum tertia qvavis cestate 

secundum legesfiebat. Ilic conventus inter principes constitutus ad peragen— 

dasres, qvcead regumjudiciumperiineba/it; Jiuncce conventum freqveniare 

magni gaudii 8c jucunditaiis ducebatur, ibi enim undiqve convenere homines 

ex omnibus ferme terris, qvasnobis qvidemcomperta? sint. Navi eductaHo- 

sluldus hunc conventum adire sibi proposuit, illa enim hyeme regem nondum 

convenerat , praeterea etiam connnercia in eodem conveiiiu exercebaniur. 

Mulli 'ibimortales , magna Iwtiiia , vinum & ludi freqventes ? atqve om- 

iiis generis hilaritas ? pauca tajnen, qvas memoriae tradi mererentur, acci - 

debant. Ibi Hoshuldus multos convenit cognatos, qvi in Dania degebant. 

JDie qvadam cum HosJculdus lastitice intentus cum paucis egrederetur, 

seorsim a cceteris tabernaculis , speciosum conspexit tentorium. H'o- 

slculdus eo flexit gradum tentoriumqve intravit , homi/ie/nqve conspexit 

cui amictus fguratus, Russicus vero pileus caput obtegens. IToskuldus 

hominem nomen rogavit. Ille vero Gillium Russicum sese vocari affir- 

mavit. Hoskuldus, illius fama/n scepe ad suas aures pervenisse dixit 

eu/nqve opulentissimum o/nniu/n homiuum mercatorum esse contendit f si- 

mulqve Hbskuldus adjecit: Nu/n tibi merces venales sunt , qvibus nobis 

emendis opus sit? Gillius vero rogavit t qvibus opus esset. Hbskuldi so- 

dales respondere: ancillam e/nere ciipit ? siqva tibi venalis est. TuniGil- 

lius: sentioego vos mihiinhis difficultaiem struere, qvod id mercium genus 

a me exposcatis qvaru/n miJii nulla/n copia/n esse opinami/ii ? veru/n 

tamen liaud certum est sic se Jialere rem. Hbskuldus ani/nadvcrtit per 

transversum tentorii siparium obtendi, Gillius vero siparium tollebai ; 



■ 30 

var forliaklj pa. Iypti Gilli tialdinu, ok sa Hdskuldr at XII konur sdtu fyrir 
innan tialdit. pa maelti Gilli at Hoskuldr skyldi pangat ganga ok lita a, 
cf hann vildi nockura kaupa af pessum konum. Hoskuldr gerir sva, pasr 
satu allar saman um pverra biidina. Hdskuldr Iiyggr at vandliga at konum 
pessumj hann sa at kona sat ut vid tialdskorina, su var illa klaedd, 
Hoskuldi Icitz konan frid synum ef nockut matti asia. pa maelti Hosk- 
uldr: hversu dyr skal sia kona ef ek vil kaupa? Gilli segir: pu skalt 
reida fyrir hana III merkr silfurs. Sva virdi ek sagdi Hoskuldr, sem pu 
munir f>a ambatt gera heldr dyrlagda, pviat £>etta eru £>renn verd; pa 
sagdi Gilli: rett segir pu. f>at, at ek met hana dyrra enn adrarj kids nu. 
einhveria af pessum XI ok gialt £>ar fyrir mork silfurs, en f>essi se eptir 
i minni eign. Hoskuldr sagdi : vita mun ek fyrst hversu mikit silfr er 1 
sidd £>eim er ek hefi a belti mer; bidr Gilla taka vagina. pa moelti 
Gilli: £>etta mal skal fara uvaelt af minni hendi^ pviat a er liodr mikill 
um rad konunnar., vil ek at f>u vitir £>at Hoskuldr, adr vid slaim kaupi 
J>essu. Hoskuldr spyrr hvat pat voeri? Gilli segir: kona Jbessi er dmala, 
hefi ek marga vega leitad mala vid hana ok hefi ek aldri fengit ord af 
henni j er pat at visu min setlan, at £>essi kona kunni ei at moela. pa 
sagdi Hoskuldr: ldt framm reizluna ok siam hvat vegi siddr sa, er ek hefi 
her. Gilli gerir sva, reida nu silfrid ok voru £>at III merkr vegnar. pa 
maelti Hdskuldr: sva hefir nu tiltekist at £>etta mun verda kaup ockar, 
tak £>ii fe £>etta til pin, en ek mun taka vid konu pessij kalla ek at £>u 
hafir dreingiliga af fcessu mali haft, pviat visu vildir pu mik ei falsa i 
f>essuj sidan geck Hoskuldr heim til biidar sinnarj pat sama kveld reckti 
Hoskuldr hia henni j en um morgunin eptir er menn fdru i kloedi sin, 
moelti Hoskuldr: litt ser stdrloeti a klaeda biinadi £>eim, er Gilli enn audgi 
hefir f>er fengit, er pat ok satt at hdnum var meiri raun at klaeda XII 
enn eina. Sidan lauk Hoskuldr upp kistu eina ok tok upp god kvenn 



31 

tumqve Hoskuldus XII foeminas intra considentes conspexit. GilliusH'6- 
skuldum intrare jubebat & siqvam ex his mulieribus emere cuperet consi- 
derare. Et Hoskuldus qvidem intravit ; omnes istce mulieres per trans- 
versum tentorium consederunt. Hoskuldus mulieres magna cum cura 
contemplabatur tumqve ad marginem tentorii rnale vestitam mulierem 
conspexit. Hoskuldo illa mulier formosa, qvatenus conspici potuit , visa 
est. Tum Hoskuldus : Qvanti illa , si ego emero. Gillius respondebat: 
tribus mihi marcis argenti solutis illam emas. Hoskuldus vero, ita milii, 
inqvit , videtur ut hujus ancillce nimium constitueris pretium, hoc enim 
triplex pretium est. Cui Gillius : Recte , inqvit , hoc dicis, qvod 
majoris qvam ceteras pretii illam existimem, age vero elige ex his 
undecim aliqvam, qvce tibi marca argenti veniet ; * hoec apud me 
remanebit. Tum Hoskuldus : Hoc prius experiri in animo est, qvan— 
tum argenti inhac crumena qvam zonas affixam gesf.o continealur ; simulqve 
Gillium libram sumere jubebat. Cui Gillius: Hcec mqvii , res a me sine 
dolo peragetur , namhaudlevi defectu haic mulier laborat; atqve hoc te 
scire, Hoskulde, volui, anteqvam nostra rata fierel mercatura. Hoskul- 
dus vero rogavit , qvidhoc rei esset. Gillius respondebat: Ha?c mulier 
muta est , et multis qvidem modis ego illam ad colloqvium pellicere stu- 
dui , nec verbum qvidem mihi unqvam respondit, idqve pro certo habeo 
illam mulierem nullo pacto loqvi posse. Hoskuldus vero, su/ne, inqvit 
libram, ut yideamus qvantum isti loculi, qvos hic teneo, ponderis habeant. 
Ita qvidem fecitGillius ; argentumqve ponderatum trium marcarum com- 
pertum est ponderis. Tum Hoskuldus. Ita jam res recidit , ut actum 
inter nos ralum foret negotium; hanc tu recipe pecuniam; ego vero 
mulierem accipiam. Videris sane hancrem utihomo frugi peregisse, nam 
nullam contra me adhibere fraudem voluisti. Deinde Hoskuldus ad suum 
rediit tabemaculum. Eodem vespere Hoskuldus cum ista muliere 
concubuit. Die vero seqvente, cum homines vesies induerentur , Hoskul- 
dus: parum, inqvit , magnificentios conspicilur in illis vestimentis, qvce 
Gillius ille Dives tibi tradidit; at hoc qvidem verum: qvod majori 
negotio duodecim qvam uni vesiimenta parabantur. TumHoskuldus cisla 



32 

ihanns klaedi ok seldi henni, var pat ok allra manna nial at henni saemdi 
gdd klaedi. En er hofdingiar hofdu par maelt £>eim malum, sem £>a stodu 
Vog til j var sliti veizlunni ok fundi pessum. Sidan geck Hoskuldr a fund 
Hakonar koniings ok kvaddi hann virduliga, sem skapligt var; konungr 
Sa vid honum ok maelti : tekit mundum ver hafa kvediu £>inni Hoskuldr 
J)o*Uu hefdir nockuru fyrr oss fagnat ? ok sva skal enn vera. 



CAP. i3. 

xLptir petta tdk konungr med allri blidu Hoskuldi ok bad hatih 
ganga a sitt skip, ok ver med oss medan £>u vill i Noregi vera. Hdskuldr 
svaradi: hafit pock fyrir bod ydyart, en nu a ek petta sumar mart at 
starfa; hefir pat miok til haldit er ek hefi sva lengi dvalist at saekia 
ydvarn fund, at ek allada at afla mer husavidar. Konungr bad hann halda 
skipinu til Yikrinnarj Hoskuldr dvaldist med konungi um hrid, konungr 
feck hdnum husavid ok let ferma skipit. pa maelti konungr til Hoskuldar: 
eigi skal dvelia pik her med oss leingr enn per likar, en £>6 f>ykir oss 
vandfengit manns i stad f>inn. Sidan leiddi koniingr Hdskuld til skips 
ok mselti : at soma-manni hefi ek pik reyndan ok naerr er pat minni 
aelian, at £>u siglir nu it sidazla sinn af Noregi, sva at ek se her yfirmadr. 
Konungr drd gullhring af hendi ser f>ann er va mork ok gaf Hoskuldi, ok sverd 
gaf hann hdnum annan grip £>at er til kom half mork gulls. Hdskuldr 
packadi konungi giafirnar ok Jjann allan sdma er hanh hafdi framlagit. 
Sidan sligr Hoskuldr a skip silt ok siglir til hafs. peim byriadi vcl ok 
komu at fyrir sunnan land; sigldu sidan vestr fyrir Reykianes ok sva 
iyrir Snsefcllsnes ok inn i Breidafiord. Hoskulldr lendi i Laxar-dsi, Iaelr 
p&x bera farm af skipi sinu ok sctia upp skipit fyrir innan Laxa og gcra 



33 

aperta splendida vestimenta muliehria depromehat illiqve tradidit ; om- 
nium vero consensu illi vestimenta nitentia apprime convenere. Ccete- 
rum qvando principes eas res peregissent, qvce ium ex lege pertractandce 
fuere ? finitum est convivium, dimissusqve conventus. Tum vero Hoskul- 
dus regem Hahonum adiit , & qva par fuit veneratione eum salutavit. 
Rex eum qvidem aspexit sic locutus : Salutationem tuam v IToskulde, sane 
accepissemus, etsi aliqvanto prius nos convenisses , verum tamen etiam 
nunc accipietur. 

CAP. XIII. 

JTosfea rex IToskuldum valde comiler excipiens suamnavim illum 
conscendere juhehai ; atqve apud se manere ? dumin Norvagia degere luberet, 
rogavit. HosJculdus respondit: Pro invitatione tua haheo gratias; ve- 
rumhac cestate multa mihi negotia incumhunt ? & hoc qvidem maxime in 
causa fuit f cur te convenire per tam longum tempus distulerim ? qvod 
miJii proposiium erat ligna exstruendis cedibus apia comparare. Rex in 
ViJciam illum navim ducere juhehat. Ita Hoskuldus per aliqvod tempus 
apud regem permansit; rex illi ligna ad cedificandum tradidit ? navim— 
qve onerandam curavit. Tum rex Hoslculdum ita allocutus est : non te 
hic apud nos detinehimus longius qvam tibi ipsi placuerit ? verum iamen 
difjiculter hominem, qvi in tuum succedat locum ? remur inventum iri. Tum 
rex Hosluldum ad navim conductum ? ita affatus est : Honestum te esse 
virum jam satis comperi; hac vero ultima vice , me saltim regnante, te 
exNorvagia profeciurum auiumo. Tum rex aureum annulum, qvi marcce 
pondus efficeret, a manu detraxit Hoskuldoqve donavit, simulqve illi 
dedit gladium adeo pretiosum, ut dimidio marcce aurece constaret. H6- 
skuldus regi pro donis omniqve erga se exhibito honore grutias persol- 
vebat. Deinde Hoskuldus navim conscendit ? in altum vectus ventoqve 
usus secundo, ad meridionalem terrce {lslandioe) oram primum advenit, 
deinde occidentem versus promontorii Reykanesi atqve Sncefell snesi oras 
legens Breidafjordum {Sinum qvi Laius dicituf) intravit. Hdskuldus 
in ostio fluminis Laxd in terram egressus navim exonerari atqve intra 

E 



34 

fcar hrof at, ok ser par tuptina sem hann let gera hrofit, par tialdadi 
hann budir , ok er pat kalladr Budardalr, sidan let hann flytia heim vid- 
inn, ok var pat hoegt pviat ei var laung leid. Ridr Hoskuldr eptir pat heim 
vid nockura menn ok faer vidtdkur gddar, sem von er, par hafdi ok fe 
vel haldist sidan. Jorunn spurdi hver kona su se, er i for var med 
hdnum? Hoskuldr segir: sva mun per f>ykia, sem ek svara £>er skoetingu: 
ek veit ei nafn hennar. Jdrunn maelti: £>at mun tveimr skipta at sa kur 
mun loginn er fyrir rnik er kominn, eda £>u munt hafa talat vid hana*) 
sem spurt hafa hana at nafni, Hdskuldr kvadst pess ei praeta mundu ok segir 
henni it sanna, ok bad pa pessari konu virkta ok kvad pat naerr sinu 
skapi at hun vaeri heima par at vistarfari. Jdrunn moelti: ei mun ek deila 
vid frillu pina, £>a er Jm hefir ilutt af Noregi, pdtt hun kynni (ei) godra 
ndvist **), en nu J>yki mer f>at allra synst, ef hun er baedi dauf 
ok mallaus. Hoskuldr svaf hja husfreyu sinni hveria ndtt sidan hann kom 
heim, en hann var farr vid frillunaj dllum mdnnum var audsoett stdr- 
mennsku-mdt a henni, ok sva £>at, at hiin var engi afglapi; ok a ofan- 
verdum vetri £>eim faeddi frilla Hdskuldar sveinbarn j sidan var Hdskuldr 
pangat kalladr, ok var hdnum synt barnit, syndist hdnum sem ddrum at 
hann pdltist ei set hafa vaenna ne stdrmannligra. Hdskuldr var atspurdr, 
hvat sveinninn skyldi heita? Hann bad sveininn kalla Olaf, £>viat pa 
hafdi Olafr Feilan andazt litlu adr, mddur-brddir hans. Olafr var af bragd 
flestra barna, Hdskuldr lagdi ast mikla vid sveininn. Um sumarit eptir 
maelti Jdrunn at frillan mundi upptaka verknat nockurn edr fara i brott 
ella. Hdskuldr bad hana vinna J>eim hidnum ok gaeta £>ar vid sveins sinsj 
en pa er sveinninn var tvaevetr, £>a var hann almaeltr ok rann einnsam- 
an, sem fjdgra vetra gdmul born. pat var til tidinda einn morgun er 



*) Desideratur aliqvid uli videtur in textu , hoc enim uti est rix est islaudicum; 

lubenler legeremus : "meira enn," vel "sva mikit" vel quid ejusmodi. 
**) ALii: kyuni ei g6dar nivistir. 



!*> 



5 



dictam amnem subducijubebat atqve navale circumstruendum curavit, cu- 
jus navalis adhuc vestigia remanenU Tabernacula ibidem etiam locavit ; 
inde loco Budardalus (vallis tabernaculoruni) nomen est. Deinde ligna 
domum apportari jussit f nec habuit brevis via multam apportandi jno- 
lestiam. Tum Hoshuldus cum paucis domum eqvitavit ; nec mirum si be- 
nigne exceptus est. Nullum detrimentum per itineris tempus res illius 
acceperant. Jorunna rogavit, qvcenam esset illa jjiulier, qvce illum comi- 
tareiur. Hoshuldus: tum f ijiqvitj tibi verba dari rebere f si ego memet 
illius nomen scire negabo. Jorunna : alterutrum jam pro certo habebo : 
aut falsum esse eum rumorem, qvi ad meas aures pervenit, aut te tantum 
cum illa colloqvium habuisse, qvantum ad rogitandum de illius nomine 
satis esset. Tum Hoshuldus non amplius tergiversari totamqve rem uti 
acta erat enarrare, atqve uti huic mulieri honos haberetur exposcere, si- 
biqve maxime placere, ut domi apud eos vitam degeret ajfirmare. Tum 
Jorunna: non ego , inqvit 3 cum meretrice tua, qvam ex Norvagia tecum 
advexisti, lites agam f etiamsi conversationem frugi hominum minus 
bene cognoscat ; hoc vero optime rei qvadrare mihi videtur, si auditus atqve 
loqvela? simul usus deest. Uoshuldus omnes noctes postqvam domum re— 
dierat apud uxorem decubuit , infreqventior autem erat cum meretrice 
conversatio. Cuilibet fuit in hac meretrice spectatum, qvod magnanimum 
aliqvid inesset illi, nec ulla mentis aberratio. Prcecipitata autem hye- 
me puerum peperit; tum vero Hoshuldus advocatus , ita uti cceteri de 
puero judicavit ; qvod nec venustiorem nec augustioris unqvam visus in- 
fantem vidisset. Hoshuldus rogatus, qvo nomine puer nuncupandus esset? 
Olavum eum vocari jussit ; nam avunculus Olavus Feilan brevi ante diem 
obierat. Olavus plerisqve pueris prcestantior fuit, patriqve Hoshuldo ac- 
ceptissimus. JEstate seqvente dixit Jorunna, meretrici aut laborem susci- 
piendum aut e domo abeundum. Hoshuldus illam sibiatqve uxori ancillari y 
simulqve pueri curamgererejubebat. Sed cumpuer biennisjam esset, perfec- 
tuserat ususlinqvce, necminor pedumvelocitas, qvajn qvadriejuiibus pueris 
esse solet. jlccidit aliqvando utHbshuldus mane ad domestica Jiegotia hispi- 
ciencla egrederetur\ sudum coelum St affulgens nuper exortus sol. Tuui illi 

E 2 



36 

Hoskuldr var genginn ut at sia um bse sinn; vedr var gott, skein sdl ok 

var litt a lopt komin; hann lieyrdi manna mal, liann geck pangat til, sem 

leekr fell fyrir tiinbreckunni, sa hann par ok II menn ok kendi, £>ar var 

Olafr son hans ok mddir hans, faer hann J>a skilit, at hiin var ei mallaus, 

pviat hun taladi pa mart vid sveininn; sidan geck Hoskuldr at peim ok 

spyrr hana at nafni, ok kvad henni ecki mundu stoda at dyljast lengr, 

hun kvad sva vera skyldu; setjast J>au nidr a tunbreckuna, sidan maelti 

hiin: ef fui vilt nafn mitt vita, pa lieiti ek Melkorka. Hoskuldr bad hana 

pa segia lengra eett sina. Hiin sagdi : Myrkiartan heitir fadir minn, hann 

er komingr a Irlandi, ek var padan herfekin XV vetra gomul. Hoskuldr 

kvad hana helzt til lengi hafa pagat yfir sva gddri aett. Sidan geck Hdsk- 

uldr inn ok sagdi Jdrunni hvat til n^iundu hafdi gdrzt i ferd hans, Jor- 

unn kvadst ei vita hvat luin segdi satt, kvad ser ecki um kynia-menn 

alla, ok skilia £>au pessa raedu; var Jdrunn hvergi betr vid hana enn adr, 

en Hdskuldr nockuru fleiri; ok litlu sidarr er Jdrunn geck at sofa, togadi 

Melkorka af henni, og Iagdi skoklaedin a gdlfit, Jdrunn tok sockana ok 

keyrdi um hofud henni, Melkorka reiddist ok setti hnefann a nasar henni 

sva at bldd vard laust. Hdskuldr kom at ok skildi pger. Eptir pat let 

Hdskuldr Melkorku i brott fara, ok fcck henni £>ar bustad uppi i Lax- 

ardalj; f>ar heitir sidan a Melkorkustodum, £>ar er nu audn, f>at er fyrir 

sunnan Laxa; setr Melkorka par bii saman, faer Hdskuldr £>ar til biiss 

alt pat er hafa fmrfti , ok fdr Olafr son Jpeirra med henni; bratt ser 

pat a Olafi, er hann dx upp, at hann mundi verda mikit afbragd annarra 

manna fyrir vaenleiks sakir ok kurteysi. 

cAp. 12. 

lngjaldr het madr, hann bid i Saudeyum, paer liggia a Breida- 
firdi, hann var kalladr Saudeyar-godi, hann var audigr madr ok mikill 



37 

humana audita vox; jam eo pergebat qvo d.eclinantis agri infima rivus 
allambebatj ibiqve duo homines cojispexit , atqve agnovit Olavum filium 
illiusqve matrem. Tum qvidem comperit eam non esse mutain, mul- 
tum enim cum puero loqvebatur. Tum IToskuldus eos convenit 3 illam- 
qve rogavit nomen dixitqve illi non amplius profuturam dissimulaiionem. 
llla se jam elocuturam ajfirmavit. Sic in clivulo consederunt. Tunc 
illa: si nomen , inqvit, meum scire curas: Mellcorka vocor. Iloskul- 
dus illam plus de genere enarrare rogavit. Illavero: Myrkjartan, in- 
qvit f est nomen patri, regnum Hibernia , ego XP^ annos nata captiva 
ablata. Iluskuldus nimis diu dissimulatam tanlam nobilitatem generis 
conqverebatur. Iloskuldus autem domum regressus , qvid novai rei acci- 
disset lorunna? reiulit. Jorunna vero, qvanta hisfides, negare se scire, nec 
hominum absirusorum sibi multam esse curam contendere ; atqve 
ita finiium illud colloqvium. \Nec fuit Jorunna meretrici posiea amicior 
qvamantea ,' Hoskuldo autem freqventius cum illacolloqvium. Brevi post 
cum Jorunna cubitum iret, Melkorka illi vestimenta detraxit Sc calcea- 
menta qvidem in pavimeniuni demisit, tum Jorunna tibialia sumebat, 
eisqve illi caput verberavit. Melkorka vero irata nasum Jorumias pugno 
ferivit adeo ut sangvis proflueret. Adveniens tum Iloskuldus interce- 
debat. Postea Iloskuldus Melkorkam ablegavit atqve dedit illi habita- 
culum in interioribus. Laxardali. Loco deinde Melkorkustadir nomen 
desertus jam is locus est Sc a meridionali parte amnis Laxd situs. Ibi 
Melkorka habitaculumconstruxify Hoskuldo oninia tribuente, qvce ad do- 
mesticam rem necessaria essent. Tilius illorum Olavus illam secutus 
est. IIoc in Olavo jam adolescente cito manifestum sese reddidit , eum 
aliis hominibus prcestantiorem 8c ob venustatem 8c ob morum elegan- 
tiam, fore. 

CAP. XIV. 

lngjaldus erat nomen viro , ille Saudeyis (Insulis oviuni) in 
Breidafjordo (Sino lato) habitavit. Saudeyargodi (Pontifex Saudey- 
ensis) illi fuit cognomenium ; vir dives atqve multum pollens', fraier 



S8 

fyrir ser, Halir liet brddir faans, liann var niikill madr ok efniligr, hann 

var felitill madr, eingi var hann nydungr kalladr af flestum monnum, 

ecki voru peir braedr sampyckir oplast; pdtti Ingjaldi Hallr litt vilia sik 

semia i sid dugandi manna, en Halli potti Ingjaldr litt vilia sitt rad 

hefia til proska. Veidistdd su liggr a Breidafirdi, er Bjarneyar heita, poer 

eyar eru margar saman ok voru midk gagnaudgar. I pann tima sdltu 

menn £>angat miok til veidifangs, var ok par fiolrnenni midk dllum miss- 

irum ; mikit pdtti spokum monnum undir pvi, at menn aetti gott saman 

i ulverjum ; var f>at pa maelt at monnum yrdi ugiaefra um veidi-fang, ef 

missattir yrdi , gafu flestir menn at pxi godan gaum. pat er sagt eitt 

hvert sumar at Hallr brddir Ingialds Saudeyar- goda kom i Saudeyar ok 

netladi til fangs; hann tok ser skipan medr £>eim manni er pordlfr het, 

hann var breidfirzkr madr, ok var hann naliga lausingi einn felauss, ok 

£>d fraligr madr. Hallr er £>ar um hrid, ok p>ykist hann miok fyrir ddrum 

jmonnum. pat var eitt kveld at peir koma at landi Hallr ok pordlfr ok 

skyldu skipta fengi sinu, vildi Hallr ba?di kiosa ok deila, pviat hann 

pdttist par meiri madr fyrir ser. pdrdlfr vildi ei lata sinn lut, ok var all- 

stdrordr, skiplust £>eir nockurum ordum vid, ok pdtli sinn veg hvarum; 

prifr pA Hallr upp hdgg-jarn, er la hia hdnum, ok vill faera i hdfut pdr- 

olfi; nu hlaupa menn i milli peirra ok stddva Hall, en hann var hinn 

ddasti, ok gat po eingu a leid komit at pxi sinni, ok ecki vard fengi 

peirra skipt; redst nu pdrdlfr a brott um kveldit, en Hallr tok einu upp 

fang pa[ er £>eir attu badir, pviat pa kendi at rikismunar; faer nii Hallr 

ser mann i stad pdrdlfs a skipit ok heldr nu til fangs sem adr. pordlfr 



39 

illi erat , nomine Hallus , homo magnce staturce atqve spei, sed opes 
deerant , tamen indolem ingenuiorem inesse, pleriqve credebant. Ho- 
rum fratrum multum laboravit concordia. Ingjaldus hoc potissimum 
in Hallo reprehendebat, qvod sese parum ad poteniiorum virorum mo- 
res applicaret. Hallo autem videbatur Ingjaldus , suas res parum cu- 
rare aut ad dignitatem extollere. Locus est piscatorius in JBreidafjordo, 
civi Bjarneyar nuncupatus est. IMultoe ibi insulce & illis temporibus 
capturce admodum idoneoe; hic locus multum piscatoribus freqventa- 
batur & qvavis hyeme multitudo magna hominum ibidem convenit. 
Magni id referre prudentes viri putavere, ut in locis piscatoriis homi- 
nes in concordia continerentur , vulgo enim creclebant , minus faustam 
fore piscaturam, si dissidia exorirentur, plurimi itaque viri multum stu- 
duere paci servandce. Hallum fratrem Ingjaldi Saudeyargodi ali- 
qvando ad J3j a r n eyas*) piscationis caussa venisse memoratum est' 
ille navalem sibi socium assumsit, virum Thorolfum nomine , hominem 
Breidfjordensein , cui opes fere nulla? nec certus lar ; tamen erat vir 
sat impiger. Ibi Hallus per aliqvod tempus commoratus sese supra 
alios multum extollere coepit. Accidit vespere qvodazyi , ut Hallus at- 
qve Thorolfus ad terram appellerent capturaqve esset dividenda. Tum 
Hallus : et capturam dividere et portiones eligere velle, seqve uti poten- 
tioremferre. Thorolfus autem nihil a sua re cedere atqve ferocioribus 
uti verbis; tum inier eos oriri contentio et uterqve opposita contendere. 
Tum Hallus concisorio, qvod illi erat ad maniim, correpto Thorolfo caput 
iinpingere voluit; jam advenerunt qvi intercederent Hallum cohibentes 
ille vero prceceps irci fertur ea vice iamen sine ullo ejfectu, neqvetumcap- 
tura dividebatur. Eodem vespere Thorolfus abiit , Hallus vero captu- 
ram, qvce utriusqve sane erat , totcun solus occupavit. In hoc vero in- 
signis potenticB dijferentia. Hallus autem socium sibi navalem loco 
Thorolfi acqvisivit , jamqve ut antea piscaturce operam dedit. Thorolfus 



k ) Etsi in Saudeyar legatar , judicamus 7toc sic dandum esse , illud enim cum an 
tecedentibus non convenit. 



40 

unir i'Ia vid sinn lut, £>ykist . hann miok svivirdr vera i peirxk skipt- 
uni ; er hann par p6 i eyunum ok hefir pat at visu i hng scr at 
rella penna krdk, er honum var sva nauduliga bejgdr. Hallr uggir ecki at 
ser, ok hugsar £>at, at engir menn muni pora at halda til jafns vid hann 
par i allhaga hans. pat var einn gddan vedr-dag, at Hallr reri ok voru 
£>eir III. a skipi, bilr vel a um daginn, rda £>eir lieim at kveldi ok eru 
midk katir. pdrdlfr lieiir niosn af athofn Halls um daginn, ok er stadclr 
i vdrum um kveldit, £>a er f>eir Hallr koma at landi. Hallr reri i Halsi 
framm, hann hleypr fyrir bord ok a?tlar at taka vid skipinu, ok er hann 
lilej r pr a land, pA er pdrdlfr par noerr staddr ok hoggr til hans f>cgar, 
kom hoggit a halsinn vid herdarnar ok fykr af hdfudit. pdrdifr snyr & 
brott eptir £>at, en peir felagar Halls slyrma yfir hdnum ; spyrjast nu 
£>essi tidindi um eyarnar *) vig Halls, ok p>ykja pat mikil tidindi, f>viat 
madrinn var kynstdrr, pott haun hefdi engi audnu-madr verit. pdrdlfr 
leitar nu a brott ur eyunum , £>viat hann veit f>ar engra peirra manna 
van, er skjoli muni skjdta yfir hann eptir £>etta storvirki, Jiann alti par 
ok enga fraendr p& er msetti ser trausts af vaenla, en f>eir menn salu 
naerr, er vis van var at um lif hans raundu silia, ok hdfdu mikit vald, sva 
sem var Ingialdr Saudeyar- godi brodir Halls. pdrdlfr feck ser flutning 
inn til meginlands, hann ferr midk huldu hBfdij er ecki afsagt hans ferd 
adr hann kemr einn dag at kveldi a Goddasladi. Vigdis kona pdrdar 
Godda var nockut skyld pordlfi, ok sneri hann £>vi £>angat til baear; spurn 
hafdi pdrdlfr af p\i adr, hversu £>ar var hatlat, at Vigdis var meiri skdr- 
ungr i skapi enn pordr bdndi hennar; ok pegar um kveldit er pdrdlfr er 
\>&r kominn, gengr liann til fundar vid Vigdisi, ok segir henni til sinna 
vandraeda ok bidr hana asia. Vigdis svarar a pi leid hans mali : ecki 
dyliumst ek vid skuldleika ockra, p>yki mer ok f>ann veg at eins verk 



*) Excidil e iexlu uii videtur poxi "uni,*' 



41 

ita acta re male coiitentus , multam sibi in his negoliis illaiam injuriam 
indignabatur; in insulis tamen remansit id sane mediians , qvomodo il- 
hun erigeret uncuiii qvi adeo invito adactus esset. Ilallus autem ciira om- 
nem mali suspiciojiem nejjiinem ratus est iji ipsius terriiorio ausuriun 
secujJi cojitendere. ylccidit qvadajn die, cum sudum coelum essef, utllal- 
lus cujJi duobus sociis in navigio veheretur ad piscaiionem ; multa eo die 
captura; vespere admodum hilares dqmum repetebajit. Thorolfus oni— 
jiibuSj qvce Jlallus ea clie ageret, cxploratis , prope Jiavis stationem in 
litiore consiitit , ciun Ilallus vespere cujji sociis ad terram appelleret. 
Hallus in prora remigavit 8c e Jiavigio prosiluit, ut illud exciperet, 
qvcuido ad terrcun appelleretur ; in terrajji auteni egredientejn , adsians 
Thorolfus iciu staliin petivit f ille autejji ictus collum ferivit juxta hu— 
TJieros ita ut caput decideret ; itcl acta re Thorotfus aufugit ; Halii au- 
tem socii attojiiti circiujistabajit. Jcuji hic nuniius cle Hallo interfecto 
per insulas vulgari atqve in niagjiis eventibus haberi , fuerat enijJi vir ge- 
nere Jiobilis qvamvis fortuna jjiinus secunda usus. Tuni Thorolfus ex 
insulis aufugere studuit, jiullius enim hojJiijiis ibi notitiajji habuit , qvi 
post tantas res gestas illiuji protecturus esset , neqve ercuit ibidem pro- 
pinqvi, in qvibus esset auxilii spes; aderant autem hojjiines, de civibus 
certiun eraty qvod vitce suas ijisidias struerent, qvoriujiqve jjiagjia esset 
potentia, uii Ingjaldus Saudeyargodus Ilalli frater. Thorolfus iji 
contijiejiiejn delaius occulie pleriujiqve proficiscebaiur , nec jjiemoratujji 
est aliqvid de ejus itijiere, anteqpajJi vespere cujusdajji cliei Goddasiados 
perveniret. Vigdisa Thordi Gocldi uxor qvadcuji cojiscuigvinitate illi erat 
conjuncta, ecmi ob rem ad hocce prcediiuji se convertit. Jam cuiiea audi- 
erat Thorolfus qvorjiodo ibidejji sese res haberejit , qvod Vigdisce nobilior 
inesset indoles, qvam Thordo illius jjiarito. EodejJi itaqve vespere sta- 
iijji atqve advenit Thorolfus, couvejiit Vigdisajn , suaqve illi pericula 
enarravit , simulqve jlagitavit opem. Vigdisa in hiuic fere modujji illi 
responsa reddidit : noji ego jnchi tecum consajigvmitatejji esse clenego; et 
sic qvidejn existuno illas qvas gessisti res, ut propier illas te nojj judieeni 

F 



42 

petta, er £>u hefir unnit, at kalla pik ecki at verra dreing, en po synist 
mer sva sem peir menn muni vedsetja bsedi sik ok fe sitt er per veita 
asia, sva stdrir menn sem her munu veita eptirsiar; en pdrdr bondi 
minn, sagdi hun, er ecki garpmenni mikit, en orrad var kvenna verda 
jafnan med litilli forsia ef nockurs parf vid, en pd nenni ek ei med 
dllu at vikjast undaa vid pik, allz pii hefir pd hcr til nockurrar asia aetlat. 
Eptir £>at leidir Vigdis hann i utibur eitt, ok bidr hann £>ar bida sin, 
setr hun par las fyrir; sidan geck hun til pordar ok maelti : her er 
kominn madr til gistingar sa er pdrdlfr heitir, en hann er skyldr mer 
nockutj paettist hann purfa her leingri dvol ef pu vildir at sva vseri. 
pdrdr kvadst ecki vera um mannasetur, bad hann hvilast par um daginn 
eptir, ef honum vseri ecki a hondum, en verda i brottu sem skiotast ell- 
igar. Vigdis segir: veitt hefi ek honum adr gisting, ok mun ek pau ord 
ei aptr-laka, po'd hann eigi ser ei jafna vini allaj eptir pat sagdi hiiu 
pdrdi vigit Halls , ok sva pat at pdrdlfr hafdi vegit hann, er £>a var par 
kominn. pordr vard styggr vid petta, kvadst pat vist vita, at Ingialdr 
mundi mikit fe taka af honum fyrir pessa bidrg, er nu var veitt hdnum, ef 
her hafa hurdir verit loknar eptir pessum manni. Vigdis sagdi : ei skal 
Ingialdr fe taka af per fyrir einnar naetr bidrg, pviat hann skal her vera 
i allan vetr. pdrdr maelti: pann veg matlu mer mest upptefla*), ok at 
mdti er pat minu skapi, at slikr uhappa-madr se her; en pd var pdr- 
dlfr par um vetrinn. petta spurdi Ingialdr, er eptir brddur sinn atti at 
moela; hann byr ferd sina i Dali inn at alidnum vetri, setti fram ferju er 
hann alti, peir voru XII. samanj peir sigla vestan ulnyrding hvassan 
ok lenda i Laxar-osi um kveldit, setia upp ferjuna, en fara a Godda- 
stadi um kveldit, ok koma ecki a uvart ; er par tekit vel vid peim. 
Ingialdr bra pordi a mal ok sagdi hdnum eyrindi silt: at hann kvedst par 
hafa spurt til pdrdlfs brddur-bana sins , pordr kvad pat engu gegna. 

*) Upptcfla : proprie pecuntce jacturam facere ludo j etiam qvodvis aliud imprudentia 
superinducere periculum. 



43 

virum minus honestum , sed tamen videntur illi ? qvi tibi auxilium ferant 

vitce atqve opum subire pericuJum; tam potentes enim viros reor hanc 

causam persecuturos fore. Prceterea, inqvit Vigdisa, novi maritum 

meum Thordum esse virum haud magni qvidem animi , sed minitante 

periculo muliebre concilium plerumqve vacillat, verum tamen non 

svadet animus ut tibi omnino auxilium denegem, cum huc ad peiendam 

opem jain adveneris. Tum Vigdisa illum ad solitarium penuarium con- 

ductum sese operiri jubebat, iumqve clausit penuarium. Deinde Thordum 

convenit ita locuta : Tlic jam advenit vir Thorolfus nomine poscens ho~ 

spitium, mihi aliqvanta consangviniiate conjunctus, 8c hic qvidem lon- 

gius commorari necessum sibi autumat, si per te liceat. Thordus vero 

talia hospitia sibi parum placcre affirmans , illum si nullis esset impli- 

citus difjicullatibus illam diem ibi reqviescere jubebat , sin aliier esset res, 

statim abire. Tunc Vigdisa'. Jam antea, inqvit, hospitio illum excepij 

nec jam in animo est ea ? qva? promiserim, revocare, etsi qvorundammi— 

nus felici amicitia utatur. Deinde Thordo memorat Halli necem ? Sc qvod 

Thorolfus illum interfecissit. Tum vero Thordus ira commoveri seqve 

certo scire affrmare Ingjaldum multam sibi pecuniajn ablaturum pro 

eo f qvod jam exhibitum esset, auxilio f qvando Jiuic homini domicilium 

concederetur. Tunc Vigdisa: non tibi ob unius noctis hospitium In- 

gjaldus pecuniam auferet, nam per totam hyemem illi hospitium exhi~ 

bere in animo est. Thordus respondit : tali sane modo niihi plurimum 

inducere vales periculi, & qvam maxime hoc est contra meam voluntatem, 

qvod homo tanto infortunio implicitus hic remaneat. Tamen Thorolfus 

per hyemem ibi commorabatur. Hoc ad Ingjaldum } cui frairis occisi 

caussa perseqvenda, delaium est. Iiaqve sub finem hyemis ad interiora 

Vallium ire parat; scapham iiaqve , qvae ipsi esset, cum X/7 conscendit, 

Sc vehementiore ferente cauro in ostio fluminis Laxd vespere adpulit; 

scapha subducta eodem vespere Goddastados pervenium est , nec inopi- 

nato qvidem, benigne tamen excepti sunt. Ingjaldus Thordum ad secre- 

tum colloqvium evocavit atqve dixit negotium propier qvod venisset ; nam 

comperisse se ThoroJfum frairis sui interfectorem ibi commorari. TJior- 

F 2 



44 

Ingialdr bad hann ei praeta, ok skulum vid eiga kaup saman : at pii sel 
mannin framm ok lat mik ei £>urfa praut til, en ek hefir her III merkr 
silfurs, er pu skalt eignast; upp mun ek ok gefa per sakir J>aer, er pu 
liefir gort a hendr £>er i bjorgum vid pdrdlf. pdrdi potti feit fagurt, enn 
vid heitit uppgipf um sakir poer, er hann hafdi adr kvidit mest, at hann 
mundi feskurd af hlidta. pdrdr mselti f>a: nu mun ek sneipu fa af monn- 
um um tal ockart, en petta mun p6 verda kaup ockart; peir svafn til 
fiess er aleid nottina, ok var stund til dags. 

CAP. i5. 

oidan stddu peir Ingialdr upp ok klaeddust. Vigdis spurdi pord 
hvat i tali hefdi verit med peim Ingialdi um kveldit ? hann kvad pa mart 
talat hafa, en £>at samit, at uppi skyldi vera rannsokun , en pan ur 
malinu, cf pdrdlfr hittist ei f>ar; let ek nu Asgaut prael minn fylgia man- 
inum a brolt. Vigdisi kvadst ecki vera um lygi , kvad ser ok leitt vera 
at Ingialdr snakadi um hus hennar, en bad hann p6 pessu rada; sidan 
rannsakadi Ingialdr pnv ok hilti ei £>ar manninn. I pann tima kom As- 
gautr aptr, ok spurdi Vigdis hvar hann skildist vid pdrdlf. Asgautr sagdi: 
ek fylgda hdnum til sauda-husa varra, sem pdrdr maelti fyrir. Vigdis 
maelti: mun nockut meirr a golu Ingialds enn petta, £>a er hann fer til skips? 
ok ei skal lil-haelta, hvart peir hafa ei f>cssa rddagerd samanborit 1 
oa?rkveld; vil ek at pvi farir pegar , ok fylgir honum i broll sem tidast; 
skaltu fylgia hdnum lil Saudafclls a fund pdrdlfs; medr pvi at fm gerir 
sva sem ek byd per, skaltu nockut eptir taka; frelsi mun ek £>er gefa ok 
fe pat, at pu ser fserr hvert er fni vill. Asgautr jattadi p\i, ok for til sauda- 
lmssins ok hitti £>ar pdrdlf; hann bad pi fara brott sem tidast. I penna 
lima ridr Ingialdr af Goddaslddum, pviat hann aetladi at heimta pA verd 
fyrir silfrit, ok er hann var kominn ofan fra baenum, pix sia peir II. menn 



45 

dus autem iuficias ive & Iugjaldus contra rogare, ne denegaret. Pac- 
tionem inquit potius ineamus : tu mihi tradas hominem nec ullam per- 
hibeas molestiam ; a me vero tres jam marcas argenti accipe atqve habe 
tibi, sic etiam simul impetres veniam culpce, qvam in me commisisti auxi- 
lio lato Thorolfo. Tum Thordus splendore argenti cccpi, et lcetari 
promissa venia culpce, qvcnn sibi pecunice jacturam ilhituram antea 
veritus esset; jainqve Thordus ita responclit : Hoc nostrum colloqvium 
mihi sane aliorum hominum contemtum inducet , verum tamen pactio 
hcec inter nos rata erit. Deinde multam partem noctis cubatum, usqve- 
dum acl lucem tamen aliqvantu/7i temporis superesset. 

CAP. XV. 

1 um vern Ingjaldus cum suis surrexit; Vigdisa aulem Thor- 
dum rogabat v qvid illi proximo vespere cum Ingjaldo colloqvii fuisset? 
Ille multa locutos affirmavit &L qvidem convenisse inter eos ? inqvisitionem 
instituendam , se autem cum uxore a caussa immunem fore, si Thorolfus 
ibidemnoninveniretur ; jamqve, inqvit, servu/n jlsgautum, hominem hinc 
abducere jussi. Vigdisa clixit: mendacia sibi parum placere 8z iniqvum 
videri, qvod Ingjaldus in cubiculis suis explorando discursaret , secl 
tamen hujus rei illi potestatem fecit; Ingjaldus vero exploravit nec in— 
venit hominem. Eudem tempore redeuniem Asgauium rogavit Figdisa: 
idri a Thorolfo discessisset? Asgautus respondit: Secundum jussa 
Thordi ad ovilia nostra eum conduxi. Vigdisa clixit : nmnqvis locus 
propior esse potest vice Ingjaldi, ad navim redeuntis? Neqve hoc 
periclitandum est , utrum hoc consilium inier eos novissimo vespere con- 
venisset; placet itaqve , ut recleas eumqve ex eo loco qvam citissime ab- 
ducas. Duc hominem Saudafellum acl Thorolfum-, si hcec meajussa ex- 
seqvere, erit tibi qvcedam remuneratio\ in libertatem te vindicabo tan- 
tamqve donabo pecunicnn, ut ubivis locorum te sustentare qveas. As- 
gautus sese uti jussit faciurum promittens, ad ovilia recliit, atqve conve- 
nit Thorolfum , statimqve inde aufugere jubebat. Eodem tempore In- 
gjaldus a Goddastadis eqvo vectus , argenti pretium occupare cogiiavit, 
vcrum paulum a villa progressus duo sibi obviam ire homines animad- 



46 

fara 1 mdti ser ok, var par Asgautr ok pordlfr; peita var snimma um 

morginn sva at litt var lyst af degi. peir Asgautr ok pdrdlfr voru komnir 

i sva mikinn klofa, at Ingialdr var a adra hond, en Laxa a adra hond. 

Ain var akafliga mikil, voru hdfud-isar at badum-megin, en gengr upp 

eptir midju, og var ain aliill at seekja. pdrolfr maelti vid Asgaut: nu 

t>3 r ki mer sem vid munim eiga II. kosti fyrir hdndutn ; sa er kostr annarr 

at bida peirra her vid ana ok verjast eptir p\i sem ockr endist hreysti 

til ok dreingskapr; en Jpd er pess meiri van at peir Ingialdr saeki lif 

ockart skiott; sa er annarr kostr , at rada til a"rinnar ok mun pat pykia 

pd enn med nockurri ha?ttu. Asgautr bidr hann rada, kvadst nu ecki 

munu vid liann skiliast, hvert rad sem pu vill upptaka her um. pdrdlfr 

sagdi: til arinnar munu vid leila, ok sva gera peir, bua sik sem lettligast; 

eptir pat ganga Jpeir ofan fyrir hdfud-isinn ok leggiast til sunds, ok med 

pvi atmennvoru hraustir, ok peim vard leingra lifs audit, pa komast peir 

yfir ana ok upp a hofud-isinn odrum megin; pat er miok jafnskjott er 

peir eru komnir yfir ana, at Ingialdr kemr at ddrum megin at anni ok foru- 

nautar hans; pa tekr Ingialdr til orda ok maelti til fdrunauta sinna: hvat 

er nu til rads? skal rada til arinnar edr ei? peir sogdu at hann mundi 

rada, sdgdust ok hans forsia mundi hlita at, pd syndist peim ain dyfir- 

foerilig. Ingialdr kvad sva vera, ok munu ver fra hverfa anni. En er peir 

pordlfr sia petta, at peir Ingialdr rada ei til arinnar, pa vinda peir fyrst 

klaedi sin ok bua sik til gongu , ok ganga pann dag allan, koma at 

kveldi til Saudafells; par var vel vid Jpeim lekit, pviat par var allra manna 

gisting; ok pegar um kveldit gengr Asgaufr a fund pdrdlfs raudnefs, ok 

sagdi honum alla vdxlu sem a voru um Jpeirra eyrindi: at Vigdis fraendkona 

hans hafdi penna mann sent hdnum til halds ok trausts, er par var kom- 

inn; sagdi hdnum alt , hve farit hafdi med Jpeim pdrdi Godda, par med 

berr hann framm jartegnir paer, er Vigdis hafdi sent til pdrolfs. pdroifr 



47 

vertit; hi autem erant Asgaulus atqve Thorolfus; hcec mane primo 
diluculo accidebant. Tum Asgautus atqve Thorolfus in tantas erant 
angustias redacti, ut ab altero latere Ingjaldus, ab altero vero flumen 
Laxa viam proecluderet. Altissima erat aqva fluminis &l utraqve ripa 
glacie prcecincta , patens vero aqva in medio , magnum transitus pe- 
riculum habebat. Tum Thorolfus Asgautum ita allocutus est: Jam 
nobis duas conditiones oblatas esse comperio ; altera sane est : ut eos 
hic ad fluvium operiamur, atqve nos ita defendamus, uti nostra fertfor- 
tiiudo atqve animus , sed tamen magis timendum est Ingjaldum nos cito 
superaiurum ; altera conditio est : ut nos in aqvam demittamus , licet hoc 
non videatur sine periculo. Asgautus dixit: hcec in illius potesiate 
futura , nec se illum relicturum , uirumvis horum consiliorum amplec- 
teretur. Thorolfus respondit : ad amnem nos convertamus ; Sc ita qui- 
dem fecerunt ; vestitum ita comparavere ut qvam maxime essent ad nandum 
expeditij tumqve e glacie in alveumapertum sese dejecerunt ad natandum ; 
et cum homines essent fortes & fortunatum fatum longiorem illis vitam 
destinasset, amnemtransnare., etmarginem conglaciatam in opposita parte 
ascendere contigit. Hoc eodem fere tempore factum est , ut illiflumen 
transnaverint St Ingjaldus cum sociis ad alteram fluminis ripam advene- 
rit. Tum Ingjaldus socios ita alloqvebaiur : Qvid jam consilii capien- 
dum? num amnis experienda, annon? Illihoc inilliusforepotestate, seqve 
illiusprudentia usuros esse y confirmarunt^ tamen sine vitce periculo posse 
flumen transiri negarunt. Ingjaldus hoc verum afirmavit & a flumine 
revertendum. Thorolfus autem & Asgautus cum viderent , Ingjaldum 
atqve illius socios flumen non aggressuros, aqpam primum e vestibus ex- 
presserunt & deinde in viam sese dederunt, 8t per totam diem profecti, ve- 
spere Saudafellum pervenere, ibi benigne excepti ; nam ibiclem erat 
commune omnibus hospitium. Eodem vespere Asgautus Thorolfum 
Raudnefum statim convenit^ prcesentemqve omnem rerum slaium niemo- 
ravit , consangvineam illi Vigdisam hunc hominem^ cjvi cum ipso adve- 
nerat , illius auxilio atqve fidei commendasse, siuiul omnia negotia inier 
Ingjaldum atqve Thordum Goddum enarravit, deinde signa proiulit qvce 



48 

svarar a p& leid: ecki muu ek dyliast vid jarlegnir pessar, mun ek at 
Visu taka vid pessum manni at ordscnding hcnnar, f>yki mer Vigdisi 
f>etta mal dreingiliga liafa farit, er £>at mikill harmr , er £>vihk kona skal 
kafa sva uskdruligt gjaford- skaiiu Asgaulr dveljast her pvilika ]irid sem 
£>er likar. Asgautr kvadst ecki lengi J>ar mundu dveljast. pdrolfr tekr 
nu vid nafna sinum ok gerist hann hans fylgdar - madr, en f>eir Asgautr 
skiljast godir vinir, ok ferr Asgautr heimleidiss. Nu er at segja fra Ing- 
jaldi, at hann snyr heim a Goddastadi, pA er peir pdrolfr hofdu skilist, f>ar 
voru pd komnir menn af naesfum baeum at ordsending Vigdisar, voru 
£>ar ei foerri karlar fyrir enn XX. ; en er £>e.ir Ingialdr koma a baeinn, 
£>a kallar hann pdrd iil sin ok maelli vid hann : uclreingiliga hefir pev 
farit til var, pdrdr, segir hann, pviat ver hdfum pat fyrir satt, at pu 
hafir manninum d brott skotil. pdrdr kvad hann ei satt hafa a honduni 
ser um £>ella mal; kemr mi upp 611 p>eirra radagiord, Ingialdar okpdrdar; 
viil Ingialdr nii hafa fe silt £>at, er hann hafdi fengit pdrdi i hendr. 
Vigdis var f>a naerr slddd lali £>eirra, ok segir peim farit sem makligt var, 
bidr pdrd ecki halda a fe pessu, pviat pu pdrdr, sagdi hun, hefir £>essa 
fiar udreingiliga aflat. pdrdr kvad hana pessu rada mundu vilja; eptir 
£>etta gengr Vigdis inn ok til erkr peirrar er pdrdr alli, ok finnr £>ar i 
nidri digran fesiddj hun tekr upp siddinn ok gengr ut med ok par til 
er Ingialldr var, ok bidr hann taka vid fenu. Ingialldr verdr vid petta lett- 
brunn ok reltir hondina at mdti fesiddnum. Vigdis hefr upp fesjddinn, 
ok rekr a nasar hdnum , sva at pcgar fell blod a jord, par med velr hun 
honum mdrg hasdilig ord, ok pat med, at hann skal pelta fe alldregi fa 
sidan; bidr hann a brolt fara. Ingialldr ser sinn kost f>ann enn bezta at 
verda a brottu sem fyrst, ok gerir hann sva , ok lettir ei ferd sinni fyrr, 
enn hann kemr heim, ok unir illa vid $ina ferd. 



49 

Vigdisa Thorolfo miserat. Tunc Thorolfus in hunc fere modum respon- 
clit : Hcec mihi signa agnoscere certum est^St. sane excipiam hominem se- 
cundum hunc } cjvem illa mihi inisit } nuntium, nam utiqve videiur Vigdisa 
admodum honeste sese gessisse in hac re } 8c dolendum sane est , talem 
mulierem tam ignobili uti matrimonio. Jam fu slsgaute hic maneas, 
qvamdiu tibi ipsi placebit. Asgauius per longum tempus semet ibi 
mansurum negavit. Tunc Thorolfus virum sibi cognominem excepit 
illoqve assiduo comite usus est } Asgauium auiern amicissime dirnisit &C 
ille domum rediit. Jam cle Ingjaldo mcmorandum, qvocl ut a Thorolfo 
discesserat } Goddastados revertebat , tinic e proximis villis Vigdisce 
nuntio evocaii homines convenerant, nec erant homines ibidem congregaii 
infra XX numero. Cum vero Ingjaldus cum sociis ad villam perveniret 
Thordum acl se vocaium ita alloqpebatur. Parum honesie } inqvit } te 
erga nos gessisti, Thorde ! hoc enim pro certo habemus ? te hominem clam 
ablegasse. Thordus negavit se hujus caussce meriio insimulari. Jarnqve 
omnis Ingjaldi aiqve TJiordi consultatio palam facia est & Ingjaldus 
pecuniam qvam Thordo iradiderat reposcebat. Tunc J^igdisa illorum 
colloqvio adfuit atcjve hcec illis ex meritis cessisse ajfirmavit } Thordum 
vero rogavitf ne hanc pecuniam retineret ; narn lu Thorcle, inqvit } hanc 
pecuniam parum honeste accjvisivisti. Thordus dixit } illam hujus rei 
potestatem sibi jam vindicasse. Tum Vigdisa domum ingressa ad ar- 
cam cjvandam, qvce Thordo erat } ibidem magni ponderis loculos invenit, 
hos sublatosforas secum adillum locum } ubi esset Ingjaldus aitulit, illum 
hunc thesaurum accipere jubebat. Ingjaldus adhcec supercilia attollereat- 
qve manum porrigere ad thesaurum accipiendum. Tum Vigdisa sublatis 
loculis nasum illi verberavit ita ut sangvis in humum defueret, simul 
multa coniumeliosa addidit dicla, negavitqve unqvam postea isiam jiecu- 
niam illi traditum iri, & deincle illum abire jubebat. Jam Ingjaldus 
consilium cjvam citissime abeundi optimum ratus } in viam se statim de- 
dit, nunqvam iniermisso itinere anteqvam domum perveniret } itineris 
eventus cegerrime ferens. 

G 



50 
CAP. 16. 

1 penna tima kemr Asgautr heim; Vigdis fagnar honum vel, ok 
fretti hversu gddar vidtokur £>eir hefdi at Saudafelli. Hann Iaetr vel yfir pyi 
ok segir lienni alyktar-ord f>au, er pdrdlfr hafdi meelt; henni hugnadist 
f>at vel; hefir pu nii Asgautr, sagdi hiin, vel farit med f>inu efni ok trii- 
liga, skaltu nti ok vita skidtliga til hvers £>ii hefir unnit; ek gef per 
frelsi sva at f>ii skalt fra pessum degi frials madr heita, her med skaltu 
taka vid fe pyi er pordr tdk til hdfuds porolfi fraenda minum , er nii feit 
betr nidr komit. Asgautr packadi henni f>essa gidf med fogrum ordum. 
petta sumar eptir tekr Asgautr ser fari i Dogurdar-nesi , og laetr skip pat 
i haf; f>eir fa vedr stdr ok ecki langa litivist, taka f>eir Noreg ; sidan 
ferr Asgautr til Danmerkr ok stadfestist £>ar, ok pdlli hraustr dreingr, ok 
endar par sogu fra hdnum. En eptir radagerd peirra pdrdar godda ok 
Ingialds Saudeyar - goda, pi er f>eir Yildu rada bana pordlfi fraenda 
Vigdisar, let hun f>ar fiandskap i mdti koma, ok sagdi skilit vid pord 
godda, ok for hiin til fraenda sinna ok sagdi f>eim petta. pdrdr gellir 
tdk ecki vel a pessu ok var f>6 kyrt. Vigdis hafdi ei meira fe a brott af 
Goddaslddum enn gripi sina. peir Hvamveriar letu fara ord um, at peir 
aetludu ser heimting fiar pess, er pdrdr goddi hafdi at vardveita, hann 
verdr vid petta kldckr miok, ok ridr f>egar a fund Hdskuldar ok segir 
hdnum til vandraeda sinna, Hdskuldr maelti: skotit hefir per £>a skelk 
i bringu, er pii hefir ei att at etia vid jafnmikit ofrefli. pa baud pdrdr 
Hdskuldi fe til lidveizlu ok kvadst ei mundu smatt a sia. Hdskuldr maelti: 
reynt er f>at, at £>ii vill at engi madr nidti fidr pins, sva at pii saettist a 
f>at. pdrdr sagdi : ei skal nu £>at pd , pYiat ek vil giarna at pii takir 
handsdlum a dllu fenu; sidan vil ek bidda Olafi syni £>inum til fdslurs ok 



51 
CAP. XVI. 

Tloc fere tempore Asgautus domum rediit Sc a Vigdisa benigne 

excepius simulqve rogatus, qvali hospitio Saudafelli usi sint; ille autem 

laudavit hospitium atqve novissima Thorolfi verba memoravit; hosc illi 

multum placuere. Tu jam, inqvit , Asgaute! bene atqve fideliter nego- 

tia tua perjecisti, statim itaqve scias, qvod tibi laboris praemium futurum 

sit : in libertatem te vindico , ila ut post hunc diem pro libero homine 

habendus sis , prceterea accipias illam pecuniam^ qvam Thordus pro ca- 

pite Thorolfi propinqvi mei recepit , ita enim hosc pecunia in meliore 

loco deposita videiur. Pro hoc munere Asgauius multd verborum ele- 

gantia illi gratias retulit. Eadem cestate Asgautus navi ad Dagverdar- 

nes comparata , in altum vectus, atqve vehcmentiore usus vento ideoqve 

iter brevi emensus ad Norvagiam appulit , deinde Daniam profectus ibi- 

dem sibi fixit sedem, & ille qvidem ibi fortis vir habebatur ; jamqve il- 

lius historiaB finis. Verum post factam pactionem inter Thordum God- 

dium atqve Ingjaldum Saudeyargodum , cum propinqvum Vigdisae Tho- 

rolfum e medio tollere voluissent , illa viro inimicam se exJiibuit atqve 

fecit divortium cum Thordo Goddio, Sa ad propinqvos abiit, & qva? facta 

essent retulit. Thordo Gellero hoc parum placuit, tamen omnia silentio 

peracta ; nec Vigdisa plus pecuniai Goddastadis secum avexit , qvam 

cimelia sua. Viri Hvammenses sermonibus jactabant se illam pecu- 

niam, qvam Thordus Goddius tutaretur, reqvisiiuros; ad hcec ille aduio- 

dum contristatus adliosluldum eqvo vehitur atqve illi suas dijficuliates me- 

moravit. Tunc Hoskuldus: sane tibi antea nietu correptus est ani- 

mus qvando cum potentioribus contendendum erat. Tunc Thordus 

Hoshuldo pecuniam obtulit ad opem sibi ferendam seqve haud par- 

cuin fore promisit. Hoskuldus respondebat : expertum jam est, te talia 

nunqvam pacia inire, ut aliqvis opum tuarum parliceps reddatur. Thor- 

dus dixit : Jam tamen ita non erit, nam dextra data tibi lubenter om- 

nes opes tradere volo atqve insuper filio tuo Olavo educationem ojferre 

&ipost meum obitum illi omnes opes testamento assignare, nullus enim 

G 2 



52 

gefa honum alt fe eptir minn dag, pviat ek a engan erfingia her a landi, 
ok hygg ek at pi se betr komit feit heldr enn fraendr Vigdisar skelli 
hrdmmum yfir. pessu jatadi Hdskuldr ok laetr binda fastmaelum. petta 
likadi Melkorku £>ungt, pdtti fostrit oflagt. Hdskuldr kvad hana ei sia 
kunna : er pdrdr gamall madr ok barnlaus, ok aetla ek Olafi alt fe eptir 
hans dag; en £>u matt hitla hann avalt er pu vilt. Sidan tdk pdrdr 
vid Olafi VII vetra gomlum ok leggr vid hann mikla ast. petta spyria peir 
menn er mal attu vid pdrd godda , ok potti nu fiarheimtan komin fast- 
ligarr enn adr. Hoskuldr sendi pordi gelli gddar giafir ok bad hann ei 
styggiast vid petta, pviat peir mattu engi fegjdld heimta af porcli fyrir laga 
sakir, kvad Vigdisi engar sakir hafa fundit pordi £>aer, er sannar vseri, ok 
til brautgangs maetti metast, ok var pdrdr ei at verr menntr, £>dtt hann 
leitadi ser nockurs rads at koma £>eim marini af ser er settr var & fe 
lians, ok sva var sokuni horfinn sem hrisla einij en er £>essi ord komu 
til pordar fra Hdskuldi ok par med stdrar fegjafir, £>a sefadist pdrdr 
gellir, ok kvadst ^at hyggia, at pat fe vaeri vel komit, er Hoskuldr vard- 
veitti, ok tdk vid gidfum, ok var petta. kyrt sidan ok um nockurru faerra 
enn ddr. Olafr vex upp med pdrdi godda ok gerist mikill madr ok 
sterkr, sva var hann vaenn madr at ei fekst hans jafningi. pa er hann 
var XII velra gamall, reid hann til £>ings, ok pdtti monnum £>at mikit 
eyrindi rir ddrum sveitum at undrast hversu hann var agaetliga skapadr; 
J>ar eptir helt Olafr sik at vapna-bunadi ok klaedum; var hann pvf aud- 
kendr fra dllum mdnnum. Miklu var rad pdrdar godda betra sidan Olafr 
kom til hans; Hdskuldr gaf hdnum kenningar-nafn ok kalladi pa; pat 
nafn festist vid hann. 



53 

mihi est in hac terra hceres, tumqve mea bonamelius collocata existimo, 
qvam si a Vigdisce propinqvis infesiis wigvibus arriperentur. Hcec qvideni 
pactio ab Hoskuldo accepta atqve rata facta ; Melkorkce vero hcec osgre pla- 
cebant, nam minus honorifica filii educatio visa. Hoskuldus illam pa- 
rum qvicl e re esset sapere contendit; Thordum enimesse virum exactce jani 
cetatis liberisqve orbum, se autemOlafo destinasse omnes opes post Thordi 
mortem, illam vero filium qvanclo luberet convenire posse. Tum Thor- 
dus Olavum septennem jam excepit eumqve intimo amore diligebat. Hoc 
ad illos viros delatum est, qvi cum Thordo Goddio lites agerent, jamqve 
reposcere pecuniam aliqvanto qvam antea visum difficilius. Hoskuldus 
Thorclo Gellero egregia misit munera simulqve rogavit, ne sibi ob ea. 
cjvce facta essent, succe-nderetur , contra Tliordum jure grassari non li- 
cere ad pecuniam resposcendam ; Vigdisam nullam veram culpam, qvce 
sufficiens esset divortii caussa, apud Thordum reperisse , nec Thorduni 
ob id virum minus honestum habeudum esse contendit, si consilium cjvce- 
reret , acl ablegandum virum, qvi illius solum opibus sustentareiur, et qvi 
esset cinctus culpis, uti frutex juniperi aculeis {obsitus est). Hic autem 
Hoskuldi nuntius simulcum magnis muneribus cum acl Thordum rserve- 
niret , Thordus Gellerus sane mitigatus , dixit, se illam pecuniam, cjvam 
Hoskuldus tutaretur , bene locaiam exisiimare, tumqve munera accepit; 
deinde res ad silentium reducta et familiariias aliqvanto evasit infre- 
cjventior. Jam Olavus ajiud Thordum Goddium adolescens , magnce 
staturce vir atcjve robustus factus est , 6c tantum venusiaie excellebat 
ut illi similis nemo inveniretur. Duodecim annos natus ad Comitia 
(generalia) eqvo veclus est , & tum qvidem homines ex diversis regio- 
nibus convenientes sat magni momenti negotia se percgisse reban- 
tur, si juvenis prcestantiam formce admirari contingeret, similis qvo- 
qve erat Olavo armorum atcjve vestimentorum sjjlenclor , iclcocjve in mul~ 
titudine hominum facile noscebatur. Post adventum Olavi, Thordi 
Goddii conditio mulium in melius mutabalur. IToskuldus filio cognomen 
indidit atqve vocavit illum Pa (/. e. pavonem)Sc id cjviclemretinuit nomen. 



54 



CAP. i 7 . 



Pat er sagt fra" Hrapp at liann gerdist urigr vidreignar, veitti nii 
nabuum sinum sva mikinn agang, at peir mattu varla halda lut sinum 
fyrir honum. Hrappr gat ecki fang a pdrdi fengit sidan Olafr faerdist & 
fcetr. Hrappr liafdi skaplyndi it sama, en orkan pvarr, pviat elii sditi a 
hendr hdnum, sva at hann lagdist i reckiu af; £>a kalladi Hrappr til sin 
Yigdisi konu sina ok mselti: ecki hefi ek verit kvelli- siukr, sagdi hann, 
er ok f>at likast at pessi sdlt skilji varar samvistir; en J>a at ek em and- 
adr pA vil ek rner lata grof grafa i elldhusdyrum , ok skal mik nidr setia 
standanda £>ar i dyrunum, ma ek pi enn vendiligarr sia yfir hybyli miri; 
eptir J>elta deyr Hrappr; SYa var med dllu farit sem liann hafdi fyrirsagt; 
en sva illr sem hann var vidreignar pa. er hann lifdi, f>a jdk nu miklu vid, er 
]iann var daudr, pviat hann geck miog aptr: sva segia menn, at hann deyddi 
flest hidn sin i aptrgdngunni, hann gerdi mikinn dmaka £>eim fleslum er i nand 
biuggu; nu var eyddrbaerinn aHrappstodum. Vigdis kona Hrapps redst vestr 
til porsteins surts brddur sins; tdk hann vid henni ok fe hennar. Nu var 
enn sem fyrr at menn fdru a ftind Hdskuldar ok sdgdu hdnum til Jpeirra 
vandraeda, er Hrappr gerir mdnnum, ok bidia hann nockut or rada. Hdsk- 
uldr kvad sva vera skylldu, ferr med nockura menn a Hrappstadi ok 
lastr grafa upp Hrapp ok faera hann i brott £>ar er sizt vaeri fidrgangr i 
nand edr mannaferdir; eplir pelta nemast af heldr aptrgongr Hrapps. 
Sumarlidi son Hrapps tok fe eptir liann , ok var baedi mikit ok fritt. 
Sumarlidi gerdi bu a Hrappstddum um varit eptir, ok er hann hafdi 
f>ar litla hrid biiit, £>a tdk hann sersl ok dd lillu sidarr; nu a Vigdfs 
modir hanns at taka f>ar ein fe petta alt; hiin vill ei fara til landsins 
a Hrappsfodurn; tekr porsteinn surtr fe Jpetta undir sik til vard- 



55 
CAP. XVII. 

L)e Hrappo memoratum , qvod illejamiis, qvi negotia aliqva 
cum eo haberent, iniqvior fieri Sc accolas taniis afficere injuriis, ut aigre 
suas res ab illius impoteniia vindicare valerent. Postqvam Olavus adole- 
vit , Hrappus nunqvam nacius est occasionem Thordum opprimendi. 
Hrappo mens qvidem immutata sed robur minutum f nam adeo urge- 
bat senectus ut in lecto se continere cogeretur. Tum Hrappus uxo- 
rem Kigdisam ad se vocatam ita alloqvebatur : non hactenus cum morbis 
sum conflictatus 8c verisimillimum videtur hunc morbum .lostram 
consvetudinem esse diremturum 9 verum qvando diem obiero, postulo ut 
mihi fiat sepulcrum in foribus culince atqve ut stans in illis foribus se- 
peliar, ila enim mihi erit facilior habitaculorum conspectio ; posiea 
Hrappus moritur , &. omnia ita peracta uti proescripserat, verum qvan— 
qvam in vivis sat iniqvus esset illis, qvi negoiia cum illo haberent, tamen 
post mortem multo scelestior, narn freqvens post mortem apparuit, & qvi- 
dem ferunt illius manes maximam partem familice occidisse. Pleros— 
qve accolarum qvoqve multum vexavit. p^illa Hrappstadis deserta. 
V^igdisa Hrappi uxor occidentem versas ad frairem Thorsteinum Sur- 
tum confugit. Ille Sororem cum opibus benigne excepit. Jam homines 
uti aniea , ad HusJculdum mullum convenire, 8c sua qvisqve qveri 7nala, 
qvibus a Hrappo vexarentur, atqve Hdshuldum flagitare uti aliqvo 
consilio illos adjuvaret. Hosluldus se ita facturum promisit ; deinde 
cum paucis Hrappstados proficiscitur , Hrappumqve e sepulcro subla- 
ium , deportandum curavit in locum a pascuis pecorum atqve iiineribus 
hominum remotiorem, qvo facto Hrappi manes rarius visae. Sumarli- 
dius Hrappi filius patris magnas atqve splendidas opes occupavit. Et 
seqvente vere Sumarlidius rem domesticam Hrappstadis capessivit ; cu- 
jus curam per exiguum tempus cum gessisset , insania correptus, paullo 
post diem obiit; jam Vigdisa Sumarlidii maier istarum opum om- 
nium jure Uoeres , agrum Hrappstadensem occupare noluit. Thorstei- 
nus Surlus itaqve hauc omnem pecuniam ad se tutandam recepit. 



56 

veizlu. porsteinn var pa. Imiginn nockut ok p6 enn hraustasti ok vel 
hress. 

» 

CAP. 18. 

1 f>ann tima hofust £>eir upp til mannvirdingar i pdrsnesi fraendr 
porsteins, Borkr enn digri ok porgrimr brddir hansj bratt fanst pat a, at 
f>eir bra?dr vildu £>a vera par mestir menn ok mest metnir, ok er por- 
steinn finnr £>at, pi vill Iiann ei vid p& boegjast, lysir p\i fyrir raonnum 
at Iiann aetlar at skipta um biistadi, ok aetladi at fara bygdum a Hrapp-- 
stadi i Laxardal. porsteinn surtr bid ferd sina af varpingi , en smali 
var rekinn eptir slrondinni. porsteinn skipadi feriu ok geck par a med 
Xllta mann, var f>ar pdrarinn a mtigr hans, ok Osk porsteins dottir ok 
Hilldr Helga dottir, er enn fdr med peim, ok var hun £>revetr. por- 
steinn tok utsynning hvassan ; sigla peir inn at straumum i £>ann straum, 
er het Kolkistu-straumrj sa er i mesta lagi peirra strauma, er a Breida- 
firdi eruj £>eim tekst siglingin ugreittj lieldr pat mest til £>ess, at pd var 
komit utfall siafur, en byrrinn ecki vinveittr, p\iat skura - vedr var ci, 
ok var hvast vedrit £>a er rauf, en vindlitit f>ess i milli. pdrarinn 
styrdi, ok hafdi altaumana um lierdar ser, £>Yiat praungt var a skipinu, 
vard hirzlum mest hladit ok vard harr farmrinn , en londin voru naerrj 
geck skipit litit, £>viat straumrinn gerdist ddr at motij sidan sigla f>eir a 
sker upp og brutu ecki at. porsteinn bad fella seglit sem skidtast, bad 
nicnn taka forka ok rada af skipinuj J>essa rads var freistat ok dugdi ei ; 
£>viat sva var diupt a baedi bord at forkarnir kendu ei nidri, ok vard par 
at bida atfallsj fiarar nu undan skipinuj £>eir sd sel i slrauminum uni 
daginn, meiri miklu enn adra, hann fdr i hring um skipit um daginn, 
ok var ecki fitiaskammrj sva syndist f>eim dllum sem manns augu vaeri i 
honum, porsleinn bad pA skidta selinn. peir leita vid ok kom fyrir 



57 

Thorsieinus ium sane natu grandlor , vcrum iamenerat robusius & sat 
bona utens valetudine. 

CAP. XVIII. 

Moc tempore Thorsnesi Thorsteini cognatorum, JBorlci Digri 

(crassi) afqve Thorgrimi frairis illius, increscens dignitas hoc sane juit 

conspicua, qvod illi fratres plurimum & re Si exisiimatione pollere posiu- 

labant : qvo comperio Thorsteinus, ne controversia? locus esset, palam 

fecit: se habitacula commutaturum , sedemqve Hrappstados in Laxar- 

dalum translaturum. Thorsteinus Surius e conventu verno profectionem 

paravit 8<. pecora jam per littus agebantur. Thorsteinus cum duode- 

cim scapham conscendit. Jn illis erat Thorarinus illius gener 6c Osha 

Thorsieini filia aiqve Hildura HeJgifilia ium trima , prazter alios itine- 

ris socios. Thorsteinus libanotho jerenie vehementiore, per adversa ma— 

ris flumina delaius est in id flumen, qvod Kolkistusiraumus nuncupatur, 

iillud rapidissimum est fiuminum Breidaffordensiuni). Jam navigatio 

minus expedita facia, eo potissimum, qvod recessus 7/iaris aderant , ven- 

iusautem iniqvior, nam imbres erant freqventes &. diductis nubibus procella 

ciebatur, alias autem ventus plane cessabat. Thorarinus regebat navim, 

& humeros futiibus gubernaculi circumdederat , erat enim navis admo- 

dum referta &L potissimum arcis onusta v eoqve onus elatius, propinqva 

autem terra, sed navis cursus lentior , nani ftuminis vis crevit eratqve 

coniraria\ dein scopulo alliditur, tamen absqve naufragio. Thorsteinus 

velum deducere jubebat atqve arreptis contis navim e scopulo propellere; 

hoc qvideni consilium experiebantur, verum sine effectu, nam ab utroqve 

laiere tania. erat aqva? aliitudo, ut conii fundum haud attingerent , ideo- 

qve veniliam operiri cogebantur, sed prius aqva a scopulo recedebat ; ea 

die phocam in flumine conspexerunt, qva? solitas multum magnitudine 

superavit ; illa per diem haud brevibus passibus navim circumiverat, om- 

nibus nautis humani illi inesse oculi visi. Thorsteinus socios phocw te- 

lum immiitere rogabat & illi cjvidem hujus rei irriium fecerunt periculum. 

H 



58 

ecki. Sidan fell sidrr at, ok er naerr liafdi at skipit mundi flidta, pi rekr 
a hvassvidri mikit ok hvelfir skipinu, ok druckna nii menn allir peir er 
f>ar voru a skipinu, nema einn madr, pann rak a ]and med vidum, sa 
het Gudmundr; f>ar heita sidan Gudmundar eyar. Gudridr dtti at taka 
arf eplir porstein surt frsenda sinn, er atti porkell trefil. pessi tidindi 
spyriast vida, druknun porsteins surts ok £>eirra manna er f>ar hofdu 
latist. porkell sendir pegar ord pessum manni Gudmundi, er f>ar hafdi a 
Iand komit, ok er hann kemr a fund porkels, pi slaer porkell vid hann 
kaupi a laun, at hann skyldi sva greina frasdgu um atburd £>enna, utn 
liflat manna, sem hann segdi fyrir; pvi jatti Gudmundr; heimtir nii por- 
kell af hdnum fr^sdgn um atburd penna sva at margir menn voru hia. 
pa segir Gudmundr sva: kvad porstein hafa fyst druknat, f>a porarinn mag 
hans, Jpa atti Hildr at taka feit, pviat hun var dottir pdrarins: Jpa kvad 
hann meyna drukna, f>viat par naerst var Osk hennar arfi, ok Iezt hun 
f>eirra sidastj bar pa feit alt undir porkel trefil, pviat Gudridr kona 
hans atti fe at taka eplir systur sina. Nu reidist £>essi frasdgn af por- 
katli ok hans mdnnum , en Gudmundr hafdi adr nockut ddruvisa sagt. Nu 
pdtti peim fraendum pdrarins nockut efanlig sia saga, ok kdlludust Jpeir 
ei mundu trunat d leggia raunarlaust, ok toldu peir sdr fe halft vid por- 
kel, en porkell pykist einn eiga ok bad gera til skirslu at sid £>eirra. 
pat var £>a skirsla i £>at mund at ganga skyldi undir jardarmen, f>ar er 
torfa var ristin or velli, skyldu endarnir torfunnar vera fastir i vellinum, 
en sa madr er skirsluna skyldi fram flytja, skyldi par ganga undir. por- 
kell trefill grunar nockut hvart panneg mun farit hafa um liflat manna, 
sem fceir Gudmundr hdfdu sagt it sidarra sinni. Ecki J>dlfust heidnir menn 
minna eiga i abyrgd, pa er slika luti skyldi fremia, en mi pykiast eiga 
kristnir menn, pA er skirslur eru gervar. pa vard sa skirr, er undir jard- 






59 

Jam mare accessit, verum cum aqva navim ferme sublevasset, exorta 
procella, navis subversa 8c om/ies mortales qvi in navi erant, submersi, 
uno excepto } qvi cum lignis in terram ejecius est '; illi Gudmundus nomen, 
atqve inde loco , Insulce Gudmundince. Gudrida TliorJcilli Trefilli uxor 
Thorsleino Surto cognato suo legitima Jiceres. Jam Jiic nuntius de TJior- 
steini Surti ceterorumqve mortalium qvi ibi inferierant demersione Jate 
circumlatus. TJiorhiJJus Gudmundum Jiunc, qvi e naufragio in terram 
evaserat, ad se vocavit, qvi cu/n TJiorJciJJum conveniret, secreiam cum iJJo 
paciionem iniit : uiinauiarunnnors qvo pacto accidisset, exTliorkiJUprce- 
scripto referret. Gudmundus se ita facturum promisit. Deinde TJior— 
JciJJus prcesenti midliiudine Jiominum a Gudmundo poscebat, ut sibi Jiunc 
eventum memoraret. Tu/ic Gudmundus rem ita exposuit: TJiorsteinum 
primum submersum ajfirmavit, deinde generum iJJius TIiorarinu//i' P tum 
Jicerediias ad Ililduram deJaia, UJa enim TJiorarini fiJia ; postea hanc 
civoqve virginem sujfocaiam, nam iJJi OsJca proxima Jiaeres , eamqve 
dixit postremam interiisse , & tum qvidezn omnes opes TJiorJciJJo Tre- 
fiJJo deferendce, iJJius enim uxor Gudrida sorori Jiceres Jegitima. Jam 
Jioc testimonium per TJiorJciJJum atqve HJius socios divulgatum, sed Gud— 
mundus antea aliqvantu/n discrepantem rei expositionem exJiibuerat. 
Hcec jam relatio propinqvis Thorarini paru/n videri citra dubitationem, et 
illi negare se rei Jiaud planius comperice fide/n habiiuros, dimidiu/nqve 
pecunice a TliorJcillo reposcere. TJiorkillus vero sibi soli ea/n esse conten- 
dere, atqve illius rei usu receptum tecmerion ofierre*). Tum temporis 
lioc tecmerii Joco Jiabitum: Vivus fuit cespes subeundus & ille cespes e 
campoita resecandus, ut uterqve finis cespitis terrce adliaereret, ille autem 
vir, cui tecmerion producendum, cespitem subire debuit. Thorkillus Tre- 
fillus religione commotus est, ne alio ordine, qvam Gudmundus ulti/na vice 
ajfirmasset , Jiominu/n interiius accidisset. Nec pagani ium /ninoris re- 
ferre autumabant, qvando talia negotia peragerentur f qvam nunc pu- 



k ) Sic yocem Skirsla dandam censemns ; nam Skirsla est signum religiosum in alicu- 
jus rei testificationem , juramenti loco Jiabitum, qvod gra?ca hac voce meiiics, qvaui 
ulla latina , qvw nobis saltem noia sit , exprimi arbitramur. 

H 2 



60 

armen geck, ef torfaii fell ei d liann. porkell gerdi rad vid II menn, at 
beir skyldu sik lata a skilia um einhvern lut ok vera bar naerr staddir ba 
er skirslan vaeri fromd ok koma vid torfuna sva miok, at allir saei at beir 
feldi hana. Eptir betla raedr sa til er skirsluna skyldi af hdndurn inna, 
ok jamskidlt sem hann var kominn undir jardar-menit, hlaupast bessir menn 
at mc5t med vapnum, sem til bess voru seltir, msetast beir hia torfu-bugn- 
um ok Hggia par fallnir^ ok fellr ofan jardar-menit sem van varj sidan 
hlaupa menn i millum beirra ok skilia ba, var bat audveldt, bviat peir 
bordust med engum haska. porkcll trefdl Ieitadi ordrdms um skfrsluna, 
moeltu nu allir hans menn, at vel mundi hlytt Iiafa, ef engir hefdi spilt. 
Sidan tdk porkell lausafc alt, en londin leggiast upp a Hrappstodum. 



CAP. 19. 
Nu er fra Hoskuldi at scgia, at rad hans er virduligt; var hann 
hofdingi mikillj hann vardveitti mikit fe, er alti Hrutr Heridlfsson brdd- 
ir [hans. Margir menn maeltu pat at nockut mundu ganga skorbildar i fe 
hans ef hann skyldi vandliga utgialda mddur-arf hans. Hriitr er hirdmadr 
Haralds konungs Gunnhildaraonar, ok hafdi af hdnum mikla virding- heit 
bat mest til bess, at hann gafst bezt i ollum mannraunum, en Gunnhildr 
drottning lagdi s\a miLIar msetr ti hanri sva at luin helt engan hans jafn- 
in"ia innan hirdar, hvarki i ordum ne odrum lutum; en bd at mann- 
jafnadr veeri hafdr ok til agsetiss manna talat, ba var bat ollum 
monnum audscett, at Gunnhildi botti hyggiuleysi til ganga edr ofund, 
cf nockurum manni var til Hruls jafnat. Medr b\i at Hrtilr alti 
at vitia til fslands fiarhlutar mikils ok gofugra frsenda, ba fysist 
hann at vitia bessj byr nu fcrd sina til Islands ; konungr gaf honum 
skip aL skilnadi ok kalladist hann reynt hafa at gddum dreing. Gunnhildr 



61 

tant christjani si juramenta perficiuntur. Tum ille sujficiens testimo- 
nium edidisse creditus, cui vivum cespitem subeunti cespes non superinci- 
deret. ThorTcillus duos viros ita instruxit , ut de aliqva re controver- 
siam sibi fingerent, atqve prope adsiarent cum tecmerion ederetur atqve 
ita attingerent cespitem, ut omnibus cernere liceret illos eundem stra- 
visse. Tum ille, cui tecmerion peragendum, hunc ritum inchoavit, & cum 
jam in eo esset, ut cespitem subiret, illi viri, qvi in id ipsum erant compo- 
sitiy se invicem infesta manu aclgressi ad arcum cespitis convenerunt at— 
qve ibi procubuere , nec mirum si cespes prosternebatur. Jam homines 
convenerunt ad intercedendum eosqve dirimebant , id qvod facile fiebat 
cum certamen ciira iratn ageretur. Tum Thorlcillus de iecmerio sermones 
pertentare Scsocii omnes confrmare illud ratum futurum, ni perturbatores 
exstitissent. Deiude 1 horhiUus omnia ruta cwsa occupavit / ager vero 
Hrapp stadensis deserius est. 

CAP. XIX. 

J-Je HosJculdo jammemorandum, qvod illius florentissimceres, ip— 
seqve habiius inter primos optimaium. Multa pecunia Hruti Herjo/Ji 
filii atqve fralris HosJculdi apud illum conservabaiur. Complures de hoc 
jactabant sermones , qvod Iloskuldi opes iude haud Leve detrimentum ac- 
cepturas foreut, si Ilruti materua hcereditas ad ungvem solvenda esset. 
Hruius rcgis Ilaraldi Guunhihlce filii fuit aulicus &L in maximo qvidem 
honore, eo potissimum, qvodinjjericulisfortissimuscompertus est. Regina 
autem Gunnhilda tanti illupi existimavit , ut neminem aulicorum nec 
dictis nec aliis rebus illi ceqvandum censeret. JEtqvidem si coinva— 
ratio virorum facta est & de. prcsstantia eorum sermones incide- 
runt , hoc sane omnibus conspicuum , Gunnliilclum, aut stuliiliam 
aut invidiam in caussa esse credere , siqvis homo cum Ilruto compara— 
retur. Ilruium cum iu Islandia uiagnai opes atqve propinqvi uo~ 
biles expectareni, eos visendi cupiditaie captus, aci Islandiam proficisci 
parat. Kex ab illo discedens navim illi clono dedit, dixitqve se illum ho- 
nestuin esse virum expertum. Gunnhilda Hruium ad navim comiiata ita 



62 

leiddi Hriil til skips ok ma?lti : ecki skal £>etta lagt maela, at ek liefi f>ik 

reyndann at miklum aga^tismanni, pviat pii Iiefir atgervi jafnframt 

Iiinum beztum mdnnum her 1 landi , en pii liefir vitsmuni langt umframm; 

sidan gaf hun honum gullhring ok bad hann vel fara 3 bra sidan skicki- 

unni at hofdi ser ok geck snridigt heim til baear; en Hrutr stigr a 

skip ok siglir i haf, hdnum byriadi vel ok tdk Breidafidrd, hann siglir 

inn at eyum; sidan siglir hann inn Breidasund ok lendir vid Kambsnes 

ok bar biyggiur a land. Skipkvaman spurdist ok sva pat, at Hrutr Her- 

iolfsson var styrimadr; ecki fagnar Hoskuldr pessum tidindum ok ei fdr 

hann a fund hans. Hru.tr setr upp skip sitt ok byr um; par gerdi hann 

bas er sidan heitir a Kambsnesi. Sidan reid Hrutr a fund Hdskuldar ok 

heimtir modur - arf sinn. Hoskuldr kvadst ecki fe eiga at gialda, kvad ei 

mddur sina hafa farit felausa af Islandi, £>a er hun kom til mdts vid Her- 

idlf. Hiiili likar illa ok reid i brott virl sva biiitj allir froendr Hrrits gera 

ssemiliga til hans adrir enn Hdskuldr. Hriitr bid III vetr a Kambsnesi 

ok heimtir jafnan fe at Hdskuldi a pingum edr ddrum logfundum ok var 

vel taladr ; kolludu pat flestir at Hnitr hefdi rett at maela, en Hdskuldr 

flulti f>at, at porgerdr var ei at hans radi gipt Heridlfi; en Hrutr let pa 

modur sina Idgradandi ok skilia vid f>at. pat sama haust eptir for Hdsk- 

uldr at heimbodi til pdrdar godda; £>at spyrr Hnitr ok reid hann & 

a Hdskuldsstadi vid Xllta mann, hann rak a brolt naut XX, jamnmdrg 

let hann eptir. Sidan sendi hann mann til Hdskuldar ok bad seigia 

hvdrt vaeri fiarins at leita. Huskarlar Hdskuldar hlaupa pegar til vapna 

ok voru gdrd ord £>eim er naerstir voru ok urdu peir XV sam- 

an, reid hverr peirra sva sem malti hvatligast. peir Hriitr sa ei fyrr 

eptirreidina enn £>eir atlu skamt til gards a Kambsnesi, stiga peir Hrutr 

t>egar af baki ok binda hesta sina, ganga framm d mel nockurn ok sagdi 

Hriilr, at £>eir mundu £>ar vid taka ; kvadst £>at hyggia pdtt seint gengi 



63 

alloqvehatur : Haud dissimulabo me satis compertum habere, te virum 
esse prcestantissi/num, tu enim excellentissimos hujus terrce viros virtute 
adceqvas, prudentice autem laude illos multum superas. Tum illi aureum 
dedit annulum atqve valere jubebat , deinde amiculo caput obtegit atqve 
in urbem citato gradu rediit. Hrutus vero navim conscendebat , vela de- 
dit ventis, atqve vento usus secundo ad Breidafjurdum pervenit, tum 
cursu introrsum flexo ad insulas (Breidffdrdenses) navigavit &. intravit Fre- 
tum, qvodlatum vocatur^Breidasund) atqve Kambsneso appulit 8tponticulos 
in terramejecit ; jam nuntius de navis adventu qvodqve Hrutus Herjolfi filius 
ejus esset gubemator divulgatus est ; hoc nuntio Hdskuldus parum lcetatus 
est nec ille Jratrem convenit. Hrutus navi subducta alqve composita, ex- 
struxit villa/n, qvce Kambsnesum vocata est. Tu/n Ilrutus ad Hdskuldum 
eqvo vectus, maternam hcereditatem exposcebat. Iloslculdus sibi pecuniam 
solvendam esse negavit } nec matrem inopem ab Islandia migrasse cum 
Herjolfum convenisset. Hcec Ilruto parum placuere dicta , irrita itaqve 
re abiit. O/nnes Hruti propinqvi prceter Hdslculdum generose erga illum 
egerunt. Hrutus tres hyemes (an/ios) Kambsnesi habiiabat, 8<L plerui/i- 
qve in co/nitiis aliisqve conveutibus legalibus pecuniam ab Iluslruldo 
poscebat atqve diserte suam egit caussam. Compluribus ita visum , qvod 
Ilrutus justa/n ageret caussa/n ; Hoskuldus autem conte/idebat Tliorgerda/n 
prceter suu/n consilium Herjolfo nupia/n. Ilrutus contra matrem tum sui 
juris fuisse asseruit; ita discessum est. Eode/n auiumno Iloskulclus con- 
vivium apud Thordu/n Goddium adiif ; hujus reifama ad Hruti auresper- 
lata, tu/nqve illecumX.Il viris Huskuldstados profectus est & totidem re- 
lictis XX boves abegit , si/nul HosJculdo misit nuniium qvi certiorem 
illum faceret, ubi armentum qvcerendum esset. Hoskuldi fa/nuli ar/nis 
stati/n arreptis , proximos accolas nuniio ad se convocavere, ita Xf^con- 
venere. Qvisqve qva/n potuit maxime eqvi gradu/n accelerabat. Hrutus 
atqve illius socii nonprius conspexerunt perseqventes, qvam ubi ad villam 
Kambsnesum haud multum reliqvum erat vice. Tum Ilrutus cum sociis 
siati/n ab eqvo descendebat atqve vi/ixit eqvos 8c in locum qvendam lapi- 
cleu/n progressus ibi hostem excipere jubebat , dixitqve sibi esse in aninio 



64 

ficlrliei/ntan vid Hdskuld , at ei skyldi pat spyriast, at hann rynni fyrir 
praelum lians. Fdrunautar Hruts sdgdu at lidsmunr mundi vera. Hrutr 
kvadst pat ecki hirda, kvad pa pvi verrum forum fara skyldu sem peir 
vaeri fleiri. peir Laxdaelir hliopu af hestum sinum ck biuggust nii vid. 
Hriilr bad £>a ecki meta munin ok hlcypr i mdti J>eim; hann hafdi 
hialm a hdfdi , en sverd brugdit i hendi , en skidld i annarri, hann var 
vigr allra manna bezt, ok var Hrritr pa sva ddr , at fair gatu fylgt hdn- 
um- bordust vel hvarirtveggiu um hrid , cn bratt fundu f>eir Laxdaelir 
pat, at jDeir atlu £>ar ei vid sinn maka, sem Hriitr var, fcviat p& drap 
hann tva menn i einu athlaupi. Sidan badu Laxdaelir ser grida. Hrritr 
kvad pA vist hafa sk}ddu grid. Huskarlar Hdskuldar voru £>a allir sarir 
peir er uppsiddu, en IIII. voru drcpnir. Hriitr fdr heim ok var nockut 
sarr, cn fdrunautar hans lilt edr ecki , £>at hann hafdi sik mest frammi 
haff- er J>at kalladr Orrosludalr sfdan f>eir bdrdust £>ar. Sidan let Hrutr 
afJidggva fcit. pat er sagt fra Hdskuldi, at hann kippir mdnnum at ser 
er hann spyrr ranit ok reid hann heim ; f>at var midk jamskidtt at hiis- 
karlar hans koma heim, peir sdgdu sinar ferdir ecki slettar. Hdskuldr 
verdr vid f>etta odr ok kvedst oetla at taka ei optarr af hdnum ran ok 
manntidn; safnar hann mdnnum pann dag allan at ser. Sidan geck Jdr- 
unn hrisfreya til tals vid hann ok spyrr at um radagerd hans. Hann 
scgir: litla radagdrd heiir ek stofnat, en giarna vilda ek at annat voeri 
optarr um at (ala enn um drap huskarla minna. Jdrunn segir: pcssi aetlun 
er ferlig, ef fm aetlar at drepa slikan mann sem brddir pinn er; enn sumir 
menn kalla at ei se sakleysi i p6lt Hrritr hefdi fyrr petta fe heimt ; hefir 
hann £>at nri synt at hann vill ei vera hornungr lengr pess, er hann dtti, 
ok er pal, sem hann iitti kyn tilj nu mun hann hafa ei fyrr petta rad 
upptekit at etia kappi vid pik, enn hann mun vita ser nockurs trauslz van 
afhinmn mcirum mdnnum, pviat mer er sagt, at farit munu Iiafa ordsend- 



65 

qvod qvamvis pecunia ab Hoskuldo non sine molestia recuperaretur, 1a- 
men illam suifamam relinqvere, qvod ab Hoskuldi servis haud in fugam 
conjectus esset. Hruti socii discrimen esse virium contenderunt ; Hrutus 
id se curare negavit &L qvanio plures,essent hostes, tanto turpiore cladein- 
teriiuros asseruit. Jam Laxdalenses ex cqvis desilire scqve ad prcelium 
parare. Hrutus verosuoshoriari, ne virium discrimine movereniur fkipse 
cum hoste concurrere. Capite galeatus , strictum altera manu gladium, 
altera clypeum tenebat $ armorum usu omnes antecelluit , tumqve tania 
eral Hruti ferocitas, ut pduci illum seqvi valerent. Per aliqvod iempus 
pugnaiuin ab utraqve parte fortiter , brevi autem experti L,axda?lenses sibi 
cum ceqvali liaud esse negotium , ubi cum Hruto cpnflixerunt , tu/n en.im 
uno impetu duos occidebat. Jam Laxdcelenses pacem petiere. Hrutus 
dixit se illis sane veniam daturuni; tum omnes Ilosluldi famuli adhuc 
superstites saucii , qvatuor autem occisi. Hruius doinum rediit , non 
sine vulnere , illius aulem socii aut pauca acceperanf, autexpertes vulne- 
rum fuere , ipse euim Hrutus maximis sese periculis exposuerat. Post 
hanc puguam loco Orusiudalus {pugna3 vallis) nomen. Ilis peractis Ilru- 
tus armentum detruncare jubebat. JDe Hoskuldo memoratum , qvod po— 
pulatione comperia, subitarios colligens domum eqvo vehitur ' ? eodemfere 
tempore fainuli clomum redierunt, suamqve cladem eonqverebaniur. 116- 
skuldus ad hcec irct effervescens, negat se a Hruio scepius populationem 
aiqve cladem acceplurum & per totum hunc diem homines ad se collegit. 
Tumuxor Jorunna cum illo colloqvium petens , qvid jam moliretur roga- 
vit. Ille respondit: parvas eqvidem molimur res ; hoc auieni valcle concu- 
piverim, ut de aliis rebus potius, qvam de nostrorumfamulorum ccede ser- 
mones jactarentur. Jorunna dixit: nefandum hoc estpropositum, si talem 
virum, qvalis est tuus frater, occidere in animo habes, nam pra^terea sunt, 
qvi Hrutum haucl immeriio fecisse aulument , etiamsi prius hoc armen- 
tum abstulisset ; jam vero hoc manifestum reddidit , cjvod depelli noluit a 
justa possessione hcereditaria. V^erum jam opinor illum non hoc ce- 
pit-se conailium litis tecum agendce, qvam ulicunde nacius sit auxiiii 
spem a qvibusdam optimatum; nam relatum inihi est clandestinos nuntios 

I 



66 

lngar i hliddi milli f>eirra pdrdar gellis ok Hriits, mundi mer slikir 
hlutir f>ykia i sia-verdir; mun pordi J>ykia gott at veita at slikum hlut- 
um, er sva bryn eru mala-efni; veiztu ok f>at Hdskuldr sidan er mal 
peirra pordar godda ok Vigdisar urdu, at ecki verdr slik blida a med 
yckr pordi gelli sem adr, pdttu kaemir i fyrstu af £>er med fegidfum 
fiandskap J>eirra fraenda ; hygg ek ok pat Hoskuldr, segir hun, at 
jDeim f>ykir pu f>ar raunar miok sitia yfir sim m lut ok son f>inn 
Olafr; nii £>a?tti oss hitt radligra, at pu bydir Hriiti brodur pinum 
ssemiliga, pviat par er fcbigs van af frelcum ulfi', vasnti ek pess, at 
Hriitr taki p\i vel ok likliga, pviat mer er madrinn sagdr vitr, mun hann 
J>at sia kunna , at fcelta er hvarstveggia yckar sdmi. Hdskuldr sefa- 
dist miok vid fortolur Jdrunnar, £>ykir hdnum f>etta vera sannligt. Fara 
nii menn i milli £>eirra er voru beggia vinir, ok bera saettar - ord af 
Hdskuldar hendi til Hruts, en Hriitr tok p\i vel, kvadst at visu vilia 
semia vid Hdskuld; kvadst f>ess fyri laungu hafa biiinn verit, at peir 
semdi sina fraendsemi eptir p\i sem vera aetti, ef Hdskuldr vildi hdnum 
retts unna. Hrutr kvadst ok Hdskuldi vilia unna sdma fyrir afbrigd 
£>au, er hann hafdi gdrt af sinni hendi; eru nu pessi mal saett, ok 
samit i milli peirra braedra Hdskuldar ok Hriits, taka £>eir nii upp 
fraendsemi sina gdda hedan i fra. Hrutr gaetir nii biis sins ok gerist 
mikill madr fyrir ser, en ecki var hann afskiptinn um flesta luti, 
en vildi rada p\i er hann hlutadist til. Hriitr f>okadi nti biistad 
sinum; hann bio £>ar sem nu heitir a Hriitstddum alt til elli; hof atti 
hann i tiininu, ser J>ess enn merki; £>at er nii kallat Trdllaskeid ; J>ar 
er nii piddgata. Hrutr kvangadist ok feck konu peirrar, er Unnr het, ddttir 
Mardar gyu. Unnr geck fra honum; f>ar af hdfust deilur f>eirra Laxdaela 
ok Flidlshlidinga. Adra konu atti Hriitr pi er porbidrg het, hiin var 



67 

inter Thordum Gellerum atqve Hruium commeasse ; talia sane concilia 
rnihi citra suspicionem non videntur,' nam Thordum tales caussas, qva? 
tammanifesto jure agantur, libenier adjuvare opinor ; hoc enim satisnosti, 
Hoskulde , qvodpost Thordi Goddi atqve Vigdisoe divoriium f ienunqvam 
tanta Thordi Gelleris amicitia , qvania antea , usum esse ; etiamsi in 
principio hujus gentis odium muneribus a te propelleres. Simulhoc au— 
tumo ? mi Hoskulde , dixit Jorunna, illos indignari f te atqve filium tuum 
Olavum eorum opes occupasse. Jam illud magis svadendum existimo, ut 
fratri tuo Hruto honorificas condiiiones offeras, nam ibi a Iupo feroci certamen 
sperandum*), etqvidem spero illum talebenignum atqve loeium accepturum, 
namqve mihirelaium est : illum esse virumprudentem, itaqve sane intelliget 
hoc utriqve vestrum magis decorum esse. Jorunno3 monitis Hbskuldi ira 
multum defervescebat f nam oeqva ajferre visa ; jam inter fratres viriutri- 
qve amici commeabant f placantemqve nuntium ab Hbskuldo ad Hrutum 
pertulere f qvem qvidem Hrutus lceius accepit; dixitqe se utiqve cum Ho- 
skuldo in gratiam redire velle , jam diu se paratum consangvinitatis re— 
spicere jura uti asqvum esset f si Hbskuldus erga sejusie agere vellet. Pra3- 
terea dixit Hrutus se Hbskuldo illa damna qva3 illi intulisset restituere 
velle. Deinde ista3 lites decisos atqve composiice inter fratres Hbskul- 
dum atqve Hrutum f indeqve coeptus consangvinitatis amor. Jam Hrutus 
reifamiliaris gerere curam atqve augeri potentia ; plerumqve abstinens ab 
alienis negotiis f si tamencujusdam reicuram aliqva exparte suscipiebat,illius 
potestatem penes se esse postulavit. Postea Hrutus sedes mutavit atqve 
habitavit in illo loco , qvi nunc Hrutsstadi dicitur ad senectutem usqve. 
Templum in agro struxerat , illius adhuc vestigia remanent: locus voca— 
tur Trbllaskeid [curriculum gigantuni); publica jam ibi via. Hrutusuxo- 
rem Vnnuram nomine , Murdi Gigja? filiam, in matrimonium duxit. Un- 
nura ab illo abiit; inde Laxdblensium atqve Fliotshlidingorum orta? con- 



) rerli hoc qroqpe polest ita uii contrarium sensum reddat ; perum cum utraqve trans- 
lalio cuni cwteris aiqve congruere videatur , nescimus qia? sit prwjerenda. Ilasc 
autem alia translatio : lupus cnini fcrox optimam exuibet capturse spem. 

12 



68 

Armdds cldUir. Enn alti Hrutr hina pridiu konu ok nefnum ver hana ei. 
XVI sonu alti Hriifr ok X daetr vid pessum II konum. Sva segia menn 
at hann veeri sva a pingi eitt sumar, at XIV synir hans vaeri med hdn- 
um; £>vi er tpessa getit, at £>at £>dtti vera rausn mikil ok afli : pviat allir 
voru gervihgir synir hans. 

CAP . 2 o . 

Hdskuldr sitr nu i biii sinu ok gerist hniginn a enn efra aldr, 
en synir hans eru nii £>roskadir. porleikr gerir bu a peim bse, er heitir 
a Kambsnesi, ok leysir Hdskuldr iit fe hans; eptir f>etta kvangast hann, 
ok feck konu peirrar , er Giaflaug het, ddttir Arnbiarnar Sleitu - Biarn- 
arsonar ok porlaugar pdrdar ddttur fru. Hdfda; £>at var gdfugt kvanfang, 
var Giaflaug \xn kona ok oflati mikill. porleikr var engi dteldar-madr 
ok enn mesti garpr. Ecki lagdist miok a med J>eim fraendum Hruti ok 
porleiki. Bardr son Hdskuldar var heima med fddr sfnuni: hafdi hann 
J>a umsyslu ecki minnr cnn Hdskuldr. Doetra Hdskuldar er her ei getit 
midk, £>d eru menn fra peim komnir. Olafr Hdskuldsson er nii ok frum- 
vaxti ok er allra manna fridastr, synum, £>eirra er menn hafi set, hann bio 
a Melkorkustodum, sem fyrr var ritat. Hdskuldr veik meirr af ser umsia 
um radahag Melkorku, enn verit hafdi-, kvadst hdnum pat £>ykia ecki sidr 
koma til Olafs sonar hennar; en Olafr kvadst henni veita skyldu sina 
asia slika sem hann kunni at veita henni. Melkorku £>ykir Hdskuldr gera 
svivirdiliga til sinj hefir hun tpat i hug ser at gera £>a luti nockura, er 
hdnum £>?elti ei betr. porbidrn skriiipr hafdi mest veitt umsia um bu 
Melkorku; vakit hafdi hann bdnord vid hana, pa er hann hafdi nockra 
hrid hia henni verit, en Melkorka tdk f>vi fiarri. Skip stdd uppi a 
Bordeyri i Hriitafyrdi; Orn het styrimadr, hann var Iiirdmadr Har- 



69 

ienticnes. Alia deincle Ilrutouxor Thorljbrga nomine, Armodi fdia ; iertia 
adhuc uxor Hruto , cujus non adferimus nomen. Cum his duabus ultbnis 
uxoribus Hrutus XVIfilios atqve X genuit filias. Memorice tradiium est 
illum comitiis universalibus qvadam cestaie cum XIV filiis inierfuisse; 
hoc eam ob causam memoraium , qvod insignis roboris atqve opulentice 
signum habitum est, nam omnes Hruti filii virili fuerunt aspeciu. 

CAP. XX. 

Jjani Hbskuldus in sua villa qvietus , cetaie grandior factus est ; 
filii jam qvidam erant adulti. Thorleikusin villa Kampsnesum dicta ha- 
biiaculum sibi fixit , ITosJculdo domesticam omnem rem illi submini- 
strante', dein ille uxorem ducebat , atqve iniit matrimonium cum muliere, 
cui nomen Giafiauga , pater Arnbiornus filius Sleitubiarni , mater Thor- 
lauga Thordi Hbfdensis filia ; generosum illud matrimonium; nam Giaf— 
lauga formosa erat mulicr-, sed elatioris animi. Thorleikus erat vir 
magnce protervitatis atqve potentioe ; haud mullus fuit inter Hrutum at— 
qve Thorleikum consangviniiatis respectus. Bardus Hoskuldi filius apud 
patrem domi manebat, nec ilie minus qvam ipse IToskuldus rei familiaris 
curam gerebat. De Hoskuldi filiabus haud multum memorios iraditum, 
tamen &L inde ortce stirpes. Olavus Hoskuldi filius adolescens jam omnes 
viros, qviunqvam cogniti sint, venusiaie superavii ; ille uti antea dictum 
est Blelkorkustadis habitavit. IToskuldus jam magis qvam aniea Mel- 
korkce rerum curam a se depulit, dixilqve sibi videri illam curam ad Ola- 
vum ipsius filium haucl minus pertinere. Olavus vero illi tantam sese 
prcestiturum opem, qvaniam posset maximam^ promisit. Melkorkce Hb- 
skuldi erga se agendi ratio sordida visa est, itaqve in animum induxit 
tale aliqvid patrare negoiium, qvodilliminus placeret. Thorbjbrnus Skriu- 
pus Melkorkoe domesiicam rein maxinie sustinuerat , illius qvoqve nupiias 
ambiverat, cum aliqvantum temporis apudillam commoraius esset. Mel- 
korka illurn omnino repudiarat. Na vis Bordeyrce in Hrutaffbrdo subducta; 
Gubernatori nomen fuit Orn, ille fuit regis Haraldi Gunnhildce fiLii 



70 

alds konungs Gunnhildar sonar. Melkorka talar vid Olaf son sinn £>a er 

J>au finnast, at hun vill at hann fari ulan at vitia frcenda sinna gdfugra ; 

pviat ek hefir f>at satt sagt at Myrkiartan konungr er at vfsu fadir minn ok 

er liann koniingr Ira; er f>er ok haegt at radast til skips d Bordeyri. 

Olafr svarar : talat hefi ek petta fyrir fddur minum ok hefir hann litt a 

tekitj er panneg ok fiarhag minum hdltat ok fdstra mins, at f>at er meirr 

i ldndum ok kvikfe, enn hann eigi fslenzka vdru liggiandi fyrir. Melkorka 

sagdi: ei nenni ek at £>u ser ambdtiar sonr kalladr lengr, ok ef pat nemr 

vid fdrinni, at pu fjykist hafa fe ofiitid , f>d mun ek heldr £>at tilvinna at 

giptast porbirni, ef fm rsedst £>a til ferdar heldr enn adr; pviat ek aetla 

at hann leggi framm vdruna sva sem £>u kant £>er porf til , cf hann nair 

radahag vid mik ; er f>at ok til koslar, at Hdskuldi muni pd II hlutir illa 

lika pa. er hann spyrr hvarrtveggia: at f>u ert af landi farinn , en ek 

manni gipt. Olafr bad modur sina eina rada. Sidan raeddi Olafr vid 

porbiorn, at hann vildi taka vdru af honum at ldni, ok gera mikit at. 

porbidrn sagdi: £>at mun £>Yi at eins, nejna*) ek ndi radahag vid Melkorku, 

pA vaentir mik at £>er se jamnheimilt milt fe, sem £>at er £>u hefir at vard- 

veita. Olafr kvad £>at pA mundu at radi gort ; £>eir tdludu pd med ser p<x 

hluti, er f>eir vildu ok skyldi ]?etta fara alt af hliddi. Hdskuldr raeddi vid 

Olaf, at hann mundi rida til pfngs med honum. Olafr kvadst £>at ei mega 

fyrir busyslu; kvadst vilia lata gera lambhaga vid Laxa. Hoskuldi likar 

£>elta vel, er hann vill um buit annast. Sidan reid Hoskuldr til f>fngs; 

en sniiit var at brullaupi d Lambastddum, ok red Olafr einn mdldaga. 

Olafr faer XXX hundrada vdru af uskiptu, ok skyldi £>ar ecki fe fyrir 

koma. Bdrdr Hoskuldsson var at brullaupi ok vissi £>essa radagerd med 

peim; en er bodi var lokit, £>a reid Olafr til skips ok hitti Orn styri- 

mann ok tdk ser pixr furi. Enn adr enn pau Melkorka skildist, selr hun i 



*) Leelio dubia. Aliile.gunt: at. 



71 

aulicus. Aliqvando cum Melkorka Olavum filium convenisset , cum eo 
locuta est, eumqve hortabatur ut acl nobilem suam stirpem visendam pere- 
grinaretur : hcec enim vera , inqvit , affirmo, Myrkjarianum Hibernice re- 
gem meum esse patre/n, verum facile tibi navis Bordeyroe comparanda. 
Olavus respondebat : de his qvide/n patrem allocutus sum , ipso hoccon- 
silium parum probante , &L ita sane est mearum, meiqve educatoris opum 
conditio , ut magis agris &i pecoribus constent qva/n reconditis islandicis 
mercibus. Melkorka dixit : haud placet te amplius ancilloe vocari filium, 
siqve hoc solum itineri obest , qvod pecuniam tibi deesse credas, tum sane 
ad Thorbjorni nuptias me demittam, si te eo pacto potius profecturum 
scio , utiqve enim autumo illum tanium mercium oblaturum, qvantum tu 
tibi necessarium existimabis, si illi mecum mairimonium inire continget. 
JIoc qvoqve in emolumentis habendum, qvod Hoskuldus tum duabus simul 
rebus male erit contentus, cu77i8c te peregre profeciu77i atqve 77ie77iet 7iupta77i 
viro comperiet. Tunc Olavu? hcec oznnia i7i 77iatris potestate futura 
affirmavit. Dei^ide Olavus cwn Thorbjoimo loqvebatur rogavitqveut77ier- 
cium haud exigua^n copiam sibi 7nutua77i prceberet. Thorbjoriius dixit: 
Hoc sanefiet, si ego Melkorkam uxorem obti^iuero, tum e7iii7i reor , 7neas 
opes haud secus in tua potestate fore, qvazn illce sunt, qvce tu ipse possides. 
Olavus hoc tum ratum futurum asseruit , de'i7ide pacia , qvce ipsis coiive- 
niebant, inter se composuere,8c hcec qvide77i om/iia secreto peragere placi- 
tum est. Uoskuldus Olavwn rogavit, ut ad co77iitia universalia secimi 
eqviiaret ) Olavus hoc sibi per far/iiliaria negotia licere negavit, velle 
enim se ad ripamfiumi/iis Laxd pascua agnis instituere. Tloc Tloskuldo 
perbene placuit , qvodfilius rei familiari iia intentus esset. Deinde 116- 
skuldus ad comitia eqvo vectus, nuptiale autem convivium Lambastadis 
adornabatur , solo Olavo nuptiales iabulas prcescribente. Olavus ab ercto 
XXX centw/i {Hu/idrucT) pretio consianies merces nactus est , qvas nun- 
qvam pecunia remunerare tenebatur. Bardus Hoskuldi filius convivio in- 
terfuit, fueratqve hujus consilii particeps. Soluto aute/n convivio y Olavus 
ad navi/n eqvo vectus gubernatorem Ornu/n convenit atqve apud illum 
commeatum nactus est. Cceterum Melkorka , anteqvam a filio disce- 



?2 

hendr Olafi fingr-gull mikil ok matlti: penna grip gaf fadir imnn mer at 
tannfe, ok voenti ek at iiann kenni, er hann ser; enn feck hrin honum i 
hond knif ok belli ok bad hann selia fdstru sinni, get ek at hun dylist 
ei vid £>essar jarteignir, ok enn maelti Melkorka: heiman hefi ek pik 
bu.it sva sein ek kann bezt ok kent £>er irsku at msela, sva at pik mun 
pat ei skipta, hvar pik berr at Irlandi. Nu skilia £>au eplir petta. pegar 
kom byrr a, er Olafr kom til skips, og sigla J>eir pegar i haf. 

CAP. 21. 

JN ii kemr Hoskuldr heim af pingi ok spyrr f>essi tidendi; honum 
likar heldr Jmngliga; cn medr pxi at vandamenn hans altu hlut i, p<x 
sefadist hann ok let vera kyrt. peim Olafi byriadi vel ok toku Noreg. 
Orn fysir Olaf al fara til hirdar Haralds koniings, kvad hann gera til 
peirra godan sdma, cr ecki voru betr mentir enn Olafr var. Olafr kyadst 
pat mundu aftaka*). Fara peir Olafr ok Orn nu til hirdarinnar ok fa par 
^.ddar vidtokur; vaknar konungr f>egar vid Olaf fyrir sakir frsenda hans 
ok Laud honum J>egar med ser at vera. Gunnhildr lagdi mikil maeti d 
Oiaf, er hun vissi at Iiann var biodurson Hruts, en sumir menn kolludu 
pnt } at henni psetti po skcmtan at tala vid Olaf, £>dtt hann nyti ecki ann- 
arra at. Olafr ligladdist er a leid vetrinn. Orn spyrr hvat honum vseri 
til ecka. OJafr sagdi: ferd a ek a hondum mer at fara veslr um haf, ok 
^otti mer mikit undir, at pii settir lut i, at su yrdi farin sumarlangt. Orn 
bad Olaf pess ecki fysast: kvadst ecki vita vanir skipa £>eirra, er um liai" 
veslr mundu ganga. Gunnhildr geck a tal peirra ok maelti: nu he}-ri ek 
yckr pat tala, sem ei hefir fyrr vidborit at sinnveg pykir hvarum. Olafr 
fagnar vel Gunnhildi ok laetr ei nidrfalla talit. Sidan gengr Orn a brott, 
en £>au Gunnhildr taka p& tal ; segir Olafr pa setlan sina ok sva hvat 



*") Al. upp/aka. 



73 

deret annulam magnum aureum illi tradidit atqve dixit : pretiosum liunc 
annulum mihi donavit pater , cum primi mihi dentes nascerentur & sane 
expecio illum hunc annulum agniiurum , qvando eundem conspexerit ; 
praeierea illi dedit culirum cum lalteo nuirici iradendum ; hcec signa 
illam haud repudiaiuram fore spero, atqve Jiosc insuper dicia Melkorka 
addidit: ad iter ie jam paravi qva/n potui optime , atqve Hibernicam te 
lingvam docui , adeo ut tibi perinde esse existimem , qvem in locum Hi- 
bernioe deferare. His dictis discesserunt. Statim ac Olavus ad navim 
pervenitj secundus ventus exortus est, jamqve in altum est navigaturn. 

CAP. XXI. 

JJLosJcuJdus e comitiis rediens hcec nova comperit eaqve periulit 

haucl Q3qvo ani/no; sed tamen cum res ad propinqvos suos pertineret, ani- 

mo sane sedatus qvieium sese continuit. Olavus atqve socii ventum nacti 

secundum ad Norvegiam appulerunt. Ornus Olavum Haraldi regis au- 

lam adire hortabatur , ajjirmans regem homines Olavo educaiione Jiaucl 

praestajiiiores ad magnam digniiatem extollere. Olavus se ila facturum 

promisit , jamqve Olavus atqve Ornus ad aulam pervenere benigneqve ex— 

cipiebantur. Rex Olavi genus aiqve propinqvos statim recordatus illuni 

apud se manere jubebat. Gunnhilda stalim ac OlavumHruiifratrisfdiuni 

esse certior esset facta f magnum illihonoremhabuit. Qvibusdam vero iia 

visiun: Gunnhildam abOlavi colloqvio mulium percipere gaudium, eiiamsi 

alieni amoris non redderetur particeps. J^ersus finem hyemis Olavus con- 

tristari coepit. Ornus rogavit qvcenam illi esset moestitice causa. Ola- 

vus respondit : instat mihi peregrinatio versus occidentalia oceani, et Jioc 

sane magni referre existimo, uti iu me adjuves ad illud iter hac ossiate 

suscipiendum. Ornus rogavit ne talia animum induceret , negavitqve sibi 

ullamnotam esse navim, qvce occidentalia adiiura esset maria. GunnJiilda 

illorum colloqvio se immiscuii f dicens: Jam talem vobis esse sermonem 

comperio, qvalis nunqvam antea fuit, qvandoqvidem dissentire videmim. 

Olavus GunnJiildam comiter salutavit Jiaud tamen intermisso colloqvio, 

postea Ornus exiit. Tum vero interGunnhildamaiqveOIavumcolloqvium 

K 



hdnum la vid, at Myrkiartan konungr yar mddurfadir hans. pA mselti 
Gunnhildr: ek skal fii pcr slyrk til fcrdar pessarar, at Jdu megir fara 
sva rikuliga pangat sem £>u vilt. Olafr packar henni ord sfn. Sidan laetr 
Gunnhildr biia skip ok foer menn til , bad Olaf akveda, hve marga menn 
hann vill hafa med scr vestr um hafit j en Olafr kvad a LX manna ok 
kvad p6 £>ykia miklu sklpta, at f>at lid veeri likara hermonnum enn kaup- 
monnum. Hiin kvad sva vera skylduj ok Orn var nefndr ok Olafr til 
ferdarinnar. petta lid var allvel buit. Haraldr komingr ok Gunnhildr 
leiddu Olaf til skips, ok sogdust mundu leggia til med honum hamingiu 
sina med vingan peirri annarri, er f>au hofdu tillagt; sagdi Haraldr kon- 
ungr, at £>at mundi audveldt, pviat pau kolludu engan mann voenligri 
hafa komit af Islandi a £>eirra ddgum. pa spurdi Haraldr konungr, hve 
gamall madr hann voeri? Olafr segir: nu em ek XVIII vetra. Kontingr 
mselti: miklir aga&tis -menn eru slikt sem pu ert, £>viat pu ert enn litit 
af barns-aldri, ok ssek pegar a varn fund, er £>u kemr aptr. Sidan bad 
konungr ok Gunnhildr Olaf vel fura. Sligu peir sidan a skip, ok sigla J>egar 
a hafj pcim byriadi illa um sumarit, hafa £>eir pokur miklar, en vinda 
litla ok dhagstosda £>a scm voru, rak £>a vida um haiitj voru £>eir ilestir 
innan bords at a kom liafvilla. pat vard uin sidir at £>oku hdf af hofdi 
ok gcrdust vindar a, var pa iekit til segls, tdkst pa umroeda hvert til 
Irlands mundi at lcita ok urdu mcnn ci asattir a pat. Orn var til mdts, 
en mestr hluti manna hdnum igegn , ok kvadu Orn allan villast, ok sogdu 
pa rada eiga er fleiri voruj sidan skutu £>eir til rada Olafs, en Olafr 
sagdi : pat vil ck, at f>eir radi scm hyggnari eru ; pvi verr £>yki mer sem 
oss muni duga heimskra brdgd, er f>au koma fleiri saman; pdtti £>a ur 
skorit er Olafr maclti pelta, ok red Orn leidsogu £>adan i fra. Sigla peir 
f>a noetr ok daga, ok hafa jamnan byrlitit. pat var cinhvcria ndlt, at vard- 
menn hlidpjj upp ok badu menn vaka scm lidast, kvadust sia Iand sva 



75 

cocplum. Tunc Olavus propositum elocutus sinuilqve docebat, qvauii res 
referret; namqve regem Myrkjartanu/n maternum sibi avum esse. Cui 
Gunnhilda: Ego, inqvit, ie ad hoc iter adjuvabo, uii tanta cumpompa, qvanta 
iibi ipsi lubet hoc iter facere cjveas. Ob hcec projnissa OIcjvjjs illi gratias 
persolvebat. Dein Gujinhilda Jiavini parari atqve ad eanaem hojjiijies 
colligi jubebat , Olavumqve, qvant/j/n virorwji numerum versus occidcjitejji 
secum djicere vellet, pra?scribe/'e rogavit. Olavus LX viros exposcebat, sed 
tamen magni inieresse assemit, ut ista cohors milites magis, qvam merca— 
tores, referret. Guiuihilda illcun talem futuram promisit; ad hoc iter 
Ornus cujji Olavo elect/is, Sc cohors qvidejn perbene instructa. Rex Ila- 
raldus atqve Gunnhilda Olavum ad navirn comitabajitur , Sc prceter cce- 
tera jura amicitice, in qvaj illumfam recepissent , se illi secjindajji sucuji 
fortjuiajn impertitjiros promisere , idqvod rex Haraldus facile fieri posse 
afjirmavit , ne/ninem enim ea cetate vejiustiorem virum ex Islandia adve- 
nisse arbitrabatur. Deinde rogavit rex cetatem Olavi. Olavus responde- 
bat : ja/n XVIII annos natus sjun. Rex respondit : Talis viri , qvalis tu 
es, jjiagna sane est praisianiia, jcun eni/n vix esegressjis puerilem aetatem. 
Verum rediens statim jios conveni. Postea rex atqve Gu/uihilda Olavum 
valere jubebant ; tiun ille cjnn sociis Jiavim conscendebat ; deinde ui altum 
vecti, vento jninusfausio ea cestate usi sjint, nam nebjila fuit j/iulta, venti 
vero a/it exigjia, aut eticun si qva, contraria vis ; late per pontum jaciati 
sunt, pleriqve nauiaru/n errantes de regionibus coeli , secl deniqve ta/nen 
difjjtsce nebuloe, atqve venti exorti, tu/nqve pansa vela', jam de eo orta 
consultatio ubi Hibernia qvcerenda esset, parumqve cle eo inter nautas con- 
ve/iit. Orn sententiam tuebatjtr omnib/js cceleris najjtis contraricun, illi 
enim eu/n o/nnino errare conienderunt sibiqve uti pluribj/s esse cedenchuJi. 
Deinde Olavi jjjdicio commissa res. Tunc Olavus: Mihi, inqvit, placet 
ut potestas sii penes qvos est prudentia, nam st/iltorjjm inventa qvanto plura 
convenumt , tanto nobis magis noxia judico, Sc his sane dictis Olavi res 
dijudicata videbatur Sc posiea regimen iiineris penes Ornumfuit. Jam- 
qve navigatum per noctes & dies plerumqve veniis ni/nuim tranqvilUs. 
Accidit qvadam nocie jjI vigiles surgerent atqve omnes nautas illico sur- 

K 2 



7(5 

naerri ser, at £>eir stungu noerr stafni at, en scglit var uppi ok all litit 

vedrit at. Menn hlaupa f>egar upp, ok bad Orn beita a brott fra landinu 

ef f>eir maetti. Olafr segir: ecki eru £>au efni i ura vart mal, p>viat ek se 

at bodar eru a baedi bord ok alt fyrir skut-stafn, ok fellit seglit sem tid- 

ast; en gerum rad var, £>a er lidss dagr er; kenna peir ei land petta. Sidan 

kasta peir ackerum ok hrifa pau pegar vid. Mikil er umraeda um ndttina 

hvar peir mundu at komnir; en er lios dagr var, kendu peir at pat 

var Irland. Orn maelti f>a: pat liygg ek at ver hafim ecki goda atkvamu, 

pviat J>etta er fiarri hofnum ok peim kaupstodum, er iitlendir menn skulu 

hafa frid; pviat vid erum nu fiaradir uppi, sva scm hornsil, ok naerr setla 

ek f>at logum peirra Ira, £>dtt £>eir kalli fe petta, er ver hofura med at fara 

med sinum faungum; f>viat heita Iata £>eir £>at vagrek, er minnr er fiarat 

frd skut-slafni. Olafr kvad ecki til mundu saka, en seet hefi ek at mann- 

safnadr er a land upp i dag, ok £>eim Irum f>ykir umvert skip-kvamu 

pessa; hugda ek at ok i dag pa er fiaran var, at her geck upp dss vid nes 

petta, ok fell f>ar dvandliga sidrinn ut ur dsinum; en ef skip Yart er 

ecki sakat, pi\ munum ver skiota bati varum ok flytia skip vart Jmngat. 

Leira var undir £>ar er £>eir hofdu legit um streingina , ok var ecki Dord 

sakat i skipi peirra. Flytiast f>eir Olafr Jxingat ok kasta £>ar ackerum. En 

er a lidr daginn , pk drifr ofan mannfioldi mikill til strandar; sidan fara 

II menn a bati til kaupskipsins. peir spyria hverir fyrir radi skipi pessu. 

Olafr maelti ok sva a irsku sem J>eir maellu til. En er Irar vissu at peir 

voru norraenir menn, f>a beidast f>eir Iaga, at £>eir skyldu ganga fra fe 

sinu, og mundi £>eim pa ecki vera gert til auvisla *) , adr konungr 

jetti ddm a jieirra mali. Olafr kvad £>at log vera, ef engi vaeri tulkr med 

kaupmonnum; en ek kann ydr £>at med sdnnu at segia at f>et(a eru frid- 

fflennj en f>6 munum vcr ei uppgcfasi at drcyndu. Irar aepa J>a herdp, 

*) Alii: miska. 



77 

gere juherent , terram sibi adeo prophiqvcun, ut prora allideretur , sese 
conspicere affirmariuit. V^elum vero erat pansum , siA/<? ulla vehementia 
venti. Nautce statim surrexerunt. Ornus vero rogavit: ut, si possent, a 
terra cursum dirigerent. Olavus dixit, non jcnn talis est nostrarum rerum 
conditio ; ego enimad utrumqve lalus Jluctus surgere atqve urgere puppim 
conspicio. Demittite itaqve velum cojifestim, verum statirn atqve illucescet, 
consultemus qvid consilii sit capiendiuji ', hcec terra illis erat incognita. 
Tum demiserunt ajichoras, cjvce fundum statim atligerunt. Multi ea nocte 
sermones de eOf qvo ierrarum jam advenerint , verum ubi illuxit , hanc 
terram esse Hibemiam cognovere. Tum dixit Ornus : Hic Jiobis iniqvum 
fore hospitium autumo ; hic ejiim locus procul retJioius ab illis oppidis 
atqve portubus, ubi peregrinis iuta est pax , janiqve nobis qvejjiadjnodiun 
testudinibus *) mare recessit atqve in arido jios reliqvit ; sed lrlandonwi legi- 
bus hoc convenire autiuno, ut omjies istas opes, qvce nobis prassto siiit, pro 
suis spoliis habeanty tujn ejiinz naves pro bonis in liiius ejectis occupajit 
qvando jjiare haud tantimi qvantujji jiunc a puppi recessit. Olavus illis 
hoc haud dajjuio futurujji asseruit. Tanieji hodie cojispexi homines iji 
continenti congregari atqve scio hujus navis advejitwji Hiberjiorum aiten- 
tioneJJi in se convertisse; hoc qvoqve hodie cojjiperi, durajite jnaris recessu, 
qvod ostium fluminis a latere hujus projnontorii patuit , qvodqve ijide 
facilis erat recessus aqvce, itaqve si navis illcesa est, demissa cyniba na— 
vijn eo perducere placet. Argillosus erat fujidus ubi duranie jjiaris re— 
cessu navis jacuerat, nec ujius qvideni Jiavis asser erat lcesus. Jcijji Jiavijji 
in ostiujJi perduxere atqve ajichoram jecere. Vespere appropijiqvajite, 
hominum jnagjia jnultitudo hi litiore congregata , duo dehide viri cymba 
ad navim vecti, rogajites, qvi hojjiijies hanc navirji gubernarejii. Olavus 
respondebat, 8c qvidem Ihtgva hibernica , qva UIujji alloqvebcuitur. Hi- 
berni autejji cojnperiejites eos hojjiijies esse Norvagos , rogcibant ut leges 
respicerejit , sibiqve opes traderejit, sijjiulqve cojijirjjiabant eo paclo nil 
iniqvi in eos perpetratiun iri, ajiteqvam rex eoruni caussam cognovisset. 



*) testudinibus : proprie Gasterosteis, qvcs tox cuni latine nullo modo dici qveat , qma 
minus pidetur convenire } permulationem animalium hic utilem habebamus. 



78 

ok vacla lit a sidinn ok oslla at leida upp skipit undir f>eim; var 
ecki dhipara, enn J>eim tdk undir hendr edr i brdklinda f>eim, er 
staerstir voru; pollrinn var sva diiipr ]?ar er skipit flaiit ok ei kendi 
nidr. Olafr bad £>a briota upp vapn sin ok fylkia a skipinu alt a 
millum stafna ok sva £>ykt at alt var skarat med skidldum/ sldd spiots 
oddr lit hia hverium skialldar- spordi. Olafr geck pa framm 1 stafninn 
ok var sva biiinn , at hann var i bryniu ok hafdi hialm a hdfdi gull- 
rodinn, hann var girdr sverdi ok voru gullrekin hiollin, hann hafdi krdka- 
spidt i hendi haugtekit ok allgod mal i, raudan skidld hafdi hann fyrir ser, 
ok A r ar dregit a led med gulli. En er Irar sia vidbiining peirra, pa skytr £>eim 
skelk i bringu, ok £>ykir £>eim ei jafn-audveldt fefang sem peir hugdu til. 
Hneckiast Irar nii fra ok hlaupa saman i eitt £>orp ; sidan kemr kurr mik- 
ill i lid peirra, ok f>ykir £>cim nii audvitat, at £>etta var herskip, ok muni 
vera miklu fleiri van skipa; gera nu skyndiliga ord til komings, var £>at 
ok hsegt, pviat koniingr var £>a skamt i brott padan a veizlum. Hann ridr 
pegar med sveit manna £>ar til, sem skipit var; ei var leingra a millum 
landsins ok f>ess er skipit flaut, enn vel matti nema tal millum manna. Opt 
hdfdu Irar veitt peim arasir med skotum ok vard f>eim Olafi ecki mein 
at. Olafr stdd med pessum buningi, sem fyrr var ritat, ok fannst mdnnum 
mart um, hversu skdruligr sia madr var, er £>ar var skips foringi. En er 
skipveriar Olafs sia mikit riddara-lid rida til peirra ok var it fraeknligsfa, 
f>a f>agna tpeir, £>viat peim pdtti mikill lidsmunr vid at eiga. En er Olafr 
heyrdi £>enna kurr, sem i sveit hans gerdisl, bad hann tpa herda huginaj 
pviat nii er gott efni i varu mali. Heilsudu peir frar nii Myrkiarlani, 
koniingi sinum; sidan ridu Jpeir sva ncerr skipinu, at hvarir mdttu skilia 
livat adrir tdludu. Koniingr spyrr Iiverr skipi styrdi? Olafr segir nafn siti, 
ok spurdi hverr sa va?ri enn vaskligi riddari er hann utli f>a tal vid. Sa 



79 

Olavus hoc juris habendum affirmavit , si mercatoribus nullus esset inter- 
pres: ego vero hoc vobis verum conjirmo, qvod hi homines nil hosiile mo- 
liuntur , sed tamen nullo facto virium periculo nos dedere parum iii 
animo est. Hiberni tum classicum canere , in aqvam egredi, navimqve 
cumhominibus subducere velle; nec aqva erat altior qvam ut pectus attin- 
geret aut umbilicum procerioribus, sed tamen erat in ea lacuna, cui navis 
innatabat, aqva tam alta, ut fundum haud attingeret. Tum Olavus socios 
arma arripere jubebat atqve inter proram et puppim adeo densam aciem 
instruxit, ut omnia clypeis obtegerentur utqve hastce cuspis ad cujuslibet 
clypei marginem promineret. Tum Olavus in proram iia armaius pro— 
grediebatur : lorica erat indutus, galea capiteobaurata, gladius inbalteo 
manubrio aurato, hastam hamatam manu tenebat , qvas e tumulo qvon- 
damfueratdesumta,cujusqve lamina erat bene exsculpta, rubro sese tegebat 
clypeo aurato leone distincto. Qvo omni apparatu comperto Iliberni 
timore correpti, non adeo facilem ibi opum capturam, uti opinati fuerant, 
jamarbitrabantur,jamqve repulsi in pago qvodam congregabaniur. Tuui 
in eorum exercitu murmur oriri certumqve Jiaberi, hanc prcedatoriam 
esse navim Sc multo plures postea expectandas , jamqve regi mittere nun- 
tium; id qvod facile fiebat, cum rex haud procul inde abesset, convivia 
freqventans. llle statim hominum multitudine stipatus ad eum locum, 
ubi erat navis, egressus est. Ille locus, ubi navis natabat, haud saue erat 
longius a terra remotus qvam ita ut illi qvi in terra essent facile cum nau- 
tis loqvi possent. Soepe Ilibemi illos missilibus adgressi fueraut, nec 
Olavus inde ullam acceperat cladem. Olavus ita armatus, uti jam expo- 
suimus, astabaf , idqve admirabaniur , qvam augustus esset ille vir qvi 
hujus navis gubernator esset. Olavi autem navales socii, cum multos 
eqvites aspectu sane fortissimos^ad se vehi animadverterent , coniicuere, 
multum enim virium discrimen visum est. Qva de re Olavus cum suos 
mussitare audiret , bono eos jubebat esse animo , jam enim suarum rerum 
laitum esse aspectum. Tum Iliberni regem suum Myrhjartanum saluta- 
bant. Deinde eqvites tanium navi appropinqvabant ut utriqve suos 
mvicem sermones percipere valerent. Rex rogavit: Qvi homo hanc na- 



80 

segir: ek heiti Myrkjartan. Olafr maellli : hvart ertu konungr Ira? Hann 

kvad sva vera; pi spyrr konungr almaeltra tidenda. Olafr Icysti vel lir 

£>eim tidendum ollum, er hann var spurdr. pd spyrr loniingr hvadan peir 

hefdi lit latit, edr hverra manna £>eir vaeri, ok enn spyrr komingr vand- 

liga um £elt Olafs ; en fyrir pvi at konungr fann, at pessi madr var rik- 

latr ok vildi ei segja leingra enn hann var spurdr, £>a vildi hann ei spyria 

leingra at sinni. Olafr sagdi : pat skal ek ydr kunnigt gera, at ver ytturn 

af Noregi, en f>etta eru hirdmenn Haralds konungs Gunnhildarsonar, 

er her eru innan bords ; en ydr er £>at fra aett minni at segia, herra ! at 

fadir minn Lyr & Islandi, er Hoskuldr heitir, hann er stdraetladr madr; 

eu mddur-kyn mit vaenli ek at per munit set hafa Ileira enn ek, pviat 

Melkorka heitir mddir min, ok er mer sagt med sonnu at hun se ddttir 

pin, konungr! ok pat hefir mik til rekit sva langrar ferdar, ok liggr mer 

nu mikit vid hver svdr f>u veitir varu mali. Koniingr f>agnar ok a tal vid 

menn sina; spyria vilrir menn konung, hvat gegnast muni i pessu mali, er 

sia madr segir. Komingr segir: audsaett er £>at a Olafi pessum, at hann er 

sldraelladr madr, hvart sem hann er varr fraendi edr ei, ok sva J>at at 

liann maelir allra manna bezt irsku. Eptir £>at stod koniingr upp ok maelti : 

mi skal veita svor pina mali: at ek vil ollum ydr grid gefa skipverium j 

en um fraendsemi pA y er f>ii telr vid oss, munum vid ta!a fleira adr enn 

ek veita pxi annsvor. Sidan fara bryggiur a land, ok gengr Olafr a land 

ok forunautar hans af skipinu; finnst f>eiin Irum mi mikit um hversu virdu- 

ligr pessi madr er ok vigligr. Fagnar Olafr £>a komingi vel ok tekr ofan 

hialminn ok lytr konvingi; en komingr tekr honum f>a" med allri blidu. 

Taka £>eir pi tal med ser, flytr Olafr pa enn sitt mal at nyu, ok talar 

boedi langt erendi ok snialt; Iauk sva malinu at hann kvadst par hafa gull 

t>at a hendi er Melkorka seldi honutn at skilnadi a Islandi, ok sagdi s\a 



81 

vim guhernaret? Olavus nomen elocutus, rogavit, qvinam esset insignis ille 
eqves, qvicum illi tum sermoesset? Ille respondit: Myrkjartan mihi nomen. 
Olavus clixit : num tu Hihernorum rex? Ille se esse confrmat; tunc 
rex de puhlicis novis qvoesivit. Olavus omnes ohlatas sihi qvcestiones pru- 
denter solvehat. Tum rex e qvanam terraegressi qvodqve liominum genus 
essent rogavit , simulqve qvcesivit de Olavi genere, rex tamen com- 
periens, superhum hunc esse hominem, qvi plura dicere qvam qvoe roga- 
tus esset detrectaret , noluit inprcesentiarum plures illi offerre qvcestiones. 
Olavus dixit : Hoc tihi jam eloqvar, me e littore Norvagice navim pro- 
pulisse, hos veroviros, qvi innavi adsunt, esseaulicos regis Ilaraldi Gunn— 
hildce Jilii. IIoc vero tihi Domine , de meo genere dicendum haheo : Pat- 
rem nieum, Hosluldum nomine, in Islandia hahitare, virum genere nohi- 
lissimum , meum auiem maternum genus tihi melius qvam mihi notum esse 
confido', mihi enim maier Melkorkanomine, & hoc sane mihi verum dicium 
esse existimo,- eam tuam, rex, esse filiani. En tihi caussa, cur tam longum 
iter susceperim, & hoc sane magni referre judico, qvalia nostro sermoni 
responsa reddas. Tum rex conticuit Scpostea cum suis locutus est. Tutn 
sapienies viri regem rogahant, qvidreiveritatiqvemaxime esset conveniens 
in hujus viri sermone. Ilex dixit : llludin hoc Olavo sat manifestum, illum 
generosum esse virum, utrum nohis consangvineus sit an non, simul qvod 
adeo perfecte uti qvisqvam mortalium hihernice loqvitur. Deinde rex 
surgehat , atqve dixil : Jam tuo sermoni ialia reddam responsa: vohis 
omnibus nauiis tuta eritpax; consangviniiatem autem illam , qvam tihi 
nobiscum esseais f qvod atiinet, puio nohis de eadem plura loqvenda an- 
teqvam ego hac de re iihi aliqvod responsum reddam. Tum ponticuli e 
navi in terram ejecti, atqve Olavus cum sociis in ierram egressus, jamqve 
Hiberni multum admirati augustum atqve martialem hv/ninis aspectum. 
Dein Olavus detracta galea regem comiier saluiahat corpore inflexo , 
atqve jam rex illum multa cum henigniiate excepit; mox inter eos coeptum 
colloqvium 8t Olavus suam caussam repetiit , tumqve longam atqve cliser- 
tam orationem habuit, & oratione fnita,dixit sein manu gesiare annulum 
qvem Mellorka in Islandia ah eo discedens eitradidisset ; qvemqve, inqvit, 

L 



82 

at f>u. koniingr, gaefir henni at tann-fe. Konringr tok vid ok Ieit a gullit 
ok gerdist raudr miok asyndar; sidan mselti konungr: sannar eru jar- 
tegnir; en fyrir engan mun eru f>oer dmerkiligri , er £>u hefir sva mikit 
aettar-bragd af mddnr pinni, at vel ma J>ik f>ar af kenna, ok fyrir £>essa 
luli £>a vil ek at visu vid-ganga J>inni fraendsemi, Olafr, at peirra manna 
vitni, er her eru hia ok tal milt heyra, skal £>at ok fylgia, at ek vil £>er 
bioda til hirdar minnar med alla £>ina sveit ; en sdmi ydvarr mun f>ar 
vid-liggia, hvert mannkaup mer pykir i f>er, pa er ek reyni f>ik meirr. 
Sidan leetr konungr fa peim hesta til reidar, en hann setr menn til at 
setia upp skip £>eirra edr bua um reida peirra ok annas.t varnat pann er 
peir atlu. Konungr reid pa. til Dyflinnar, ok pykia monnum petta mikil 
tidendi, er par var ddttur son koniings i for med honum peirrar, er padan 
var fyrir ldngu hertekin XV vetra gdmul; en pd bra fostru Melkorku mest 
vid pessi tidendi, er pa la 1 kdr ok solti baedi at slrid ok elli; en pd geck 
hun pa stafJaust a fund Olafs. pa maelli konungr til Olafs : her er nii 
komin fdstra Melkorku ok muu hun vilia hafa tidenda-sogn af per um, 
hennar hag. Olafr tdk vid henni badum hondum ok setti kerlingu a kne ser 
ok sagdi, at fdstra hennar sat i gddum kostum a Islandij pa seldiOlafr henni 
knifinn ok bellit ok kendi kerling gripina, ok vard grat-fegin ; kvad pat baedi 
vera, at son Melkorku var skoruligr, enda a hann til pess varit. Var kerling 
hress pann vetr allan. Konungr var litt i kyrrsoeti pann vetr allan ; pviat pa 
var jafnanherskalt um vestr-ldndin, rak konungr af ser p.ann vetr vikinga ok 
vithlaups-menn; var Olafr med SYeit sina a konungs skipi ok potti sii sveit 
heldr urig vidskipliss peim er i mdti voru. Konungr hafdi pa tal vid Ohif 
ok hans felaga ok alla radagerd, pviat hdnum reyndist Olafr baedi vitr ok 
framgiarn i dllum mannraunum. En at alidnum vetri stcfndi konungr ping 
ok vard all-fiolmennt ; konungr stdd upp ok taladi ; hann hdf SYa mal sitt: 
pat er ydr kunnigt, at her kom sa madr i fyrra haust, er ddllurson minn 



83 

ie rex, sibi donasse prirnis prorumpentibus dentibus asseruit. Rcx annulum 
accepit, atqve intuebatur 8c tumqvidem in vuliu multum erubuit. Dein rex 
iia locuius est: vera hasc signa sunt, verum nullo pacto minoris habenda, 
qva3 in vultu gestas, maiernum genus satis indicantia, unde te saiisnoscere 
licet. Atqve propter hcec signa sane consangvinitatem tuam agnoscam, 
Olave, cujus rei prcesentes hic viros omnes, meumqve sermonem audientes 
ego testes compello', prceter hcec te cum omni tuo comitatu ad meam aulam 
invito , verum tuus honos innitetur ei opinioni, qvain de te melius experto 
concipiaui. Deinde rexeqvos, qvibus veherentur, adduci jubebat, virosqve 
ad subducendam navim, servandumapparatum{iiavaleni) et merces eorum 
iulandas disposuit. Jam rcx Dublinum eqvo vectus, hcecvero res in mira— 
culis habita, qvod regis nepos atqve illius natce Jilius , cjva? multis ante 
annis JLV annos nata captiva ablata esset, jam cumrege adveniret ; verum 
iamen Melkorka? nutricem, qva? tum in lecto decubuit &L morbo 8o. senectute 
injirma, has res maxime movebant, nam illa sine baculo egressa ad Olavum 
excipiendum. Tum rex Olavum alloqvebatur : JFIic jam adest Melhorkoe 
nutrix 8t sane opinor illam mulla a te scire velle de rebus Melkorkae. 
Illam Olavus laitusexcepii , anumqve gremio imposuit, illiusqve alum- 
nam in Islandia bene valeniem degere ajfirmavit ; deinde Olavus illi cul- 
trum atqve balteum tradidit Sc anus hcec qvidem cimelia cognovit y prce 
gaudio lacrymas effundens , atqve dixit Melkorkae filium augustum sane 
virum esse,verum hocnon mirandum cum maiernum tale genus esset, 8chac 
qvidem tota hyeme satis erat bene valens. IIoc per totum tempus bru- 
jnale rex parum qvieta usus est mansione , nam ium occideniales regiones 
multo bello infestce; sed rex ea hyeme piratas & excursores a suis fini— 
bus propulsabat. Olavus cum suis sociis in ipsius regis navi adfuit, 8c 
illa qvidem cohors inter validiores habiia ab illis qvibuscum concursa- 
rent. Tum rex Olavi atqve illius sociorum plurimum usus alloqvio consi— 
lioqve ; nam Olavum experiebatur virum prudentem atqve in omnibus 
fortem periculis. Hyeme versus fiuem vergente, rex homines ad concio- 
nem convocavit, multi ibimortales congregabaniur ; tum rex surgens ita 
Jando exorsus est : Satis consiat ultimo aulumno advenisse virum , nieum 

L2 



84 

er, en p6 er stdraettadr i fodur-kyn, virdist mer Olafr sva mikill at~ 
gervis-madr ok skdningr, at ver eigum ei slikra manna her kostj nii vil 
ek bidda honum kdngddm eptir minn dag, pviat Olafr er betr til yfir- 
manz fallinn enn minir synir. Olafr tpackar honum tpetta bod med mikilli 
snild ok fdgrum ordum, en kvadst po ei mundu a haetta hversu synir hans 
pyldi pat, tpa er Myrkiartans misti vidj kvad betra vera at fa skidfa saemd 
enn langa svivirding; kvadst til Noregs fara vilia, tpegar skipum vseri lihaett 
at halda a millum landa ; kvad mddur sina mundu hafa litit yndi ef 
hann kaemi ei aptr. Konungr bad Olaf rada; sidan var slitit pinginu. 
En er Olafr var albuinn, pa fylgdi konungr Olafi til skips ok gaf hdnum 
spiot gullrekit ok sverd buit ok mikit fe annat. Olafr beiddist at flytia 
fdstru Melkorku a brott med ser. Konungr kvad pess enga £>orf ok fdr 
hun ei. Stigu fceir Olafr a skip sitt , ok skiliast tpeir konungr med all- 
mikilli vinatlu. Eptir tpat sigla tpeir Olafr a haf, peim byriadi vel, ok tdku 
Noreg, ok er Olafs for allfraeg , setia nu upp skipitj faer Olafr ser hesta 
ok ssekir nu a fund Haralds konungs medr sinu foruneyti. 

CAP. 22. 

Olafr Hdskuldsson kom nu til hirdar Haralds konungs, ok tdk 
konungr vid honum vel, en Gunnhildr miklu betr; tpau budu honum til 
sin ok ldgdu tpar morg ord til. Olafr piggr tpat, ok fara tpeir Orn badtr 
til konungs hirdar. Leggr konungr ok Gunnhildr sva mikla virding & Olaf, 
at engi utlendr madr iiafdi slika virding af tpeim pegit. Olafr gaf kon- 
ungi ok Gunnhildi marga fasdna gripi, er hann hafdi pegit a Irlandi vestr. 
Haraldr gaf Olafi at jolum dll kloedi skorin af skarlati. Sitr nii Olafr um 
kyrt um vetrinn , ok um varit er a leid taka tpeir tal milli sin koniingr 
ok Olafr; beiddisl Olafr orlofs af koniingi at fara lit til Islands um sum- 
marit; a ek tpangat at vitia, sagdi liann, gdfugra freenda. Koniingr segir: 



85 

nepotem exjilia , nobilem qvoqve paterno genere ; hunc Olavum tam in- 
sivneni atqve augustum virum existimo.uti talem ullum hicreperire neqve- 
amus. Jam illi postqvam diem obiero regis dignitatem offerre statui. 
Olavus enim ad summum imperium aptior est qvam nostri filii. Olavus 
ob illi oblatam dignitatem regi multa concinnitate verborum atqve elo- 
qventia egit gralias,tamenajjirmans senolle periclitari, qvomodo Mirljar- 
tanis filii, post illius mortem, hoc essent perlaturi, brevi durantem dig- 
nitatem longinqvoe ignominias prasstare , se velle ad Norvagiam redire 
statim ac pontus navigantibus tutus fieret , matrem expertem fore gaudii 
ni Me rediret. Rex dixit harum rerum potestatem penes Olavumfutu- 
ram; deinde soluta concio. Cum autem Olavus ad iter paratus esset, re,x 
illum adnavim comitatus, hastam illi dedit obauratam atqve ensem aura- 
tum & multa alia pretiosa. Olavus ut sibi Melkorkas nutricem secum ab- 
ducere liceret rogavit , rex hoc necessum esse negavit, ideoqve illa reman- 
sit. Olavus cum sociis navim consceudit atqve cum iuiima regis amicitia 
ab eo discedebat. Olavus velis iu altum datis , secundoqve usus vento 
Norvagia? appulit, jamqve Olavi iter valde honorificum habitum. Navi 
subditcta, eqvisqve comparatis, Olavus comitanlibus suis ad regem Ila- 
raldum conveniendum profectus est. 

CAP. XXII. 

jam Olavus ad regis Haraldi aulam pervenit Stqvidem a re^e 

benigne excipiebatur, tamen a Gunnhilda multo melius ; illi eum apud se 

manere rogabant aiqvemonebant, multa verborum comitate. Hoc Olavus 

haud detrectans cum Orno ad regis aulam migravit. Rex atqve Gunnhilda 

tantum illi honorem habuere qvanium nullus antea nactus fuerat pere- 

grinus. Olavus regem atqve Gunuhildam multis donavit pretiosis haud 

vulgaribus , qva? in Irlandia acceperat. Ad tempus jolense rex Haraldus 

Olavo donavit vestilum totum e coccina confecium 8c hanc qvidem hyemem 

Olavus otio transegit , vere autem appropinqvanie , coepium aliqvando 

inter regem atqve Olavum colloqvium, tumqve Olavus a rege veniam petiit 

ea asstate ad Islandiam redeundi, ibi enim, inqvit, nobile mihi genus re- 

visendum. Rex respondebat: mihi sane optirne placeret, ut hic remaneres, 



86 

pal vaeri mer naesl skapi, at £m sladfesiist her med mer, ok fa?kir her 
allan radakost slikan sem pu vilt sialfr. Olafr packadi konungi pann sdma 
er liaim baud honum, en kvadst po giarna vilia fara til Islands, ef tpat 
va?ri ei at mdti konungs vilia. pa sagdi konungr: ei skal Jpetta gera livin— 
veitt vid Jpik , Olafr, fara skaltu 1 sumar ut til Islands , pviat ek se at 
hugir pinir standa til pess miok ; en engva onn ne starf skallu hafa fyrir 
um bunad f)inn, skal ek J>at annast; eptir £>etta skilia Jpeir talit. Haraldr 
konungr laefr framsetia skip um varit, pat var knorr, pat skip var baedi 
mikit ok gott ; Jpat skip leetr konungr ferma med vidi ok bua med ollurn 
reidaj ok er skipit var biiit, loetr konungr kalla a Olaf ok maslti : pelta 
skip skalfu eignast Olafr, vil ek ei at J>u siglir af Noregi petta sumar sva 
at Jpu. ser annarra farpegi. Olafr Jpackadi konungi mcd fdgrum ordum 
sina stdrmennsku. Eptir pat byr Olafr ferd sina, ok er hann er buinn ok 
byr gefr, f>a siglir Olafr a haf, ok skiliast Jpeir Haraldr konungr med 
hinum mesfa kserleik. Olafi byriadi vel um sumarit, hann kom skipi sinu 
i Hrulafiord a Bordeyri; skip-kvama spyrst bratt ok sva ]?at hverr styri- 
madr er. Hoskuldr fagnar utkvamu Olafs sonar sins ok verdr feginn 
miok, ok ridr Jpegar nordr til Hrutafiardar med nockura menn; verdr 
par fagna-fundr med f>eim fedgum ; baud Hoskuldr Olafi til sin; hann 
kvadst f>at £>iggia mundu. Olafr setr upp skip sitt, en fe hans er nord- 
an fiult; en er Jpat er syslaf, ridr Olafr norcian vid Xllta mann ok heim 
a Hoskuldsladi. Hoskuldr fagnar blidliga syni sinum. Braedr hans taka ok 
med blidu vid honum ok allir fraendr hans , Jpd var flest um med peim 
Bardi. Olafr vard frcegr af fcrd pessari; Jpa var ok kunnigt gert kynfcrdi 
Qlafs, at hann var ddtturson Myrkiartans Ira-konungs; spyrst £>etta um 
alt land ok J;>ar med virding su, er rikir menn hofdu a hann iagt, Jpeir er 
hann hafdi heim-sott. Olafr hafdi ok mikit fe ut hafl, ok er nfi um 
vetrinn mcd fodur sinum. Melkorka kom bratt a fund Olafs sonar sius. 



87 

omnesqve, qvce tibi ipsi placerent conditiones , eligeres. Olavus regi oh 
omnem, qvem illi obtulii honorem, gratias persolvens , tamen multo sese 
teneri desiderio ad Islandiam redeundi, si hoc regis non esset contrarium 
voluntati. Tum rex: haud mihi in animo est tuam 9 Olave , lcedere a/ni- 
citia/n; redeas sane hac cestate aci Islandiam , nam hujus rei cupiditate 
te multum teneri comperio, verum iamen nulla negoiia aut laborem per- 
feras ad te itineri prceparandu/n, hujus enim rei ego curam gera/n; iia 
hic eorum sermo finitus. Rex Haraldus vere navi/n deducere jubebat, 
illa erat navis mercatoria, magnitudine conspicua atqve prcestans. Hanc 
navim lignis onerandam omnibusqve necessariis instruendam curavit. 
Navi auiem parata, rcx Olavum aci se vocarijubebat, atqve ita eum allo- 
qvebatur. Hcec tua, Olave, erit navis ; non eni/n placet , te hac cestate 
ita e Norvagia proficisci, ut opus tibi sit aliorum uti commeatu. Olavus 
regi ob hanc vere regalem munificentia/n multa cum verborum elegantia 
egit gratias. Postea Olavus se acl iter praaparavit , qvo fiacto, stati/n 
ac secundu/n ventu/n nacius est, vela dedit iu altum, ab rege Ilaraldo 
cum i/itiino illius amore discedens. Ect cestate Olavus P secundo usus ve/ito } 
navim Bordeirce inllruiafjurdo appulit. Nuniius de adventu hujus navis 
statim divulgatuSf atqve simul qvi ejusdem esset guber/iator. Hoskuldus 
filii Olavi reditu mutfum lastatus atqve exhilaratus illico cum paucis acl 
Hrutafjordum eqvo vehitur ; ibi patris atqvefilii lceius congressus, tumqve 
HosJculdus Olavu/n acl se invitavit, hic accepturu/n se invitationei/i 
afjirmavit. Olavus navi/n subduxit, merces e boreali regione deporta- 
baniur , qvo facto Olavus cu/nXI ad mericlionalem partem proficiscitur 
atqve Hoshuldstados pervenit. HosTculdus filium benig/ie excepit , a/nica. 
qvoqve fratrum omniumqve propi/iqvorum exceptio, tamen plurima cum 
JBardo fa/niliaritas. Olavus hoc itinere i/isignis fieri, tu/nqve no- 
tu/n fieri genus , eum ne/npe esse Iliberuice regis Myrhjartanis filiu/n, 
& hoc qvidem per totam Islandiam divulgari, atqve simul qvantu/n opti- 
mates, qvos conveneril , illi ho/iore/n Jiabuerint. Olavus multas secu/n 
advexit opes; jam vero per hye/ne//i apud patrem com/norabatur. Mel- 
korha filium stalim convenit, Sc ab Olavo multo cum amore excepta, 



88 

Olaft fagnar henni med allri blidu; spyrr hiin miok margs af Irlandi; 
fyst at fddr sinum, ok ddrum fraendum sinum. Olafr segir slikt er hun 
spyrr. Bralt spurdi hiin ef fostra hennar lifdi. Olafr kvad hana at visu 
lifa. Melkorka spyrr £>a, hvi han vildi ei veita henni eptirlseti at flytia 
hana iil Islands. pa sagdi Olafr : ecki fystu menn pess, mddir, at ek flytla 
foslru jDina aflrlandi. Sva ma vera segir hun ; pat fanst a at henni pdlti 
petta miok i mdli skapi. pau Melkorka ok porbidrn atfu son einn, ok er 
sa nefndr Lambi; hann var mikill madr ok sterkr ok glikr fddr sinum 
yfirlits ok sva at skaplyndi. En er Olafr hafdi verit um vetrinn a Islandi 
ok er var kom , pi raeda £>eir fedgar um radagerdir sinar; J>at vilda ek 
Olafr, segir Hoskuldr, at f>er vaeri rads leitat, ok tarkir sidan vid bui 
fdstra pins a Goddastddum; er par enn fiar-afli mikill, veiltir sidan umsyslu 
um bri £>at med minni umsia. Olafr segir: litt hefir ek pat hugfest herlil; 
veit ek ei hvar su kona sitr, at mer se mikit happ i at geta ; mattu sva 
til-aella, at ek mun framarla aliorfa um kvanfangit; veit ek ok f>at giorla 
at £>u munt petia ei fyrr hafa upp kvedit enn £>u munt hugsat hafa 
hvar f>etta skal nidr koma. Hdskuldr maelti : rett getr pii; madr heitir 
Egill, hann er Skallagrimsson, hann byr at Borg i Borgarfirdi ; Egill a ser 
ddltur, pA er porgerdr heilir, pessarar konu oetla ek £>er til handa at bi- 
dia, pviaf J>essi kostr er albeztr i ollum Borgarfirdi ok po vidara voeri; 
er £>at ok vaenna, at f>er yrdi pi efling at maegdum vid pd Myra-menn. 
Olafr segir : £>inni forsia mun ek hlifa herum, ok vel er mer at skapi 
p>etta rad ef vid gengist; en sva mdttu aella fyrir, ef petta mai er upp- 
borit ok gangist ei vid, at mer mun llla lika. Hoskuldr segir: til pess 
munum ver rada at bera petta inal upp. Olafr bidr hann rada. Lidr nu 
til pings framan. Hdskuldr byst nu heiman ok fidlmcnnir midk. Olafr 
son hans er i fdr med hdnum , £>eir tialda bud sina; p>a var fidlmennt. 
Egill SkalJagrimsson var a pingi. Allir mcnn Iiofdu a mali er Olaf sd 



89 

multa eum ex Hibernia percontabatur , primum de patre aliisqve propin- 
qvis. Olavus ad omnes illius qvosstiones reddidit responsa. Mox an in 
vivis esset nutrix rogabat. Olavus eam profecto vivere ajfirmavit. Tum 
Melkorka rogabat, qvare noluisset tantam sibi gratiam exhibere, ut illam 
ad Islandiam adveheret? Tunc Olavus, alios se ad hoc parum hortatos 
confirmat , ut matris nutricem ab Irlandia abduceret. Illa respondit : 
Ita sane esse potest. Profecto comperiebatur iilam hoc haud ozqvo 
animo perferre. Melkorkos atqve Thorbjorno unus fuit filius Lambus 
nomine; Magnce ille staiuras vir atqve robustus, patrem Sc vullu & 
animo referens. Cum autem Olavus per unam liyemem in Islandia com- 
moratus esset, atqve ver adpropinqvaret, pater atqve filius inter se de re- 
bus suis consultabant. Tum Hdikuldus, velleni sajie , inqvit , Olave, ut 
conjux tibi qvoereretur atqve deinde tu educatoris tui Goddastadis rem do~ 
mesticam occupares, {inagna enim adhuc ibidem est pecorum vis) , atqve 
ut deinde familiarem rem curares, memet adjuvante. Olavus dixit: hcec 
hactenus parum in animum induxi, Sc sane nescio, ubi sit illa mulier, 
qvce memet fortunatiorem reddere dici qveat; hoc sane reputa , me aliiora 
solum matrimonia respicere; cceterum certo scio , te haec non prius elocu- 
tum } qvam reputasses, qvem locum primum adeundum censeres. Iloskul- 
dusdixit: Recte haec tu qvidem comminisceris. Egillus est nomen viro, 
filius est ille STcallagrimi, habitat Borgos in Borgarfjordo. Egillo est filia 
nomine Thorgerda , hanc tibi mulierem ambire statui, hcec enim in toto 
Borgarfjordo , (sane de pluribus idem valeret regiuhibus) longe optima 
conditio, & sane sperandum , ajfinitatem cum Myramannis tibi jion sine 
emoliujiento fore. Olavus dixit : tuis iji his uti cojisiliis optimum duco 
8c placet cojiditio, si obiineri possetj vermn hoc tcunen reputa: si hosc 
res agetur sine effectu, me illud osgre perlaturujn. Hoshuldus dixit: sane 
hanc rem eloqvi periclitabimur. Olavus illi hujus rei liberamfecit pote- 
statem; jam tempus ad cojnitia usqve publica prceterlabitur. Tujji H'6- 
skuldus multis comitantibus parat proficisci. Olavus illius filius eujn se- 
cutus. Jam taberjiaculum adornatum; multi ibi mortales. Egillus Skal- 
lagrbnius aderat in comitiis. Ojnnes hoc, qvi Olaviun conspexerunt } ad- 

M 



90 

hversu fridr maclr Laan var ok fyrirmannligr ; hann var vel biiinn at 
vapnum ok klsedum, 

CAP. 2 3. 

Pat er sagt einn dag er £>eir fedgar Hoskuldr ok Olafr gengu 
fra bud ok til . fundar vid Egil. Egill fagnar peim vel, £>vi at £>eir Hdsk- 
uldr voru miok malkunnir. Hoskuldr vekr nu bdnordit fyrir hdnd Olafs, 
ok bidr porgerdarj hun var ok par a pinginu. Egill tdk pessu mali vel, 
kvadst hafa goda frdtt af £>eim fedgum, veit ek ok, Hoskuldr! segir Egill, 
at pu ert settstdrr madr ok mikils-verdr, en Olafr er fraegr af ferd sinni, 
er ok ei kynligt at slikir menn aelli framarla til, fcviat hann skortir ei 
selt ne fridleika; en f>d skal nu jDetta vid porgerdi reeda, £>viat pat er 
engum manni *) at fa porgerdar an hennar vilia. Hoskuldr maelti: pat vil 
ek Egill at fm raedir £>etta vid ddttur pina. Egill kvad sva vera skylldu. 
Egill geck nu til fundar vid ddtlur sina ok tdku f>au tal saman; pa. mrelti 
Egill: madr heilir Olafr ok er Hoskulds-son, ok er hann nii fraegstr madr 
einn hverrj Hdskuldr fadir hans hefir vakit bdnord fyrir hond Olafs ok 
bedit £>in, hefir ek pxi skotit miok til £>inna rada, vil ek nii vita svor 
£>in; en sva lizt oss sem slikum malum se Yel fellt at svara, pviat petta 
giaford er gofugt. porgerdr svaradi : £>at hefi ek pik heyrt maela, at pii 
ynnir mer mest barna £>inna; en nu, £>yki mer £>u f>at lisanna, ef pii vill 
gipta mik ambaltar syni, fidtt hann se vaenn ok mikill dburdar-madr. 
Egill sagdi: ei ertu um petta jafnvitr sem um annat; hefir £>ii ei J>at 
spurt, at hann cr ddttur-son Myrkiartans Ira koniings? er hann miklu 
betr borinn i mddur-kyn en fddur-aett, ok vaeri oss pat po fullbodit. Ecki 
let porgerdr ser £>at skiliast. Nii skilia J>au talit, ok pykir nockut sinnvcg 



*) ExcLdii credo ; "iutlanda" pel "fsert." NonnullU "einkis mauz." 



91 

mirati, qvam venustus atqve augustus esset aspectu. Jlrmbrum qvoqve 
atqve vestitus magnus splendor erat. 



CAP. XXIII. 

WiejJiorice tradiium est , patrem atqve filium, Hoslculdum atqve 

Olavurn, e tabernaculo egressos Egillum convenisse. Egillus comiier eos 

exciviebat, scepius enim fuerat cum UosJcuIdo collocutus. Tum Hoslculdus 

filio uxorem ambire exorsus, Thorgerdam, qvos ibi qvoqve in cpmitiis adfuit y 

illi petiit. Egillus hosc lceius audiit dicens bonam patris aiqve flii famam 

ad se pervenisse. Etuiiqve, inqvit , scio te Hoslculde , virum esse genere 

nobilem atqve magni cestimandum ; Olavus auteni iiinere suo illustris red- 

ditus est, necinirajzdum, si tales viri majora appeiunt, haud enini illi de- 

est nobile genus nec vejiustas, verum tanien loqvenchun de his cum Thor- 

gerda, nemo enim Thorgerdam invitam abducet. Uoskuldus dixit : vellejJi 

te Egille de his cum filia loqvi. Egillus se ita factiwum promisit; jcun- 

qve convenit filiajn Sc coeplo jam inter eos colloqvio dixit Egillus: Olavus 

est jiojJien viro, cui JFTosJculdus pater ; ille inter illustrissimos hujus ostatis 

viros numerajidus. Paier illius IToslculdus uxorejji illi qvcerejis, te illi 

petiit, ego autejn tucun volujitatejn jnaximi djicejidam dixi , jcuji iua re- 

spojisa scire cupio , verum tajjieji citra dijjiculiatem videtur, iali respoji- 

dere petitiojii, nobilis enim hcec est cojiditio. Thorgerda respondit: audivi 

te ajfirniantem } oninium liberorum tuorum jJiaxbne ie jjiejjiet diligere, jam 

hoc falsiun reddere videris, siqvidejji servce nato me elocare vis f etsi ille 

sit formosus jjiultujnqve pojnpos studeat. Tunc Egillus : Noji tibi, ijjqvit, 

tanta in his qvanta in cceteris prudejilia. Non tute audivisti, illiun Myr- 

Tcjartanis Ilybernice regis esse nepotejn? maierniun illi gejius scuie jjiulto 

nobilius qvam paterjium , etsi hoc qvoqve nobis sat generosum habendujji 

esset. Noluit qvidejn Thorgerda de his persvaderi, et finito colloqvio di- 

scedebajit non sine dissensione. Die seqvejite Egillus labernaculiun Hos- 

M2 



92 

hvaru. Annan dag eptir gengr Egill til btidar Hdskuldar, ok fagnar 
Hoskuldr honura vel, taka nii tal saman; spyrr Hdskuldr hversu gengit 
hafi bonords nialin? Egill let litt yfir, segir alt hversu farit hafdi. 
Hoskuldr kvad fastliga horfa , en po pyki mer £>er vel fara. Ecki var 
Olafr vid tal peirra. Eptir pat gengr Egill & brott; frettir Olafr nii 
hvat lidi bdnords malum. Hoskuldr kvad seinliga horfa af hennar hendi. 
Olafr moelti : mi er sem ek sagda per fyrir, at mer mundi illa lika 
ef ek fenga nockur svivirdingar-ord at moti; retlu meirr er £>elta 
var uppborit; nii skal ek ok pvi rada, at ei skal her nidr falla, er £>at 
ok satt at sagt er, at lilfar ela *) annars erendi ; skal nu ok ganga fcegar 
til biidar Egils. Hdskuldr bad hann p\i rdda. Olafr var buinn a* £>a leid, 
er hann var i skarlaz-klaedum, er Haraldr komingr hafdi gefit hdnum, 
hann hafdi hialm gullrodinn ok sverd bii.it i hendi, er Myrkiartan konungr 
hafdi gefit hdnum. Nu ganga £>eir Hoskuldr ok Olafr til biidar Egils, 
gengr Hoskuldr fyrir, en Olafr pegar eptir. Egill fagnar peim vel, ck sezt 
Hdskuldr nidr hia hdnum, en Olafr stod upp ok. litadist um, hann sa 
hvar kona sat a pallinum i biidinni, su kona var va?n ok stdrmannlig ok 
vel biiin; vita pdttist hann at £>ar mundi vera porgerdr ddtlir Egils. 
Olafr gengr at pallinum ok sezt nidr hia henni. porgerdr heilsar pessum 
manni ok spyrr hverr hann se? Olafr segir nafn sitt ok fddur sins; mun 
p6r pykia diarfr gerast ambaltar sonrinn, er hann porir at sitia hia pev 
ok aetlar at tala vid £>ik. porgerdr svarar : £>at muntu hugsa, at pii munt 
pykiast hafa gert meiri £>oranar-raun enn tala vid konur. Sidan taka £>au 
tal milli sin, ok tala pann dag allan ; eckiheyra adrir menn til tals 
peirra, ok ddr pau sliti talinu er til heimtr Egill ok Hdskuldr; tekst pa 
af nyu raeda um bdnords-malit Olafs; vikr porgerdr pa til rada fddur 
sins; Yar pk petta mal audsdtt ok foru pa pegar festar framm; vard peim 



*) Alii: "reka." 



93 

huldl adiit, comiter ab HoshuJdo exceptus, coeptumqve inter eos collo- 
qvium: HoshuJdus rogavit: qvalem nuptiarum petitio eventum nacta sit. 
Egillus hunc parum Jcetum confirmans, omnia, utifacta erant } exposuii. 
HoshuJdus dixit , aspectum caussce esse duriorem, tamen Jaudavit Egilli 
rationem procedendi. Olavus eorum colloqvio non interfuit. Ferum post 
hcec Egillus rursus abiit. Olavus rogavit qvomodo conjugis petitio ces- 
sisset. HoskuJdus illam parum Jcetos reruni aspectus exhibere dixit. 
Tunc Olavus : ad id } inqvit , jam devenit res qvod tibi antea dixi } nempe 
me male contentum fore si ignominiosa responsa reportarem. Tuce magis 
concessum est auctoritati qvando hcec primum eJoqvebamur , jam mea in 
hoc valeat f qvod rem ita infectam non relinqvamus ; nam verum sane 
illud proverbiiun: Lupum esse alieni negotii executorem*), statim itaqve 
ibo ad Egilli tabernaculum. HosJculdus Jiujus rei illi liberam fecit pote- 
statem. Tunc Olavus ita erat armatus: coccineo, qvem rex TlaraJdus ei 
donaverat , indutus erat vestitu } obauratam gesiabat gaJeam ? manu 
autem tenebat ensem iJJum auratum, qvem rex Myrhjarlan illi dederat. 
Jam HoshuJdus atqve OJavus tabernacuJum EgiJJi acJeunt : HoshuJdus 
prceivit; OJavus iJJum mox subseqvebatur. EgiJJus eos benigne excepit : 
HoshuJdus apud iJJum considebat. OJavus [erectus) stetit circumspectans 
muJierem in suggestu qvodam, qvi erat in tabemacuJo, considentem } con- 
spexit. IJJa erat muJier formosa , augusta atqve bene vestita : Jianc certe 
TJiorgerdam EgiJJi fiJiam esse comminiscebalur. OJavus ad suggestum 
progressus apud iJJam consedit. Hunc virum TJiorgerda saJutavit roga- 
vitqve qvi homo esset? OJavus suum atqve patrisnomen eJocutus : auclax 
inqvit, tibi videbitur servoe fiJius , qvi apud te considere atqve tecum Joqvi 
non vereatur. TJiorgerda respondit : taJem tibi spiriium inesse opinorj 
ut majoris audacice qvam iJJius , qvce ad coJJoqeendum cum muJieribus 
exposcitur, te documeutum edidisse censeas. Inde sermo inter eos orius 
Sc per totum diem continuatus, nuJJi erant iJJorum coJJoqvii testes , verum 
anteqvam discederent f advocatus est EgiJJus atqve HdshuJdus , atqve ite- 
rum de uxore OJavo petenda ortus sermo , tumqve Thorgerda patris auc- 
toritati rem committebat ; jam absqve negotio pcracta res , & sponsaJia 

*J o: proximum qvemqve esse sibi. 



94 

pS. unt af metorda Laxdaelum, £>viat peim skyldi faera heim konuna, var 
akvedin brullaups- stefna a Hoskuldsstodum at VII vikum sumars. Eptir 
pat skilia peir Egill ok Hoskuldr, ok rida f>eir fedgar heim a Hoskulds- 
stadi, ok eru heima um sumarit, ok er alt kyrt. Sidan var stofnat til 
bods ci Hoskuldsstodum ok ecki til sparat, en aerin voru efni. Bodsmenn 
koma at akvedinni stefnu; voru peir Borgfirdingar allfiolmennir ; var f>ar 
Egill ok porsteinn son hans, par var ok brudr i for ok valit lid rir her- 
adinu. Hoskuldr hafdi ok fiolmennt fyrir. Veizla var allskorulig, voru 
menn med giofum a brott leiddir; pa gaf Olafr Egli sverdit Myrkiarfans 
naut, ok vard Egill all - Iettbrunn vid giofina. Alt var £>ar tidendalaust, 
ok jFara menn heim. 



CAP. 24. 

Pau Olafr ok porgerdr voru a Hoskuldsslodum ok takast f>ar 
a"stir miklar; audssett var £>at ollum monnum, at hun var skorungr mikill, 
en faskiplin hversdagliga ; en fcat vard framm at koma, er porgerdr vildi 
til hvers sem hun hhitadist. Olafr ok porgerdr voru ymist £>ann vetr a 
Hoskuldsstodum edr med fdsfra hans. Um varit tok Olafr vid brii a" 
Goddaslodum. pat sumar tdk pdrdr goddi sott ]?a er hann leiddi til bana. 
Olafr let verpa haug eptir hann i nesi Jdvi, er gengr framm i Laxa, er 
Drafnarnes heitir, £>ar cr gardr hia ok heitir Haugsgardr. Sidan drifa 
mcnn at Olafi ok gerdist hann hofdingi mikill. Hoskuldr ofundadi pat ecki, 
pviat hann vildi jafnan at Olafr vaeri alkvaddr ollum stdrmalum. pat var 
bu risuligast i Laxardal er Olafr aili. peir voru braedr II med Olafi er 
hvartveggi het An, var annarr kalladr An enn hviti, en annarr An syarti, 



'o 



statim celehrata. Twn vero multum concessum Laxdalensium Jiobilitaii, 
namqve ad illos mulier domum deducebatur. ISlupiiale cojivivium, ut VII 
septimajiis ajite fijieni cesiatis*) fieret. Hoskuldstadis destijiatujji est. Po— 
stea Hoskuldus ab Egillo discedebat, pater atqve filius Hoskuldstados eqvis 
vectiy per oestatem dojni jjianebajit , jajjiqve qvieta ojjuiia. Deinde convi- 
vium Hoskuldstadis jjiulta cujji miuiificejitia ijistauratum, niulice ejiim, 
opes fuere ; convivce destijiato tempore advenere ; Borgfjordensiwn mag- 
nus adfuit niunerus. Ibi Egillus ejusqve filius Thorsteinus & sponsa 
simul insignesqve ejus regiojiis viri. Iluskuldus qvoqve niultos mortales 
convocaverat. Magnificumillud fuit cojiviviwn; hojiorati muneribus di- 
missi convivoe. Tunc Olavus dedit Egillo gladiiuji, qvejji Myrkjariaji iffi 
dederat, eo munere multwn lcetatus Egillus; jiihil in eo convivio novi ac- 
cidit : ita doniwji discessum. 

GAP. XXIV. 

KJlavus atqve Thorgerda Huskuldsiadis jjicuiebcuit, jjiulium se iji— 
viceni diligejites. Onuiibus hoc cojispicuwn illam jjiulierem esse gejierosam 
sed qvotidie parwn in aliejiis jiegotiis versari; Veriuji si cui jiegoiio Thor- 
gerda sese ijjimiscebat, tuni illud Jiecessario, qvod ipsi placeret, perficien- 
dum. Ea hyeme Olavus atqve Thorgerda per vices Hoskuldstadis atqve 
apud educatorejn Olavi cojJimorabantJir. Vere Olavus Goddasiadis do- 
mesticam ajjiplexus rem; seqvejite cestaie Thordus Goddus jjiorbo correp— 
tus indeqve jjioriuus. Illum iumulo condejidwn Olavus curavii iji eo 
projnontorio, qvod in flwjieji Laxa projjiinejis , Drafnarnesum vocattir ; 
propinqvus est tumulo agger, qvejji HaugsgardujJi {twjiuli aggereni) vocant. 
Tum multi mortales ad Olavwji se convertere, Jjiagjicujiqve ille adipisci 
principis digjiitatejji. JSec ulla Hoskuldo hujjis rei ijividia , sajie ejiini 
voluit, Olavi auctoritatem in omnibus caussis jnajoribus consultari. Olavi 
familiaris res, earum, qvce iji Laxardalo essejit, florejitissima. Duo erant 



*) Sic , qt-anqvam haud usitata sit phrasis in 7wc scnsu. Sed comitia media aestate 
fieri solebant , itaqve non possumus vertere: cum VII asstatis septimanai essent 
elapsa?. Alii\ "at VII vikna fresti." 



96 

Eeinn enn sterki var enn f>ridi; peh- voru sveinar Olafs ok allir hraustir 
menn. porgerdr ok Olafr altu ddttur, er purfdr het. Lendur pger er 
Hrappr hafdi alt Iagu i audn, sem fyrr var ritat. Olafi pdltu pser vel 
Iiggia, raeddi fyrir fodur sfnum eitt sinn at peir mundi gera menn a fund 
Trefils med £>eim erendum, at Olafr vill kaupa at hdnum londin d Hrapps- 
slodum ok adrar eignir £>aer er £>ar fylgia. pat var audsdtt, ok var pessu 
kaupi slungit, £>viat Trefill sa f>at, at honum var betri ein kraka i hendi enn 
II i skdgi ; var f>at at kaupi med £>eim, at Olafr skyldi reida III merkr 
silfurs f} r rir londin , en £at var £>d ecki jafnadar-kaup, £>viat pat voru 
vfdar lendur ok fagrar ok miok gagn-audgar, miklar laxveidar ok sel- 
veidar fylgdu £>ar, voru f>ar ok skdgar miklir. Nockuru ofarr enn Hdsk- 
uldsstadir eru fyrir nordan Laxd, £>ar var hdggvit riddr i skoginum, ok 
jpar var naliga til grass at ganga, at p>ar safnadist saman fe Olafs hvart 
sem vetr *) voru betri edr verri. pat var a einu hausti at i pvi sama holti let 
Olafr hve reisa ok af £>eim vidum, er f>ar voru hoggnir i skoginum, en 
sumt hafdi hann af reka-strdndum. pessi baer var risuligr; lmsin voru 
aud um vetrinn ; um varit eptir fdr Olafr pangat bygdum, ok let adr 
saman reka fe sitt ok var £>at mikil fioldi ordinn, pviat engi madr var 
£>a audgari at kvikfe i Breidafirdi. Olafr sendir nu ord fodur sinum, at 
hann staedi uti ok saei ferd hans £>a er hann for a penna nya bse, ok 
hefdi ord-heill fyrir. Hoskuldr kvad sva vera skylldu. Olafr skipar nii 
til ; lsetr undan fara saudfe £>at er skiarrast var, £>a fdr busmali f>ar naezt, 
sidan voru rekin geld-neyti, klyfia- Jiross fdru i sidara lagi. Sva var 
skipat mdnnum med fe £>essu , at £>at skyldi engan krdk rista; var f>a 
ferdar-broddrinn kominn a f>enna bae enn nya er Olafr reid lir gardi af 
Goddaslddum ok var hvergi hlid i milli. Hdskuldr stod uti med heima- 
menn sina. pa mselli Hoskuldr: at Olafr son hans skyldi par velkominn 

*) AlU: "vedr." 



' 97 

apud Olaviun fraires, utriqve An nomen, alteri Albus, alteri Aier cogno- 
mentum, tertius erat Beinn F ortis, hi Olavifamuli fuere,fortes omnes viri. 
Thorgerdos atqve Olavo filia fuit Thurida nomine. Agri, qvos Hrappus 
possederat , deserti jam, uti antea dictum est. Olavo placuit illa regio, 
ideoqve cum patre aliqvando locutus , illi dixit mittere se velle nuntios 
Trefillo, qvi dicerent Olavum, agrum hrappsladensem, cum omnibus bonis 
ad illum pertinentibus, ab illo emere velle. Impetrata res citra negotium, ra- 
taqvepactionetransacta. Trefillus enim intelligebat : unarn esse utilio- 
remavem, qvam teneret manu, duabus in sylva degentibus. 
Talem vero pactionem inivere, utOlavuspro agro tres solveret marcas ar— 
genii; pecuniautiqve parum ad wqvum agri pretium, erant enim agri late 
patentcs,amoeni atqve frugiferi, salmonum prceterea atqve phocarum ibi- 
dem erat magna captio, multaqve sylva. Ad ripam fluminis Laxa ali- 
qvantum supraeum locum, ubi HosJculdstadi sunt, a boreali parte fluminis 
sylvafuit exstirpata necessumqve fuit gramine tenus arbores exscindere, 
ut Olavi pecora, hyeme tam dura qvam miti ibidem congregarentur ; 
autumno qvodam in elatiore hoc loco villam exstruxit,' partim lignis in 
ipsa Jiac sylva excisis partim in litora ejectis, usus ad cedificandum. 
Ampla licec villa tectis,domus autem ea hyeme vacuce relictce. Vere Ola- 
vus eodem commigravit, coacto antea grege , cujus tuni magna fuit multi— 
tudo. Nemo enim inBreidafjordo divitior pecoribus. Olavus nuntio pa- 
trimisso rogavit, utjjaterforis siaret atqve dum in novam hanc villam im- 
migraret res suas intueretur atqve salutiferis votis proseqveretur easdem. 
HosJculdus promisit se ita facturum. Olavus iter tali modo instruebat; 
primum abactae oves uti fugacissimce , tum armenta lactaria ceterad 
inde boves castrati, sarcinati eqvi ultimi; circa pecoris agmen hoc hojjiines 
dispositi, ne extra viam vagaretur ; primum agmen ad novam villam 
pervenerat, cum Olavus a Goddastadis eqvo veheretur , nec ullo in loco 
agmen erat inierruptum. HosJculdus cum sua familia astabat foris, 
iumqve HosJculdus iia locutus : filium Olavum, qvod bene ac feliciter 
verteret, novum istud habitaculum immigrare jubebat 8i siqvid, inqvit, 

N 



98 

ok med tirna a penna enn nya bdlstad, ok naerr er f>at nunu hugbodi at 

petta gangi eptir, at lengi se hans nafn uppi. Jdrunn husfreya segir: hefir 

ambattar-son sia aud til pess at uppi se lians nafn? pat var miok jafn- 

skidtt, at hiiskarlar hdfdu ofan tekit klyfiar af hrossum ok pa reid Olafr 

i gard. pa tekr hann til orda: nu skal mdnnum skeyia forvilni um pat er 

jafnan hefir verit um-ra?dt i vetr, hvat sia baer sk al heita; hann skal heita 

i Hiardarholti. petta f)dtti mdnnum vel til-fundit af £>eim alburdum er f>ar 

hdfdu ordit. Olafr setr nii bu saman i Hiardarholti, f)at vard bratt 

risuligt, skorti f>ar ok enginn hlutr, oxu nii midk metord Olafs, baru 

til pcss margir hlutir; var Olafr manna vinsaelstr, pviat pat er hann skipti 

ser af um nicil manna, f»a undu allir vel vid sinn lut; fadir hans helt hdn- 

um midk til virdingar. Olafi var ok mikil eiling at teingdum vid Myra- 

menn. Olafr polti gdfgastr sona Hdskuldar. pann vetr er Olafr bid 

fyrst i Hiardarholti, hafdi hann mart hiona ok vinnumanna; var skipt 

verkum med hiiskorlurn, goelti annarr geldnejrta, en annar kuneyta; 

iidsit var brott i skdg ei allskamt fra baenum. Eitt kveld kom sa madr 

at Olafi, er geldneyta gartti ok bad hann fa til annan mann at gaeta, 

nautanna, en aella mer dnnr verk. Olafr segir: f>at vil ek at tpii Jiafir 

enn sdmu verk pin ; hann kvadst Iieldr brolt vilia. Abdla pyki £>er pa vant, 

sagdi Olafr, nu mun ek fara i kveld med per er £>ii bindr inn naut, ok 

ef mer ^ykir nokkr varkunn til pessa pA mun ek ecki at telia, ella muntu 

iinna a funum lut i nockuru. Olafr tekr i hdnd ser spidtid gullrekna kon- 

rings naut, gcngr nu heiman ok hiiskarl med hdnum; snidrr var nock- 

urr a jdrdu; koma J>eir til fidssins ok var f>at opid. Raeddi Olafr at hiis- 

karl skyldi inn-ganga, en ek niun reka at f>er nautin, en pii bilt eptir. 

Hiiskarl gengr at fidss-dyrunum. Olafr finnr ei fyrr enn hann hleypr i 

fang hdnum. Spyrr Olafr hvi hann faeri sva? Hann scgir: Hrappr stendr 

i fidss-dyrunum ok vildi fahna lil min , en ek em saddr a iangbrdgdum 

vid hann. OJafr geingr f>a at dyrunum ok leggr spidtinu til hans. Hrappr 

tekr hdndum badum um fal spidtsins ok snarar af rif, sva at pegar broln- 

ar skaplid. Olafr vill f>a rcnna a Jirapp, en Hrappr fdr par nidr sern 

hann var kominn, skilr f>ar mcd pcini, hafdi Olafr skaptid eu Hrappr 



99 

veri divinai animus, hoc raium fore voium spero , illiusqve nomen post 
multa iempora illustre fuiurum. Uxor Jorunna dixit: sunt Jiuic servce 
fdio tantce opes, ut illustre fiat nomen? Eodem te/npore accidit , ut famiili 
sarcinas ab eqvis tollerent atqve Olavus ad villam perveniret. Tunc 
Olavus: Nunc hominibus curiosis satisfiet, multi enim hac hyeme de eo 
fuere sermojies, qvodnam huic villce fuiurum esset nomen. Iljardaholt 
[Gregicollis) vocetur ', conveniens hoc visum nomen , ab iis , qvce ibidem 
evenerant rebus. Jam Olavus Iljardarholti domesticam rem insiruxit. 
Magnifica illa brevi facia, nullius enim erat inopia rei. Nunc Olavi 
multum aucta existimaiio, ob multas qvidem res, felix enim Glavus ami- 
citia, nam sicujus homiuis caussam e parte suscepit, iunc qvilibet sua erat 
sorte contentus , pater etiam augere illi dignitatem studuit, affiniias qvo- 
qve Myramannorum Olavi poiestatem multum sujfulciebat. ITuslitldi 
fdiorum Olavus generosissimus habiius. Prima hyeme, qva Olavus Hjar- 
darholti habiiabat, multi illi famuli atqve operarii. Domestica opera inier 
famulitium divisa, uni cura boum casiraiorum alterivaccarum; bovile in 
sylvaa villa non nihil remoium. Vespere qvodam convenit Olavum cusios 
boum, rogans, ut alii cuidam homini boum custodiam delegaret, sibi vero ali- 
qvod aliud ojficium. Olavus dixit : placet, ut tu solitum tibi opus adhuc in 
Juturum adminisires. llle potius abire se velle. conlendit. OUlvus dixit: 
yjlliqva ium tibi objecta molestia. JEgo hoc vespere, qvando boves vinxeris, 
eam tecum 8c si tum aliqvam hujus rei caussam comperio, nolo te hanc ob 
rem castigare, sin autem nullam comperio, aliqvod sane senties inde ma- 
lum. Olavus tum hastam auratam, qvam rex illi dederat, sumsit in ma~ 
num, domo deinde cum famulo abiit ', aliqvanta nive terra tegebaiur. Jld 
bovile pervenerunt, qvod ium erat aperium. Olavus famulum bovile 
ingredi jubebat, ego vero, inqvit, intro agam boves, tu vero vincias eos- 
dem. Famulus tiunfores bovilis adiit , tum ille statim in Olavum recur- 
sabat. Olavus rogavit qvid hoc rei esset? Ille dixit : Urappus in bovilis 
astat foribus meqve acl se rapere conatur, ego vero satis jam cum illo 
luctatus sum. Tunc Olavus adfores progrediebatur directa in Hrappum 
hasta. Urappus utraqve manu ferrum hastoe corripiens f defexit eam ita 
ut manubrium frangeretur. Tunc Olavus infestus inllrappum ire parat, 

Ns 



100 

spidlid. Eplir petta binda £>eir Olafr inn naulin ok ganga heim sidan. 
Olafr sagdi nu hiiskarli, at hann mun hdnum ei sakir a gefa £>essari orda- 
semi. Um morgininn eptir ferr Olafr heiman ok par til er Hrappr hafdi 
dysiadr verit, ok lcetr £>ar til grafa. Hrappr var f>a enn dfiiinn. par finnr 
Olafr spiot sitt. Sidan lostr hann gera bal ; er Hrappr brendr a bali, ok 
er aska hans flutt a sia lit. Hedan fra verdr engum manni mein at aptr- 
gaungu Hrapps. 

CAP. 2 5. 

rsu. er at segia fra sonum Hdskuldar: porleikr Hdskulds-son 
var med tignum monnum, £>a. er hann var i kaupferdum, adr hann settist 
i bii ok £>6tti merkiligr madr; verit hafdi hann ok i vikingu, ok gaf f>ar 
gdda raun fyrir karlmennsku sakir. Bardr Hdskulds-son hafdi ok verit 
farmadr, ok var vel metinn hvar sem hann kom, £>viat hann var enn 
bezti dreingr ok hdfs-madr um alt. Bardr kvangadist ok feck breidfirzk- 
rar konu, er Astridr het, var hun kyngdd. Son Bardar var porarinn, en 
doltir hans Gudny, er atti Hallr son Viga-Styrs, ok er fra peirn kominn 
mikill settbogi. Hriitr Heridlfs-son gaf frelsi preeli sinum f>eim er Hrolfr 
het ok par med fiarlut nockurn ok bustad at landamasri peirra Hdskuldar 
ok lagu sva naerr landa-merkin, at f>eim Hrytlingum hafdi yfir-skotist um 
£>etta, ok hdfdu peir settan lausingiann i land Hdskuldar; hann grasddi 
par bratt mikit fe. Hdskuldi pdtli J>elta mikit i mdti skapi, er han hafdi 
sett Iausingiann vid eyra hdnum, bad lausingiann gialda ser fe fyrir jdrdina 
pci er hann bid a, pviat pat er min eign. Lausinginn ferr til Hruts, ok 
segir hdnum alt tal peirra. Hrutr bad hann engan gaum at gefa ok gialda 
ccki fe ; Hdskuldr veit ei, sagdi hann, hvarr att hefir land petta ; ferr nu 
heim ok sitr i biii sinu rett sem adr. Litlu sidarr ferr porleikr Hdskulds 
son at radi fddur sins med nockura menn a bae lausingians, taka hann 
ok drepa, en porleikr eignadi ser fe pat alt ok fodur sinum, er lausing- 




101 



Hrappus autem in illo ipso loco in terram descendebat, ita discedebant 
et Olavus qvidem manubrium, Hrappus veroferrum hastce retinuit. Po- 
stea boves vinxerunt, domum deinde rediere. Olavus dixit bubulco se illi 
ob ejus qverelas parum succensurum. Postero die Olavus domo ad eum 
locum, ubiHrappius erat sepultus, egressus est, ibiqve-terram efiodi jussit, 
nec tum qvidem Hrappus putrescere coeperat. Ibi Olavus hastam suam 
invenit. Deinderogum exstruijussit; crematusqve eo rogollrappus, cinis- 
qve in mare deportalus, nec ulli postea Hrappi manes molesti. 

CAP. XXV. 

Jam de Hoskuldi filiis dicendum. Thorleikus Hoskuldi filius 
anteqvam reifamiliaris curam susciperet , mulium in mercatoriis itineri- 
bus viros supremce dignitatis convenit insignisqve habitus est vir. Nat 
vales qvoqvepugnce ab eo gestce egregiaqve edita documenta fortitudinis. 
Bardus Hoshuldi filius qvoqve peregrinatus fuerat^ubi venit, magni cesti- 
matus, magna enim inerat honestatis & temperantice laus. Bardus uxo- 
remBreidfjordensem, Astridam nomine, honesto loco natam mulierem, in rna- 
trimonium ducebat. Filio Bardi Thorarinus nomen, filias autem Gudnya ■ 
uxor erat illa Halli VigastyrisfiLii, magna inde stirps. Hrutus Herjolfi 
filius servumqvendam, Hrolfumnomine, in liberlatem vindicarat, simulqve 
illi dederat peculii a/iqvantum atqve habitaculum ad Hoshuldifines ve- 
rum tampropinqvi erant limites, utHrutiani eosdemnimium promoventes 
libertum in Hoskuldi agrum imposuerint. Ibi libertus brevimultas nactus 
opes. Hosluldus cegre hocferens, qvod libertus illi tam propinqvus po- 
neretur, rogavit illum, ut pro prcedio, in qvo habitavit, sibi pecuniam sol- 
veret, se enimjure eum agrum possidere. Liberlus Hrutum convenit rem- 
qve omnem docuit. Hrutus dixit : noli hoec advertere animum, nec solve 
pecuniam, nescit enimlldsluldus cujus hic ager sit. Libertus tum domum 
redire qvietusqve ut antea rem familiarem curare. Paulo post Thorleikus 
Hoskuldi filius auctorepatre cum paucis acl liberti villam pervenit; capi- 
unt hominern atqve obtruncant ; Thorleikus vero sibi esse atqve pafri om- 
nes opes, qvas libertus comparaverat, postulavit. Hrutus hoc illiusqve 



102 

inn hafdi grosdt. petta spurdi Hrutr ok likar i!la ok sonum hans: peir 
voru margir f>roskadir, ok pulli sa fraenda-balkr darenniligr. Hrutr leit- 
adi laga um mal {oelfa hversu fara setti , ok er petta mal var rannsakat af 
logmanni, pa. geck £>eim Hriiti lilt i hag, ok malu menn fcat mikils, er Hrutr 
hafdi selt lausingiann nidr a dleyfdri jordu Hdskuldar, ok liafdi hann 
greedt £>ar fe., hafdi porleikr drepit liann a eignum peirra fedga ; undi 
Hrutr llla vid sinn lut. Eplir pella laelr porleikr bae gera at landa-maeri 
£>eirra Hruls ok Hoskuldar, ok heitir f>at a Kambsnesi; f>ar bid por- 
leikr um hrid sem fyrr var sagt. porleikr gat son vid konu sinni , sa 
sveinn var vatni ausinn ok nafn gefit ok kalladr Bolli, var hann enn veen- 
ligsti madr snemma. 

CAP. 26. ) 

rloskuldr Dala - KoIIsson 1dk sdtt i elli sinni ; hann sendi eptir 
sonum sinum ok odrum fraendum sinum ok vinum, ok er f>eir komu meelli 
Hdskuldr vid tpa broedr Burd ok porleik: ek hefi tekit pyngd nockura, 
hefi ek verit usdllnaemr madr, en sa er son minn enn f>ridi , at ei er edli- 
borinn; mi vil ek beida yckr brasdr, at Olafr se leiddr til arfs ok taki fe 
at £>ridiungi vid yckr. Bardr svarar fyrri ok sagdi at hann mundi petla 
gera eplir pvi sem fadir hans vildi, pviat ek vaenti mer sdma af Olafi i 
alla sladi psi heldr sem hann er ferlkari. pa maelti porleikr: fiarri er 
f>at minum vilia at Olafr se arfgeingr gidrr, Iieiir Olafr aerit fe adr, hefir 
pu, fadir! par inarga tpfna muni til gtfna ok leingi miok misjafnat*) med oss 
bra?drum, mun ek ei uppgefa f>ann soma med sialfsvild er ek em tilbor- 
inn. Hoskuldr madli : ei munu pid vilia raena mik ldgum at ek gefi XII 
aura syni minum sva stdrseltadurn i mddurkyn sem Olafr er. porleikr 
jatar pvi; sidan lel Hoskuldr taka gullhring Hakonar-naut, hann va mork ok 
sverdit konungs-naut, er til kom half mdrk gulls, [ok gaf] Olafi syni sinum, ok 

*) Alii; "aiisjafut skipt." 



103 



filu comper,en,es cegre „Uere; tum multi illorum adulti, & sane erat illa 
gens haud stne terrore aggredientibus. Hrutus hae de eausa, qvo modo s 
set tractanda leges consultabat, qv ce cum a Jurisconsulto esst LnUa J 
rum Hrut cessit e x V oto; magnienim momenti v isum est. JodJJ 

UertumsuteHoskuldi V enia in iUius agrum deposuerat, ajeujj 
tbtdem opes nactus erat ; ideo qV e Thorleil-us eum in suo paterL ajra 
iruncarat. Hrutus itaa.e aegre suam sortem pertuUt. PoZZr^L 
ad Hrunat qv e Hoskuldi Umites V iUam exstruxi, Kambsnesum Z^l 

71, 1 \ s per aliqmd tempus /Mai ■* <'»<*« ^:"; t . 

Tho, leihus ex uxore nactusfilium, illi puero aa va superfusa nn„, J' 
lius iuditum; b re Vl Uie excelleutisfornl V ir. ' "' ** 

CAP. XXVI. 

HusluldusfiUus Dalakolli cctate jam grandis in morbum incidit 
TumfiUos ceterosaceamicosataoepropintj.osmisso nuntio ad se V0Ca J 
Q Vl ad eum cum V enissent, fratres Thorleikum at qve Bardum ita allo qv L 
tu, . JcumnfirmUatem qv andam seutio, nec solitum mihi raietudinaUm ' 
esse; terUus autemmihi filias est extra matrimonium natus, ideoJJ 
fratres rogo u t Oiaeum in hcereditatis iura recipiatis, uti tertiaL oJl 
partem V ob,scum sortiatur. Bardus prior respondit at qV e dixit , sJ h Z 
J turumsecundum V oluntatempa,ris, namtanto, in qv it , majoemZ 
ab Ola V o honorem expecto, aoantomajores Ule adeptus faerit opes JJc 

*:£* T" ^—^ -> «<OU, V us in Led!Z 

juatecp.atur, mult, enun Uli opes antea; et tu cjeidem profecto paUr 

etuis rebusmuUam UU prcebuisti, ce qv i,a,em erga nojrjes a ,Jm 

m ZJt , Sa " el " hens ah eocedam "«"<>'■" "' "<-" "<«"° «& 

UosLuldus d m t: spero V os jus mihi non denegaturos, nefilio meo cui ma 
^■y^^nob.Us.utiOU.eoest^n 

rte.Msconcessi, Tum Hoshuidus annutum aureum marca, JjJ 

Vem UU dederat rex, dimidio marca, cons,an,em, a, qv e hcee ojj JJl 



I04_ 

par mcd giptu sina ok f>eirra fraenda, kvadst ei fyrir £>vi f>etla mada at ei 

vissi hann at hiin hafdi £>ar stadar numit. Olafr tekr vid gripunum ok 

kvadst til mundu haetta hversu porleiki likadi. Honum gatst illa at pessu 

ok f)6tti Hoskuldr hafa haft undirmal vid sik. Olafr segir: ei mun ek 

gripina lausa kila, porleikr! £>viat pii leyfdir pvilika fegiof vid vitni, mun 

ek til J>ess hcetla hvart ek fae haldit. Biirdr kvadst vilia sampyckia radi 

fddur sins. Eptir £>etla andadist Hoskuldr. pat pdlti mikill skadi fyrst at 

upphafi sonum hans ok ollum fraendum lians ok teingdamonnum £>eirra ok 

vinum. Synir hans lafa verpa haug virduligan eptir hann, 11113 var fe 

borit i hang hia honutn; en er p\i var lokit p>a taka peir broedr tal um 

f»at at peir munu efna til erfiss eptir fodur sinn, pviat p>at var p& tizka i 

pann mund. pa maelli Olafr: sva lizt liier sem ecki megi sva skidtt at 

pessari veizlu sniia, ef hiin skal sva virdulig verda, sem oss £>setti sdma; 

er nii miok alidit haustid , en ecki audvelt at afla fanga til, mun ok 

flestum monnum £>ykia torvelt £>eim langt eiga til at ssekia a haust- degi, 

ok vis van at margir komi ei p>eir, er ver vildim helzt at kaemi, mun ek 

ok nii til £>ess biddast 1 sumar a pingi at bioda monnum til bods £>essa, 

mun ek leggia framm kostnad at pridiungi til Yeizlunnar. pessu jata f>eic 

broedr, en Olafr ferr nii heim. peir porleikr ok Bardr skipta fe med 

ser; hlytr Bardr fodur-leifd fceirra, £>viat til £>ess heldu fleiri menn , jpviat 

hann var vinsaelli; porleikr hlaut meirr lausafe. Vel var med peim braed- 

rum Olafi ok Bardi ok biitt, en heldr stygt med peim Olafi ok porleiki. 

Nii lidr sid enn naesti vetr ok kemr sumar, ok lidr at pingij buast Hosk- 

ulds synir nii lil pings; var pat bratt audsaett at Olafr mundi miog vera 

fyrir £eim brcedrum; ok er peir koma til pings, tialda peir biid sina, ok 

biuggusl nm ycI ok kurleisliga. 



105 

cum sua atqve stirpis suce benignitate fati *) donavit dixitqve se haud eam 
ob causcnn ita Jocutum t qvod nesciret eam apud Ola vum sibijam locum vin— 
dicasse. Oiavusres istas pretiosas accepit dixitqve se periclitari velle, qvo— 
modo hcec placerent TJiorleiJco. Ille vero ista cegre ferre HbsJculdumqve 
fraude se circumvenisse putare. Olavus dixit : non ego ab his pretiosis 
discedam, TJiorJeiJce ! hoc enini clonum prcesentibus testibus comprobasti, 
volo utiqvepericlitari, utrummihi illud retinere contingat. Bardus patris 
se auctoritati concessurum ajfirmavit. Postea Hosiculdus diem obiit* 
Magna illa visa ciades, prcesertim filiis coeterisqve propinqvis et afftnibus 
atqve amicis. Filii ilium magnifico tumulo condidere. Opum haud mul— 
tum tumulo ingestum. Qvofacio ortus inter fratres sermo: patremfune- 
rali convivio esse venerandum ', id enim morisfuit. Tunc dixit Olavusi 
ita miJii videtur, uti hoc convivium haudita subitofieri qveat, siadeo mag— 
nifice, uti nos conveniens arbitramur 9 instaurandum estj multus cnimau— 
tumnus jcun, nec facile necessaria comparantur , et difficile sane videbitur 
plurimis Jiominibus tale iter autumnali tempore suscipere , certumqve habeo 
multos, qvospotissimum advenire cuperemus, non venturos. Me itaqve ojfero 
ut proxima azstate in comitiis publicis homines ad lioc convivium invitem, 
atqve tertiam partem solvam p ecunios t qvce Jiuic convivio impendetur. Pro- 
bavere Jioc fratres; Olavus autein domum rediit. TJiorleikus &; Bardus 
opes inter se divisere', Bardus agrum sortiius paternum, pluribus ita sva- 
dentibus, magis enim amicitia polleba t. TJi orleiJcus autem rutorum cossorum 
plus nactus est. Olavo & Bardo amicitia candida , Olavo autem atqve 
TJiorleiJco Jiaudabfuit indignatio. Proximajam prceierJapsa Jiyeme , osstas 
appropinqvabat , instabatqve tempus comitiorum; tum HosJcuJdi fiiii ad 
comitia proficisci parant. BreviJiocmanifestum OJavum interfratresprin- 
cipemfore. yld comitia ubi ventumest, instructum tabernacuJu/n, omnia— 
qve bene atqve concinne adornata. 

*J /"bcera "Gipta'' itaveriendam censemus. Credebant enim antiqvi peculiarem qvandam 
fortunam singulis Jiominibus divinitus contingere, q^'amaliqva ex parte sallemprolu- 
bitu aliis communicare vaierent. "Gipta" o: datum, domiiii, itaqvehoc vocavere; qvia dono 
Jiomines idadipiscebantur , dando idem communicaripulavere. Fato ilaqve Jioc qva- 
dam e.v parte simile, & saltem metiusper hanc vocem exprimitur qvamper fortunam altt 
jelicitalemaut Jiis similemvocem aliqvam. Caiterumvide C 21 Regis llaraldiverba, 
qvibus discedentem Olavum compellabat, 

o 



106 
CAP. 27. 

Pat er sagt einn dag, £>a er menn gdnga til ldgbergs, f>a stendr 
Olafr upp ok hann kvedr ser hlidds ok segir mdnnum fyrst frafall fddur 
sins ; eru her nu margir menn fraendr hans ok vinir; nu er £>at vili 
braedra minna at ek bidda ydr til erfiss eptir Hdskuld fddur varn dllum 
godords-mdnnum, £>viat £>eir munu flestir enir gildari menn, er i teingdum 
voru buudnir vid hann ; skal ok p\i lysa, at engi skal giafalaust a brott 
fara enna meiri raanna; par med vilium ver bidda baendum ok hverium 
er piggia vill, saelum ok veslum ; skal saekia halfs-manadar veizlu d Hdsk- 
uldstadi, £>a er X vikur eru til vetrar. Ok er Olafr lauk sinu mali, pa. 
var gddr romr gerr, ok pdlli petta. erendi storum skdruligt, ok er Olafr 
kom heim til budar, sagdi hann braedrum sinum £>essa tilaetlan. peim 
fannst futt um, ok pdtti aerit mikit vid haft. Eptir pingit rida £>eir 
brasdr heimj lidr nu sumarit; buast f>eir braedr vid veizlunni; leggr 
Olafr til dhneppiliga at Jpridiiingi, ok er veizlan briin med hinum beztu 
faungum, var mikit til aflat pessarar veizlu, pvi&t f>at var aetlat, at 
iidlmennt mundi koma; ok er at veizlu kemr, er £>at sagt at flestir vird- 
inga menn koma f>eir sem heitid hofdu; var f>at sva mikit fidlmenni, 
at pat er sdgn manna flestra, at ei skyrti DCCCC. pessi hefir onnur 
veizla fidlmennust verit a Islandi, en su onnur, er Hialta synir gerdu erfi 
eplir fddur sinn; par voru XII C (MCC). pessi veizla var en skdruligsta at 
dlhij ok fengu peir braedr mikinn sdma, ok var Olafr mest fyrir-madr. 
Olafr geck til mdts vid bada braedr sina um fegiafir; var ok gefit dlluni 
virdinga-mdnnum. Ok er flestir menn voru i brotlu farnir, p>a vikr Olafr 
til mals vid porleik brddur sinn ok maelti: sva er fraendi, sem per er 
kunnigt, at med ockr hefir vcrit ecki mait, mi viMa ek til fiess maela, at 
vid betradim fraendsemi ockraj veit ek at pev mislikar, er ek tdk vid 
gripum peim , er fadir minn gaf mer a deyanda degi; nii ef f>u pykist af 



107 
CAP. XXVII. 

JYlemorice tradiium est: Olavum aliqva die, cum homines adRu- 
pem Judiciorum congregaii essent , surrexisse, postulatoqve silentio 
primum patris mortem memorasse. Mulli hic, inqvit, adsunt illiusamici 
atqve cognati', jam fratrum meorum haic voluntas est ; ut ad paterna pa- 
rentalia invitem omnes viros,qvi p ontificatibus prcesunt ; reor enimplerosqve 
insigniores viros illi aliqvanium conjuncios fuisse. Sciantqve lioc omnes, 
nullum majoris existimationis virum, sine munere dimissum fore* Prce— 
terea etiam colonos 8c qvemlibet alium, qvi inviiationem nostram acceptare 
vult, divitem pariter ac inopem, invitamus, ut ad qvatuordecim dierum con- 
vivium Hoskuldstados veniat , X ante hyemis intium septimanis. Cum 
Olavus sermonem finivisset , omnes hoc laudare & generosam hanc invita— 
iionem admirari. Olavusad iabernaculum rediens fratribus rem, utiacta 
erat, enarravit. Illi vero haud sane inde lceti, nimiamin hocpompamad- 
hiberi rebantur. Finitis comitiis fratres domum rediere. Labiturjam cestas 
fratres convivii intenti p roeparationi , Olavus sane munifice teriiam sumius 
partemprcebuit. Convivium hoc , optimo apparatu inslauratum , Scmulto 
qvidem sumtu, magna enim mortalium multitudo expectabatur. Convivii 
tempore appropinqvante , plerosqve viros nobiles, qvi venire promi- 
serant, advenisse memorice iraditum est. Tanta erat mortalium multitu- 
do, ita saltem plurimi referunt , ut numerus DCCCC omnino explereiur. 
Illud convivium in Islandia convivarum numero maximo proxi/num fuit, 
maximum autem fuit parentale, qvod in patris memoriam Hjalti filii in- 
staurabant , ibi enim MCC. H&c convivium maxima curn pompa factum 
est, magnusqve inde honos fratribus , plerumqve tamen Olavus princeps 
habebatur. In muneribus dandis Olavus ambos ceqvavit fratres 8c 
omnes qvidem viri insigniores munera retulere. Cceterum, qvando pleri- 
qve convivarum abierant, Olavus Thorleikum frairem ita allocutus est: 
Ita se res habet, frater! uti tibi qvoqve notum est, pauca nos invicem ex~ 
hibuimus amicitice documenta , jam ego hoc posiulo, ut magis firmam in- 
ter nos reddamus amicitiam consangvinitatis. Eqvidem scio te indignari, 
cjvod pretiosa munera a patre acceperim , eadie, qva ille moreretur, jam 

O2 



108 

pessu vanhaldinn, pa. vil ek pat vinna til heils Imgar pins at fdstra son 
pinn, ok er sa kalladr ae minni madr er ddrum fostrar barn. porleikr 
tekr lionum vel, ok sagdi sem satt er, at petta er saemiliga bodit; tekr 
nu Olafr vid Bolla, syni porleiks, pa var hann prevetr; skiliast peir nu 
med enum mesta kaerleik, ok ferr Bolli heim 1 Hiardarliolt med Olafi. 
pcrgerdr tekr vel vid honum, faedist Bolli par upp, ok unna pau lionum 
ei minna enn sfnum bdrnum. 

CAP. a8.« 

Olafr ok porgerdr attu son, sa sveinn var vatni ausinn ok nafn 
gefit, ok var kalladr eptir Myrkiartani mddur-fddur sinum; peir Bolli ok 
Kiartan voru miok jamgamlir; enn altu pau fleiri born : synir peirra hetu 
Sleinpdr ok Haldor, Helgi ok Hdskuldr het enn yngsti son Olafs; Berg- 
pora het ddltir peirra Olafs ok porgerdar ok porbidrg ; 611 voru bdrn 
peirra mannvaen, er pau dxu upp. I penna tima bio Hdlmgaungu-Bersi i 
Saurbae*), a peim bae, er i Tungu heitir; hann ferr a fund Olafs ok baud 
Haldori syni hans til fosturs; pat piggr Olafr ok ferr Haldor heim med 
hdnum, hann var pa vetr-gamall. pat sumar tekr Bersi sdtt ok liggr 
leingi sumars. pat er sagt einn dag er menn voru at heyverki 1 Tungu, 
en peir II inni Halddr ok Bersi : la Halddr i vdggu, pa fellr vaggan 
undir sveininum ok liann ur vdggunni ci gdlfit; pa matti Bersi ei til fara j 
pa kvad Bersi petta: 

Liggium badir 

i lama-sessi 

Halddr ok ek 

hdfum eingin prek, 

veldr elli mer 

en oeska per, 



*) Nonnulli: "i Tiingn i Saurbje." 



109 

si in his iniqva te rere perpessum, volo sane, si eo pacfo animum iuum mihi 
sincerumfieri continget, filium tuum educandum accipere, &Lsane ille semper 
minoris existimationis vir habetur, qvi alius jilium educdt. Thorleilus hcec 
lcetus audivit, atqve clixit , idqvodverumerat , hac condiiione multum sibi 
honorem haberi ; tumqveOlavus Bollium ThorleiJci filium excepit ; tunc ille 
trimus. Jamqve intimo cum amore discessere. Bollius cum Olavo domum 
ivit Hjardarholtum. Thorgerda amice illum excepit, ibiBollius adolesce- 
bat , illis haud minus, qvam ipsorum liberi, carus. 

CAP. XXVIII. 

Olavus 8t Thorgerda filium nacli ; illi pucro aqva superfusa, no- 
meninditum avi[proavi]matemi Myrlcjartani. Bollio atqve Kjartano eadem 
fermecetas. Prcetereaplureserant liberi. Filii erant Steinthor, Haldor, Hel- 
gius. Olavi filiorum aetate minimo Hoskuldo nomen fuit. Filiae auiem 
Olaviatqve Thorgerdcefuere Bergthora atqve Thorbjorga. Omnes eorum 
liberi cum adolescerent bonam praebuere sui spem. Hoc tempore Bersius 
(Bersius monomachus) in Saurbazo habitat in villa Tunga dicia. Ille 
Olavum convenit, illiusqve filio Haldori educaiionem obtulit. Olavo hoc 
probante, Haldor cum Bersio domum profectus est, unum tumnatus annum. 
Hac aestate Bersiusinmorbum incidit magnamqve cestatis partem in lecto 
decubuit. Fertur, aliqva die, cum homines Tungce foenario operi intenti 
essent, soli autem Bersius atqve Haldor domi adessent; (tumqve Haldor in 
cuniscubuit) devoluias esse cumpuero cunas,emnqve e cunis inpavimentum 
cecidisse, Bersiumqve illum tunc adjuvare non poiuisse; tum Bersius ha?c 
cecinit : 

Ambo decumbamus 

In infir/norum sede 

Haldor atqve ego, 

JRobur nobis deest , 

Mihi propter senectutem 

Tibi propier juventuiem. 



iiq_ 

£>at balnar f>er 

en peigi mer *). 
Sidan koma menn ok taka Haldor upp af golfinu, en Bersa 
batnar, Halddr faeddist par upp ok var mikill madr ok vaskligr. Kiar- 
tan Olafs-son vex upp heima i Hiardarholti; hann var allra manna vaenstr 
peirra er fasdst hafa a Islandi: hann var mikilleiir ok velfarinn i annliti, 
manna bezt eygdr ok lidslitadr; mikit har hafdi hann ok fagurt sem silki 
ok fell med lockum, mikill madr ok sterkr eptir pxi sem verit hafdi Egill 
mddur-fadir hans edr pdrdlfr. Kiartan var hverium manni betr a sik 
kominn, sva at allir undrudust peir er sa hann ; betr var hann ok vigr 
enn flestir menn adrir; vel var hann hagr ok sj^ndr manna bezt; allar 
iprottir hafdi hann midk umframm adra menn \ hverium manni var hann 
litillalari ok vinssell, sva at hvert barn unni honum j hann var lettiidigr ok 
mildr af fe. Olafr unni mest Kiartani allra barna sinna. Bolli fdstbrddir 
hans \ar mikill madr, hann geck naest Kiartani um allar iprdttir ok at- 
gervi, sterkr var hann og fridr synum, kurteiss ok enn hermannligsti, mikill 
skarz-madr; peir unnust mikit fdslbraedr. Sitr Olafr nu at bui sinu sva 
at vetrum skipti. 

CAP. 29. 

Pat er eitt var, at Olafr lysti pvi fyrir porgerdi, at hann oetlar 
utan , vil ek at f>ii vardveitir bu ok bdrn. porgerdr kvad ser litid ura 
pat, en Olafr kvadst rada mirndu. Hann kaupir skip, er uppi stdd vestr i 
Vadli. Olafr fdr utan um sumarit, ok kemr skipi sinu vid Hdrdaland. par 
bid sa madr skamt a land upp, er het Geirmundr gnyrr, rikr madr ok 
audigr ok vikingr mikill, ddaeldar-madr var hann ok hafdi nii sezt um 
kyrt, ok var hirdmadr Ilakonar rika. Geirmundr ferr til skips ok kann- 
ast brdtt vid Oiaf, pxint hann hafdi heyrt hans getid. Geirmundr bydr 
*) Legitur qvoqve in Kormaks -saga Cap. XII, sed aliqvanium ab /toc discrepans. 



III 

Sed convalesces qvidem tu, 

Ego autem non item. 
Tum venerunt^qvi Haldorem e pavimento tollerent, Bersius vero convaluit. 
Ibi Haldor adolescebat , magnceqve statura? atqve fortis evasit vir. Kjar- 
tanus Olavi fdius Hjardarholti domi educatus estj ille fuit pulcherrimus 
omnium, qvi in Islandia nati sunt; magnus illi vultus y at pulchra facies y 
oculi formosissimi, candidus color, crinesilli multi splendentes uti sericum 
St in cincinnos divisi, magna illi statura atqve robur, qvemadmodum ma— 
terno avo illius, Egillo sive Thorolfo ; melior Kjartano fuit habitus cor- 
poris qvarn ulli alii, ut omnium, qvi illum viderent , commoveret admi— 
rationem,' melior illi qvoqve armorum usus , qvam plerisqve aliis; fabri- 
candi magna ei dexteritas nandiqve peritia eximia; omnium artium laude 
multum alios homines superavit ; major inerat modestia qvam ulli alii, 
atqve itaerat amicilia felix, ut vela qvovis infante diligeretur, hilaris erat 
haudqve parcus pecunia?. Kjartanum Olavus maxime liberorum suorum 
diligebat. Bollius, qvi simulcum eo educabatur, erat magna? staturce vir, 
&L qvoad omn&s artes Sc dotes Kjartano proximus, robustus vir atqve venu- 
stus, urbanus atqve martiali aspectu, pompaz niultum deditus; Kjartanus 
atqve Olavusmultum se invicem diligebant. Jam Olavusplures annos domi 
qvietus familiaris rei curam gerebat. 

CAP. XXXI. 

rere qvodam Olavus Thorgerdce aperuit sese peregrinari velle. 
J r elim te , inqvit } reifamiliaris ac Uberorum curam gerere. Thorgerda 
parum hoc sibi placere afjirmavit. Olavus autempenes se hujus reipotesta- 
temfuturam dixit. Navi, qvce in occidentali regione Vadill dicta erat sub- 
ducta,coemta, Olavus ea cestate peregrinatus, navem appulit JTordalandia?. 
Haudprocul ab eo loco habiiavit vir, cui nomen Geirmundus Gnyr. Potens 
ille erat viratqve dives multumqve in bellis navalibus versatus. Petulans 
fuerat vir, jam autem qvietum se tenuit, eratqve Haconi Potentis aulicus. 
Geirmundus navimadiit, statimqve Olavum cognovit, illius enim fama ad 



Olafi til sfn nied sva marga menn, sem hann vildi. pat biggr Olafr ok 
ferr til vistar med setta mann. Hasetar OJais vistast par uni Hordaiand. 
Geirnmndr veitir Olafi vel, par var bcer risuligr ok mart manna, var par 
gledi mikil um vetrinn j en er aleid vetrinn sagdi Olafr Gelrmuhdi deili 
a um erendi, at hann vill afla ser husa-vidar, kvadst pykia mikit undir at 
Iiann feingi gott vida-val. Geirmundr segir: Hakon jarl a bezla mork ok 
veit ek yist, ef pu kemr a hans fund, at per muu su innan handar, p\iat 
jarl fagnar vel peim mdnnum, er ei eru jafn - vel mentir sem pu. Olafr, 
ef hann ssekia heim. Um varit byriar Olafr ferd sina a fund Hakonar 
jarls, tdk jarl vid honum agseta vel ok baud Olafi med ser at vera sva 
leingi sem hann vildi. Olafr sagdi jarli hvcrsu afs.tddsi nnj ferd hans, 
vil ek pess beida }^dr, hcrra! at per letid oss mork ydra at hoggva husa- 
vid. Jarl segir: tfspart skal pat pdllu fermir skip pitt af peim vidi, er ver 
munum gefa per, pvi at ver byggium. at oss saki ei heim' hversdagliga 
slikir menn af Islandi, en at skilnadi gaf jarl honum exi gullrekna, ok 
var pat en mesta gersemi; skildust sidan med enum mesta kaerleik. 
Geirmundr skipar jardir sinar a laun ok setlar ut til Islands um suraarit 
a skipi Olafs; leyrit hefir hann pessu alla menn ; ei vissi Olafr fyrr enn 
Geirmundr flutli fe sitt til skips Olufs, ok var pat mikill audr. Olafr 
mnelli : ei mundir pu. fara a. minu skipi, ef ek hefdi fyrr vitad, p\ fat vera 
aetla ek pa munu nockura a Islandi at betr gegndi, at pik seei aldri, en 
nu er pu. ert her kominn vid sva mikit fe, pa nenni ek ei at reka pik 
aptr sem bu-racka. Geirmundr meelti: ei skal aptr-setiast, potiu ser heklr 
stdrordr; pviat ek setla at fa at vera ydvarr farpcgi : sliga beii Olafr a 
skip ok sigla 1 haf; peiru byriadi vel, ok tdku Breidafiord; bera nii 
bryggiur a land i Laxar-dsi; la°tr Olafr bera vidu a land ok setr upp 
skipit i hrof pat, er fudir hans hafdi gera lalil. Olafr baud GeirHuindi til 
sin. pat sumar let Olafr gcra cld-hus i Hiardarholti meira ok betra 



113 

eum pervenerat. Geirmundus Olavum cum tot hominibus, qvot ipsi secum 
tlucere luberet ad se invitavit. Hoc Olavus non aspernatus cum V illius 
hospitium adiit. Cceteri Olavi socii navales per diversa Hordalandice 
loca hospitia sibi occupavere. Geirmundus Olavo bonum hospitium exhi- 
buit. Domus erant ibidem altce, multi mortales 8t magna ibi per hanc 
hyemem hilaritas. Versus fuiem hyemis Olavus Geirmundo negotium ob 
qvod venisset, elocutus, dixit se ligna pro oedium structura comparare velle, 
magniqve sibi videri referre , ut apta ligna eligendi daretur copia. Geir- 
mundus dixit : Haconi comitis sane sylva optima est 8c certo scio, si tu 
illum convenis , illam in tua potestate fore. Ille enim , inqvit, comes, 
bene excipit homines , tibi Olave bonis artibus haud comparandos , si illi 
eum adeunt. Vere Olavus ad Comitem Haconem ire parat. Comes illum 
bene excepit rogavitqve ut apud se maneret qvamdiu ipsi placeret. Ola- 
vus Comiti dixit, qvid sibi negotii esset. Rogamus te, inqvit, Domine, ut 
in tua sylva nobis ligna ad Oidifcia ccedere liceat. Comes respondebat, 
large hoc sane tibi exhibebitur , illa enim ligna qvae nos libi dabimus, 
erunt sufficientia ad navim tuam onerandam , non enim tam nobiles vi— 
ros ad nos ab Islandia qvotidie pervenire putamus. Verum cum disce- 
derent, dedit illi Comes securim auratam valde pretiosam, dein intimo 
cum amore discedebant. Geirmundus clam fundos suos elocavit, sibi enim 
proposuerat ea cestate in Olavi navi ad Islandicun proficisci. Omnes 
hoc homines celaverat , nec Olavus aliqvid hac de re scivit anteqvam 
Geirmundus opes suas ad Olavi navim deportaret. Multi fuere the- 
sauri. Tunc Olavus: noluissem te sane in mea navi abducere si hoc prius 
scivissem. Credo enim qvosdam esse in Islandia , qvibus optimiun foret te 
nunqvcnn conspicere. Cceterum cum jam tantis cum opibus huc advenis— 
ses , nolo te qvemadniodum alienum caneni abigere. Geirmundus respon— 
debat : Nec ego ab itinere desistam, etiamsi tu duriora verba adhibes, 
naiTi ego in vestra navi commeatum nancisci cupio. Olavus cum sociis 
navim conscendebat, vela dedit in altum ventoqve secundo ferente in Brei- 
dajjordum pervenit. In ostio fluminis Laxa ponliculos in terram ejece— 
runt. Ligna Olavus in terram asportari jubebat navimqve subduxii iri 

P 



114 

enn raenn hafi set; voru f>ar markadar a agaetar sogur d £>ili - vidinum ok 
sva a raefrinu, Yar £>at sva vel smidat, at pA f>dtli miklu skrautligra er ei 
vori tioldin uppi. Geirmundr var faskiplinn hversdagliga , dpydr vid 
flesta; en hann var sva biiinn jafnan : at hann hafdi skarlaz-kyrtil raudan 
ok graan feld } r fir utan ok biarn-skinns hufu a hofdi, sverd i hendi, pat 
var mikit vapn, ok ecki var £>ar borit silfr &, en brandrinn var hvass ok 
breidr, hvergi ryd aj £>etla sverd kalladi hann Fdtbit, ok let pat alldregi 
iir hendi ser ganga. Geirmundr hafdi litla hrid par verit adr hann feidi 
hug til puridar, dottur Olafs, ok vekr hann bdnord vid Olaf, en hann 
veitti afsvor. Sidan bar Geirmundr fe undir porgerdi til pess at hann 
naedi radinu.' Hun tdk vid fenu, pviat ei var smatt d set. Sidan vekr 
porgerdr f>etta mal vid Olaf; hun segir ok sina aetlan, at ddttir peirra 
muni ei betr verda geiin , £>viat hann er garpr mikill, audigr ok storlatr. 
pa segir Olafr: ei skal f>elta gera x mdti per heldr enn annat, £>dtt ek 
voera fusari at gipta puridi odrum manni. porgerdr gengr i brott ok 
pykir gott ordit sitt erendi, sagdi nu sva skapat Geirmundi; hann packadi 
henni sin ord ok tillog ok skorungskap. Vekr nu Geirmundr bonordit i 
annat sinn vid Olaf, ok var £>at nu audsott. Eptir pat fastnar Geirmundr 
ser puridi, ok skal bod vera at dlidnum vetri i Hiardarholti, pat bod 
var allfiolmennt, pviat pa var algort eldhusit. par var at bodi Ulfr Ugga- 
son, ok hafdi ort kvaedi um Olaf Hoskuldsson ok um sogur paer, er skrif- 
adar voru a eldhusinu ok faerdi hann £>ar at bodinu. petta kvaedi er 
kallat Hus-drapa ok er vel ort. Olafr Iaunadi vel kvaeditj hann gaf ok 
storgiafir ollu stdrmenni, er hann hafdi heim-sottj pdtti Olafr vaxit hafa 
af pessari Yeizlu. 



115 

illo navali qvod paier exslruendum curaperat. Geirmundum Olavus ad 
se invitavit. Jlac cestate Olavus diaiiam Hjardarholti ampliorem atqve 
ma^nificentiorem qvam alibi unqvam exstructa sit, asdificandam curavit $ 
erant enimxparietes atqve lacunar aniiquis historiis distincia', iania cum 
arte illa erat diceia adornata, ut mulio pulchrior videretur remotis sippa- 
riis. Quotidie Geirmundus non multus in alienis negotiis, plerisqve durus, 
ita vero plerumqve vesiitus: iunica rubra coccinea indutus erat, et glauco 
amiculo superinduius -, cudonem e pelle ursina capite gestabat , gladium- 
qve in manu magnum, illudferrum nec argento distinclum, acutumvero la~ 
tumque ferrwn, nec ullo in loco ferrugo inerat. Illum gladiumPedimorso- 
rem (Fotbit) vocavit, nec illum unqvam e manu dimisit. Brevi Geirmun- 
dus ibi manserat anteqvam Thuridam Olavi filiam amare occepit , illius— 
qve apud Olavum ambit nuplias, sed repudiaius fuit. Postea Geirmun-- 
dus pecuniam Thorgerdos largitus est, uti hanc conditionem adipiscereiur; 
illa vero accepit pecuniam , haud enim erat exigua. Deinde Thorgerda, 
hac de re cum Olavo fari orsa, negaviiqve suam saltem opinionem ferre 
filiam honestius elocaium iri ; etenim , inqvit , insignis ille vir, pra?dives 
atqve magni animi. Olavus respondit: tibi in his uti in coeteris mos ge— 
retur, etsi lubentius alii viro Thuridam nuptum darem. Discessit ium 
Thorgerda sua sorte bene contenta , atqve rem omnem Geirmuudo elocuta 
est. Ille vero pro verbis ac consiliis atqve generositaie ei gratias rejerre; 
tumqve Geirmundus uxoris petitionem apud Olavum renovare ; nec illi 
tum aliqva objecta dijficultas. Tunc Thurida Geirmundo desponsaia, 
destinatumqve,ut Hjardarholii nuptiale fieret convivium versus finem hye- 
7?iis. Illud convivium hominum magna freqvens muititudine, tum enim 
diosia perfecte instructa. Eo convivio XJlfus Uggi filius interfuit, ille 
cantilenam deOlavo Hoskuldi filio deqve illis historiis, qvos in diosta pic- 
tai erant, confecerat eamque in hoc convivio proiulit. Ha?c caniilcna qvo3 
perpulchra qvidem est, Cantilena de domo(Husdrdpa) vocatur. Cantile— 
nam Olavus bene remuneravit & magnifica dedit munera omnibus viris 
nobilioribus , qvi illum inviserant. Ex hoc qvidem convivio aucta Olavo 
dignitas. 

P2 



116 
CAP. 3o. 

Ecki var mart um i samforum peirra Geirmundar ok puridar, 
var sva af beggia peirra hendi. III vetr var Geirmundr med Olafi adr 
hann fystist i brott ok Jysti £>vi, at puridr mundi eptir vera ok sva ddttir 
fceirra, er Grda het, su maer var pA vetr-gdmul; en fc vill Geirmundr 
ecki eptirleggia. petta likar peim maedgum stdr-illa ok segia til Olafs, en 
Olafr maelti £>a : hvat er nu? porgerdr! er austmadrinn ei jamn-sldrlatr nii 
sem um haustid, pA er hann bad £>ik maegdarinnar? Komu J>oer engu a 
leid vid Olaf, pviat hann var um alla luti samningar-madr, kvad ok mey 
skyldu eplir vera par til er hiin kynni nockurn farnat; en at skilnadi 
J>eirra Geirmundar gaf Olafr honum kaupskipit. Sidan byr hann skipit ok 
£>ackar honum vel, ok sagdi gefit allstdrmannliga. Sidan siglir hann ut ur 
Laxar-dsi leltan landnyrding, ok fellr vedrit, er J>eir koma ut at eyum. 
Hann liggr ut vid Oxney halfan manud, sva at honum gefr J>ar ei i brott. 
I f>enna tima alti Olafr heiman-for at annast um reka sina. Sidan kallar 
puridr ddltir hans til sin huskarla, bad f>a fara med ser; hiin hafdi ok 
med ser meyna; X voru J>au saman. Hiin laetr setia framm feriu, er Olafr 
ulti. puridr bad £>a rda edr sigla lit eptir Hvamsfirdi; ok er pau koma 
lit at eyum, bad luin pA skidla bati litbyrdis , er stdd a feriunni. puridr 
ste a batinn ok II menn adrir, en hun bad pd gaeta skips er eptir voru, 
par til er hiin kaemi aptr. Hiin tdk meyna i fadin se*r ok bad f>a rda yfir 
strauminn, £>ar til er f>au maetti skipinu. Hiin greip upp nafar iir skipinu 
ok seldi i hendr forunaut sinum, bad hann ganga a knarrar-batinn ok 
bora sva at tifserr vaeri, ef f>eir f>yrfti skidlt til at taka. Sidan Jut luin sik 
flytia a land ok hafdi meyna i fadmi ser, f>at var i sdlar uppras; huri 
geingr lit eplir bryggiu; allir menn voru i svefni. Hiin geck at iuidfati 
f>\ a, er Geirmundr svaf i; sverdit Folbifr heck a hnycka-slafnum. puridr 



117 
CAP. XXX. 

G eirmuncli atqve Thuridce conjuuctio haucl cum muliis amoris 
documenlis fuit, & ab utraqve parte ita sane fuit comparata. Tres 
hyemes Geirmundus apud Olavum commoratus fuerat, cum abeundi cape- 
retur desiderio, simulqve notum faceret Thuridam illorumqve fdiam , cui 
Groa nomen, sese relicturum; Tum illa puella unum annum nata , noluit 
tamen Geirmundus pecunioe aliqvid relinqvere [ad illam sust£ntandain\. 
Hocmatri atqve filice valde displicuit, itaqve rem acl Olavum rctulere. Tunc 
Olavus : qvid hoc, inqvit, Thorgerda, reiest? Nonjam Norvagus ille 
acleo generosus atqve tum fuit, qvando filice nuptias a te petiit? Nec 
illce aliqvid apucl Olavum efifecerunt, ille enim erat vir in omnibus pac- 
tis constans , dixitqve virginem remanere clebere, usqve clum aliqvam eclu— 
cationem nacta esset. Olavus vero a Geirmundo discedens mercatoriam 
illi dedit navim. Hanc ille jam instruere, Olavo gratias agere , ac ge— 
nerosum hoc munus collaudare. Tunc ex ostio fiuminis Laxa euro leviori 
delatus , cumqve ad Insulas \Breidfjordenses\ perveniret, ventus sedatus 
est. XP^ dies ad Oxneyam in anchoris stetit secundi venii defeciu. Hoc 
tempore Olavus domo profecius acl inspicienda littora, in qvibus mare ligna 
et pisces ejectare solebat. Tum filia illius Thurida famulos ad se voca— 
tos rogavit , ut se seqverentur. Puetlam qvoqve secum abduxit. Decem 
tum illi fuere munero', tum scapham qvandam Olavi deducere jubebat, 
rogavitqve Thurida, ut remigando aut navigando versus exteriora Hvams- 
fiordi scapham promoverent. Acl insulas vero ubi ventum est, cymbam 
qvce scaphce inerat , in aqva7?i demitii jussit. Thurida in cymbam cum 
duobus descendebat , reliqvosqve scapham custodire usqve dum rediret, 
rogavit. Virginem in sinu ferens freium eos irajicere jussit, atqve ad 
7/iercatoriam navim iendere. Terebram e navigio tollebat tradiditqve uni 
comitantium , rogans, ut /nercatorice navis lembum iugrederetur, cumqve 
terebraret ita ut inutilis redderetur , si maturato opus esset. Tum se m 
ierram deportari jussit virginem in sinu ferens; hoc acl ortum solis fac- 
tum est. Tum in ponticulum progressa, nauice vero omnes dormiebant. 
Tum lecticam adiit, in qvcc Geirmiuidus decubuit. Gladius Pedimorsor in 



118 

setr nu meyna Grou i hiidfalit, en greip upp Fotbil ok hafdi med ser. 
Sidan geingr hiin af skipinu ok til forunauta sinna. Nii tekr maerin at 
grata; vid £>at vaknar Geirmundr ok sezt upp ok kennir barnit ok f>ykist 
vita af hverium rifium vera mun. Hann sprettr upp ok vill prifa sverdit 
ok missir, sem van var, geingr lit a bordit ok ser at f>au rda fra skipinu. 
Geirmundr kallar a menn sina ok bad pa hlaupa i batinn ok rda eptir 
peim. peir gera sva, ok er f>eir eru skamt komnir, f>a finna f>eir, at siarr 
kolblarr fellr at £>eim, sniia nu aptr til skips. pa kallar Geirmundr a 
puridi ok bad hana aptr sniia ok fii hdnum sverdit Fdlbit, en tak vid 
mey £>inni ok haf hedan med henni fe sva mikit sem Jdu vill. puridr 
segir: pyki |Der betra enn ei at na sverdinu? Geirmundr svaradi henni : 
mikit fe laet ek annat adr mer pykir betra at missa sverdit. Hiin maelii: 
pa skaltu aldri fti £>at ; hefir £>er mart udreingiliga farit til var, mun nii 
skilia med ockr. pa moelti Geirmundr: ecki happ mun £>er i verda at 
hafa med £>er sverdit. Hiin kvadst til f>ess mundu haetta. pat loet ek f>a 
um-moelf, sagdi Geirmundr, at f>etta sverd verdi f>eim manni at bana i 
ydvarri aett, er mestr er skadi at ok dskapligast komi vid. Eptir f>elta 
ferr puridr heim i Hiardarholt. Olafr var ok £>a heim kominn ok let litt 
3 r fir hennar tiltekiu; en po var kyrt. puridr gaf Bolla fraenda sinum 
sverdit Fdlbit, tpviat hiin unni hdnum ei minna enn braedrum sinum; bar 
Bolli tpelta sverd lengi sidan. Eptir tpetta b}'riadi £>eim Geirmundi, sigla 
tpeir i haf, ok koma vid Noreg um hauslid. peir sigla a einni ndtt i boda 
fyrir Sladi, tynist Geirmundr ok dll skipshdfn hans; ok lykr J>ar fra 
Geirmundi at segia. 

CAP. 3i. 

Olafr Hoskuldsson sat i biii sinu i miklum soma, sem fyrr var 
ritat. Gudmundr het madr Solmundarson, hann bid i Asbiarnarnesi i 



119 

columna lecticce erat suspensus. Tum Thurida virginem Groam in lecti- 
cam deposuit, arripuit autem Pedimorsorem secumqve abstulit, relictaqve 
navi ad suos rediit. Jam Jlere virgo, eo Geirmundus e somno excitari at~ 
qve surgere* tumqve infantem agnoscere, 8c qvo pacto hoc accidisset cojii- 
minisci; Tum surgens gladiumqve arripere cogitans eundem non reperie- 
bat , qvod haud sane mirum fuit. Tum ad navis marginem progressus 
illos a navi remigantes conspexit. Geirmundus socios advocat rogajis, ut 
lembum conscendant eosqve perseqvantur. llli dicto paruere. Verum brevi 
comperiebant muliam aqvaui per lembum inimitti, ideoqve revertebantur. 
Tunc Geirmundus Thuridam compellavit rogans, ut ad se rediret , gla- 
diumqve Pedimorsorem sibi iraderet. Verum tu, inqvit, tuam recipe virgi- 
nem, et cum illa hinc tantam auferas pecuniam, qvania tibi placet. Thu- 
rida respojidit: niun tibi sic jjielius qvajji si gladius Jiojiredderetur? Geir— 
miuidus respojulebat: jjiultiuji peciuiiae sajie foret aniittendiuji, sigladiuni 
non recuperare, melius videretur. Cuiilla: tunc il/um, ijiqvit, JiiuiqvajJi 
accipies', jnulta enim parujn honeste erga jios egisti, jajjiqve jiostnuji ra- 
tum erit divortiiuji. Tujic Geirmundus: nullam iibi, ijiqvit, hic gladius 
salutejn afferet. Illa hoc se periclitari velle affirjjiavit. Geirjjiundus dixit: 
tunc illud meum erit votiun , ut hic ejisis illum vestrae stirpis viruni ob- 
truncet , cujus clades gravissima sit, maxijjieqve fatalis. Thurida timi 
Hiardarholtum , domum rediit^ tum qvoqve Olavus domum redierat, pa- 
rum illius gesta laudans. Verwn tamen qvieia onuiia. Thurida Bollio 
consobrijw suo enseJJi pedimorsorem dojiavit ; ilhun ejiwi haud jjiinus di- 
ligebat qvajJifratres. Bollius per jjiulta deinde tempora gladium hiuic ge- 
stabat. Pnsthaic Geirmundus vejitiuji secundiuji jiactus vela dedit in al- 
tum et autumno ad Norvagiam appulere. Aliqva jiocle prope Stados in 
syrtes delatus Geirmiuidus interiit cuni omnibus, qvae navi inessent. Jam- 
qve Geirmundi historioe finis. 

CAP. XXXI. 

Olavus Hoskuldi fdius domesticam rem jjiulio ciun hojwre cura- 
bat, uti anUa dictum est. Gudmundus erat nomeJi viro, ille erat Sol- 



120 

Vfdidal. Gudmundr var audigr madr, hann bad puridar, ok gat hana med 
miklu fe. puridr yar vitr kona ok skapstor ok skoriingr mikill. Hallr het 
son peirra ok Bardi , Steinn ok Sieingrimr; Gudrun Het ddltir peirra ok 
Olof. porbiorg, ddttir Olafs, var kvenna vsenst ok preklig ; hun var kollut 
porbiorg digra, ok var gipt vestr i Vaizfiord Asgeiri Svartars}Tii, hann 
var gdfugr madr; peirra son var Kiartan, fadir porvalds, fodur pdrdar 
fodur Snorra, fodur porvalds; padan er komit Vatzfirdinga kyn. Sidan 
atti porbiorgu Vermundr porgrimsson, peirra ddttir var porfinna, er atti 
porsteinn Kuggason. Bergpdra Olafs doltir var gipt vestr i Diupafiord 
porhalli goda, peirra son var Kiartan, fadir Smid-Slurlu, hann var fostri 
pordar Gilssonar *). Olafr pa atti marga kostgripi i ganganda fe; hann 
utli uxa gddan er Harri het, apalgrar at lit, meiri enn onnur naut; hann 
hafdi IIII horn, voru II mikil ok slddu fagurt, en III slddu i lopt upp, 
et fidrda sldd ur enni ok nidr fyrir augu honum, pat var brunnvaka 
hans; hann krapsadi **) sem hross. Einn felli-vetr mikinn geck hann 
ur Hiardarholti ok pangat sem nu heita Harrastadir i Breidafiardar-dali; 
par geck hann nm vetrinn med XVI nautum, ok kom peim ollum a gras; 
uni varit geck hann peim i haga par sem heitir Harrabdl i Hiardarholts 
landi. pti er Harri var XVIII vetra gamall, pa fell brunn-vaka hans af 
hofdi hdnum, ok pat sama haust let Olafr hoggva hann. Ena naestu nott 
eplir dreymdi Olaf at kona kom at hdnum, su var mikil ok reidulig, hun 
tdk til orda: er pcr svefti-hdfugt? Hann kvadst vaka. Konan maelti : pcr 
er svefns , cn pd mun fyrir hitt ganga; son minn hefir pu drepa latit ok 
koma ogerviligan mer til handa, ok fyrir pa sok skaltu eiga at sia pinn 
son alblddgan af minni tilstilli, skal ek ok pann tilvelia er ek veit at per 



*) AUi: "Gcitisonar." 

**) Noimullii "var klyfiadr." 



I-2I 

mnndi filius, jisbjarnarnesi in Vididalo habiiabat. Ille Gudmundus opi- 
bus valde pollenS) Thuridam uxorem sibi petiit eamcjve cum mullis opibus 
nactus est. Thurida prudens erat mulier animo alicjvantum vehementi sed 
valde generoso. Filii illis erant Hallus , Bardus, Steinus et Steingri- 
mus. Filio3 autem Gudruna atqve Olofa. Thorbjarga Olavi filia for- 
mosissima erat mulier atqve magni roboris. Thorbjorga Crassa illa vo- 
cabatur] ylsgeiro nuptum data, Svarti filio nobili viro in Vatnsfjor- 
do in regione occideniali. lllorum filius erat Kjartan , Thorvaldi pa- 
ter; Thorvaldi Thordus erat filius , cui filius Snorro et Snorronis filius 
erat Thorvaldus. Inde Vatnsfirclingorum orta stirps. Deinde Vermun- 
clus Thorgrimi filius Tliorbjargam in matrimonio habuit, illorum filia 
erat Thorfinna Thorsteini Kuggi filii uxor. Bergthora Olavi filia Thor- 
hallo pontifici in Diupafjordo , in regione occidenlali, erat nupta. Illo- 
rumfilius erat Kjartan S/nidsturla? pater, qvi Thordum Gilis filium edu— 
cavit. Olavo Pa multa erant eximia pecora. Taurus illi eximius, cui 
nomen Harri , glaucus color , magnitudo solitonnn boinn superans, at— 
qve cornua IV. Duo erant magna aiqve pulchre fiexa , iertium sursum 
directum, qvartum e fronie prominebat deorsum ante oculos flexum; hoc 
illi ad perfringendam fontium glaciem in usu; ut eqvus pecle nivem removit, 
cjvod subtus erat gramen petens. Qvadam hyeme, cum multa pecora interi— 
rent , egressus est taurus Hjardarholto in eum vallium Breidafjordensium 
locum, cjvi jam Harrastadi vocatur. Ilac hyeme cum XVI bobus ibiclem se 
tenuit omnesqve in pascua ducebat. Vere in domestica jiascua rediit in illum 
locum, qvi jamllarrabol vocatur in agrolljardarholiensi. Harrio XVIII 
annum agente cornu, cjvo acl perfringendam glaciem usus fueratj capite 
decidit. Eodem autumno Olavus eum detruncari jussit. Verum jyrox- 
ima post nocte, in somnio Olavo visa mulier ad se venire , magna staiurcc 
et vultu indignabunda. Illa ita orsa: An dormis? Ille vigilem se affir- 
mavit. Mulier dixit : dormis qviclem ; hcec tamen cjvce jam clico rata 
erunt. Filium mihi occidisti atcjve ad me ignominiosum remisisti. Prop- 
ter hcec filium tuum totum cruentum med operd conspicies , et illum sane 
eligam, cujus jacturam te maxime cegre laturum scio , dein mulier abiit. 

Q 



112 

er ofalastr. Sidan hvarf hiin a brott. Olafr vaknadi ok £>6tlist sia svip 
konunnar. Olafi pdtti mikils vert um drauminn ok segir vinum sinum ok 
vard ecki rudinn sva at nonurii liki; peir £>6ttu honum bezt um tala , er 
pat mEeltUj at £>at vaeri draum-skrok, er fyrir hann hafdi borit. 

CAP. 32. 

vJsvifr het madr, og var Helgason, Ottarsonar , Biarnarsonar 
ens austraena, Ketilssonar flatnefs, Biarnarsonar bunu, mddir Osvifurs 
het Midbidrg, hennar mddir Kadlin , dottir Gaungu-Hrdlfs , Oxna-porirs 
sonar, hann var hersir agaetr austr i V r ikj £>vi var hann sva kalladr at 
hann atti eyar III ok LXXX yxna i hverri. Hann gaf eina eyna ok 
yxnin med Hakoni*) konungi, ok vard sji gidf allfraeg. Osvifr var spek- 
ingr mikill, hann bid at Laugum i Seelingsdal. Lauga-baerr stendr fyrir 
sunnan Saelingsdals-a gegnt Tiingu. Kona hans het pdrdis, ddttir pidddlfs 
laga. Ospakr bet son peirra, annarr Helgi, pridi Vandradr, fidrdi Torradr, 
funti pdrdlfr; allir voru £>eir vigligir menn. Gudrun het ddltir peirra; 
hun var kvenna vaenst, er upp-dxu a Islandi, baedi at asianu ok vitsmunum. 
Gudrun var kurtcis kona, sva at i £>ann tima £>dtti alt barna-vipur, pat er 
adrar konur hofdu i skarti hia henni : allra kvenna var hun kaenst ok 
ordi farin, hun var drlynd kona. Su kona var a vist med Osvifi er pdr- 
halla het ok var kdllut en malga, hiin var nockut skyld Osvifi. II sonu 
atti hiiri, het annarr Oddr, en annarr Steinn^ p>eir voru knaligir menn 
ok voru miok griot-palar fyrir biii Osvifurs. I Tungu bid sa madr er 
pdrarinn liet, son poris saelings, hann var godr buandi. pdrarinn var 
mikill madr ok sterkr; hann atti lendur godar, en minna lausa-fe. 
Osvifr vildi kaupa at honum lendurnar, £>viat hann hafdi land - eklu en 
fiohla kvikfiar. f>etta ferr fram at Osvifr keypti at f>6rarni af landi alt 

*) Nomn.Ili: "Harald^, 



123 

Olavus e somno excitaius 3 mulieris adhuc vullum se conspicere credebai. 
Magna Olavo hujus somnii cura , amicis illud memoravit, nec ialem ul- 
lus illius signifcationem divinabat , qvce ipsi placeret. Illi tamen 
Olavo opiime loqvi visi f qvi contenderent } falsam somnii imaginem illi 
apparuisse. 

CAP. XXXII. 

Osvifus erat nomen viro, illi Helgius pater , huic paier Otiarus, 

huic Bjorno Austrcenus , huic Ketillus Flatnefus Bjornonis Bunce fdius. 

Osvifi mater erat Midbfdrga, cujus mater erat Kadlina filia Gaungu-Hrolfi 

(Hrolfi Gradientis) Oxna- Thoriris filii. Ilic erat illustris in Vica Her- 

serus : hoc vero cognomen acceperat qvia illi III eraut insulos et in qvali- 

bet insula LXXX iauri. Unam harum insularum atqve simul tauros, 

qvi illi inerant, regi Haconi dono dedit ; magna illius donifama. Osvi- 

fus erat vir admodum sapiens. Ille Laugis [in villa Tkermos dicta) in 

Sailingsdalo habebat. Villa Laugce ad meridionalem ripam fluminis Sos- 

lingsdalsa exadversus Tungam sita est. Uxor erat Osvifo Thordisa, flia 

Thjodolfi Lagi {improceri). Filii illis erant : primus Ospakus, secundus 

Ilelgius , iertius Vandradus, qvartus Torradus, qvinius Thorolfus, mar- 

tiales omnes viri. Gudruna erat illis filia proBstantissima mulier tum in 

Islandia adolescentium , tam ob formam qvam ob prudentiam. Gudruna 

erat mulier admodum urbana adeo ut eo tempore cceterarum mulierum 

mundus pro infantilibus crepundiis existimaretur, cum illius mundo com- 

paratusj callidissima erat illa mulier ? sermo erat elegans, magnaqve 

munificentia inerat. Erat apud Osvifum in hospitio mulier Thorhalla 

nomine , cognomine Malga {Loqvax) illa erat Osvifo aliqvantum consang- 

vinea. Duo illi erantfilii, alter Oddus, alter vero Steinus nomine,illi erant 

viri strenui maximeqve Osviji familiarem rem suffulciebant. Tungce 

vir habiiabat nomine Thorarinus , Thoris Scelingi filius, colonus magni 

cestimandus ; Thorarinus erat magnce staturos vir , atqve fortis; fundus 

illi fertilis, minus auiem erat ruiorum cossorum. Osvifus agrum ab illo 

emere cupiebat, nam illi deerat ager etsi pecoris magna erat copia. Hoc 

Q 2 



124" 

fra Gnupuskordum ok eptir dalnum tveim megin til Stackagils, £>at eru 
god lond ok kostig; hann hafdi pangat selfor jafnan; hafdi hann hidn- 
mart, var peirra radahagr enn virduligsti. Vestr 1 Saurbas heitir bserr a 
Hdli, pav biuggu magar III: porkell hvelpr ok Knutr voru brsedr ok 
eettst.drir menn; magr peirra atti bu med £>eim sa er pordr het; hann 
var kendr vid modur sina ok kalladr Ingunnarson. Fadir pdrdar var 
Glumr Geirason. pdrdr var vasnn madr ok vaskligr giorr at ser ok saka- 
madr *) mikill. pdrdr atti systur peirra porkels er Audr het, ecki var hun 
voen kona ne gervilig; pordr unni henni litid, hafdi hann miok slfegst til 
fiar, fcviat par stdd audr mikill saman; var bu peirra gott sidan pdrdr 
kom til rada med £>eim. 

CAP. 33. 

VJestr Oddleifsson bid vestr a Bardastrond 1 Haga; hann var 
hofdingi mikill ok spekingr at viti^ frams^nn um marga hluti, vel ving- 
adr vid alla ena staerri menn, ok margir sdttu rad at hdnum. Hann reid 
hverfc sumar til pings , ok hafdi jafnan gistingar-stad a Holi. Einhveriu 
sinni bar enn sva til, at Gestr reid til pings ok gisti a Holi ; hann byst 
um morgininn snemma, £>viat leid. var laung; hann eetladi um kveldit £ 
Jyyckvaskdg til Armdds, mags sins; hann atti pdrunni systur Gests, £>eirra 
synir voru £>eir Orndlfr ok Halddr. Gestr ridr nu um daginn vestan 
ur Saurbae ok kemr til Sselingsdals - laugar ok dvelst £>ar um hrid. 
Gudrun kom til laugar ok fagnar vel Gesti fraenda sinum. Gestr tdk 
henni vel ok taka f>au tal saman, ok voru pau boedi vitr ok ordig; 
en er a-lidr daginn meelti Gudrun: £>at vilda ek, fraendi! at f>u ridir 
til var i kveld med allan flock J>inn, er pat ok vili fodur mins, pdtt 
hann unni mer virdingar at bera f>ella erendi ok pat med, at pu gistir 



k ) AUi: "svakamadr;" aliii "lagamndr." 



125 

inter eos pactum est , Ospifus a Thorarino emebat totum agrum a Gnu- 
puskardis per vallem adutramqve ripam exiensam usqve ad Stakkagilum. 
Feriiles illi agri sunt atqve prcestantesj ibi Osvifus cestiva pascua peco- 
ribus esse voluit ,' multi illi famuli et omnis demestica res admodum mag- 
nifica. Versus occidentem in Saiwbceo villa Holus nuncupalur. Tres ibi 
habitabant viri , affinitate conjuncti. Thorkillus Catulus aiqve Canutus 
erant fratres genere nobiies, affinis illis erat Thordus atqve familiaris 
rei particeps, hic mairis nomen retinuit , Thordus enim Ingunnce-filius 
vocatus est. Thordi pater erat Glumus Geirifilius. Thordus erat homo 
venustus, natura fortis, multumqve in caussis agendis versaius. Thordus 
Thorkilli atqve Canuti sororem Auclam habuit in matrimonio ; illa nec 
forma nec educatione erat insig/zis; nec multum a Thordo dilecta, maxime 
autem opes appetens illam duxerat, multce enim opes ibidem collectce. 
Et hcec qvidem domestica res bene ftoruit postqvam Thordus ejusdem sus- 
ceperat partem, 

CAP. XXXIII. 

\Jesius Oddleifi Jilius versus occidcntem Ilagii habitavit ; illustris 
ille fuit princeps atqve sapientia multum excellehat , multarum rerum 
providus atqve omnibus magnatibus amicus, a muliis qvidem consultaba- 
tur. Qvalibet cestate ille comitia publica adiit, tumqve illilloli hospitium 
solitum. ^lliqvo, tempore ita accidit, ut Gesius comitia adiret, Iloliqve 
hospitio excipereiur ; mane abire paravit , longum enim iter suscipien- 
dum, vespere enim affinem suum Armodum Thyckvaskogi convenire sta- 
tuerat', ille Gesti sororem Thorunnam in matrimonio habuit. Ornolfus ac 
Ilaldor eorum erant filii. Jam Gestus hac clie ab occideniali regione e Saur- 
boejo eqvo vectus thermas Scelingsdalenses pervenit ibiqve aliqvamdiu 
commorabatur. Gudruna eoclem venit Gestu/nqve cognatum suum lceta 
excepit; etiam Gestus occursu lcetatus, cum ea colioqvi ccepit. Amhobus 
multum prudentice, etfaceta dictio. T^ergente autem die illum Gudruna ita 
allocuta: velim sane , mi cognale! ut cum toto tuo comiiatu adnoshoc 
vespere venias ? nam hcec qvoqve voluntas est patris, mihi vero illum de- 



126 

her .hvert slnn er £>u ridr vestr eda vcstan. Gestr idk pcssu vel ok 
kvad petta skoruligt ercndi ; en kvadst £>6 mundu rida sva sem hann 
liafdi setlat. Gudrun maslti: dreymt hefir mik mart i vetr, en IIII cru 
peir draumar, er mcr aQa mikillar ahyggiu, en engi madr hefir pa sva 
radit at mer liki, ok bid ek po ei pefs, at peir s6 i vil iddnir. Gcstr 
maelli £>a: seg f>ii drauma pina; vera ma at ver gerim af nockut. Gud- 
rtin sagdi: uti £>6ltumst ek vera stodd vid laek nockurn ok hafda ek 
krdk-fald d hofdi ok pdlli mcr illa sama, ok var ek fusari at breyta 
faldinum, en margir toldu uni at ek skylda pat ei gcra ; en ek hlydda 
ccki a f>at, ok greip ek af hofdi mer falldinn ok kastada ek iit a Isek- 
inn, ok var pessi draumr eigi Ieingri; ok en moelli Gudrun: pat var 
upphaf at odrum draum, at ek pdltumst vcra stddd hia vatni einu, sva 
f>dtii mcr sem kominn vseri silfr - hringr a hond mcr ok £>dllumst ek 
eiga ok einkar-vel sama, pdtti mer pat vera allmikil gersemi ok ostlada 
ek leingi at eiga, ok er mcr voru minzlar vanir, pa rendi hringrinn 
af hendi mer ok d vatnit, ok sa ek hann aldri sidan ; potti mer sia 
skadi miklu meiri, en ek mselta at glikendum rada^ pdtt ek hefda einum 
grip tynt; sidan vaknada ek. Gestr svarar pessu einu : era sia draumr 
minni. Enn maelti Gudrun : sa er enn pridi draumr minn: at ek pdlt- 
umst eiga gullhring ok pdtli mer baellr skadinn; kom mer pat i hug, at 
ek munda jpessa hrings leingr nidta enn ens fyrra; en ei pdtti mer pessi 
gripr pvi betr sama sem gull er dyrra enn silfr; sidan pdttumst ek falla 
ok vilia stydia mik med hendinni, en gullhririgiinn moetti steini nock- 
urum ok slock i tva hluli, ok pdlti mer dreyra ur hlutunum ; £>at pdtti 
mcr likara harmi enn skada, er ek pdttumst pa bera hia mcr £>ann hug, 
at brestr hafdi verit d hringnum, ok f>d er ek hugda at brotunum eptir, 
fc>a pdtlumsl ck sia flciri breslina d, ok pdlti mcr pd sem heill mundi 
ci ck hcfda betr til gaelt, ok var ei pessi draumr leingri. Gestr maelti: 



117 

legavit hojiorem, ut hunc tibi adferrem Jiiuitium &l simul rogavit, ut sejn- 
per apud nos hospitarere, qvando aut domo aut domuni jjroficiscerere- 
Gestus hospitium lcelus accepit , et geJierosuni hunc jniuitiujji adfirniavit, 
veriun tajjieji ita se iter facturum , uti jam instiiuisset. Gudruna dixit: 
jjiulta jjiihi hac hyeme^in somniis visa , qvatuor autem sojnnia siurt , qvce 
multuni mihi curce suscitent , jicc ab ullo hojnijie ita sijit explanata, 
uti niihi placeat ; Jiec ego tajjien postulo , ut illa mihi ex voto expla- 
jiejitur. Tiuic Gestus: eloqvere, inqvit, sonuiia iua, fieri ejiini potest, 
ut aliqvo pacto interpretemur. Gudruna dixit : foris apucl rivuhun aliqvem 
astare jnihi visa sum, cidarimqve adiuicam haucl bejie formatani capite 
gesiare et ego qviclem cupiebcun cidarim perjjiutare , multis dissvaden— 
tibus f ego autem ea parum curans cidarijji e capile sublatcuji iji rivu- 
lum cojijeci', nec hoc qvidem sojjiniiun prolixius. Gudriuia sic pergebat: 
secundi somnii illud principium: lacui cuidcuji astare videbar; tum cui- 
nulum argejiteum iji jjicuiu conspexi, illum meum esse et pej-bejie convenire 
somniabcun , is niihi ajinulus valde pretiosus visus, certumqve erat illiuji 
diu possidere , venuji cum tale qvid minime timcrejn, annulus de jnajiu 
hi lacum decidit, nec illiuji posiea unqvam vidi, & hoc qvidejji damnum 
muho magis cegre periuli , cjvcuji verisiniililer alicujus pretiosi jacturam 
pertulisseni, deuide e sonino exciiabar. Gestus respojidebat : hac qvidem 
re solcc hoc sojjuiiiuji priori Jion ceclit. Gudruna porro ita loqvebatur : 
Tertium mihi fuit soniniuni hoc: Tisa niihi sujji aureuni possidere aiuiu— 
Iujji reparatwnqve danuiuni arbitrabar &L sajie sperabam isiiuic annuhuji 
jjie diutius qvam priorem possessurcuji, nec tcujien hunc pretiosuni aunu- 
luni tcuito jjielius convenire , qvanto auruni argejito carius est, exisiiniavi. 
Deinde collabi visa, egoqve velle manu lapsuni avertere tuni cuinulus lapidi 
allisus medius estperfractus, atqve exfractura sajigvis destillare visus. Tunt 
mihi damjio jnajor visus lucius, ciun semifracium aniea annuhrm me coni- 
perisse crederem , &L cuni fragmenta intuerer plures rcperire jissuras vide- 
rer ; verum tameji incolumem futuruni raia suni , si jnelius ajuiulum con- 
servassem; talis ei somnio finis. Gestus dixit : haud bojius est iriuni ho- 
riun scnuiioj^um exiius. Ita porro Gudruna : qvarlum fuit somnium: 



128 

ecki fara vel prlv draumamir; og en maelti Gudrun: sa var enn IIII 
draumr minn, at ek f)dtliimVt hafa hialm & hofdi af gulli ok miok gim- 
steinum settann , ek £>dtlumst eiga pi gersemi ; en pat potli mer helzt at, 
at mer J:>6tli hann nockurs til fmngr, pviat ek feck varla valdit, ok bar 
ek halt hofudit, ok gaf ek p6 hialminum enga sok a pvi, ok eetlada 
ekki at Idga hdnum, en po steyptist hann af hofdi mer ok ut a Hvams- 
fidrd, ok eptir £>at vaknada ek; eru £>er nii sagdir draumarnir allir. Hann 
segir: gldggt iee ek set Iivat draumar f>essir eru, en midk mun £>er 
samstaft *) pykia, pviat ek mun naesta einnveg alla rada: baendr manlu 
eiga IIII, ok voentir mik pa, cr pii ert enum fyrsta gipt, at pat se per 
ecki girndar-rad, f>ar er pu pdtlist hafa mikin fald a hofdi ok p6Wi 
pev illa sama; pav muntu lilid unna honum , ok £>ar er pii tdkt af hofdi 
p6v faldinn ok kastadir a vatnit, par muntu ganga fra honum , pvi kalla 
menn a sse kastat, er madr lsetr cigu sina ok tekr ecki imdt; ok enn 
maslti Geslr: sa var draurnr pinn annarr, at fai Jjdttist hafa silfr-hring 
a hcndi; f>ar munlu vera gipt ddrum manni agaetum, £>eim muntu unna 
mikit ok nidta skamma stundj kemr mer ecki £>at at uvorum, pdttii missir 
hann medr drucknun, og ei geri ek f>ennan draum leingra; sa var enn 
pridi draumr f>inn , at £>ii f>6tlist hafa gullhring a hendi, J>ar muntu eiga 
enn pridia bdnda; ecki mun sa pxi meira verdr sem f>er pdtti sa malm- 
rinn torgselri ok dyrri, en nserr er £>at minu hugbodi, at i pat mund 
muni ordit sidaskipli , ok muni sa £>inn bondi hafa tekit vid peim sid, 
er ver hyggium at miklu se betri ok haleitarij cn £>ar er pev pdtti hring- 
rinn i sundr stockva nockut af pinni vangc^^mslu ok satt bldd koma vir 
lutunum, pa mun sa £>inn bdndi veginn verda, munlu pa pykiast gldggst 
sid bresli er a £>eim rada - hag hafa verit; ok enn maelli hann : sa 
er enn IIII draumr £>inn , at fui {jottist hafa huihn a hdfdi af gulli ok 
*) Alii; "eamstafntj" alii: "samfast." 



129 

Galeam auream multisqve gemmis distinciam capite gesiare videbar; meum 
hoc esse cimelium visum est ? idvero maxime obesse ? qvod nimiumessei pon- 
dus , vix enirn hanc galeam sustinere potui 8a caput mihi declinabatur, 
nec tamen hoc galeas vitio vertebam, nec illam demiitere statuebam, ve- 
rum e capite in Hamsfjordum decidit, tumqve e somno excitata swn. 
Omnia jam tibi dixi somnia. Ille respondit: sane horum somniorum ra- 
tionem bene perspicio, vcrum admodum sibi similis tibi videbitur explana- 
tio ? nam eadem fere ratione omnia interpretabor. Qvatuor iibi erunt 
mariti ? et utiqve credo ie primo prieier iuam voluntaiem elocaium iru 
siqvidem cidarim magnam capite gestare parumqve eam convenire somni- 
abas; i deoqve illum parum diliges &L qvandoqvideJii cidarim e capiie subla- 
tam in aqvam projecisti ? ab hoc viro saue abibis ; in mare enim projicere 
opes dicuniur, qvi easdem iia abjiciunt ? ut nihil pro illis recipiant. Se- 
cundum erat somnium, qvod argenteum annulum manu gestare tibi visa es. 
Tum alteriviro prcestanii elocabere ? illum multum diliges, verum per exi- 
guum tempus illius consvetudine fruere ? necmirum mihi videbitur, si ille 
tibi aqva submer getur ; nec plura in hoc somnio reperio. Tertium erat 
tibi somnium ? qvod aureum annulum manu gesiare tibi videbare; itaqve 
tertius erit tibi vir ? nec ille tanto magis oestimandus , qvanio hoc metal— 
lum tibi rarius et carius visum est. Verum hoc divinat animus, ium mo- 
rum factam jam esse mutationem, atqve hunc iuum maritum eum acce- 
pisse ritum, qvem nos multo meliorem ac excellentiorem judicabimus. Ve- 
rum ubi annulus libi dissilire visus, et qvidem aliqva ex parte propter mi- 
nus atteniam curam, etfracturd sangvincm emittens: reor liunc maritum 
obtruncatum iri ? tumqve te multos perspicere hujus mairimonii defectus, 
rebere. Jamqve sic pergebat : qvartum tuum somniumerat } qvod galeam au- 
ream gemmisqve distinctam capite tibi gestare videbare, hujusqve nimium 
sensistipondus. Qvartus itaqve tibi mariius erii &L ille digniiate qvidem su- 
premus et velut qvadam cegide*) te maxime cohibebit (tibi erit ierrori) 8c 



*) Sensus qvidem pocum "sEgis" & "sEgishjaimr'' omnino simitis , qvamvis non nihil 
diversa derivationis ratio , saltem ila apparel nostris teinporibns. JYamqve nobis 
jamplacet vocem" JEgishJ cilmr' derivare ab" asgia" qvod terrere signi/ccat&" hjdtmr" 

R 



130 

settan gimsleinum, ok vard p6r pungbaerr; J>ar munt pu eiga enn IIII 
bdnda, sa mun vera mestr hdfdingi, ok mun bera lielzt oegis-hialm yfir 
£>er; ok f>ar er per £>dtti hann steypast ut d Hvamsfidrd, £>a man hann 
pann sama fidrd hilta a efstum stundum sins lifs; geri ek penna draum 
ecki leingra. Gudrunu setti dreyrrauda , medan draumarnir voru radnir; 
engi hafdi lnin ord um fyrr enn Gestr lauk sinu mali; £>a segir Gudriin: 
hitta mundir pu fegri spar i pessu mali, ef sva vaeri i hendr per buit af 
mer, en haf po £>ock fyrir, er pii heiir radit draumana; en mikit er til 
at hyggia, ef petta alt skal eptir ganga. Gudriin baud f>a Gesti af nyu, 
at hann skyldi £>ar dveliast um daginn , kvad pa. Osvifr mart spakligt 
tala mundu. Hann sagdi: rida mun ek sem ek hefi dkvedit; en segia 
skaltu fddur pinum kvediu mina, ok seg hdnum pau min ord, at koma 
mun £>ar, at skemra mun i milli buslada ockarra Osvifurs , ok mun ockr 
pa lisegt um tal, ef ockr er pA leyft at talast vid. Sidan for Gudriin 
heim, en Geslr reid i brott ok maetti heirna-manni Olafs vid tiin-gard. 
Hann baud Gesti i Hiardarholt at ordsending Olafs. Gestr kvadst vilia 
fmna Olaf um daginn, en gi^ta i p3*ckvaskdgi; snyr hiiskarl £>egar heim 
ok segir Olafi sva skapat. Olafr let taka hesta ok reid hann i mdt Gesli 
vid nockura menn. peir Gestr finnast inn vid sia. Olafr fagnar honum 
vel ok baud hdnurn til sin med allan flock sinn. Gestr packar honum 
bodit ok kvadst rida mundi a baeinn ok sia hibyli hans, en gista Armod. 
Gestr dvaldist litla hrid ok sa po vida a baeinn ok let vel yfir, kvad ei 
par fe til sparat baear pefs. Olafr reid a leid med Gesti til Lax-ar. 
peir fdstbrsedr hdfdu verit a sundi um daginn; redu £>eir Olafssynir 
fyrst fyrir peirri skemtun; margir voru lingir menn af ddrum baeum a 
sundi. pa hlupu £>eir Kiartan ok Bolli af sundi, er fiockrinn reid at, voru 
f>a midk kla?ddir, er £>,eir Geslr ok Olafr ridu at. Gestr leit a pA lingu 
menn um stund, ok spurdi Oiaf, hvar Kiartan sat ok sva Bolli? ok [ni 






131 

ubi ille iibi in Ilvammsfjordum proruere visus , creclo iilum hunc ipsum 

sinum ulti/no vitce tempore adiiurum; nec liujus somnii prolixiurem ex- 

planationem exhibeo. Gudruna, diun Gesius somnia interpretaretur, mul- 

tum erubuit; nullum tamen verbum loqvebatur anteqvam Gestus suum ser- 

monem finivisset. Tum Gudruna faustiora , inqvit, prcesagia in his repe- 

risses, si ego ita rem retulissem ; verum tamen gratias tibi ago pro hac 

explanatione somniorum. Magnum iamen fatum imminet, si hcec omnia 

erunt rata. Tum Gudruna Gesium iterum rogavit , ut ea die ibi com- 

moraretur ; dicens illui/i sapieniem cumOsvivo sermonem habiiurum. llle 

respondit : Jam qvide77i ego iter uti insiitui faciam, verum tamen patri 

meam saluiationem nuntia aiqve haec simul mea verba: rem eo venturam, 

ut mihi habiiaculum sit Osvivi domo vicinius qvam illud nunc est , & tum 

erit colloqvii qvidem copia ; si nulla alia res obsit. Deinde Gudruna do- 

mum rediit. Gestus autcm projectus, famulum Olavi ad aggere/n, qvo 

campus villce proximus circumdatus erat, convenit. Ille Gestum Olavi 

nuntio Ujardarhollum invitavit. Gestus ea die Olavum se conventurum 

verumtamen ThyJckvaskogi hospitari se velle affirmavit; famulus domum 

rediens, rem uti acia erat, Olavum docuit. Olavus eqvos adduci jubens 

cum paucis Gesto obviam eqvo vehitur; ad 7iiare illi occurrit. Lcetus illum 

Olavus excepit, eu77iqve ciun toto illius comitatu ad se i7ivitavit. Gestus 

pro inviiaiio7ie illi agens gratius, ad Olavi villa77i se eqvitaturii77i atqve 

ejus habitacula C07ite77iplaturum , veriun iame/i apud Ar77iodmn hospiiio 

usurum, affir77iavit. Gestus brevi ibi qvide/7i moratus pleraqve ta/ne/i villce 

inspexit , o/nnia collauda/is , et in ea villa cedificanda parsum esse pecu- 

nice negavit. Olavus Gestu/n ad flimien Laxa coi/iitatur. Kiartanus at- 

qve Bollius ea dienando sese exercebcuit. Olavifiliiin hoc ludofuere princi- 

pes, eiiam de aliis villis /nulli juvenes /icuidi exercitiis interfuere. Kiarta- 

nus acBollius exaqva emergenies, cohortead se eqvitanieconspecta, pluri— 

ma induerant vestii/ienta, adveniente Gesto atqve Olavo. Gestus paulisper 

iniuiius juvenes rogavit Glaviu/i, ubi Kiartanus co/iside/et atqve ubi Bol- 

(jfod galeam. Sed tamen tanta est inter has voces soni sLniilitndo , nt qvis faciia 
tentetuv mythi qpandam siniilitudineni aut cognationem etiam comminisci. 

R2 



132 

retti Olafr spidls-halann f>ar at liverium f>eirra, ok nefndi p& alla, er f>ar 
voru; en margir voru f>ar adrir menn alvaxnir, £>eir er £>a voru af 
sundi komnir, ok satu f>eir a arbackanum hia f>eim Kiartani. Ecki kvadst 
Gestr f>eckia aettarbragd Olafs a f>eim monnum. pa mcelti Olafr: ei ma 
ofsogum segia fra vitsmunum f>inum, Gestr! er f>u kennir risena menn, ok 
£>at vil ek at f>u segir mcr, hverr f>eirra enna ungu manna mun mestr 
verda fyrir ser. Gestr segir: f>at mun miok ganga eptir astriki f>inu, at 
um Kiartan mun f>ykia mest vert, medan hann er uppi. Sidan keyrdi 
Gestr hestinn ok reid i brott, en nockuru sfdarr ridr pdrdr enn lagi, son 
hans, liia honum ok maelti: hvat berr mi f>at vid, fadir minn ! er f>er 
hrynia tar? Gestr segir: parfleysa er at segia f>at, en ei nenni ek at 
f>egia yfir f>vi, er a fnnum dogum mun framm-koma, en ecki kemr mer 
at uvorum, f>6tt Bolli standi yfir hofud-svordum Kiartanar ok hann vinni 
ser f>a ok hofud-bana, ok er f>etta illt at vita um sva mikla agaetis- 
menn. Sidann ridu f>eir til f>ings, ok er kyrt fungit. 

CAP. 34. 

Porvaldr het madr, son Halddrs Garpsdals - godaj hann bid i 
Garpsdal i Gilsfirdi, audigr madr ok engi hetiaj hann bad Gudrunar 
Osvifurs dottur a alf>ingi, f>a er hun var XV vetra gomul. pvi mdli var 
vel svarad, en f>d sagdi Osvifr, at f>at mundi & kostum finna at f>au 
Gudrun voru ei jafn-menni. porvaldr taladi dhardfasrliga, kvadst konu 
bidia en ecki fiar. Sidan var Gudrun fostnud porvaldi ok red Osvifr 
einn maldaga, ok sva var skilt at Gudrun skyldi ein rdda fyrir fe peirra, 
f>egar er f>au koma i eina reckiu ok eiga alz helming, hvart er samfarar 
peirra vseri leingri edr skemri; hann skyldi ok katipa gripi til handa 
henni sva at engi jafnfiad kona oetti betri gripi, en po maetti hann 
halda bui sinu fyrir paer sakir. Rida menn nii heim af pingi. Ecki var 



133 

lius? Tujji Olavus manubrio frameae qvemcunqve i/idiccnis, nomina omnium, 
qvi aderant , elocutus. Multi vero ibi viri adulli , nuper ex aqva emersi 
atqve in fluminis ripa considentes apud Kiartanum aiqve illius socios. Ge— 
stus negavit se in his hominibus agnoscere ulla signa Olavi genus hidi- 
cantia. TuncOlavus: haud immerito, inqvit, prudentiain tuam, Geste! 
admirantur, cum tibi incognitos homiues dignoscas, & sane velim , qvi- 
nam horum juvenum maximam potestatei/i adepturus sit, mihi dicas. Ge- 
stus dixit. Tuus hoc amor optime indicat; Kiartanus enim dum vivet, 
maxime oestimabitur. Gestus deinde eqvo citato avolavit. Paulo post 
filius illius Thordus Lagus, eqvo illi propius vectus, ita locuius : qvid hoc 
inqvit, paterf rei est? qvapropter lacrymas effundis? Gestus dixit: haud 
est necessarium ut hoc eloqvar, verum tamen non possum reticere id, qvod 
tua cetate eveniet, nec mihi erit inexpectatum , si Bollius olim Kjarlanum 
interficiet , tumqve etiam suo capiti periculum contrahet, & sane talia de 
tam prasstantibus viris scire maxime abhorrendum ; deinde ad comitia 
publica vecti; per comitiorum tempus qvieta qmnia. 

CAP. XXXIV. 

1 horvaldus erat nomen viro. Filius ille erat Ilaldoris ponlifi- 
cis garpsdalensis 8c Garpsdali in Gilsfjordo habitabat. Dives ille vir, vir- 
iute vero parum praicellens. Ille in comiiiis publicis Gudrunam OsviR, 
filiam uxorem sibi petiit , tum illa X.V erat annos jiata, petenti iaeta re- 
sponsa reddita , verumtamen dixit Osvivus in pactis matrimonii i/iajqva- 
litatem conjugwn manifestam fore. Thorvaldus , ut cui nil superesset 
animi fortioris , se uxorem, non pecuniam petere ajfirmavit. Tum Gud- 
runa Thorvaldo desponsata, solo Osvivo pacta mairimonialia prasscri- 
bente. Ita vero pactum, ut Gudruna? soli, postqvam cum Thorvaldo iii 
eodem lecto decubuerit, omniwn opum liberum arbitrium esset,simulqve ut di— 
midia opumpars ad illam deveniret ? sive per longius sive brevius tempus 
forent conjunctiy tantaqve Thorvaldus illi pretiosa adqvireret, qvanta Jiulli 
esset uxori haud opulejitiori , sed tainen ea/Ji ob causa/n familiaris res sal- 
va foret. Ja/n e cojJiitiis domw/i redibant, jiec ulla hujus rei acl Gudru- 



134 

Gudriin at pessu spurd ok heldr gerdi hun ser at £>essu ugolt, ok var 
po kyrt. Briidkaup var i Garpsdal at tvimanadi; litt unni Gudrun por- 
valdi ok var erfid i gripa kaupum ; voru engar gersimar sva miklar 
a Veslfjdrdum, at Gudrunu paetti ei skapligt at hun oetti, en galt po 
fiandskap porvaldi, ef hann keypli ei, hvorsu dyrar sem voru metnar. 
pordr Ingunnarson giordi ser daelt vid pau porvald ok Gudrunu ok 
var £>ar laungum , ok fell £>ar miok umroeda a um kiaerleika peirra pordar 
ok Gudrunar. pat var eitt sinn at Gudrim beiddi porvald gripa kaups. 
porvaldr kvad hana ecki hof at kunna ok sld hana kinnhest. pa maelti 
Gudrun: nu gaftu mer pa.t er oss konum pykir miklu skipta at ver 
eigum vel at gdrt*); en £>at er litarapt **) gdtt ok af hefir £>u mik radit 
brekvisi vid plk. pat sama kveld kom pdrdr par. Gudriin sagdi hdnum 
pessa svivirding ok spurdi hann, hveriu hun skyldi petta launa? pdrdr 
brosti at ok moelti: her kann ek gott rad til: gerdu hdnum skyrtu ok 
brautgangs hdfud-smatt, ok seg skilit vid hann fyrir f>essar sakir. Ei 
maelti Gudrun imdti f>essu ok skilia pau talit. pat sama var segir Gud- 
run skilit vid porvald, ok fdr heim lil Lauga. Sidan var gort feskipti 
£>eirra porvalds ok Gudriinar, ok hafdi hun helming fiar alz, ok var 
nu meira enn adr. II vetr hdfdu £>au asamt verit. pat sama var seldi 
Ingunn land sllt i Krdksfirdi, pat sem sidan heitir a Ingunnarstddum, ok 
for vestr a Skalmarnes; hana hafdi dtt Glumr Geirason, sem fyrr var 
ritad. I f>enna tima bio Hallsteinn godi d Hallsteinsnesi fyrir veslan 
poskafidrd; hann var rikr madr ok vinsoell. 



CAP. 



35. 



Kolkell het madr, er pd hafdi iitkomit fyrir litlu. Grima het 
kona hans; peirra syhir voru £>eir Hallbidrn slikisleins -auga ok Slig- 

. *J Nonnulli: "btia." **J Alil: """fagr litr." 






nam consultatio, et sane illa haud ceqvo anhno remperiulit; omnia tamen 
qpieta. Nuptiale convivium, ut Garpsdali fieret, mense, qvem tvimanudum 
(o: qvinium oestatis menseni) vocant , destinatum. Gudruna Thorvaldum 
haud multwn diligebat , in poscendis pretiosisfuit molesia , nec ulla iauti 
pretii in occidentaJi JsJandice parte reperiebantur , ut Gudruna iJJa se 
possidere liaud ceqvum reretur , et Thorvaldo se sane inimicam cxJiibuit, 
si iJJe cimeJia non adqvirebat qvaniovis consiantia pretio. Thordus ln- 
gunnce fiJius cum ThorvaJdo atqve Gudruna Jiceniius conversatus apucJ eos 
muJtum commorabaiur , muJtiqve dispersi sermones de Tliordi &L Gudrunce 
amoribus. Qvadam vice accidit } ut Gudruna ThorvaJdum rogaret, ut sibi 
pretiosa emeret. ThorvaJdus nullam UJi inesse modestiam qverebatur ei- 
qve coJapJium incutit. Tunc Gudruna. Jam, inqvit, miJii iJIud dono dedi- 
sti, qvod nos muJieres natura nobis inesse muJtum Icetamur, hoc auiem est 
pulcher faciei coJor , et hac qvidem re me sane docuisti ne tibi rogitaudo 
muJlum essem molesta. Eodem vespere Thordus eo venit, iJJi Gudruna illa- 
tam sibi injuriam memoravit, rogavitqve qvo pacto eadem sibi esset vi/idi- 
canda. Thordus dixit subridens: Prcestans adJicec scio consilium: lndusium 
UJifacias, atqve aperturam, per qvam caput transmittiiur , adeo mag- 
nam } ut divoriium illideclarare possis tumqve hanc ob causam ab iJJo abeas. 
JlisGudruna non adversabatur; ila eorum sermo finitus. Eodem vere Gud- 
runa Thorvaldo divortium declaravit, Laugasqve domum rediit. Tum inter 
illctm atqve ThorvaJdum divisce opes, atqve iJJa totius pecunice dimidium 
nacta, Stmajorem sanejam, qvam antea habuerat , pecuniam rcportavit. 
Duos illa annos cum ThorvaJdo fuerat conjuncta. Eodem vere Ingunna 
prcedium, qvod inKroJcsfjordo habuerat qvodqve postea Ingunnarsjadi vo- 
catum est, vendidit. Tumqve versus Gccidentem in Skalmarnesum profecla 
est. Illam Glumus Geiri filius in matrimonio habuerat uti antca niemvra- 
tum est. Hoc tempore HaJIsteinus Fontifex Hallsteinsnesi ab occidentali 
parie Thorslcafjordi habitabat. Poiens ille vir aiqve pollens amiciiia. 

CAP. XXXV. 

rir nomine Kotlellus iumpaulo ante adlslandiam pervenerat. Uxor 
illiGrima. IJJis filii Jlallbjornus Slikisteinsauga [Foramen cotis rotatilis) 



13(5 

andi; pessir menn voru suclreyskir. Oll voru £>au miok fidlkunnig ok enir 
mestu seidmenn. Hallsteinn godi tok vid peim ok setti J>au nidr at 
Urdum i Skalmar-nesi, ok var peirra bygd ecki vinsael. petta sumar 
fdr Gestr a skipi til Saurboear, sem hann var vanr; hann gisti a Hdli i 
Saurbas; peir magar ledu honum hesta sem fyrr var vant. pdrdr Ingunnar- 
son var med Gesti i for, ok kom lil Lauga i Saelingsdal.' Gudrun Osvif- 
urs ddttir reid til pings ok fylgdi lienni pdrdr Ingunnarson. pat var 
einn dag, er pau ridu yfir Blaskdga-heidi, var a vedr gdtt; pa moelti Gud- 
run : hvart er pat satt, pdrdr! at Audr kona pin er jafnan i brdkum ok 
set-geiri*) i, en vafit spiorrum midk i skiia nidr? Hann kvadst e.cki hafa 
til pefs fundit. Litid bragd mun pa at, segir Gudrun, ef pii finnr ei , ok 
fyrir hvat skal hiin pa heita Brdka-Audr? pordr maelti: ver aetlum hana 
litla hrid sva hafa verit kaliada. Gudrun segir: hitt skiptir hana enn 
meira at hiin eigi petta nafn lengi. Sidan eptir pat komu menn lil pings; 
er par alt tidendalaust. pdrdr var laungum i brid Gests ok taladi 
jafuan vid Gudninu. Einn dag spurdi pordr Ingunnarson Gudriinu, hvat 
konu vardadi, ef hun vaeri i brdkum jafnan sva sem karlar? Slikt viti a 
konum at skapa fyrir pat a sitt hdf sem karlmanni, ef hann liefir hdfud- 
smatt mikla, at siai geirvortur hans berar, braut-gangs sdk hvartveggia. 
pa maelti pdrdr: hvart rnedr pu. mer, at ek segi skilit vid Audi her & 
pingi edr i hcradi, ok gera pat vid fleiri manna, pvi at menn eru skap- 
stdrir peir er ser mun t>ykia misbodit i pessu ? Gudriin svarar stundu 
sidarr: aptans**) bidr dfrarns sdk. pa spratt pdrdr pegar upp ok geck til 
ldg-bergs ok nefndi ser vatta at: hann segir skilit vid Audi, ok fann pat 
til saka at Iuin skarst i setgeira-braekr sem karlkonur. Breedrum Audar 
likar illa ok er po kyrt. pdrdr ridr af pingi med peim Osvifurs son- 



; Alii: "settr geiri." **J Alii: "Optast." 



137 

atqve Stigaudus, Hehridensis illagens. Magna omnibus inerat peritiama- 
gices atqve venefciorum. Hallsteinus Sacerdos illos exceperat atqpe Urdis 
in Slcalmarneso deposuerat; accolis illi parum accepti. Hac oestate Gestus 
uti illi erat solitum, navi vecius ad Saurboeum, Holo Saurbceensi hospi- 
tabatur. Memorati jam affines f uti illis in usu erat , eqvos illi prce- 
buere. Thordus Ingunnce filius cum Gesto profectus Laugas Scelings- 
dalenses pervenit. Gudruna Osvivi filia ad comi-tia publica eqvo vecta 
Thordo Ingunnoe filio illam comitante. Aliqva die cum per deserium 
Blaslcogense iter facerent , coelumqve sudwn esset , dixit Gudruna : num 
illud veruniy Thorde ! uxorem tuam Auduram feminalibus inter crura 
solidis qvorumqve infima calceis impliceniur , esse plerumqve indutam? 
ille hoc se sejisisse negavit. Gudruna dixit: tum his haud mulia fdes 
si a te non sentiuntur , et qvam ob rem illi tum Brolca - Audura inditum 
nomeji? Thordus dixit: per exiguum qvidem tempus illam ita voca- 
tam arbitramur. Gudruna dixit : hoc illi majoris est moniejiti f si diu 
posthcec Jiomen retinebit. Jam ad comitia cojivejitum, nec ibi aliqvid jiovi 
accidit. Thordus jjiultum in Gesti taberjiaculo comnioratus, crebra cwn Gud- 
rujia habuit colloqvia. Aliqva die Thordus Ingunna? filius interrogavit Gud- 
rujiam: jiujji qvid mulieri culpce esset, si plerwnqve esset braccata qveni- 
admodwnviri. Illarespojidit: tantam propter id uxores poenam, secun- 
dum illorum rationem merentur, qvantam viri ? si apertura cervicalivesli- 
um magna utantur etpapilloe eorum nudce appareant, utrumqve enim causa 
divortii. Tunc Thordus : utrum f inqvit, mihi magis svades, utAuduros, hic 
incomitiis divortium declarem, anin pago plurium hominum utens auxilio ; 
magni enim spiritus viri sunt , qvi se hac re ignominia affectos reantur? 
Post aliqvod intervallumGudruna respondit,- Vesp erem expectat ig- 
navi causa. Thordus tum prosiliens, Saxum judiciorum adibat, advo- 
catis testibus Auduros divoriium declarans propter id illam criminatus 
qvod virorwn more braccas sine apertura indueretur. Audurce fratres 
03gre hoc tulerunt ; omnia tamen qvieta. Thordus e comitiis cum Osvivi 
fliis eqvo vectus. Ilic autem nuntius cum ad Auduram esset perlatus, illa 
dixit : bene est qvod hcec sciam , si aliqvando mihi obvenerit occasio. 

S 



138 

um; en er Audr spyrr pessi tidendi, £>a maelti hun : vel er ek veit pat, 
sagdi Audr, var ek ein vid-latin*). Sfdan reid pdrdr til feskiptis vestr 
til Saurbaear med Xllta mann ok geck £>at greitt, pviat pdrdi var dspart 
um liversu fenu var skipt. pdrdr rak vestan til Lauga mart bii - fe. 
Sidan bad hann Gudrunar, var honum £>at mal audsdtt vid Osvif, en 
Gudrun maelti ecki i mdti. Brullaup skyldi vera at Laugum at Xdu viku 
sumars ; var su veizla allskorulig. Samfdr f>eirra pdrdar ok Gudrunar 
var gdd. pat eitt helt til at £>eir porkell hvelpr ok Knutr foru ei malum a 
hendr pdrdi Ingunnarsyni, at peir feingu ei styrk til. Annat sumar eptir hofdu 
Hdls-menn selfor i Hvamsdal, var Audur ad seli. Lauga-menn hdfdu selfdr 
i Lamba-dal, sa geingr vestur i fiollin at baki Hvammsdal. Audr spyrr 
pann mann, er smalans gsetti, hversu opt hann fyndi smala-mann pdrdar? 
Hann kvad pat jafnan vera sem liklikt var, pviat dalrinn var imilli 
anna**). pa mselti Audr: pd skalt hitta i dag smala-mann fra Laugum ok 
mattu segia mer, hvat manna er at vetr-husum edr i seli, ok raed alt 
vingiarnliga til pdrdar, sem pu alt at gera. Sveinninn heitir at gera sva 
sem hun ma^Iti. En um kveldit, er smalamadr kom heim , spurdi Audr 
ti ienda. Smalamadrinn svarar: spurt hefi ek f>au tidendi er f>er munu 
pykia gdd, at nu er breidt hviJu-golf miili ruma peirra pdrdar ok Gud- 
riinarj pyiat hun er i seli, en hann heima at skala-smidi, ok eru peir 
Osvifr II at vetr- husum. Vel Iiefir pu nidsnat segir hun ok haf sodlat 
hesta II er menn fara at sofa. Smala-sveinn gerdi sem Iiun baud, ok 
nockuru fyrir sdlarfall ste Audr a bak, ok var hiin pa at visu i brokum. 
Smala-sveinn reid ddrum hesli ok gat varla fylgt henni sva knudi hun 
fast reidina; hun reid sudr yfir Saelingsdals- Iieidi ok nam ei stadar fyrr 
enn undir tun-gardi at Laugum. pa ste hun af baki, en bad smala- 
sveininn goeta hestanna medan. hun gengi til hiiss. Audr geck at dyrum; 
*} NonnulU: "at ek var ein-latin." **J Alii : "pviat lntls einn var i niilli dalanna." 



139 

Dcinde Thordus ad Saurbceum versus occidentem cum undecim hominibus 

eqvo vecius ad opes dividendas ; ethoc qvidem peracium absqve ulla mole- 

siia, Thordo, qvomodo id ageretur, haud multum curante. Thordus ab oc- 

cidente Laugas multa armenta abegit. Deinde Gudrunam uxorem sibi 

petivitj ab Osvivo ea conditio facile impetrata, Gudruna haud abnu- 

ente. Nuptiale convivium Laugis acl decimam aestatis sepiimanam con- 

stitutum. Id convivium admodum erat magnificum. Thordus atqve Gud- 

runa felici amore conjugali utebaniur. Id praisertim in causa erat cur 

Thorlcellus Catulus aiqve Knutus Thordum Ingunnce filium non in jus vo- 

carent , qvod vires illis defuere. Secunda post cestate Viri Holenses in 

Hvamsdalo pecora in aestivis tenebant pascuis , ibi Audura pecoris custo- 

diae prosfuit. Viri Laugenses in Lambadalo pecora tenuere. Illa vallis 

versus occidentem inter montes flexa pone Hvammsdalum siia est. Au- 

dura pastorem, qvi pecora custodivit, rogavit, qvoiies ille Thordi pasio- 

rem convenire soleret. llle crebros sibi cum illo occursus ajfirmavit , nec 

mirandum hoc , cum in eadem valle inter flumina sita pecora custodirent. 

Tunc Audura: Hodie , inqvit , mihi pasiorem Laugensem convenias^ mi— 

hiqve explora, qvi homines in domiciliis hyemalibus qviqve in cestivis de— 

gant Sc in omnibus amice de Thorclo loqvare , uti te decet. Puer iia se 

facturum promisit. Vespere autem cum pastor domum rediret, nova il- 

lum Audura rogavit , tumqve pastor respondebat: illa qva? tibi sane pla~ 

cebunt nova exploravi: Nernpe cubiculi pavimentum*) inter Thordi atqve 

Gudrunazlecticam sat amplum essej illa enim in a?stivis domiciliisille au- 

tem domi ad cedificandum dormitorium adest 8c. ille qvidem cum Osvivo solus 

in hyemalibus domiciliis commoratur. Pulchre explorasti, clixit iila; &L 

qvanclo castera familia cubitum discesserit , duos siraios adducas eqvos. 

Pastor illius jussa exsecutus. Aliqvanto ante solis occasum Audura eqvum 

conscendit StLtum qvidem sane braccata erat. Pasior alio tteetus eqvo vix 

illam seqvi potuit, ianta illi iiineris fuit festinatio. Per Deseria Saelings- 

dalensia profectw, haud]prius qvam ad aggerem agri domestici Laugensis 

consiilit. Tum descendens ab eqvo, pastorem, dum villam adiret, eqvos cu- 

J Cubiculi pavimentum i. e. interstitium ; sotitis per iusum in insolila trauslatis. 

S2 



140 

him geck inn ok at lok-reckiu £>eirri, er pdrdr la 1 ok svaf, var hurdin 
fallin aptr en ei lokan fyrir; huu geck at lok-reckiunni, cn pdrdr 
svaf ok horfdi i lopt upp. pa. vakti Audr pord, en hann snerist a hlid- 
ina, er hann sa, at niadr var kominn; hun bra £>a saxi ok Iagdi a pdrdi 
ok veitti hdnum averka mikla, ok kom a hdndina hsegri, ok vard hann sar 
a badum geir-vdrtum; sva lagdi hun til fast, at saxit nam i bedinum stadar. 
Sidan geck Audr brott ok til hests ok hlidp a bak ok reid hun eptir 
pat. pdrdr vildi upp sprelta, er hann feck averkann ok vard pat ecki, 
f>viat hann mseddi blod-ras. Vid £>etta vaknadi Osvifr ok spyrr hvat tidt 
vseri? En pdrdr kvadst ordinn fyrir averku nockurum. Osvifr spyrr ef 
hann vissi hverr a hdnum hefdi unnit? ok sldd upp ok balt um sar 
hans. pdrdr kvadst setla at pat hefdi Audr gdrt. Osvifr baud at rida 
eptir henni; kvad hana famenna til mundu hafa farit ok vseri henni 
skapat viti. pdrdr kvad £>at fiarri skyldu fara; sagdi hana slikt hafa 
at-gert sem hun a(ti. Audr kom heim i solar uppras, ok spurdu £>eir 
braedr hennar, livert hun hefdi faril? Audr kvadst farit hafa til Lauga, 
ok sagdi £>eim hvat til tidenda hafdi gidrst i fdrum hennar. peir letu 
vel yfir ok kvadu oflitid mundu at ordit. pdrdr la leingi i sarum, ok 
grdru vel bringu sarinn, en su hondin vard honum hvergi betri til 
taks enn adr. Kyrt var nu um vetrinn , en eptir um varit kom Ingunn 
mddir pdrdar vestan af Skahnar-nesi. Hann tdk vel vid henni. Hun 
kvadst vilia rddast undir araburd pordar; kvad hun Kotkel gera ser 
uveert i fiar ranum ok fidlkyngi, en hafa mikit traust af Hallsteini goda. 
pdrdr veikst skidtt vid petta mal ok kvadst hafa skyldu rclt af pidfum 
peim, pdtt Hallsteinn vaeri at mdti; snarast pegar til ferdar vid X mann. 
Ingunn for ok vestr med honum; hann hafdi feriu iir Tialdanesi; sidann 
heldu pau vestr til Skalmarness. pdrdr let flytia til skips alt lausafe pat 
er mddir hans atti par, en smala skyldi reka fyrir innan fidrdu. XII 



141 

stodire jubebat. Audura fores intrapit pervenitqve ad lectum illum 
clausum, in qvo Thordus dormiebat; janua qvideni posti erat ad- 
mota j sed non obpessulata; illa ad lectum propius accessit, sed 
Thordus resupinus qvievit somno. Tum yludura Thordum e somuo 
excitavit , ille vero in latus se convertebat, cum hominem adesse cou- 
spexisset, tum stricto gladio Thordum ferivit , multumqve vulneravit & 
ferrum qvidem dextram tetigerat atqve utramqve vulneraverat mammam, 
tantaqve ferrum impegerat vi, ut in lecto deniqve fixum maneret. Deinde 
Audura ad eqvum abiit eumqve conscendit tumqve avolavit. Thordus,cum 
■vulnus sentiret prosilire voluit, vires autem illi defuere , nam profusione 
sangvinis erat debilitaius. Ad hosc Osvivus e somno excitatus rogavit 
qvid novi accidisset? Thordus se nonnihil sauciatum affirmavit. Osvivus 
rogans, an sciret qvi homo illum adortus fuerit , surrexit vulneraqve illi 
deligavit. Thordus hoc Auduram esse sese opinari affirmavit. Osvivus se 
illam eqvo perseqvi velle contendit , se enim Audurce prassidium exiguum 
reri , facile itaqve ad poenam illam adduci posse. Thordus nullo pacio 
ita faciendum f illam enim qvod debuisset fecisse affirmavit. jludura ad 
ortum solis domum rediit; fratres rogarunt, qvo prqfecta esset? Audura se 
Laugas venisse qvidqve novi in itinere accidisset docuit. Illi faclum lau- 
dare,modo timere, ne sufficicns fuerit effectus. Diu Thordus vulneribus in- 
firmus decubuit et pectoris qvidem vulnus sanatum est, manus autem vulnera- 
ta haud sane unqvam omnino est refecta. Perhyemem tamen omnia qvieta* 
Vere autem seqventi Ingunna Thordi mater ab occidente a SJcalmameso ad- 
venitf ille matrem amice excepit. Illa se Thordi protectioni sese velle com- 
mittere confirmavit ; KotJcelum sibi rapinis ac veneficiis esse molestum ; mul- 
tum auiem Hallsteini Poniificis subsidio niti. Thordus hanc siatini suscipere 
caussam, se vel adversario Hallsteino, istos fures jure exsecuturum confir— 
mare, statimqve in iterse dare, IXsociis comitantibus. Ingunna qvoqve ver- 
sus occidentem cumillo profecta. Scaphae Tjaldaneso profectus versus occi— 
dentem ad Shalmarnesum cursum dirigebat. Thordus omnia ruta ccesa, qvce 
ibi essent malri, ad navim deportari jubebat, armentavero intra sinuum ca- 
pita abigi. Duodecim mortales navim conscendebant in iisqve Ingunna Si al- 



142, 

voru pau alz a skipi; £>ar var Ingunn ok onnur kona. pdrdr kom til 

baear Kotkels nied Xda niann. Synir peirra Kotkels voru ei heima. Sidan 

Stefndi hann peim Kotkeli ok Grimu ok sonum peirra um f>idfnat ok 

fiolkyngi ok let varda skoggdng. Hann slefndi sokum £>eim til alpingiss, 

ok fdr til skips eptir f>at. pa komu £>eir Hallbidrn ok Stigandi heim, er 

pdrdr var kominn fra landi, ok p6 skamt. Sagdi Kotkell £>a sonum sinum 

hvat £>ar hefdi i giorst medan peir voru ei heima. peir braedr urdu ddir 

vid pelta ok kvadu menn ecki hafa fyrr gengit i berhdgg vid f>au um 

sva mikinn fiandskap. Sidan let Kotkell gera seid-hiall mikinn; pau 

fyerdust par a upp 611, f>au kvadu par frasdi sin, en pat voru galdrar. pvi 

naest laust a hrid mikilli; £>at fann pdrdr Ingunnarson ok hans fdru- 

nautar, ok til hans var gort vedrit. Keyrir skipit vestr fyrir Skdlmar-nes. 

pdrdr s^ndi mikinn hraustleik i saelidi. pat sa £>eir menn, er a landi voru, 

at hann kastadi £>vi oilu er til fmnga var utan mdnnum; vaentu J>eir menn 

er a" landi voru pdrdi pa landtdku , f>viat f>a var af-farit pat scm skeri- 

ottast var. Sidan reis bodi skamt fra landi sa er engi madr mundi at 

fyrri hefdi uppi verit ok laust skipit sva at f>egar horfdi upp kidlrinn. 

par drucknadi pordr ok alt fdruneyti hans , en skipit braut 1 spon; ok 

rak par kidlinn, er sidan heitir Kialar-ey. Skidld pdrdar rak i £>a ey, er 

Skjaldar-ey er kdllut; lfk pdrdar rak £>ar pegar a land og hans fdru- 

nauta; var £>ar haugr orpinn at likum £>eirra, par er sidan heitir Haugs-nes. 

CAP. 36. 

Pessi tidcndi spyriast vida ok maelast illa fyrir; pdttu J>at ulifiss- 
menn, er slika fidlkyngi frdmdn, sem pau Kotkell hofdu pA lyst. Mikit 
fiolti Gudriinu at um liflat pdrdar ok var hiin £>& ei heil ok midk framat. 
Gudrun faeddi svein, sa var vatni ausinn ok kalladr pordr. I penna 
tima bid Snorri godi at Helgafelli : hann var fraendi Osvifurs ok vin; 



143 

tera qvosdam mulier. Thordus cum novem hominibus Kothelli villam adiit. 
Kotkelli filii haud domi aderant. Deinde Kotkello et Grimae eorumqve fdiis 
obfurta atqve veneficia diem dixit , illis sylvestre exilium minatus. Hanc 
ob caussam eos ad comitia publica citavit, ad navim deinde rediit. Hall- 
bjornus atqve Stigandus domum redibant, cum Thordus vela dedisset, haud 
tamen adhuc multum vias confecisset. Tum Kotkellus qvid rei illis ab— 
sentibus accidisset docere , fratres autem ad hoec ira effervescere tamqve 
aperio odio ullum hominem eos persecutum negare. Deinde Kotkellus 
amplos cancellos magicos struendos curavit , illos tota familia conscende- 
bat , ibi suas doctrinas canebant , illos vero veneficce fuere. Tum multus 
cum procella i/nber exorius. Hoc Thordus Ingunnae filius illiusqve socii 
sentiebant in se hanc tempestatem concitatam esse. Navis versus occi- 
denie/n a Skalmameso depulsa. Thordus muliam in nauiicis artibus vir- 
tutem exhibuit, idqve homines in terra astantes conspexerunt, qvod om?iia t 
qvaemajoris ponderis inessent navi, proeter homines, inmare ejiceret. lam- 
qve illif qvi in terra aderant, Thordum in terram perveniurum expectare 
coeperant, tum enim ea loca trajecerat, qvce maxime scopulis erant referia. 
lam fluctus haud procul a terra surgens nullique antea cognitus , ita na- 
vim percutiebaty ut carina staiim sursum vergeret. Ibi 'Thordus cum omni 
illius comitatu submersus , navis vero penitus fracia Sc carina qvidem eo 
in loco in terram ejecta, cui posiea Kjalareya {Insula Carince) nomen ; in 
illam autem insulam Thordi scutum ejectum, qvai posiea Skjaldareya 
(Scuti I/isula) vocata est. Thordi qvoqve illiusqve sociorum fu/iera in ter- 
ram ejecta; corpora omnia tumulo condita in eo loco , qvi posiea Ilaugs- 
nesum {Promontorium tu/nuli) nuncupatur. 

CAP. XXXVI. 

tiorum eventuum uirum major an pejor rumor incertu/n, & qvi- 
dem capitale habebatur talia exercere veneficia, qvalia tum Kotkelliana 
gens perpetrarat. Gudruna Thordi interitu admodu/n co/itristala , tum 
verofuit gravida, mox qvidem partum editura. Gudruna puerum peperit, 
cui aqva superfusa Thordo indiium no/nen. Ilac tempesiate Snorro ponti- 



144 

atlu pau Gudrun par mikit traust. pangat fdr Snorri godi at heimbodi. 

pa tiadi Gudnin petta vandkvaedi fyrir Snorra, en hann kvadst mundu 

veita peim at malum, pa er honum syndist, en baud Gudrunu barnfdstr 

til luigganar vid hana. petta pA Gudrun ok kvadst hans forsia hlita mundu. 

pcssi pordr var kalladr kottr, fadir Stufs skalds. Sidan ferr Gestr Odd- 

le^^fsson a fund Hallsteins goda , ok gerdi honum II kosti: at hann skyldi 

reka i brott pessa fidlkunnigu menn, ella kvadst hann mundu drepa 

pa, ok er po ofseinat. Hallsteinn kaus skidtt, ok bad pau heldr i brott 

fara, ok nema hvergi stadar fyrir vestan Dala-heidi, ok kvad rettara at 

pau vseri drepin. Sidan fdru £>au Kotkell i brott ok hofdu ei meira fe 

enn stdd-hross IIII; var hestrinn svartr, hann var bsedi mikill ok vaenn 

ok reyndr at vigi. Ecki er getid um ferd peirra adr pau koma a Kambs- 

nes til porleiks Hdskuldssonar; hann falar at £>eim hrossin £>viat hann 

sa, at pat voru afreks - gripir. Kotkell segir: gera skal per kost a £>vi; 

tak vid hrossunum, en fd mer biistad nockurn her i nand per. porleikr 

maelti: munu pa ei lieldr dyr hrossin; pviat ek hefi pat spurt at per 

munut eiga heldr sokdtt her i heradi? Kotkell segir: petta muntu maela 

til Lauga-manna? porleikr kvad pat satt vera. pat horfir f>6 nockut annan 

veg vid um sakir vid Gudrunu ok braedr hennar enn £>er hefir sagt verit, 

hafa menn ausit hrdpi a oss fyrir enga sdk, ok pigg stdd-hrossin fyrir 

pessar sakirj ganga ok pser einar sdgur fra" per, at ver munum eigi uppi 

orpin fyrir sveitar-monnum her, ef ver hdfum pitt traust. porleikr slaest 

nii i malinu ok £>dttu honum fdgr hrossin j en Kotkell flutti kaenliga 

malit. pa tdk porleikr vid hrossunumj hann feck peim bustad a Leid- 

dlfsstddum i Laxardal. Hann birgdi f>au ok um bufe. petta spyria Lauga- 

menn ok vilia synir Osvifurs pegar gera til peirra Kotkels ok sona hans. 

Osvifr maelli : hdfum ver nu rad Snorra goda ok spdrum betla verk dd- 

rum; Jjyfat skamt mun lida adr biiar Kotkels munu eiga ?pa-nyar sakir 



145 

fex HeJgafeJJi Jiabitabat , ille Osvivo cognatus atqve amicus. Magna inde 
GudruncB subsidii spes. Snorro Pontifex ad Gudrunam invitatus wenit. 
Tum malam suam fortunam illi conqverebatur ; ille aulem qvando res ipsi 
■placueritf illius caussam suscepturum affirmavit , ad consolandam autem 
Gudrunam puerum ille se educaturum p'romisit\ qvod Gudruna minime 
spernens , sese illius consiiio usuram fore affirmavit. TJiordus Jiic FeJis 
vocutus , pater erat Stufi poetaz. Deinde Gestus Oddleifi filius Ilall- 
steinum Pontificem convenit , illiqve duas obtulit conditiones : aut ut 
ipse peneficos istos liomines abigeret, aut ut se illos occidere putereturj 
qpod tamen jam niinis sero fieri conqverebatur. Halhteinus haud muJta 
consideratione ad eligendum utens eos abire rogabat , nec ullo in luco ab 
occidentali parie desertorum Dalensium consistere , rectiusqve adfirma- 
vit ? ut occiderentur. Deinde Kotlcelliana gens abiit , praiier eqvos qva- 
tuor nil secum abducens; mas erat eqvus niger , magnus et eximius et in 
eqvariis puguis expertus, Nil de eorum itinere memoraium anteqvam 
Kambsnesum ad Thorleikum Hoslculdi filium pervenirent ', is, ut eqvos sibi 
venderenty rogavit, prasslans enimhoc esse eqvorum genus comperit. Koikel- 
lus : hujus, itiqvit, tibi erit rei conditio : eqvos qvidem accipias, mihi autem iibi 
vicinum habiiaculum prazbeas. ThorleiJcus dixit : nonne ium eqvi nimio pre- 
tio constabunt? mihi enim nuntiatum est, vos in hoc pago ob mulla cau- 
sari crimina? Kotkillus dixit: ha3c viris Laugensibus denunties? Thorlei— 
Jcus se itafacturum ajfirmavit. [KotJcillius r esp ondebat :] res inter 
me atqve Gudrunam ejusqve fratres aliier se sane Jiabent atqve tibi nun- 
tiatuin est , nam mali de nobis rumores divuJgati sine causa ; jam vero 
liarum rerum curas omiite atqve eqvos accipe , et talis qvidem tua fama 
est , ut Jiujus pagi viros parum nobis damnum UJaturos confidamus , si 
tuo nitamur auxilio. TJiorJeikus Jiac re nonniJiil commoveri, eqvorumqve 
admirari pulcJiritudinem. Kotkelius autem multa cum astutia suam 
causam agere. Thorleikus itaqve eqvis acceptis LeidoJfsiadis in Laxar- 
dalo illis Jiabilaculum prasbuit, simuJqve pecora rei domesiicai necessaria. 
Viri Laugenses, istis comperlis, KotJceJJum atqve iilius fiiios aggredi sta- 
tuebaut. Osvivus dixit : Snorronis Pontificis consiiium seqventes, Jianc 

T 



146 

vid pa*, ok mun sem vert er porleiki mest mein at f>eim; munu £>eir 
margir hans uvinir af stundu er liann hefir adr haft stundan af j en ei 
mun ek letia ydr at gera slikt mein f>eim Kotkeli sem ydr likar, ef ei 
verda adrir til at elta p>au ur heradi eda taka af lifi med dllu, um p>at 
er III vetr eru lidnir. Gudriin ok braedr hennar sdgdu sva vera skyldu. 
Ecki unnust f>au Kotkell miok fyrir, en hvartki purftu pau um vetrinn 
at kaupa hey ne mat, ok var su bygd uvinsselj ei treystust menn at 
raska kosti peirra fyrir porleiki. 

CAP. 3 7 . 

Pat var eitt sumar a pingi, er porleikr sat 1 bud sinni, at madr 
einn mikill geck i budina inn, sa kvaddi porleik, en hann tdk kvediu 
pessa manns, ok spurdi hverr hann vaeri? eda hvathann heti? Hann kvadst 
Eld - Grimr heita ok bua i Borgar-firdi a £>eim bae, er heita Elldgrirns- 
stadir, en sa basrr er i dal f>eim, er skerst vestr i fioll milli Mula ok 
Grisar- tungu, s& er nu kalladr Grims-dalr. porleikr segir: heyrt hefi 
ek £>in getid at £>vi, at Jdu ser ecki litilmenni. Eld-Grimr maelti : f>at 
er erendi milt hegat, at ek vil kaupa at f>er stdd-hrossin pau en dyru, 
er Kotkell gaf f>er i fyrra sumar. porleikr segir: ei eru fol hrossin. 
Eld-Grimr maelti : ek byd f>er jafnmorg stdd-hross vid ok medal-auka 
nockurn, ok munu margir moela at ek biddi vid tvenn verd. porleikr 
maelti: engi em ek mangs-madr; pyiat fcessi hross faer pn aldregi , pdttu 
biddir vid £>renn verd. Eld-Grimr maelti: ei mun f>at logit, at pu munt 
vera storr ok einradr, munda ek £>at ok vilia, at f>u hefdir lirifiigra 
verdit, enn mi hefir ek per bodit, ok letir f>ii hrossin ei at sidr. por- 
leikr rodnadi miok vid f>essi ord ok maelti: fmrfa muntu, Eld-Grimr! 
at ganga naerr, ef £>ii skalt ktiga af mer hrossin. Eld-Grimr maelti : 
ulikligt f>yki f>er £>at, at £>u munir verda halloki fyrir mer$ en £>el(a 



i 



147 

causam aliis relinqvamus, brevi enim Kotlcelli accoloe recentes cum illo lites 
nanciscentur 8t inde qvidem Thorleikus (Jiaud sane immerito) , maximum 
damnum capiet, multiqve illum cito deserent amici, qvi antea studium illi 
navarunt. Sedtamen nullo modo vos dehortari conabor, ne tantis Kotkellum 
ejusqve familiam malis adficiatis , qvantis vobis lubet, si intra ires annos 
nulli alii eos aut pago expulerint aut omnino interfecerint. Gudruna at~ 
qve illius fratres se illi dicto audientes fore promiserunt. Kotkellus do- 
mesticis operibus haud multam qvidem curam impendens, per hyemem 
tamen nec pabulo nec cibariis emendis opus habuit. Invisus qvidem acco— 
lis , tamen Thorleiki caussa nemo ausus est ullam ei molestiam inferre. 

CAP. XXXVII. 

ln comitiis publicis, qvadam aestate accidit, cum Thorleikus in 
suo consideret tabernaculo^ut magnae staturoe qvidam homo tabernaculum 
intraret. ls Thorleikum salutabat , ille autem excepit salutationem ro- 
gavitqve, qvi homo esset? Qvodqve illi nomen? llle Eldgrimus sibi nomen 
profitebatur, habitaculum autem in villa Eldgrimstadi vocata , ea autem 
■villa sita est in valli, qvae versus occidentem inter Mulum afqve Gri- 
sartungam in montes flectitur. Valli jam Grimsdali nomen. Thorleikus 
dixit: Tantum sane de te audivimus, utte virum esse haud qvidem pusilla- 
nimem compertum habeamus. Eldgrimus dixit: Eam ob causam ad te 
veni, qvod eximios illos eqvos , qvos tibi Kotkellus proxima ante osstate 
dedit , a te ernere cupio. Thorleikus dixit: llli eqvi haud venales sunt. 
Cui Eldgrimus : Tot f inqvit , ego tibi eqvos ojfero Sc tamen pecunia? tan- 
tum addam, ut multis videatur me duplex afferre pretium. Thorleikus 
dixit : Nullus ego sum foenerator, istos enim nunqvam conseqvere eqvos 
etiam sitriplex mihi preiium obtuleris. Eldgrimus dixit : Tu vero vir magni 
spiritus, nec parumpervicax, fcqvidem vellem, ut minus acceperis pretium 
qva/n id qvod ego jam obtuli 8t tamen eqvos amitteres. Thorleikus ad ho3C 

dicta multum erubuit, tumqve dixit : Longius tibi, Eldgrime ! erit pro- 
grediendum , si mihi eqvos vi extorqvere in animo est. Eldgrimus dixit: 

Tibi parum credibile videiur me superiorem fore, verum tamen hac 

T2 



148 . 

sumar mim ek fara at sia hrossin, hvarr ockar sem £>a hlytr £>au at eiga 

padan i fra. porleikr segir: ger sem fm heitir ok biod mer engan 

lidsmun. Sidan skildu £>eir talit. pat maeltu menn er heyrdu, at he'r 

vreri makliga um peirra skipti. Sidan fdru menn heim af pingi, ok var 

alt tidenda-Iaust. pat var einn mcrgin snimma at madr sa ut a Hrut- 

stodum at Hnits bdnda Heriolfssonar, en er hann kom inn, spurdi Hrutr 

tidenda. Sa kvedst engi tidendi kunna at segia onnur, enn hann kvedst 

sia mann rida handan um Vadla ok par til er hross porleiks voru ok 

ste madrinn af baki ok hondladi hrossin. Hriitr spurdi, hvar hrossin 

vseri £>a? Huskarl mselfi: vel hdfdu f>au enn haldit haganum, pau stodu 

i eingium pinum fyrir nedan gard. Hrutr segir: £>at er satt, porleikr 

framdi er jafnan omeskinn*) um beitingar, ok enn £>yki mer likara, at ei 

se at hans radi hrossin rekia a brott. Sidan spratt Hriitr upp i skyrtu 

ok lin-brdkum ok kastadi yfir sik gram feldi ok hafdi i hendi bryntroll 

gullrekit, er Haraldr konungr gaf honum; hann geck ut nockut snudigt, 

ok sa at madr reid at hrossum fyrir nedan gard. Hrutr geck imdti 

honum ok sa at Eld-Grimr rak hrossin. Hriitr heilsadi honum. Eld- 

Grimr tdk kvediu hans ok heldr seint. Hriilr spurdi: hvert hann skyldi 

reka hrossin? Eld-Grimr segir: ecki skal f>ik p\i leyna j en veit ek 

frcendsemi med yckr porleiki; en sva em ek eptir hrossunum kominn, 

at ek setla honum £>au aldri sidan; hefi ek ok pat efnt, sem ek het hon- 

um a pingi:at ek hefi ecki med fidlmenni farit eptir hrossunum. Hriilr 

segir: engi er pat frami pdlt pa takir hross i brott, en porleikr liggi 

i reckiu sinni ok sofi; efnir £>u £>at £>a bezt, er fcit yrdut asaitir, ef pii 

hillir hann adr fui ridr ur hcradi med hrossin. Eld-Grimr moelti: ger 

£>ii porleik varan vid ef pu vill, pviat Jui malt sia at ek hefi sva heiman 

buist , ot mcr £>dlti vcl at fnnd ockarn porleiks baeri saman, — ok hristi 

*J AUi : 6nieyskennj — tigi meskinnj — omyskunsamr." 



149 

cestate profisiscar ad istos eqvos visendos & incerium qvidem est , nler 
nostrum illos post id tempus possessurus sit. Thorleihus dixit: Fac uti 
te facturum minare, nec me pJuribus aggredere. Talis eorum colJoqvio 
finis. MuJti qvi aderant bene convenire rebantur, ut illi inter se Jitibus 
contenderent. Tum e comiliis domum discessum, nec prceter Jicec aliqvid 
novi accidit. Prima luce alicujus diei, Hrutstadis apud Hruittm colorium 
Herjolfi, filiu/?i, qvidct7?i homo domo egrediebaitir , qvem intro redcun- 
tem Ilrutus rogavit , an qvid comperisset novi? Ille autem se qvid novi 
dicere posse negavit, prceter qvod hominem ab altera parte VadJorum 
(PaJudum) eqvita7item conspexisset , eu?ide77i Thorleil-i eqvos adiisse, timi- 
qve ex eqvo desce?idisse eqvosqve manu tetigisse dffirmdvii. Ilruius tum 
rogavit ; ubi eqvi fuissent? Fcmiulus respo?idit : Pascua sibi etia??i nunc 
bo?ia elegera?it, nam i/ifra aggerem in pratis tuis pascebant. Mrutiis di- 
xit : Thorleihus qvidem cognatus noster , parin?i curat ubi pecora pabu— 
lentur, & itajam qvide?n eqvos abactos reor, prceter illius co?isiUui?i. Tuni 
Hrutus surrexit , indusio atqve feminalibus indutus, canoqve superindu- 
tus atniculo, securimqve ?nag?ia??t obauratam, qvam rex Ilaraldus ei dede- 
rat, 7?ianu gestavit. Aliqva?iio vehementius egrcssus hominem infra agge- 
re?n eqvos agentem conspexit. Ilrutus illi ibat obviam et qvidem Eld~ 
griinu??i eqvos agere vidit. Ilrutus illu??i salutavit &L Eldgrimus respon- 
dit saluialioni tameu aliqvanto frigidius. Ilrutus rogavit: Qvo eqvos 
abigere constiiuisset? Eldgrimus dixit : JSon qvidemJioc te ceJabo 8c si tua 
atqve ThorJeiki consangvinitas miJii cogtiita est , na?n ita jam istos eqvos 
nactus su??!, ut iJJos nunqvam ei reddere certum sit, 8c qvidem ea, qvce iJli 
in comitiis promisi , bene servavi, no?i enini cu??i magna Jiominum muJti- 
iudine advcni ad eqvos abducendos. Hrulus dixit : Jiaud gloriosum sane 
est eqvos abducere, TJiorJeiko in Jecto decumbente, & eo utiqve pacto pro- 
missa servasse censendus es, si iJlimi antcqvam eqvos ex Jioc pago abducas 
convenies. Cui EJdgrimus : TJiorJeikum, inqvit, si pJacet, certiorem fa— 
cias; tlbi eni/n cernere Jicet ?ne domo abeu/item ita me??iet co??iparasse , 
ut TJiorleiko occurrere Jiaud abJiorre?idu??i esset ; Jicec dicens Jiastcmi Jia- 
maiam, qvam manu gestavit, concutiebat. Cceterum, capite gaJea , ensis 



150 

krdkaspidlit, er hann hafdi f hendi, hann hafdi ok hialm & hdfdi ok var 

girdr sverdi, skidld a hlid , hann var i biyniu. Hrulr maelti: heldr mun 

ek annars leita enn fara a Kambs-nes, £>viat mer er fotr pungr; en ei 

mun ek lata raena porleik, ef ek hefi fong a p\i, £>ott ei se mart i 

fraendsemi ockarri. Eld-Grimr maelti: er ei £>at at pu cellir at taka af 

mer hrossin ? Hriitr segir: gefa vil ek £>er onnur sldd-hross lil £>ess at £>u 

latir pessi laus, f>dlt pau se ei jafn-gdd sem pessi. Eld-Grimr mselti: 

bezta talar pu, Hrutr! en med p\i at ek hefi komit hdndum a hrossin 

porleiks, f>a muntu £>au hvartki plocka af mer med mutu - gidfum ne 

heitan. pa segir Hrutr: pat hygg ek at J>u kidsir J>ann hlut til handa 

badum ockr er verr muni gegna. Eld-Grimr vill nu skilia ok hrdckr 

hestinn ; en er Hrutr sa £>at , reiddi hann upp bryntrollit ok setr milli 

herda Eld-Grimi sva at £>egar slitnadi brynian fyrir, en bryntrdllit hlidp 

ut um bringuna ; fell Eld-Grimr daudr af hestinum , sem van var. Sidan 

huldi Hrutr hrae hans; par heitir Eld-Grims-holt sudr fra Kambsnesi. 

Eptir petta ridr Hriitr ofan a Kambsnes ok segir porleiki f>essi tidendi. 

Hann brast reidr vid, ok pdttist vera midk svivirdr i pessu tilbragdi; en 

Hrutr pottist hafa synt vid hann mikinn vinskap. porleikr kvad f>at baedi 

vera at hdnum hafdi ilt til-gengit, enda mundi ei gott i mdti koma. Hrutr 

kvad hann mundu p\i rada; skiliast peir med engri blidu. Hriitr var f>a 

attraedr, er hann drap Eld-Grim, ok pdtti han mikit hafa vaxit af pessu 

verki. Ecki pdtti porleiki Hrulr p\i betra af-verdr, at hann vaeri mikl- 

adr af pessu verki; pdttist hann gldggt skilia at hann mundi hafa borit 

af Eld-Grimi, ef peir hefdi reynt med ser, sva litid sem fyrir hann 

lagdist. For porleikr nii d fund landseta sinna Kotkels ok Grimu ok 

bad £>au gera nockurn hlut pann, er Hruti vseri svivirding at. pau toku 

undir petla letlliga ok kvadust f>ess vera albuin. Sidan ferr porleikr 

heim: en lillu sidarr gera f>au heimanferd sina Kotkell ok Grima ok 



151 

in balteo, scutum ad latus , corpus lorica circumdatum. Hrutus dixit: 
Aliud mihi sane potius agendum existimo , qvam Kambsnesum proficisci, 
pedes enimjam mihi fiunt graviores , verum tamen haud patiar, ut boncc 
Thorleihi rapiantur , si ad illud avertendum virium satis sit , etsi con— 
sangvinitatis amor me inter atqve Thorleikum haud multum qvidem valet. 
Eldgrimus dixit: Numqvid mihi eqvos adimere in animo est? Jlrutus re— 
spondit: Alios tibi eqvos etsi haud qvidem adeo prosstantes uti isti sunt 
tibi donabo , ut istos eqvos remittas. Eldgrimus dixit : JBene qvidem lo- 
qvere , Hrute! verum tamen cum jam Thorleiki eqvos adeptus sim , illos 
mihi nec corrumpendo nec minitando extorqvebis. Tunc dixit Hruius : 
Jam qvidem te reor illam conditionem eligere , qvce utriqve nostrum mi— 
nus conveniet. Tum Eldgrimus discedere velle eqvumqve citare. Qvo con- 
specto , Hrutus sublata securi adeo Eldgrimum inter scapulas feriit ut 
ruptd qvidem loricd securis per pectus homiuis exiret. Tum Eldgrimus ab 
eqvo mortuus cecidit^ nec illud mirum qvidem. Deinde Hrutus corpus 
hominis obtegit ; postea loco Eldgrimsholt [Eldgrimi colliculus) nomen, a 
meridionali Kambsnesi parte. Mox Hrutus Kambsnesum eqvo vectus, illi 
qv&facta essent memoravit. Thorleihus autem ira effervescebat, magnaqve 
hac re se ignominia affectum rebatur. Hrutus se magnum illi exhibuisse ami- 
citia? documentum credidit. Thorleihus utrumqve certum csse contendit, 
& qvod ille mala fuerit mediiatus Sc qvod illi haud bona futura esset re- 
muneratio. Hrutus illam in ejus potestate futuram confirmavit , nulla 
cum amicitia itaqve discedebant. Hrutus erat octoginta annos natus, 
cum Eldgrimum occidisset ; multumqve hac re gesta illius adaucta gloria. 
Thorleiho haud visum tanto melius Hruti meritum, qvanto illi ob hanc 
rem gestam major attributa fuit laus ; id sibi satis compertum autumavit, 
qvod Eldgrimum ipse superasset , cum tam exigua vi esset stratus , si cum 
illo virium Jecisset periculum. Deinde Thorleikus clientes suos Kotkellum 
atqve Grimam convenit , eosqve rogavit , ut aliqvam rem perpetrarent } 
qvos Hruto ignominioe foret. Lo3ii illi se ita facere paratos profitebantur. 
Thorleihus jam domum rediit. Sed paullo post Kotkellus 8c Grima cum 
filiis domo profecti, noctu ad Hruti villam pervenere ; ibi multa veneficia 



152 

synir peirra; pat var um ndtt; pau fdru a bae Hnits ok gerdu par seid 
mikinn ; en cr seidloelin komu upp, pa pdttust peir ei skilia er irttti voru, 
hveriu gegna mundi ; en fogr var sii kvedandi*) at heyra. Hrritr einn 
kendi pessi laeli ok bad engann marm rit sia. a peirri ndtt, ok haldi 
hverr vdku sinni er uia, ok mun oss pa ecki til saka, ef sva er med 
farit; en pd sofuudu allir menn. Hrritr vakti leingst ok sofnadi po. Kari 
het son Hrrits, er p& var XII vetra gamall, ok var efniligastr sona Hrrits; 
hann unni honum mikit. Kari sofnadi neerr ecki, pviat til hans var leikr 
gdrr , hdnum gordist ecki midk vaert. Kari spratt upp ok sa rit, hann 
gcck a seidinn ok fell pegar daudr nidr. Hriitr vaknadi um morgininn 
ok hans heima-menn ok saknadi sonar sins ; faust hann drendr skamt fra 
dyrum; petta pdtti Hriiti enn mesti skadi ok let verpa haug eptir Kara. 
Sidan ridr hann li fund Olafs Hoskuldssonar, ok segir hdnum pau tid- 
endi, er par hdfdu gorst. Olafr vard ddr vid pessi tidcndi ok sagdi verit 
hafa mikla vanhyggiu, er peir hofdu laticl silia slik fllmenni et naesta ser 
sem pau Kotkell voru; sagdi ok porleik hafa ser illan hlut af deilt af 
malum vid Hrrit; en kvad pd meira at ordit enn hann mundi vilia. Olafr 
kvad £>a pegar skyldu drepa pau Kotkel ok konu hans ok sonu; er J>6 
of seinat nii. peir Olafr ok Hrritr fara med XV menn; en er pau Kot- 
kell sia manna-reid at bae sinum pa taka pau undan i fiall upp; par vard 
Hallbidrn slikisleins- auga tekinn ok dreginn belgr a hdfut lidnum; pegar 
voru pa fcngnir menn til gaetslu vid hann, en sumir sdtt.u eptir peim 
Kotkeli ok Grimu ok upp a fudlit. pau Kotkell ok Grfma urdu ahend**) 
a halsinum milli Haukadals ok Laxardals, voru pau par barin gridti i 
hel, ok var par ger at peim dys rir gridti ok ser pess merki ok heitir 
£>at Skratta- vardi. Stigandi tdk undan sudr af hdlsinum til Haukadals 
ok par hvarf hann peim. ITrulr ok synir hans fdru pa lil siiifar med 
*J NonnulU\ "kvikindis-rodd" **J) AUii "nandtekin j — nad." 



153 

instiiuebant. Exorto autem cantu magico , illi , qvi intus erant , haud 
sane inlelligebant , qvid hoc rei esset , puJcJira autem canentis visa vox. 
SoJus Hrutus hunc sonum cognovit , rogavitqve ne qvis ea nocie e forilus 
prospiceret, utqve qvilibet , qvantum potis esset, se a somno abstineret, 
tumqve, si ita facere instituerent, nil mali illis illaium fore confirmavit. 
Omnes tamen somno oppressi. Uruius diutissime somnum evitavit , ta- 
men &. ille deniqve somno victus. Filius erat Hruto Karus nomine XII 
ium annos natus, Ilruii fiJiqrum opiimoe spei adolescens, pairi valde di~ 
lectus', vix ille unqvam obdormiscebat, illi enim veneficia pJurimum inten- 
debantur ; illi vix ulla concessa qvies. Karus surgens e foribus prospexit, 
& locum veneficiis infectum ingressus, mortuus Jiumi procubuit. Hruius 
cum familia prima luce e somno excitaius , jilium abesse comperit , tum 
ille haud procul a foribus mortuus repertus. Gravissimo inde Ilruius 
ajfectus dolore, Karum tumulo condidit. Deinde ad Olavum Hoskuldi 
filium eqvo vecius , illiqve, qvce facta essent, memoravit. yld licec Olavus 
ira effervescere , valdeqve siultum judicare, qvod tam improbos homines 
uti esset Koikelliana gens sibi tam propinqvos perpessi sint, TJiorleikum 
in negotiis cum Hruto maJam sibi portionem vindicasse , majus iamen 
civam ilie intendisset damnum iJJatum, arbitrari. OJavus KoikeJJum ejusqve 
uxorem atqve fiJios staiim irucidandos judicavit , tamen id jam tum nimis 
serofieri conqverebatur. OJavusScIIrutus cum X.V Jiominibus profecti. Kot— 
keJJiana gens autem cum homines ad suam viJJam eqvitare conspicerent, 
in moniem aufugerunt. Ibi IlaJJbjbrnus SJJkisieinsauga captus, caput 
cuJeo iJJalum, statimqve Jiomines ad custodiendum eJecti, aJii autem 
KoikeJJum atqve Grimam in superiora montium persecuti. KotkeJJus at- 
qve Grima in coJJi, qvi IlaukadaJum ac LaxardaJum inierjacet, capii, ibi- 
qve Japidibus obruti usqve dum morerentur, etiam superingestus Japidum 
cumuJus, cujus adJiuc vestigia remanent ; nam 8>krattavarda{Metadcemonis) 
loco nomen. Stigandus versus meridiem in HaukadaJum aufugit ibiqve e 
conspectu subJatus est. Deinde Hrutus cum fiJiis HaJJbjornum ad rnare 
perduxere , deduciaqve navi e terra remigabant) culeum deinde a capite 

U 



154 

Hallbiorn; f>eir settu framm skip ok reru fra landi rned hann, sidan tdku 
peir belg af hofdi honum, en bundu stein vid halsin. Hallbiorn rak pa 
skygnur a landit ok var augnalag lians ecki gott. pa mselli Hallbiorn: 
ekki var ok pat tima-dagr, er ver fraendr komum a Kambs-nes petta til 
mots vid porleik; £>at maeli ek um sagdi hann, at porleikr eigi £>ar fa 
skemtanar-daga hedan i fra ok ollum verdi piingbylt peitn sem i hans 
rum setiast. Miok f>ykir £>etta akvsedi & hafa hrinit. Sidan drecktu peir 
honum ok reru til lands. Lillu sidarr ferr Hriitr a fund Olafs fraenda 
sins , ok segir hdnum at hann vill ei hafa sva biiit vid porleik, ok bad 
hann fa ser menn til at saekia heim porleik. Olafr segir: petta samir ei 
at per fraendr leggist hendr a, hefir f>etta tekist ugiptusamliga porleiki 
til handar; vilium ver heldr leita um saettir med yckr; hefir pii opt £>ins 
hluta bedit vel ok leingi. Hriitr segir: ecki er sliks at leita, alldri mun 
um heilt med ockr groa, ok pat munda ek vilia, at ei byggium vid badir 
lengi i Laxardal hedan i fra. Olafr segir: ei mun per £>at verda hly- 
disamt, at ganga framarr a hendr porleiki, enn milt leyfi er til; en ef 
£>ii gerir pat, f>a er ei lilikligt, at maeti dalr holi. Hriitr pykist nii skilia, 
at fast mun fyrir vera, ferr heim ok likar stor-illa, ok er kyrt at kalla, 
ok sitia menn um kyrt £>au missari. 

CAP. 38. 

Pslii er at segia fra Stiganda: hann gerdist utilegu-madr ok illr 
vidr-eignar. pdrdr het madr, hann bio i Hunda-dal, hann var audigr 
madr ok ecki mikilmenni. pat vard til nylundu um sumarit i Hunda-dal, 
at fe nytiadist illa, en kona goetti fiar £>ar. pat fundu menn, at hiin vard 
gripa-audig ok hiin var laungum horfin, sva at menn vissu ei hvar hiin 
var. pordr bdndi laetr hana naudga til sagna, ok er hiin verdr hraedd, 
£>a segir luin : at madr kcmr til fundar vid hana, sa er mikill, segir luin, 






155 

sustulere, collo aulem lapidem alligabant. Tum Hallbfornus versus conti- 
nentem glaucos fiexit oculos, eqvidem iumvaldetorvus aspectu. DeinHall- 
bjornus ita locutus : Infausta cjvidem illa dies, cumnosiragens Kambsnesum 
adThorleikum perveniret', hocideoqve, inqvit, mihi erit votum ratum: ut 
Thorleikus post hcec paucos lcetos dies clegat ibidem, utqve omnes , qvi in 
illius locum succedant , infeiici ibi habitaculo utaniur ,' nec illucl votum 
effectu caruisse visum est. lllo deinde submerso ad terram rediere. Paulo 
jjost Hruius Olavum cognatum suum convenit, dixifqve : Thorleikum 
haud sufficieniem dedisse poenam , ii/umqve rogavit, ut homines sibi com- 
pararet, qvibuscum Thorleikum aggrederetur. Olavus respondit: haud 
sane P inqvit, convenit , vos cognaios liiibus contendere, et hcec qviclem res a 
Thorleiki parte infelicifaio gesta est,' vos poiius reconciliare studebimus. 
Tu qvide77i soepe tuw7ijus diu et 77iulta cum 7nagncuii77iiiaie exspestasti. Hru- 
tus dixit : hoc qvide^n tentandum non est, nunqva^n enim inter nos inie- 
gra erit cunicitia & sane qvidern velle^n ne uterqve nostrimi posthcec cliu 
in Laxardalo habitet. Olavus respo/idit : haud tibi be7ie cedet Thor- 
leiko plus facessere 7iegotii , qva77i ego concedcun,' qvodsi feceris,. verisi— 
mile qvide77i est v allim colli oc cur sur am. Hruius jam i^iteliexit 
illum esse obsti^iatum , domum iai7ien rediit ceger cuu77io ; omnia ictme7i 
fere qvieta et proximis qvidem annis nil gestum memoria clignum. 

CAP. XXXVIII. 

jam de Stigando memora7idum, qvod ille factus est latro pervica- 
cissimus. Thordus erat nomenviro, qviHundadali{i7ivalle canum) habebat ,' 
dives ille vir nec magni animi. Ea asstate id novi Hundadali accidit, 
ut pecora soliio minus lac prceberent. Mulier ibi pecora custodiebat. 
Hoc comperiiun est, qvod illa multa cimeiia adipiscebatur, et sa?pius eva- 
nescebat , nec ullifuit notum, ubi moraretur. Thordus colonus illam ad 
hoc co7ifitendu77i cogebat. JExterrita aute77i mulier professa virum iilam 
convenire soiere- magnce, inqvit, staturoe vir 77iihiqve venustus videtur. 

U 2 



156 

ok synist mer voenligr. pa spyrr pdrdr: hversu bratfc sa madr mundi 
koma til fundar vid hana? Htin kvadst vaenta, at pat mundi bratt vera. 
Eptir petta ferr pdrdr & fund Olafs ok segir hdnutn, at Stfgandi mun ei 
langt padan i brott, bidr hann til sin fara med sina menn ok na hdnum. 
Olafr bregdr vid skidtt ok ferr i Hunda - dal ; er pa. ambattin heimt lil 
tals vid hann. Spyrr pa Oiafr hvar baeli Stiganda vaeri? Hun kvadst pat 
ei vita. Olafr baud at kaupa at henni, ef htin kaemi Stiganda i faeri vid 
pa; pessu kaupa pau saman. Um daginn ferr htin at fe sinuj kemr pa 
Stigandi til mdts vid hana; htin fagnar hdnum vel ok bydr at skoda i 
hofdi hdnum. Hann leggr hofudit i kne henni ok sofnar skidtliga. pa 
skreidist htin undan hdfdi hdnum ok ferr til mdts vid pa Olaf ok scgir 
peim hvar pa var komit. Fara pcir til Stiganda ok raeda um med ser, 
at hann skal ei fara sem brodir hans, at hann skykli pat mart sia, er 
peim yrdi mein at; taka nti belg ok draga a hdfut hdnum. Stigandi 
vaknadi vid petta ok bregdr nti engum vid-brdgdum, pviat margir menn 
voru nti um einnj rauf var a belgnum ok getr Stigandi set ddru-megin 
i hlidina; par var fagurt landslcg ok gras-lodit; en pvi var likast, sem 
hvirfil- vindr komi, at sneri um jdrdunni, sva at alldregi sidan kom par 
gras app; par heitir nti a Brennu, Sidan beria pcir Stiganda gridti i 
hel, ok "par var hann dysiadr. Olafr efnir vel vid ambattina ok gaf 
lienni frelsi ok fdr htin heim i Hiardar- holt. Hallbiorn slikisteins - auga 
rak upp ur brimi litlu sidarr, enn hdnum var drekt; par hcitir Knarrarncs 
sem hann var kasadr, ok geck hann aptr midk. Sa madr er nefndr er 
porkeli skalli het, hann bid i pykkvaskdgi a fddurleifd sinni; hann var 
fullhugi mikill ok rammr at afli. Eitt kvcld var vant kyr i pyckvaskdgi, 
fdr porkell at leita ok htiskarl hans med htfrium; £>at var eptir dagsetr, 
en ttinnlskin var ii. porkcli var eirin saman staddr; pa pdltist hann siu 
a holtinu fyrir ser kti, ok er han kemr at, pa var pat Slikisteins-auga, en 



157 

Thordus tum interrogavit, qvando ille vir illam tum esset primum con- 

venturus? Illahoc brevi futurum se opinari affirmavit. Deinde Thordus 

Glavum convenit illiqve dixit Sligandum haud procul abesse rogavilqve, 

ut cum suis ad se perveniret ad illum capiendum. Olavus iiineri se ciio 

accingit et Hujidadalum pervenit. Ancillam ad se statim vocatam roga- 

vit Olavus, qvo in loco Stigandi spelunca esset? illa se hoc scire negavit. 

Olavus illipecuniain obtulit, si Stigandum sibi duceret obviuni. IIoc inter 

eos pactum. Ethac qvidem die illa pecora secuta. Stigandus illam convenit. 

lMulier illum lceta excepit , seqve promtam dixit ad crines etcomendos. 

Ille capite in mulieris gremium demisso somno brevi ojjpressus est. Tum 

illa ejus capiti se subduxit , Olavumqve convenit docuitqve, qvi tum esset 

rerum staius. Ille cum sociis Stigandum adiit. Tumqve de eo consulta— 

vere, cavendum esse ne Stigando idem qvod fratri coniingeret , ut inulta 

conspiceret, qvibus visis, iis aliqvam noxam ajferre posset. Tumqve bul- 

gam capiti indidere. Stigandus ad hasc e somno excitaius , nihil ad sese 

defendendum moliius est , cum solus a multis premeretur. In bulga erat 

fissura, per qvam Stigando in alterum montis laius prospiciendi dabaiur 

occasio. Ibi amoena regio atqve multum graminis. Motus autem turbini 

similUmus fundum ita converiebat, ut nunqvam posiea ibi gramen cresce- 

ret. Ijocus jam Breniia ^co/nbustum) vocaiur. Deinde Stigandum obru~ 

tis lapidibus necavere, ibidemqve corpus sepelivere. Olavus promissa 

ancillas bene servabat, eamqve in libertatem vindicavit, deinde illa Hjar— 

darholtum commigravit. Hallsteinus Slilisteinsauga paullo post qva/n 

submersus esset fuctibus in terram ejectus. Locus ubi corpus sepulium 

Knarrarnesum vocatus', illius sa?pe manes conspecti. Thorkellus Skal— 

lus erat nomen viro, ille in pairimonio suo Thyllvaskogi habitabat animo 

fortis aiqve corpore. ylliqvo vespere vacca Thykkvaskogi desiderata. 

Thorkellus cum famulo ad illam qvaereudam profectus. Tum qvidem 

multa nox, sed luna fulgebat. Thorkellus tum solus constitit ; in colle 

anie se vaccam conspicere ratus, cum auiem propius venissei , ha?c 

nulla qvidem erat vacca sed Slikisteiiisauga; illi multa cum vi se invicem 



_I58 

ei kyr; peir runnust a allsterkliga, for Hallbiorn undan, ok er porkel 

vardi minzt, pa smygr hann nidr i jordina ur hondum honum. Eptir 

£>at fdr porkell heim; hiiskarlinn var heim kominn ok hafdi hann fundit 

kuna; ecki vard sfdann mein at Hallbimi. porbiorn Skriiipr var pa and- 

adr ok sva Melkorka, pau liggia baedi i kumli i Laxardal, en Lambi son 

peirra bio par eptir; hann var garpr mikill ok hafdi mikit fe; meira var 

Lambi virdr af monnum, enn fadir hans fyrir sakir mddur-fraenda sinna ; 

vel var i froendsemi £>eirra Olafs. Lidr nu enn noesti vetr eptir drap 

Kotkells. Um varit eptir hiltust f>eir braedr Olafr ok porleikr; spurdi 

Olafr hvart porleikr aetladi at halda bui sinu ? porleikr svarar: at sva 

var. Olafr m£elti : hins vilda ek beida ydr, fraendi! at per breytid rada- 

hag ydrum ok faerit utan; muntu par pykia sdma-madr sem fm kemr; 

en ek hygg um Hrut fraenda ockarn, at hann pykist kulda af kenna af 

skiptum ydrum; er mer litid um at hoetta til lengr, at pid sitjist sva 

nserr; er Hriitr afla-mikiil, en synir hans ofsa-menn einir ok garpar; 

pykiunist ek vant vid kominn fyrir fraendsemis sakir, ef £>er deilit fil- 

deildum frasndr minir. porleikr maelli : ecki kvidi ek pvi, at ek geta ei 

haldit mer rettum fyrir Hriiti ok sonum hans, ok mun ek ei fyrir pat 

af landi fara ; en ef p6v £>) r kir miklu mali skipta , fraendi ! £>a vil ek gera 

fyrir pin ord; pyiat pa unda ek bezt minu radi, er ek var utanlendis; 

veit ek ok at pu munt ecki at verr gera til Bolla sonar mins, p6 at ek 

se hvergi i nand, ok honum ann ek mest manna. Olafr segir: pa hefir 

pti vel af £>essu mali, ef £>ii gerir eptir basn minni, oetla ek mer £>at at 

gera hedan i fra sem hegat til, er til Boila kemr, ok vera til hans eigi 

verr enn tii minna sona. Eptir £>etta skilja fceir braedr med mikilli blidu. 

porleikr selr nii jardir sinar ok verr fenu til utanferdar; han kaupir 

skip er uppi stdd i Dogurdar- nesi; en er hann var biiinn med ollu ste 

hann ti skip iit ok kona hans ok annat skullda-lid. Skip fsat verdr vel 






159 

aggressi, tum vero HaJJbjornus sese Tliorlcello substrahere, cu/nqve id mi- 
nime expectaret , illi e manibus elabi in terramqve clescendere. Postea 
ThorJcellus domum rediit. Famulus tum qvoqve domum redierat vacccnn- 
qve invenerat. Postea nil mali ab Hallbjorno illatum est. Thorbjornus 
Skrjupus atqve MeJIcorlca tum erant mortui, ambo in Laxardalo tumulo 
conditi; iUorumaute/nfiJius Lambius in paterna villa Jiabitabat , vir opi— 
bus ac strenuitate multum poJlens. Lambio qvam patri major fuit inter 
cocevos existimatio propter maternum genus; iJJi cum OJavo consangvini- 
tatis amor feJix. Jam proxima prceterJapsa hiems post KotJceJJi necem. 
Proximo vere fratres OJavus atqve ThorJeiJcus convenere. OJavus roga- 
vit utrum TJiorJeikus in sua viJJa permanere constituisset. TliorJeiJcus 
respondit: se vero mansurum. OJavus dixit: Ego vero te, cognate! rogare 
volui, ut genere vivendi permutato peregrinarere ; tu sane magni existi- 
mabere qvocunqve venies. JKeru/n ego vereor, ne patruus noster in negotiis 
tecum se injuria ajfiectum reatur, nec miJii ampJius pJacet Iioc pericJitari, 
qvi futurus sit rerum eventus, si vestra habitacuJa adeo sibi jjropinqva 
sint. Magna Hruto potejitia, fiJiis autem muJta vis 8a vehementia , £<. me 
sane existimo magnis irnpJicitum dijficultatibus propter consangvinitatem, 
si inter vos cognatos meos contentiosce Jites oriantur. Thorleilcus dixit: 
non hocegoqvidem vereor, ne Hrutus aut iJJiusfiJii memet opprimant ; nec 
propterea peregrinabor, verum si iu, cognate ! hoc magni ducis interesse, 
tibi sane ero dicto audiens, tum enim opiime mea conditione fui contentus, 
cum apud exteros versabar ; et qvidem scio te erga filium meum BoJJium 
qvem omnium mortaJium pluri/num diligo, Jiaud minus benignum fore, 
si ego procuJ absim. OJavus dixit : tunc qvidem tu hujus causce iibi bo— 
nam partem vi/idicasti, si ita facies uti ego te rogavi. Ego qvidem con- 
stitui talem postJiac BoJJio exhibere aninium, qvaJem iJJi hactenus exhibui, 
nec illum meis filiis inferiorem Jiabere. Postea fratres multo cu/n amore 
discedebant. Deinde Thorleikus fundos suos vendidit pecuniam peregrina- 
tioni impendens. Navideinde, qvceinDogurdarneso erat subducta, compara- 
ta, cumqve ipse ad iter omnino essefprceparatus, navim cum uxore atqve om- 
ni famuJitio conscendit , fausto usus itinere, autumno ad Norvegiam ap- 



160 

re-idfara ok taka Noreg um haustid; padan ferr hann sudr til Danmerkr 
pviat hann festi ecki yndi i Noregi ; voru Uitnir fraendr hans ok vinir, 
en sumir iir landi reknir; sidan helt porleikr til Gautlands. pat er 
flestra manna sdgn, at porleikr setti litt vid elli at fast, ok pdtti po mik- 
ils-verdr mcdan hann var uppi; ok liikuin ver par sdgu fra porleiki. 

CAP. 3q. 

Pat var £>a jafnan tid-liialat i Breidafiardar-ddlum urn skipti 
peirra Hruls ok porleiks, at Hrutr hefdi pungt af fengit Kotkeli ok 
sonum hans. pa* maelti Osvifr til Gudrunar ok braedra hennar: bad pau 
a-minnast, hvart pA vaeri betr radit, at hafa par lagit sialfa sik i hasttu 
vid heliar-menn slika sem f>au Kolkell voru. Gudriin maelli : ei er sa 
radlaus fadir, er pinna rada a kost. Olafr sat nri i bui sinu med mik- 
lum sdma ok eru par allir synir hans heima ok sva Bolli frsendi f>cirra 
ok fdstbrddir. Kiartan var miok fyrir sonuin Olafs; peir Kiartan ok 
Bolli unnust mest; fdr Kiartan hvergi pess er ei fylgdi Bolli hdnum. 
Kiartan for opt til Saelingsdals-laugar; jafnan bar sva til , at Gudrrin var 
at laugu; pdtti Kiartani gott at tala vid Gudrunu, £>viat hrin var baedi 
vitr ok vasn ok raalsniqll: pat var allra manna mai, at med £>eim Kiart- 
tani ok Gudrrinu £>aetti vera mest jafnroedi peirra manna er f>a dxu upp. 
Vinatta var ok mikil medr peim Olati ok Osvifi ok jafnan heimbod, ok 
ecki p\i minnr at kaert gerdist med enum yngrum monnum. Eitt sinn 
reeddi Olafr vid Kiarlan: ei veit ek, segir hann, hvi mer er jafnan sva 
hug-pungt, er £>u ferr til Lauga ok talar vid Gudrrinu; en ei er pat 
fyrir pvi, at ei peetti mer Gudrrin fyrir dllum konum ddrum, ok hrin 
ein er sii kvenna, at mer J>ycki per fullkosta; nri er pat hugbod mitt, 
en eigi vil ek pess spa, at vcr bcrim ei alsendis gaefu til um var skipti. 



161 

pulit, inde mcridiem versus profectus od Datiiam, nam propinqvis 
ac amicis pariim mortuis , partim vero in exilium aciis in Norvegia 
consistere animus parum svadebai. Inde Thorleikus ad Gautlandiam 
profectus esL Pleriqve memorant Thorleikum haud longam senectutem ob- 
iinuisse , magni iamen fuisse asstimaium dum in vivis fuerit. Jamqve 
Thorleiki historiai fncm imposuimus. 

CAP. XXXIX. 

JYlulti ium temporis inBreidafjardardalis sermones de eo jactati 3 
qvando de Hruii atqve Thorleiki negotiis homines loqvebantur, qvodKot- 
lellus atqve illius filii magnum Ilruto maluni iniulissent. Tunc Osvivus 
Gudrunam illiusqve fratres allocutus rogavit , ut reputarent, an illis 
tum melius fuisset consultum si semet ipsos periculo exposuisse/it tam sce- 
leraios homines, uti Kotkelliana fuisset gens, adorientes. Gudruna dixit: 
Illi consiliujji haud deest , paier! cui tua cojisilia prcesio snnt. Jani 01-a— 
vus rem familiarem dojJii curavit, janiqve omnes illius flii doini aderant 
BoIIiusqve eorum cognaius atqve socius jurejurando illis adslricius. Kjar- 
ianus inter Olavi filios fuit princeps. Kjarianus ac Bollius plurhuum se 
invicem diligebant, et ubiKjartanus ibiBoUius simul, illi erat assiduus co- 
mes. Kjarianus thermas Soelingsdalenses multum adibaf • ibi Gudruna saspe 
aderai. Kjartanus Gudrunce colloqvio multum deleclabatur , erat enim 
prudens, formosa atqve diserta. Omnibus visa iuter Kjartanum atqve 
Gudrunam, ex iis hominibus, qvi tiun adolescebant, maxhne osqvalis condi- 
iio. Multa inter Olavum atqve Osvivum amicitia, freqventia convivia, nec 
eo minus freqventia , qvod juvenes sese invicem diligere casperant. Aliqva 
vice Olavus Kjartanum iia alloculus: nescio, inqvit, unde fiat , qvod a?ger 
plerumqve fiam animo, qvum tu Laugas acleas et cum Gudruna colio- 
qvium habeas, nec illud inde fit, qvod mihi Gudruna haud omnibus ceteris 
mulieribus prcestare videatur; hcec enim sola est mulier , qvos mihi saiis 
tibi convenire videatur. Jam hoc aniinus prossagit , etsiamsi hoc vaiici- 
nari abhorream, in nosiris negotiis fatum aliqvando iniqvius fore. Kjar- 
tanus se patris voluniati adversari velle negabat in illis, in qvibus posset 

X 



Kiartan kvadst ei vilia gera lmdt vilia fddur sins, £>at er liann maetti 
vid gera; en kvadst vaenta, at petta mundi betr takast, enn hann gat til. 
Heldr Kiartan teknum hoetti um ferdir sinar, fdr Bolli jafnan med hon- 
um; lida nu £>au missari. 

CAP. 40. 

Asgeirr het madr ok var kalladr aedikollr, hann bid at Asgeirs-a 
i Vidi-dal, hann var son Audunnar skdkuls; hann kom fyst sinna kyns- 
manna til Islands; hann nam Vidi-dal. Annarr son Audunnar het por- 
grimr haerukollr; hann var fadir Asmundar, fddur Grettis. Asgeirr oedi- 
kollr atti fimm bdrn: son hans hetAudunn, fadir Asgeirs, fddur Audunnar, 
fddur Egils, er atti Ulfeidi ddttur Eydlfs ens halta; peirra son var Eyolfr 
er veginn var a alpingi. Annarr son Asgeirs het porvaldr; hans ddttir 
Dalla, er atti Isleifr biskup; peirra son var Gizor biskup. Enn pridi 
son Asgeirs het Kalfr; allir voru synir Asgeirs vasnligir menn. Kalfr As- 
geirs son var pann tima i fdrum ok pdtti enn nyzti *) madr. Dottir As- 
geirs het puridr; hiin var gipt porkeli kugga, syni pordar gellis; peirra 
son, var porsteinn; dnnur dottir Asgeirs het Hrefna; hun var vaenst 
kvenna nordr par i sveilum ok vel vinsael; pviat Asgeir var mikill madr 
fvrir ser. pat er sagt eitt sinn, at Kiartan Olafsson byriadi ferd sina 
sudr til Borgarfiardar til Borgar; £>ar bid pA porsteinn Egilsson mddur- 
brddir hans; Bolli var i ferd med hdnum, pviat sva var astudligt med 
peim foslbraedrum, at hvargi pdtlist nyta mega, at f>eir vaeri ei asamt. 
porsteinn idk vid Kiartani med allri blidu; kvadst pbck kunna, at hann 
vaeri £>ar leingr enn skemr. Kiartan dvelst at Borg um hrid. petta 
sumar stdd skip uppi i Gufu-ar-dsi; £>at skip atti Kalfr Asgeirs-sonj 
hann hafdi verit um vetrinn a vist med porsteini Egilssyni. Kiartan 
sagdi porsteini i hliddi, at £>at var mest erendi hans sudr pangat, at 
*J NonnuUix "iiytasti." Alii\ "bezti far - dreingr." 



163 

illi proestare obseqvium, se vero sperare affirmabai , hoc melius cessu- 
runif qvam ille divinasset. Kjartanus uti instituebat solila itinera per- 
secutus. Bollius illi assiduus comes. Proxima ita iempora semestria pran- 
terlapsa. 

CAP. XL. 

Asgeirus erat nomen viro, /Edicollus (Furiosum caput) cognomen; 

Asgeyrs-ace in Vididalo {yalli salictorum) ille Jiabiiabat ; filius ille Audunni 

Shokulis. Isprimus sua? gentis ad Islandiam pervenit, Vididahunqve occupa— 

vit. Alter filius AudunniT hor grimus Hwrucollus (canus) vocabatur ; illefuit 

Asmundi, cui Grettirfilius erat f pater. Asgeiro JEdicollo qvinqve erant liberi. 

Primo illius filio nomen fuit Audunnus. Is erat pater Asgeiris, hic autem 

Audunni, Jiic Egilis, cui uxor Ulfeida, Eyolfi Halti(claudi)filia. lllorum 

filius erat Eyolfus , qvi in comitiis publicis occisus est. Secundo Asgeiris 

filio nomen fuit Thorvaldus , illius filia fuit Dalla, Isleifi episcopi uxor; 

illorum filius Gissurus episcopus. Tertio filio ^sgeiris namen fuit Kal— 

fus; omnes Asgeiris filii spectabiles fuere viri. Kalfus Asgeiris filius eo 

tempore mulium peregrinabatur, et in opiima? notce viris habitus est. Fitice 

Asgeiris Thurida nomen fuit ; illa erat TJiorkillo Kuggio nupia, qvi Thordi 

Gelleri erat filius. Eorum filius erat Thorsienus. Altera Asgeiris filia 

Hrefna vocata , formosissima mulier in regione boreali, atqve amicitia 

felix; Asgeirus enim erat magnoe potentioe vir. 3Ieniorice traditum est: 

aliqvando Kjartanum, Olavi fHium y meridiem versus Borgam in Borgar- 

fiordo projectum esse; tum Tliorstenus } Egilli filius , illius avunculus, 

ibidem habitabat. Eum Bollius secutus, adeo enim intima illorum sodali- 

um amiciiia , ut neuter sibi bene esse alte^o absente rereiur. Thorstenus 

Kjartanum admodum amice excipiebat, accepiumqve sibi esse affirmavit 

si diu qvam brevi potius ibi commorari vellet. Per aliqvod tempus Kjar- 

tanus Borgoe moratus. Hac aestate navis in ostio fiuminis Gufua astabat, 

illa navis erat Kalvo Asgeiris filio, qvi ea hyeme cipudTJiorsteinumEigilli 

filium fuerat in hospitio. Kjartanus TJiorsteino secreto aperuit, id po- 

tissimum sibi fuisse negotii qvando a boreali parte profectus esset, qvod 

X2 



164 

hann vildi kaupa skip halft at Kalfi; er mer a bvi Iiugr at fara ulan ok 

spyrr porstein hversu honum virdist Kalfr? porsleinn kvadst hyggia, at 

hann vseri godr dreingr; er bat varkunn mikil, frsendi ! sagdi porsteinn, 

at bik fysi at kanna annarra manna sidu; mun bin ferd verda merkilig 

med nockuru moti ; eiga fraendr binir mikit i haetlu, hversu ber tekst 

ferdin. Kiarfan kvad vel takast munu. Sidan kaupir Kiartan skip halft 

(at) Kalfi. ok gera helmingar-felag; skal Kiartan koma til skips, ba er X 

vikur eru af sumri. Giofum var Kiartan utleiddr fra Borg. Rida beir 

Bolli heim sidan ; en er Olafr fretti bessa radabrej^tni, ba botfi hdnum 

Kiartan bessu hafa skidtt radit ok kvadst p6 ei bregda mundu. Litlu 

sidarr rfdr Kiartan til Lauga ok segir Gudrunu utanferd sina. Gudrii.il 

mcelti: skiott hefir bii betta radit, Kiartan ! hefir hiin bar um nockur 

ord bau er Kiartan matti skilia, at Gudrun let ser ligetid at bessu*). Kiar- 

tan racelti; lat ber ei belta mislika; ek skal gera annan lut sva at ber 

byki veL Gudrun maelti: entu betta; bviat ek mun bratt yfir bvf lysa. 

Kiartan bad hana sva gera. Gudriin maelti: ba vil ek fara utan med ber 

i sumar ok hefir bii ba yfirboett vid mik betta bradraedi; bviat ecki ann 

ek Islandi. pat ma eigi vera, segir Kiartan, braedr binir eru dradnir, 

en fadir binn gamall ok eru beir allri forsia sviptir, ef b.ii ferr af landi 

a brott, ok b/d min III vetur. Gudnin kvadst uin bat mundu engu heita 

ok bolli sinn-veg hvaru beirra , ok skildu med bVij reid Kiartan heiin. 

Olafr reid til bings um sumarit. Kiartan reid med fodur sinum vestan 

iir Hiardarholti, ok skildust i Nordr-ar-dal; badan reid Kiartan til skips, 

ok Bolli frrendi hans var i for med honum. X voru beir islenzkir menn 

saman alls, er engi vildi skiliast vid Kiartan fyrir astar sakir; ridr Kiart- 

an til skips vid betta foruneyti. Kalfr Asgeirs-son fagnar beim vel. 

Mikit fe hofdu peir utan Kiartan ok BoIIi. Halda beir nii a biinadi sin- 



*J NonauUl: "(5ged a {jcssu. 



>r 



l6o 

di/nidiam navis pariem a Kaljo emere cuperet , peregrinari enzm sibi esse 
in animo ; si.nul rogavit Thorsleinum : qvaje de Kalfo judicium ferret? 
Thorsieinus dixit honestum se illum virum arbiirari. Nec mirum, inqvif, 
cognate! si cceterarum gentiuin mores cognoscere tibi lubet , nam aliqvo 
pacio memorice digna iua erit peregrinatio; et magni sane refert tuos 
jjropinqvos, qvomodo iua cedat peregrinatio. Kjartanus bene cessuram 
se sperare afjirmavit. Deinde dimidiam navis pariem Kjarianus a Kalfo 
emit, pacto wqvaii omnium merciuni inter se consortio; tu/nqve constilu- 
tum, ut ad X cestatis sepiimanam Kjarianus ad navim veniret. Kjarta- 
nus e Borga donis honoratus discessit; indeqve domum recliii ; qvam ubi 
consilii muiationem Olavus comperit , subilo a Kjartauo illud consilium 
captum judicabat , se tamen ulla illi perhibilurum negoiia negavit. 
Paullo post Kjartanus eqvo Laugam vectus Gudrunce de sua peregrina- 
tione memoravit. Subito, inqvit Gudruna, hoc constituisti, Kjartane ! dein— 
de mulia de his locuta, unde Kjartanus qviret intelligere , Gudrunam 
hoec parum probare. Kjartanus dixii : ne iibi hosc displiceant } alia eniiii 
aliqva re tibi placere studebo. Gudruna dixit : illo stes promisso , naui 
subito aperiam, qvid ego desiderem. Kjartanus illam aperire rogabat. 
Gudruna dixit: ego itaqve hac cesfaie tecum peregrinabor, tumqve mihi 
istam temeritatem compeiisasti; mihi enim haitcl multum in Islandia gau- 
dii. lta qvidem nonerit, dixit Kjartanus; tui enim fratres consilio sunt 
haucl satisfrmOf pater vero celale provectior, iiaqvesi tu peregrinaiafueris, 
omni illi consilio destiiueniur. Ideoqve tres annos memet exspecia. Gud- 
runa hac de re se qvid promittere velle negavit. Jamqve ambo indig- 
nabantur atqve ita discesserunt & Kjartanus domum recliif. Ect cestate 
Olavus comitia adiit publica f Kjarfanus ab ocddeniali parte Iljardar- 
holto pairem secuius; in Kordurardalo discessere. Inde Kjartanus cccl 
navim eqvo vectus, sobrino comitante Bollio. Decem erant Islandi, qvo— 
rum nemo, amicitiae gratia, a Kjartano discedere vellet. IIoc stipatus comi- 
iatu Kjartanus ad navim pervenit. Amice a Kalfo, Asgeiris flio, excepti; 
Kjarianus et Bollius multas secum opes avexere. Jam illi acl iter se parare 



166 



um, ok pegar er byr gaf, sigla peir ut eptir Borgarfirdi le.lan byr ok 
godan ok sidan l haf , peim byriadi vel , tdku Noreg nordarla ok balda 
ihn til prdndheims ok hittu par menn at mali ok Spurdu tidenda • peim 
var sagt at hofdingia-skipti var ordit i landinu; var Hakon jarl fra fall- 
iun, enOlafrkoudngrTryggva-sontil-kominu, ok hafdi allr Noregr 
fallit i bans vald. Olafr konungr baud sidaskipti i Noregi ; gengu menn 
all-misjafnt undir pat Peir Kiartan logdu inn til Nidar-dss skipi sinu. 
i penna tima voru margir menn islendskir 1 Noregi peir er virdinga-menn 
voru; lagu par fyrir bryggiunum III skip, er islenzkir menn Ata 511; ei.t 
skip atti Brandr enn orvi, son Vermundar porgrims-sonar; anuat sk.p 
atti Hallfredr vandneda-skald; pridia skip altu br«dr II, het annarr 
Biarni, en annarr pdrhallr; peir voru synir Breidar-Skeggia austan ur 
Flidzhlid; pessir menn allir l.ofdu cetlat nm sumarit M til Islands, en 
konungr bafdi lagt farbann fyrir skip pessi 811 ; pviat peir vildu ei taka 
vid sid peim er bann baud. Allir islenzkir menn fagna vel Kiartani, en 
pd Brandr bezt; pviat peir voru miok kunnir adr. Baru nu Islendingar 
saman rad sin, ok kom pat asamt med peim, at nita sid peim, er kon- 
v.ngr band, ok hofdu pessir allir samband peir sem fyrr voru nefnd.r. 
peir Kiartan logdu r.u skipinu vid bryggmr ok ruddu skipit, ok storfudu 
fyrir fe sinu. Olafr konungr var i baenum; hann spyrr skip-kvamu pessa 
ok pat med, at p<* munu peir menn margir & skipi, er mikilharfir eru. 
pat var 'nm haustit einn gddann vedr-dag, at menn fdru ur bmum t.l 
sunds a ana Nid; peir Kiartan sia pet.a. P a melti Kiar.an til s.nna 
fdlaga, at peir mundu fara til snndsins at skemta ser nm dag.nn; pe.r 
gera sva. Einn madr lek par miklu bezt. pa spyrr Kiar.an Bolla, ef 
hann vili freista sunds vid bcear-manninn? BoIIi segir: eeki cetla ek pat 
mi.t feri. Ei veit ek hvar kapp pitt er nu ko.nit, sagdi Kiartan, ok 
skal [ek] pa til, Bolli segir: pat mallu gera, ef per likar. Kiartan fleyg.r 



1(57 

& ubi secundum ventum adepti sunt , e Bergarfwrdo navigare , Uviqve ac 
secunda aura ajjlanle in altum pervenire. Fausto usi itinere ad borea- 
lem Norvagiam appulerunt ; versus Throndheimum cursum dirigenles ho- 
jnincs ibi convenere ac de novis qvcesivere. Relatum illis est in illa ierra 
faciam esse vicem principum, nam comite Hahono e medio sublato, Ola- 
vum regem Thrjggvce filium summam rerum occupasse, totamqve Norva- 
giam sub iliius dominium redactam. Rex Olavus in Norvagiam intro- 
duxit vicem rituum , haud omnibus ceqve probantibus. Kjartanus atqve 
socii ad ostium amnis Nidae napim perduxere. Eo tempore multi in Norvagia 
illustres Islancli; ibi enim ad ponticulos tres naves , qvce Islandis essent 
viris\ in anchoris stabant. Una erat navis Brando 6rvo{munifico) filio 
Vermundi, Thorgrimi filii; secunda erat navis Hallfredi Fandrcedaslcal- 
di (poetce Aftyujfvj; tertia erat navis duobus fatribus, qvorum alteri Biar- 
nius, alteri vero Thorhallus , fuit nomen. Filii illi fuere Breidarsleggi 
filii, ex orientali parte e Fliotshlida; omnes illi viri ea cestate acl Islandi- 
am proftcisci constituerant, rex autem istis omnibus navibus commeatum 
prcesciderat, noluerant enim illum accipere ritum, qvem ille voluit in- 
troducere. Omnes lslandi Kjartani multum lcetati adveniu, maxime ia- 
men Brandus; multa enim inter eos antea fuerat consvetuclo. Jam vero 
Islandi inter se consultare & omnibus qvidem placere ritum, qvem rex in- 
iroduceret, tergiversari, omnesqve jam memorati viri, in hcec conjundio- 
nem inire. Kjartanus ac socii jam navim ad ponliculos perducentes eam 
exonerare, atqve huic rei multum laborem impendere. Rex Olavus tum 
aderat in urbe, relatum illi, hanc advenisse navimmultosqve illustres viros 
simul advectos. Qvodam autumni die sudo accidit, ut ex urbe homines influ- 
men Niclam natatum exirent. Kjartanus hoc cum sociis conspexit, tum- 
qveKjartanus suos allocutus, nanclum ea die oblectaiionis causa illis ex- 
eundum affirmavit. Illi qvidem ita fecere. Unus nalantium maxime iu 
hac arte excelluit. Tum Kjartanus Bollium rogavit : an cum hoc op- 
pulano nandi artem experiri vellet? Bollius dixit: haucl ego memet illi 
pc 'emfero. Nescio ium ubi sit solitus tuus animifervor, clixit Kjarta- 
nus; at ego illum aggrediar. Bollius dixit, itafacias si tibi placet. Kjar- 



168 _ 

ser nii ut a ana ok at pessum manni, er bezt er sundfaerr, ok ferir 
nidr fecgar ok heldr nidri um hrid; laetr Kiartan penna upp, ok er peir 
hafa ei lcingi uppi vcrit, p* prifr sa madr til Kiartans ok keyrir hafan 
nidr ok eru nidri ecki skemr enn Kiartani JxStli hof at ; koma cnn upp; 
engi hofdust peir ord vid. Et ^ridia sinn fara peir nidr, ok eru peir 
pA miklu leingst nidri; pykist Kiartan nii ei skilia hversu sia leikr man 
fara, ok ^ykist Kiartan aldri komit hafa i jam-rackan *) stad fyrr; par 
kemr at lyktum, at ^eir koma upp ok leggiast til lands; pa maelti baear- 
madrinn: hverr er pessi madr? Kiartan sagdi nafn sitt. Baearmadr meelti: 
Jdu ert sundfserr vel, eda ertu at odrum iprottum jafn-vel buinn sem 
at pessari? Kiartan svarar ok heldr seint: pat var ord a pA er ek var 
a Islandi, at par feeri adrar eptirj en nu er lilils um pessa vert. Baear- 
madr m*lli: f>at skiptir nockuru, vid hvern pu hefir att; edr hvi spyrr 
pu mik engis? Kiartan maelti: ecki hirdi ek um nafn pitt. Baear-madr 
segir: baedi er, at J>u ert gerviligr madr enda laetr pd allstorliga; en ei 
pyi sidr skaltu vita nafn mitt, edr vid hvern pn hefir sundit preytt; her 
er Olafr konnngr Tryggva-son. Kiartan svarar engu ok snyr pegar i 
brott skyckiulaus; hann var £ skarlaz-kyrtli raudum. Konungr var pa 
miok kteddr ; hann kallar a Kiartan ok bad hann ei sva skidtt fara. 
Kiartan vikr aptr ok heldr seint. pa tekr konnngr af herdum ser 
skyckiu goda ok gaf Kiartani ; kvad hann ei skyckiu lausan skyldu ganga 
til slnna manna. Kiartan packar komingi giofina ok geingr til «nna 
manna ok synir fceim skyckiuna. Ecki letu hans menn vel yfir pessu; 
^ottu Kiartan miok hafa gengit d konungs vald; ok er nd kyrt. Vedr- 
a.tu gerdi harda um haustid, voru frost mikil ok kuldar. Heidnir menn 
segia t&t ei undarligt, at vedrdlta leti illa um haustit; geldr at nybreytni 
konungs ok pessa ens nya sidar, er godin hafa reidst. islendingar voru 
*J Alii: "jafu-krappaim." 



169 



tanus se in flumen dejieiens isthunc petiit hominem, qvi maxime namlo 
excelleret eumqve in aq v am mersavit, atq„e per aliqvod tempus sub aqva 
detimut, tumqve ilhun emergere passus est , cumq V e haud multum tempus 
supra aq Va ,n fuissent, hic LmoKjartanum arreptum sub aqvam demersit, 
HC tamdiu illum sub aqva tenuit q V a,ndiu Kjartano bene convenire vide- 
batur, tumqve emergentes, haud verbo qvidem alter alterum compellabant 
lerha v,ee sese submergenles longe diutissime sub aqva manebant, tumqve 
Ajarlanodubius visus iliiusludiexitusmec unqvam fortitudinem suamma- 
g,s tentaiam esse rebatur, deniqve hunen emergentes adcontinentem natavere 
Tunc opp.danus: Qvihie, inqvit, homo esf? Kjartanus nomen eloqveb a - 
tur. Oppcdanus dixit: multa tibi nandi ars; num autem in cceteris arti- 
bus tantum excellis, qvantum iu hac? Kjartanus respoudit, aliqvanto ta- 
men leniius : Jn tslahdia qvidem mihi tulis fama, similem cceterarum 
esse arhum laudem, jam vero hcvc haud mnlti cestimanda. Oppidanus 
d m t: ahqvanti refert, qvicum hujus artis feceris periculum. Cur vero tu 
me mhd rogas ? Kjartanus respondit. Bgo tuum hand curo nomen Op- 
pidanus chxct: Tuvero vir aS pectu qvidem prcecellens, sedtibi qvoqvemul- 
ta sane superbia est, verum tamen sane meum scias nomen, et qvicum 
nand, artemexperius sis : Ego su.n Rex Olavus Tryggvi fdius. Kjurtanus 
adhcecmhd respondens, sine amiculo statim abiit; tum tunica rubracoc- 
cuiea erat indutus. liex vero pleraqve vesiimenta induerat. IUe Kjar 
tanum revocavit, rogans ne iam cito abiret. Kjartanus cjvidem retro- 
gressusest, at alicjvanto cunctantius. Tunc rex amiculum magni pre- 
tuab humeris sublatum Kjarlano donavit; negavitqve illum sine ami- 
culo ad suos reverti debere. Kjartanus regi pro munere gratias solvehat; 
acl suos ,nde rediit, illisqve monstravi, amiculum. Hoc illius socii parum 
iaudare, Kjartanumqve regisese ipsum dedidisse contendere, omnia iamen 
qvieta. Eo autumno coelum durius cum mulio gelu acfrigore. Pagani 
mirandum negare, si eo autumno coelum fieret durius, hoc enim regis cap- 
tanonenovorum, ac ritu illo novo, cjvibus diioffensi si„t,factum affinnare. 
Islandc ea hyeme in oppido semper conjuncti, SiKjartanus inter eos prin- 

Y 



170 



,Uir saman um vet.inn I b*num ; var KiaHan mi 5 k fyr.r P e.u, Vedratt 
batnar ok komu menn fiohnennt ba til baearins at ordsend.ng O.afs kon- 
*,... Margir menn hofdu vid knstni tekit i p.andheimi, en hinir voru 
p „ mikln fleiri, er I mdti voru. Einhvern dag atti konungr p.ng l b*n- 
L dt a Eymm ok laladi tru fyrir monnum langt erendi ok sn.alt. 
P «ndr hofdu her manns ok budu konungi bardaga i mot. Konung,- 
Lad P a vita sky.du, at hann pdUist itt hafa vid meira of.efli, enn bev.ast 
B , r vid porpara l prandheimi. Skant pa bdndum skelk i b.ingu ok logdu 
aU a konungs vald, ok var mart Ulk pa skirt; en sidan var s.iud P %- 
inu Petta sama kveld sendir konungr menn til herbergis f,lend.nga, ok 
bad P a verda visa, hvat peir ta.adi; peir gera sva; var par ,n„ at 
heyra g,aumr miki... P a tdk Kiartan ti. orda ok madti .i. Bofla hversu 
Z el fr^ndi at taka vid « peirri , er kondng. byd r? Eck.^m ek 
pess fuss, segir Bolli , pviat mer liat sidr peirra reykl.gr m.ol, K,a,.an 
Li,. potti ydr konungrinn i engum hotnm hafa vid pa, er ei vfldu und.r 
g ;„ga hans vi,ia ? Bofli segir: at visu poUi oss konungr ganga „ skugga 
berl ga um M at peir mundu mik.um afa r -kos,um m*ta af honum. E„g- 

S ' , 1 ,k vera se K ir Kiartan, medan ek ma upp 

iss manz naudunga,- mad,- v,l ek «ra, segn k 

, , hvki mer bat ok lilihnannhgt at vera tekinn 
slanda ok vapnum valda; t>yk. mer <"' ... 

sem .an,b ur steek eda meh-akki »r gUdrn; Pyki n,er hinn kos.r nuk.u 
belri) ef madr skal p6 deya, at vinna pat nocku, adr, er leng. se u PP , 
haft sidan. Bofli segir: bvat viltu gera? Ekki mun ek p,i leyna, seg.r 
Kia r ,an, b.enna konunginn inni. Ecki kafla ek pet.a .Uihnann.igt, segu- 
Bofli, en ei mnn pet.a f.a.ngeing. ve.da, a, P vi er ek hygg, mnn konu ngr 
,era gi P .u-dridgr ok ha,ning,u-mikifl; hann heflr ok orugg vardhold dag 
ok £ Kia,,an kvad a r£ edit flestnm bi.a, p*« a„gddi r ka.hnenn jn. 
B.,li kvad pat vant at sid, hve.ium nngar pyAi at f,ya; en margu- 
„„dir, at petta v*ri P a r fhysu-,al; ok er konnngs-menn hofdu pe». van. 
„di,i P a fd ru P eir i brott ok segia konungi petta tal alt. Un, morg.n- 






171 

ceps. Coelo mitiore facto, magna hominum multitudo regis nuntio evoca- 
ta adurbem convenit. Mulli in Trandheimo christiani facti , illi tamen 
plures qvi christianismo tergiversarentur. Aliqva die conventu in op- 
pido 3 in Eyris, convocato, rex de religione multa atqve diserta verba 
fecit. Ingens eo confluxerat multitudo Throndensium , qvi regi secum 
manum conserendi optionem obtulere. Rex illos hoc reputare jubebat, 
qvod maiore cum vi conjlixisset, qvam barbarae Throndensium gentis 
esset. Tum cives perterriti omnes, res in regis potesiatem deferebant ; 
tumqve multi mortales baptizati. Sulutus deinde conventus. Eodem 
vespere rex ad lslandorum hospitium qvosdam suorum delegatos , qvid 
Islandi loqverentur , explorare jubebat. Illi qvidem ita fecere: mul- 
tus ibi strepitus. Kjartanus tum Bollium allocutus ita orsus est: num 
tu, cognate! lubenter illum accipies ritum, qvem rex annuntiat. Ego 
haud sane lubenler accipiam , dixit Bollius: ille enim niihi ritus valde 
effceminatus videtur. Kjartanus dixitj nonne vobis rex illis visus mini- 
iari , qvi nollent sese illius submittere voluntati? Bollius dixit: hoc qvi- 
dem rex haud obscure obloqvebatur, qvod talibus maxi/na mala subeunda 
forent. Nolo ego qvidem ab ullo homine cogi, dixit Kjartanus , qvamdiu 
erecto corpore standi ac arma gestandi robur mihi superest • et sane mise- 
rum judico,si qvemadmodum agnus ex agniU^aut vulpes e decipula caperer. 
Illam sane condiiionem meliorem arbitror, si qvidem moriendum est, aliqvid 
aniea perpetrare, cuiusfama longa post memorid retineatur. Bollius di- 
xii : qvidtibi tunc faciendum rere? Hocego nullus ccelabo, dixit Kjartanus, 
regem in domo comburendum censeo. Haud ego hoc pusillanimis consilium 
judico', verum tamen, qvantum ego proevideo , hoc sane haud erit perpe- 
traiumi magna enim regis fortujia, illiqve fatumbenignum est, frrna qvo- 
qve ei cusiodia et noctu et interdiu. Kjartanus plerisqve audaciam deesse, 
eiiamsi praistantes essent viri, contendit. Bollius incerlum esse dixit, qvi 
maxime audacioe defecius insimulandus esset. Multi vero inutiles istos 
esse sermones contendebant. Qvod ubi exploratoribus regiis compertum 
est, ad regem illi redibant , istosqve omnes docuere semiones. Proxima 

Ya 



17-2 

inn eplir vill koniingr ping Iiafa; er nii til-stefnt ollum islendskum monu- 
um, ok er f>ingit var sett, pa sldd konungr upp, ok packadi monnum 
£>angat-kvamu , jDeim er hans vinir Yildu vera, ok Yid trii hofdu tekit; 
liann heimti til tals Yid sik Islendinga. Koniingr spyrr ef f>eir vildi skirn 
taka? peir raema pat litt. Konungr segir, at peir mundi pann kost velia 
ser til handa, er peim gegndi verr; eda hverium ydrum pdtti pat rad- 
ligast at brenna mik inni? pa. segir Kiarlan: pat munu per sella, at sa 
muni ei einurd til hafa vid at gauga, er pat hefir maelt; en her matlu 
pann sia. Sia ma ek f>ik segir konungr, ok ei sma-radan; en ei nnm 
per pess audit verda at standa yfir hofud-svdrdum minum, ok aerna hefir 
pu sdk til pess, pdttu. heiladist ei vid ileiri konunga inni at brenna, fyrir 
pa. sdk, er per vaeri et betra kennt; en fyrir pat er ek vissa ei hvart 
hugr fylgdi mali pinu , en dreingiliga vidgcngit, pa skal pik ei af lifi 
taka fyrir pa sdk; kann ok vera at pii haldir pvi betr truna, sem pu 
mselir meirr imdti henni, enn adrir; kann ek ok pat at skilia, at pat 
mun skips-hofnum skipta, at pann dag munu peir vid trii taka, er pu. loetr 
onaudigr skirast ; pyki mer ok a p\i likendi, at iraendr ydrir ok vinir 
munu midk a pat lilyda, hvat per talit fyrir peim, er per komit lit til 
Islands; er pat ok naerr rainu hugbodi, at pii, Kiartan ! hafir betra sid, 
er pti siglir af Noregi , enn pa er pii komt hegat. Farit nii i fridi ok 
gridum, hvert er per vilit af pessum fundi, skal ei pynda ydr til kristni 
at sinni; pviat Gud maelir sva, at hann vill at engi komi naudigr til 
hans. Var gddr rdmr gerr at mali koniings, ok p6 mest af kristnum 
monnum; en heidnir menn matu *) vid Kiartan, at Jiann skyldi svara sem 
han vildi. pa maelti Kiarlan: packa vilium vdr ydr, koniingr! er per geJit 
oss gddan frid, ok panneg mallu oss mest teygia at taka vid triinni, at 
gcfa oss upp sldr-sakir, en moelil lil alls i blidu, par sem per haQt penn- 



*) Alii: "jiktUu. 



>> 



173 



die rex conventu indicato islandos omne, homin,* 

anuc, esse V elle nt , re l igi „ acciperenU Tum j^^ ' **> "« 

roga.it rex: m laptizari ^ £ J"™ *<*<"*<" «* * .«tfM. 

jjunau. tu qvidem ita arbitrabere avn,7 ;* ~i 

P;T iU ud eonfiteria^a, Hic vero iUn^nm^lsTT^ 
teut ego cmspic . 0t ^ ZZaT ,T 

r - * £ur ;ir i;;ct;ii r w r f"* * 

*tf ***„ Bmi , ut tanio consiantius re ^ *• «i*- ^. » 

«*«*, & „»„,•„,. „ ^ m oW eidem t XZT7 qvanto ob - 

^eliigo, qvudplurium qvidem nav . um Jl 2 ; ad .f '*«' *>*m 
pjeut, qm m haud invkus oa ptlZ a tu ^ e j;.2 r t:T ne Z "^ 

qoocl V os i n Islandiam rednce, illis „,w • . "'" gm <* sti ™nt, 

"'•eauces utis pt aadicatun sitls. H oc „,•/„• r . 

^ crnciaoimini ad cnristianismnm ££% * ^ *» * *- 
«* «<™«* m „«. „«■ ^ £, -^, ' » ' /"« emmDens affirmat 

k»., in P ri, ni s tamen a cHriJni, ZJlT T *** "^" 
- «/. r^o^ ^ ipsi P laci tum £rl T^ amm r ° gabant 

^ ihabemu s, re:;! a V o dno L ded is t fZa m f;r?"T B *-. G '^""' 

«BHua clementer r,„, , , *"*"""* erunmnm ve niam das & ad 

Z pe,wadere * tudes > wwr *i »**» **. 3 ^ 2 



174 



ann dag alt rad «rt i bendi, e' *. vi.it; ok pat ««U ek mer, at taka 
Z at ein. vid trd i Noregi, at ek meta Hti.s pdr e„„ «M. ve, , e 
Si «U lsia„d, Pi svarar kouuugr ok hrosti at: p.t S er a yfi,- U 
Kiartaus, at ha„„ Pyki.t eiga meira tra„ S t u„d,r W smu ok vapuum 
h eldr cnn par S em er P drr ok Odi„„. Sidau var sht.d p,„g,nu M.rg« 
neiur emi v r naudaa peim Kiartam til 

me„» eggiudu koudng, er S tu„d var i „»lh, M naudg P 
t ruari„„ar ok potti uradligt at hafa sva marga he,d„a -- - 
Ko„u„gr .varadi reiduliga, kvadst pat hyggia U marg.r mu„d P r 
S er ei mu„du peir jafu-hatta-gddir sem Kiarta„ edr sve t ha , 
ok ska, s„ k ra ma„„a .eiugi hida. Ko„u„gr hetr mart ny *Mtf 
pa„„ vetr; h*t hann lirkiu gera ok auka nuok kaupstad,„„, » 

v gil t jd.um. P a m.lti Kiartan, at peir mund, ganga .*£JJ 

Ilio at beir nnetti sia atferdi S idar pess, er kri S ,„,r me„„ hofdu, 
kirtau, at pe,r nnett ^^ Geingr 

tdku luargir und,r ok sogdu pe,r vera 

Kiartan nu med sina S veit ok Bolli , par er ok Hallfredr i for ok m 

ra a a I S .e„dingun, Konuugr ta.a,.i tru fyrir ,„e„„um h.d, .a„g 

1 ok S „ia.t ok gerdu krist„ir menn g6da„ ro.n a, ha„s maJW « « 
ere„d, ok .n.alt, g miku hverneg 

peir Kiar,a„ vor„ gengmr i Jj**^ de<u*) er kris.nir menn kal.a 
beim hefdi alilist ko„„ngm„ nu (a pe SS um de„, ; 

»Lt e„„i „,e S tu hdtid; pviat konuugr sagdi sva ., ver nr um h y^ 
at si „ofdi„gi hafi i „6tt hori„„ verit er versnn.ua «*- 
oprum entir bvi\ sem konungr bydr oss. Kiartan se & ir 
fJTkolngiL 'e, fyrsta sinn, er ek su %££££** J* 

er ek hefi ha nn . n raS1 . ski p,i, at ver truum pann 

u hann, ok oll «th ek o» par v,d gg ^^ ^^ 

vera sa„„a„ Gud, sem ko„u„gr hydr, ok iyur e, „ 

nu tidara tfl vera, at ek taka vid ,ru„„i enn mer e at ' - ^ r dit 
„., eina dve.r, er ek geiug nu ei pegar 4 ko„u„ Um , ^er fra ^ 

er dags, pat nd mnn konungr yfir hordum vera e„ sa Ja r ^ ^ 

er v,r S vei,ungar Utum dfa. t«J* J^* ^ ^ ^,,,,, 
Kiartan einn rada beirra mdli. Umroeclu penra 



*J Uncinis inclusa addunt alu. 






175 

nes nostrce res in tua potestate sitas sunt. lcl qvidem verum, qvod hac 

lege ego in Norvagia religionem accipiam, ut proxima hyeme, qvam inls- 

landia degero , Thorum parvi existimem. Tum rex subridens respondit: 

Jloc in Kjartani qvidem vultu conspicuum : qvod majorem in robore ac 

armis reponit Jiduciam , qvam in Thoro aut Odino. Hic finis conventui. 

Aliqvanto tempore post multi regem hortabantur : ut Kjartanum illius- 

qve socios ad religionem accipiendam cogeret, haud enim tolerandam 

putabant tot paganorum viciniam. Rex iracunde respondit: se qvidem 

arbitrari , multos esse christianos , qvibus haud essent mores ila incul- 

pati, ut Kjartano atqve illius sociis. Eqvidem, inqvit , tales viri diu 

exspectandi sunt. llla hyeme rex multa utilia opera perjicienda curavit ; 

uti templum wdificandum , multumqve ernporium ampliandum. Id qvi- 

dem templum Julensi festo perfectwn. Tum Kjartanus suis dixit: adeo 

prope ad templum illos accessuros , ut chrisiiani ritus rationem intueri 

qvirent. Hoc multi probare, multoqve illudfore oblectamento affirmare. 

Jtaqve Kjartanus ac Bollius cum ipsorum comitatu, seqvente etiamHall- 

fredo multisqve aliis Islandis , templum adiere. Rex de religione multa 

ac diserta fecit verba; chrisliani ULius orationem multum collaudavere. 

Kjartano ac sociis, cum in sua cubicula rediissent, multi de eo sermones, 

qvomodo regis aspectus visus sit, ea die, qvos christianis summo eorum 

festo proxima sit. Nos enim, dixere, regem audivimus affirmantem, illum 

principem hac nocte esse natum, qvi nobis colendus sit, si regi erimus dicto 

audientes. Kjartanus dixit : ita mihi visusrex prima qvidem vice, qvando 

illum aspexi , ut statim intelligerem iilum proestantissimum virum esse 8c 

postea semper talis visus est , qvando ego illum in conventibus conspexe- 

rim, hodie tamen aspectu pulcherrimus mihi visus est, & Jioc profecto 

maxime nostrarum rerum interesse arbitror, ut illum, qvem rex praedicat, 

verum esse Deum credamus, nec ullo pacto jam rex vehementius desiderare 

potest, uti ego religionem accipiam, qvam ego baptizari desidero, jam- 

qve hoc mihi solum obstat, qvominus illico regem conveniam, qvod jam ad- 

vesperascit , regem jam ideo accumbere autumo, magna autem absume- 

turaieTpdrs, qvando nos omnes socii bapiizabimur. Bollius hosc lajius 



176 

fyrri spurt enn bordinn vaeri i brottu; £>viat hann dtfi trunat*) i hvers 
peirra herbergi enna heidnu manna. Konungrinn verdr allgladr vid fcetta 
ok maelti: sannat hefir Kiartan ordskvidinn: at hatidir eru til heilla bezt- 
ar; ok £>egar urn raorgininn snimma, er konungr geck til kirkiu, inaetti 
Kiartan honum a straetinu raed mikilli sveit manna. Kiartan kvaddi 
koniing med mikilli blidu ok kvadst eiga skyld erendi vid hann. Kon- 
ungr tdk vel kvediu hans, ok kvadst hafa spurt af et lidsasta utn lians 
erendi ok mun £>er Jpetta mal audsdtt. Kiartan bad £>a ecki dvala vid at 
leita at valninu ok kvad £>d mikils mundu vid Jmrfa. Konungr segir ok 
brosti vid: ja, Kiartan! segir hann, ei mundi ockr her um hardfaeri skilia 
pdtlu vasrir nockuru kaupdyrri. Sidan voru £>eir Kiartan ok Bolli skirdir 
ok 611 skips-hofn tpeirra ok fioldi annarra manna; f>etta var annan dag 
jola fyrir tidir. Sidan baud konungr Kiartani i jdlabod sitt ok sva Bolla 
fraenda hans. pat er sogn flestra manna at Kiarlan hafi £>ann dag giorst 
handgenginn Olafi konungi, er hann var faerdr ur hvita-vodum ok peir 
Bolli badir. Hallfredr var ei skirdr pann dag, pviat hann skildi £>at til, 
at konungr sialfr skyldi halda honum undir skirn. Koniingr lagdi £>at 
til annan dag eptir. Kiartan ok Bolli voru med Olafi konungi pat er 
eptir var vetrarins. Konungr mat Kiartan um-framm alla menn fyrir 
sakir aettar sinnar ok atgervi, ok er £>at alsagt, at Kiartan vseri par sva 
vinsoell, at hann atti ser engan ofundar-mann innan hirdar; var put ok 
allra manna mal at engi hefdi slikr madr komit af Islandi sem Kiartan. 
Bolli var ok enn vaskasti madr ok metinn vel af godum monnura. Lidr mi 
vetr sia, ok er varar buast **) menn ***) ferda sinna, sva hverr sem aetladi. 

CAP. 41. 

l\alfr Asgeirsson gengr til fundar vid Kiartan ok spyrr hvat hann 
aetladi rada sinna um sumarit? Kiartan svarar: pat aetladi ek helzt at vid 
*J AUi: "trunadar-uiann." **J Nonnulli: "annast." ***J AUi adduni: "til." 



audiit-, soliqve Kjariano totius caussce arbitrium deferebat. Regi prius 
nuntiatum est Kjartani illiusqve sociorum colloqvium, qvam mensce remo- 
■vereniur. In omnium enim paganorum cubiculis illi era.t aliqvis fidus de 
suis. Ad hoec rex valde lceius : proverbium, inqvit, fe st a e s s e m a x im e 
fa ust a, Kjartanus verum esse confirmavit. Proxima dutem die statim cum 
rex templum adiret , Kjartanus illi in vico obviam factus, cum multo 
comitatu. Kjartanus regem admodum amice saluiavit , dicens sibi cum 
illo esse magni momenti negotia. Jlex salutantem bene excepit seque de 
illius negotiis satis jam scire ajfirmavit f eumqve Iianc rem facile impe— 
traturum. Kjartanus tum rogavit, ne morarentur aqvam qvcerere , 
multa qvidem opus fore dicens. Rex tum subridens dixit : Profecto 9 
Kjartane! haud ob hujus defecium infecta re discederemus etiamsi ali- 
qvanto majora postulares. Inde Kjartanus ac Bollius bapiizati , illo- 
rumqve omnes navales socii, multiqve alii homines. Hoc secundo die 
festi Julensis ante sacra factum est. Postea rex Kjartanum ad julense 
convivium invitavit , simulqve sobrinu/n illius JJollium. Pleriqve memo— 
rant Kjartanum ea die, qva togam candidam exuit , Bolliumqve simul 
regis Olavi ministerio addictos fuisse, IJallfredus ea die haud bap-~ 
tizatus estj sibi enim cum rege depactus fuit , ut ipse rex illum 
suscip er et , qvod qvidem rex seqventi die illi prcestitit. Reliqva hye- 
me Kjartanus ac Bollius apud regem commorati. Rex Kjartanum prce 
vjnnibus aliis hominibus propter genus ac proestantiam magui cestima* 
vit ; 8t omnes qvidem perhibeut: Kjartanuin ibi adeo ainicitia fuisse fe- 
liceniy ut nulli aulicoruiii fuerit invisus. Et in hoc qvidem omnes con- 
sentiebant, nullum tale?n, qvalem Kjartanum , ex Islandia advenisse. 
Etiam Bollius in illustrissimis halitus est viris 8c ab omnibus bonis 
magni cestimaius. Jam hcec prceterlapsa hyems , &, appropinqvante 
vere qvilibet ut constituerat se ad iter parqvil. 

CAP. LXL 

J\.alvus Asgeiris fdius convenit Kjarianum rogans qvid in 
eam cestaiem esset capturus consiiii. Kjartanus respondit : id mihi 

Z 



178 

mundim halda skipi ockru til Einglands, pviat pangat er nii gdd kaup- 
stefna kristnum mdnnum; en po vil ek finna koniing adr enn ek radi 
petta til stadar, pviat hann tdk Iitt a um ferd mina, f>a er ockr vard um 
rsedt a vari. Sidan geck Kalfr a brott, en Kiartan til mals vid koniing 
ok fagnar honum vel ; komingr tdk honum med blidu ok spurdi 
hvat i tali hefdi verit med pe)|m felugum? Kiartan segir, hvat peir hefdi 
helzt aetlat; en kvad f>6 pat sitt erendi til konungs at bidia ser orlofs um 
sina ferd. Konungr segir: pann kost mun ek per gera a pyi Kiartan, at 
£>u farir til Islands ut 1 sumar ok bridtir menn til kristni par annathvart 
med slyrk eda radum; en ef per pykir su for torsdttlig, pa vil ek fyrir 
engan mun lata hendr af per; pviat ek virdi, at per se betr hendt at 
piona tignum mdnnum heldr enn gerast her at kaupmanni. Kiartan kaus 
heldr at vera med konungi , en fara til Islands ok boda peim triina; 
kvadst ei deila vilia ofr-kappi vid freendr sina; er pat ok likara um fodur 
minn ok adra hofdingia pa sem fraendr minir eru nanir, at peir se ei at 
strangari i at gera pinn vilia, at ek se i ydru valdi i gddum kostum. 
Konungr segir: pelta er keyrit liyggiliga ok mikilmannliga. Konungr gui 
Kiartani dll klaedi nyskorin af skarlati; sdmdu hdnum pau, pviat pat sdgdu 
menn, at peir hafi jam-miklir menn verit, pa er peir gengu undir mal, 
Olafr konungr ok Kiartan. Olafr konungr sendi til Islands hird-prest 
sinn er pdngbrandr hct, hann kom skipi sinu 1 Alftafidrd ok var med 
Sidu-Halli um vetrinn al pvatt-a ok bodadi mdnnum tni, baedi med blid- 
um ordum ok hdrdum refsingum. pangbrandr va II menn pa er mest 
maeltu i mdti. Hallr tdk trii um varit ok var skirdr pvatt-daginn fyrir 
paska ok dil hidn hans, ok pa let Gizor hviti skirast ok Hialti Skeggia 
son ok margir adrir hdfdingiar; en p6 voru peir miklu fleiri er i mdli 
maeltu, ok gerdist pA trautt lihaett med heidntim mdnnum ok kristnutn; 



179 

jjotissimum proposueram, ut ad Britanniam navigaremus; ibi enim 
christianis mercatoribus bonum est hospitium , tamen, anteqvam hoc 
ratum constituam , regem conveniam; ille enim meam peregrinationem 
parum probavit, qvanclo nobis hoc vere de illa fuit colloqvium. Kalvo 
discedenie Kjartanus regem adiit eum comiter salutans. Rex illum 
lcetus excipiens rogavit, qvale illi cwn sociis fuerit colloqvium. Kjarta— 
nus proposilum cjvidem elocutus mbi iamen clixit jam id cum rege esse ne- 
gotii, ut veniam peregrinandi ab eo peteret. Rex clixit : hac qvidem 
lege ego tibi Kjartane peregrinari permitiam, ut hac cestate ad Islcui- 
diamtejidas, ibique hojJiines acl Chrislianisjnum perducas, sive vi, sive 
consilio. Hoc autejji iter , si tibi videtur d/J/icilius , Jiullo pacto te di- 
jjiittere cojistitui ; namque existinio jjielius tibi convejiire apucl priji- 
cipes degere , cjvcuji mercaturcuji exercere. Kjartanus potius sibi puta- 
vit eligendwn apud regejji commorari, cjvujji aclire Islandicuji acl religio- 
nejn prcediccuidajji: nolle ejwn se cujji propijiqvis suis vi contejidere dixit. 
Et hoc qvidem , inqvit , de patre ceterisqve prijicipibus, qvibus projjin- 
cjvi jjiei conjiuicti sunt, verisiniitius , qvocl ob id haucl jjiagis tuce vohui— 
taii tergiversejitur , si ego in tua fuero jjotestate , bono utejis hosjjitio. 
Ilex resjjondit : tu cjvidejn elegisti, uti prudeiitejJi atqve magnum decuit 
virum. Tum rex Kjartano omnia vestimenta, e cocco nuper confecta, 
donavit', illa qvidem ei bene convenere, memoratum enim est regis 
Olavi atcjve Kjariani ectndem fuisse staturam , cjvando utriusqve men- 
sura exjjlorata fuerit. Rex Olavus misit ad Islaudiam sacerdoiem 
suum aulicum, Thangbrandum nomine; ille pervenit acl Alftafwrclum , 
& Thvottace apud Siduhallwn per hyemem commorabatur , religionem- 
cjve jyrcedicavity et lenitate verborum & severitate poence. Thangbran- 
dus duos homines inierfecit , qvi maxime religioni obstabant. Hallus 
vero religionem amplexus , die Saturni ante feslum paschatos cum omni 
famulitio bajjtizatus est. Tum qvocjve Gissurus Hviius (Albus) ac Ilial- 
iius, SJceggi flius , multiqve alii jjrincipes baptizati', multo iamen plu- 
res religionem tergiversati ; iwnqve scepe inter christianos atqve jutga- 
nos exortce contentiones; & cjvidem princijjes cle eo inter se consulta— 

Z ^ 



180 

gerdu hofdingiar rad sitt, at peir mnndu drepa pangbrand ok pA menn 
er hSnum vildu veita forstodu. Fyrir pessum ofridi stock pangbrandr 
til Noregs ok kom a fund Olafs konrings ok sagdi honum hvat til tidenda 
hafdi borit 1 sinni ferd, ok kvadst £>at hyggia, at ei mundi kristni vid- 
gangast a* Islandi. Konungr verdr pessu reidr miok ok kvadst £at eetla 
at margir Islendingar mundi kenna a sinum hlut, nema Jpeir ridi sialfir a 
vit sin. pat saina surnar vard Hialti Skeggia-son sekr a pingi um godga; 
Rundlfr Ulfsson sdtti hann, er bid i Dal undir Eya-fiSlIum, enn mesti 
hbfdingi. pat sumar fdr Gizorr utan ok Hialti med IrSnum, taka Noreg 
ok fara pegar a fund Olafs koniings. Koniingr tekr peim vel ok kvad 
pa hafa vel ur radit ok baud peim med ser at vera, ok £>at piggia peir. 
pa hafdi Svertingr son Rundlfs rir Dal verit i Noregi um vetrinn ok 
setladi til Islands um sumarit, flaut pa skip hans fyrir bryggium albiiit, 
ok beid byriar. Komingr bannadi honum brolt-ferd; kvad engi skip 
skyldu ganga til Islands pat sumar. Svertingr geck a komings fund ok 
ilutti mal sitt , bad ser orlofs ok kvad ser miklu nrali skipfa at peir haeri 
ei farminn af skipinu. Koniingr maelti ok var pa. reidr: vel er at £>ar se 
son blot-mannsins, er hSnum pykir verra; ok for Svertingr hvergij var 
pennan vetr alt tidenda-laust. Um sumarit eptir sendi konungr pa Giz- 
orr hvita ok Hialta Skeggia-son til Islands at boda trri enn af nyu, en 
hann tok IIII menn at grsluin eptir: Kiarfan Olafs-son, Halddr, son 
Gudmundar ens rika, ok Kolbein son pdrdar Freys-goda ok Sverting, 
son Runolfs ur Dal ; pa rsedst ok Bolli til farar med peim Gizori ok 
Hialta. Sidan geingr hann at hitta Kiartan frsenda sinn ok maslti: nii 
em ek biiimr til ferdar ok munda ek bida pin enn nsersta vetr ef at 
snmri vasri lausligra um p>ina ferd enn mi; en ver f>ykiumst hilt skilia, 
at konungr vill fyrir engan mun pik lausan hita ; en hofurn pat f} r rir 



181 

vere, ut Thanghrandum atqye eos , qvi illi ferrent auxilium, interfice- 
rent. Propter hunc tumultum Thangbrandus aufugit ad Norvagicun, 
Olavumqve regem conveniens docuit , qvid in itlius itinere gesium esset , 
et se quidem vereri ajfirtnavit , ut christianismi promulgatio faci/e in 
Islandia processura foret. Rex ad hoec gravi ira succensus multos 
Islandos , iniqviorem suam sortem sensuros , se reri affinnavit , nisi 
sibi faciliores occurrerent. Eaclem cestate Hjaltius, Skeggi filius, in 
comitiis publicis propter impia de diis carmina*) exilii damnatus , 
Runolfo, Ulfi filio , qvi Dali.sub montibus , qvce Eyafjdll dicuntur , 
habitabat, atqve in principibus erat maximis , eum accusante. Ea 
osstate Gissurus et Iljaltius peregre profecti ad Norvagicun appule- 
re, Olavumqve regem siatim convenere. Rex illos amice excipiens 
laudavit eorum conalus 8t apud se morari jubebat , qvod qvidem illi 
haud aspernabantur. Svertingus, Runolfi Dalensis filius, in Norva- 
gia per illam hyemem conunoratus , osstate ad Islandiam redire con- 
stiiuerat , iumqve parata navis ad ponticulos secundum venium exspec- 
iabat. Rex illum proficisci prdhibuii, negavitqve ullam navim ea 
cestate ad Islandiam perveniurcun. Svertingus regem adiens suam illi 
causam exposuit veniamqve petiit peregrinandi , sua hoc magni in- 
teresse, ne onus e navi rursus auferretur, confirmans. Rex valde qvidem 
slomachabatur : bene, inqvii, est qvod idoloIairaefiUus ibimaneat, ubi illi 
minus placet. Nec Svertingus usqvam profectus est. Hac hyeme iiihil uovi 
gestutn. Proxima asstate rex Gissurum Album ac Hjaltium, Skeggi 
filiuin, misit ad Islandiam ad religionem de novo prosdicandam ; qva- 
luor tamen viros obsides retinuit : Kjartanum Olavi filium , Haldo- 
rum , filium Gudmundi Riki (Divitis) , Kolbeinum, filiuni Thordi Freis- 
godi Sc Sveriingum, filiitm Runolfi Dalensis. Tumqve Bollius simul 
cum Gissuro ac Hjallio ad iter paratus sobrinum suum Kjartanum con- 
venit , ita eum allocutus : jarn ego omnino itineri paratus ; te sane per 
seqventem hyemem exspeclarem, si tum tibi expeditius foret iter qvam 
nunc est; nos autem illud intelligere videmur , regem te nullo pacto 

*J Cfr. Krislnisaga, ubi /toc impium Hialtii carmen nerpatur Cap. IX coll. Niala cap. CIII% 



182 



satt, at £>u munir falt £>at, er a Islandi er til skemtunar, pa er £>u sitr 
a tali vid Ingibidrgu konungs systur; hiin var pd med Iiird Olafs kon- 
lings ok peirra kvenna fridust, er £>a voru i Iandi. Kiartan segir: haf 
ccki slikt vid; en bera skaltu fraendum varum kvediu mina ok sva vinum. 

CAP. 42. 

jtLptir f>at skiliast £>eir Kiartan ok Bolli. Gizorr ok Hialti sigla 
af Norcgi ok verda vel reidfara; koma at £>ingi i Vestmanna-eyar ok fara 
til megin-Iands ; eigu f>ar stefnur ok tal vid frsendr sina. Sidan fara peir 
til alpingis ok loldu tru f^rir monnum bsedi langt erendi ok snialf, ok 
tdku pa allir menn tni a Islandi. Bolli reid i Hiardarhoit af pingi 
med Olafi fraenda sinum; tdk hann vid honum med mikilli blidu. BoIIi 
reid til Lauga at skemta ser, f>a er hann hafdi litla hrid verit heima; 
var honum par vel fagnat. Gudrun spurdi vandliga um ferdir hans ; en 
pvi ncezt at Kiartani. Bolli Ieysti of-leltliga lir p\i ollu er Gudriin spurdi; 
kvad alt tidenda-laust um ferdir sinar; en pat er kemr til Kiartans, pa 
er pat med miklum dgaetum at segia satt fra hans kosli; pviat hann er i 
hird Olafs konungs ok metinn par um-framm hvern mami; en ecki kemr 
mer at uvdrum , pd at hans hafi her i landi lillar nytiar ena nseztu vetr. 
Gudriin spyrr pa, hvart nockut heldi til pess annat enn vinatta peirra 
komings? Bolli segir hvert ordtak manna var a um vinattu peirra Kiart- 
ans ok Ingibiargar, koniings systur, ok kvad tpat nserr sinni aetlan, at 
komingr mundi heldr gipta honum fngibidrgu, enn lata hann lausan, ef 
pvi vceri at skipla. Gudrun kvad pat gdd lidendi; en pvi at eins er 
Kiartani fullbodit, ef hann fser gdda konu, ok let pa tpegar falla nidr 
talit, geck d brott ok var allraud, en adrir grunudu hvart henni peelti 
pessi tidendi sva gdd sem hiin let vel yfir. Bolli er heima i Hiardarholti 



183 

diinittere velle , & hoc qvidem perspicere, qvod m Islandia haud mullce 
tibi res oblectamento sint futurce, si qvidem nunc tibi crebra sunt cum 
lngebjorga, regis sorore , colloqvia. Tum illa ad regis Olctvi aulam 
commorabatur , earum, qvce in Norvagia essent mulierum, formosissima. 
Kjartanus dixit: noli talia loqvi, verum tamen propinqyos nostros 
afqve cnnicos meo nomine salutes. 

CAP. XLII. 

± ost hcec Kjartanus ac Bollius discesserunt. Gissurus ae 

Hjaltius e JSorvagia navigantes fausto usi itinere sub conntiorum tem- 

pus ad Vestmanna-eyas pervenere atqve inde acl continentem. Ibi con- 

ventus ac colloqvia propinqvorum freqventantes, ad publica comitia 

pervenere ac cle religione mulla ac diserta fecere verba, tumqve omnes 

mortales in Islandia religioneni accepere. Bollius e comitiis cum Olavo 

patruo Hjardarholtum prqfectus ab eo maxima cum amicitia exceptus. 

Qvum BoIIius ibi brevi jnansisset , JLaugam oblectationis gratia eqvo 

vectus 8c lcete qvidem exceptus est. Gudruna multa de illius itineri- 

bus , multa de Kjartano rogare. Bollius facile ad omnia , qvce Gudruna 

rogaret, respondere, in suis vero itineribus aliqvid memorabile gestum ne- 

gare; ad Kjartanum vero, inqvit, c/vod attinet, multa sane fausta cle 

illius conditione clici possunt ; ille enim acl Olavi regis aulam prce qvovis 

alio homine cestimatur ; verum tamen non mirabor , si proximis annis 

ille in Islandia haud multo fruetur gaudio. Gudruna tum rogavit: 

num hoc aliqva alia feret causa , qvam qvod regi adeo esset amicus? 

Bollius dixit: qvales de Kjartani atqve Jngebjorgce , regis sororis, ami- 

citia sermones jactarentur, seqve opinari ajfirmavit , regem polius illi 

Ingebjorgani elocalurum qvam ipsum dimissurum , si hcec illi ntraqve 

condiiio eligenda ojferretur. Gudruna bemu/n hunc nuntium affirma- 

vit, verum tamen negavit Kjartanum falem, qvalem mereretur uxorem 

nancisci, nisi bonam adipisceretur. Ita finiius illorum sermo. llla 

multum erubescens abiit ; alii autem dubitabant, utrum ista ncva illi 

tantum placerent , qvanfum illa eadem cotlaudavit. Boltius ect cesiate 

domi manebat Hjardarholti , per istam peregrinationem multam adep- 



184 

um sumarit ok hafdi mikinn sdma fengit £ ferd f>essari, £>6tti ollum fraen- 
dum lians ok kunningium mikils um-vert lians vaskleik. Bolli hafdi ok 
mikit fe ut Iiaft; hann kom opt til Lauga ok var a tali vid Gudrunu. 
Eitt sinn spyrr BoIIi Gudrunu, hversu hun mundi svara, ef haim baedi 
liennar? pa svarar Gudriin skidtt: ecki parftu slikt at rasda, Bolli! eng- 
um manni mun ek giptast medan ek spyrr Kiartan a lifi. Bolli segir: 
f>at hyggium ver, at pu verdir at sitia nockura vetr mann-laus, ef £>u 
skalt bida Kiartans; mundi hann ok kost hafa att at bidda mer f>ar um 
nockut erendi, ef honiim paelti £>at alliniklu mali skipta. Skiptast f>au 
nockurum ordum vid, ok pdtti sinn-veg hvaru; sidan ridr Bolli lieim. 

CAP. 43. 

iNockuru sidarr raedir Bolli vid Olaf fraenda sinn ok maelli: a 

£>a leid er, fraendi! komit, at mer vaeri a pvi hugr at stadfesta rad mitt 

ok kvangast; pykiumst ek nu vera fullkominn at proska ; vilda ek lil 

hafa pessa mals pitt orda-fullting ok framkvaemd; pviat £>eir eru her flest- 

ir menn, at mikils munu virda pin ord. Olafr segir: f>aer eru flestar 

konur at ver munum kalla, at peitn >se fullbodit par er pu ert; muntu ok 

ei hafa £>etta fyrr upp-kvedit, enn £>u munt hafa statl fyrir per livar 

nidr skal koma. Bolli segir: ecki mun ek mer ur sveit a brott bidia 

konu, medan sva nalaegir eru godir rada-kostir; ek vil bidia Gudrunar 

Osvifurs ddttur, hrin er nu fraegst kvenna. OJafr segir: £>ar er £>at mal 

at ek vil engan hlut at eiga; er per, Bolli.' £>at i engan stad dkunnara 

enn mer, hvert ordtak a var med f>eim Kiartani ok Gudrrinuj en ef per 

fcykir petta allmiklu mali skipta, f>a mun ek leggia engan meinleika til, 

ef f>etta semst med ydr; eda hefir pri petta mal nockut raedt vid Gudrrinu? 

Bolli kvadst liafa a-vikit um sinn-sakir ok kvad Jiana hafa ecki miok 

a-tekitj vaenti ek £>d at Osvifr muni meslu um rada petta mal. Oiafr 



18 



<* 



tus gloriam , omnes enim propinqvi ac cognati illius virtutem magni 
cestimavere. Bollius qvoqve rnultas secum opes advexerat. Laugas 
multum adiit, multum cum Gudruna locutus. Aliqvcuido Bollius roga- 
vit Gudrunam, qvale datura foret responsum, si ipse illam sibi peteret 
uxorem. OJfensa aliqvantum Gudruna respondit : haud tibi de tali re 
loqvendum erit, Bolli! nulli enim ego nubam viro, durn Kjartanum in 
vivis esse comperiam. Bollius dixit : Sane aliqvot hyemes orba eris ma- 
rito, ita nbs saltem arbitramur, siKjartanum expectcibis, Sc sane mihi ali- 
qvem hac de re nuntium delegasset , si hoc permagni interesse existi— 
maret; ita aliqvot verbis ultro citroqve jactatis dissensere. Bollius 
inde domum eqvitavit. 

CAP. XLIII. 

JTaullo post Bollius patruum Olavum sic allocutus : ita res 

est j mi patrue! vitce genus stabilire uxoremqve ducere svadet animus^ 

jam enim virilem ingressus cetatem mihi videor., 8c ut tu hanc ad rem 

opererisScverbis me adjuves multum desidero; pleriqve enim, qvi hic ad- 

sint f tua dicta magni existimabunt. Olavus dixit : plerasqve mulieres 

tali qvidem marito , qvalis tu es, contentas esse debere judicamus • teqve 

remur ista haud prius elocutum , qvam cerium libi sit , qvem adire velis 

locum. Bollius dixit : haud e tribu egredi ad uxorem petendam constiiui, 

dum mihi tam propinqva sit egregia conditio; Gudrunam Osvivi filiam 

mihi pelere uxorem lubet , illa jam mulierum illuslrissima. Olavus dixit: 

hoec qvidem talis est res, ut ego ejusdem nullam jjartem amplecti velim> 

haud enim te } Bolli! inagis qvamme latet , qvid inter Kjartanum atqve 

Gudrunam pactum sit; si vero hcec res magni tibi referre videtur , nolo 

tibi perhibere negoiia, si hoc inier te atqve Gudrunam conveuiet. Psum 

qvid autem hac de re cum Gudruna locutus es? Bollius dixit , se qvi- 

dem aliqva vice huius rei meniionem fecisse , illci rem haud multum 

probante. Tamen , inqvit , Osvivi inhis maxunum valere autoritatem 

spero. Olavus hanc rem ita traciandi, uti ipsi placeret , liberum ei 

A a 



186 

kvad hann med mundu fara sem honum likadi. Ei miklu sidarr ridr 
Bolli heiman ok med honum synir Olafs Haldorr ok Steinpdrr; voru 
i^eir XII saman, peir rida til Lauga ; Osvifr fagnar peim vel ok synir 
hans. Bolli kvaddi Osvif til mals vid sik ok liefr upp bonord sitt ok 
bad Gudninar ddttur hans; en Osvifr svarar d pa leid: sva er sem f>ii 
veizt, Bolli! at Gudnin er eckia ok a hiin sialf svor fyrir ser; en fysa 
mun ek pessa. Geingr nu Osvifr til fundar vid Gudninu, ok segir heimi, 
at par er kominn Bolli porleiks son ok bidr pin; attu nu svor pessa 
mals; mun ek her-um skiott birta minn vilia, at Bolla mun ei fra-hnekt, 
ef ek skalrada. Gudrun svarar: skidt-lilid gerir pu petta mal ok neddi 
Bolli eitt-sinn fretta mal fyrir mer, ok veik ek heldr af, ok pat sama er 
mer enn i hug. pa segirOsvifr: \>& munu margir menn maela at petta se 
meirr af ofsa nuelt enn mikilli fyrirhyggiu, ef pu neitar slikum manni sem 
Bolli er; en medan ek er uppi, £a skal ek hafa forsia fyrir ydr bornum 
minum um p£ luti , er ek kann giorr at sia enn per; ok er Osvifr tok 
petia sva pvert, pd fyrir-tdk Gudriin ei fyrir sina hond, ok var pd en 
tregazta i ollu. Osvifurs synir fysa pessa miok, Pykir sva mikil slaegia 
til msegda vid Bolla; ok hvart sem at pessum malum var selit leingr edr 
skemr , pd redst pat af, at par fdru festar framm ok kvedit a brullaups- 
stefnumn vetr-natta skeid. Sidan ridr Bolli heim i Hiardarholt ok segir 
Olafi pessa rada-stofnun. Hann iaetr ser fatt um finnast. Er Bolli heima 
par til er hann skal bodit saekia. Bolli baud Olafi fraenda sinum, en 
Olafr var pess ecki flidlr ok for p6 at baen Bolla. Veizla var virdnlig 
at Laugum. Bolli var par eptir um vetrinn. Ecki var mart i samforum 
peirra Bolla af Gudrimar hendi. En er sumar kom, pd gengu skip landa 
i milii; pd spurdust pau tidendi til Noregs af fslandi, at pat var alkristid ; 
vard Olafr komingr vid pat allgladr ok gaf leyfi ollum til fslands peira 
monnum, er hann hafdi i gislingum haft, ok fara hvert er pfeim likadi. 



187 

fecit arbilrium. Aliqvanto post Bollius eqvo vectus domo , Olavi filiis 
Haldoro ac Steinthoro comitantibus. Duodecim sijnul profecti. Illi 
Lauvas adiere. Osvivus acfilii lceti illos excepere. Bollius Osvivum ad 
colloqvium evocavit } tumqve coepit Gudrunce illius filice ambire nuptias. 
Osvivus in hunc fere modum respondit : res qvidem ita constituta est , ut 
iibi notum est } Bollil Gudrunam esse viduani&lsui qvidem juris. Verum 
tamen ego huius rei adhortator existam. Jam Osvivus Giidrunam conve- 
nitdicens: hic jam adest Bollius } Thorleihi fdius, te sibi petens uxoreni, 
& huius qvidem rei responsa tui sane arbitrii sunt ; meam illico 
aperiam voluntaiem, nam me qvidem arbitro Bollius haud feret repulsam. 
Gudruna respondit : citus est tnus hujus causce dispecius, & huius qvidem 
rei aliqvando Bollius ad me mentionem fecit } me eandem sane aliqvate- 
nus improbante Sc idem sane adkuc svadet animus. Tunc dixit Osvi- 
vus : multi sane judicabunt hcec magis dicta a superbia } qvam prudentia 
provenire f si talis vir, qvalis est Bollius, a te feret repulsam. Dum 
autem ego in vivis sum } sane debeo } vos meos liberos consilio adjuvare 
in illis qvidem rebus } qvas ego vobis melius perspiciam. Qvwnqve Osvi- 
vus hanc rem tanta tractaret severitaie Gudruna a sua qvidem parte 
haud omiiino tergiversari f maxime tamen omuia detractare y Osvivi au- 
tem filii acl hcec maxime exhortari ; et Bollii affinitas iliis adeo visa 
exoptanda } ut huic qvidem rei, sive longiore sive breviore consultatione 
peracta est } ille finis esset, ut spojisalia celebrareniur 8c ad initium 
hyemis nuptiale conviviWm constitueretur. Inde Bollius Hjardarholtum 
domum redux Olavo hanc constitutionem indicat. ls eandern haud mul- 
tum probavit. Jamqve Bollius domi manebat usqvedu/n nuptiale convi- 
vium adeundum esset. Bollius Olavum patruum ad convivium i/ivi- 
tavit } Olavo qvidem detrectante } precibus tamen Bollii cedente. Mag- 
nificum Laugis convivium. Bollius ibi per liyemem remansit. Haud 
Bollium conjugali Gudruna mutuo beavit amore. JEstate appropin- 
qvante } factus est inter terras navium commeatus 8c ex Islandia nuntius 
ad Norvagiam perlatus omnes mortales christianismum excepisse. Bex 
Olavus ad hcec lcetari } omnibusqve viris } cjvos obsidcs relinuerai ad Is- 
landiam redeundi &L qvo vcllent proficiscendi^ dare veniam. Kjartanus 

A a 2 



188 

« 

Kiartan svaradi, bviat hann var fyrir beim monnuni dllum er 1 gislingu 

hofciu verit haldnir: hafit mikia bdck! ok bann munum ver aftaka at 

vitia Islands 1 sumar. pa svarar Olafr konungr: ei munum ver bessi ord 

aptr-taka, Kiartan ! en bo maeltum ver betta ecki sidr til annarra manna 

enn til bin; bvi at ver virdnm sva, Kiartan ! at bii hafir heV setid meirr 

i vingan enn gislingu; vilda ek at bii fystist ei lit til Islands, bo at bu 

eigir gofga froendr; bvi at kost muntii eiga at taka bann rada-kost i 

Noregij er engi mun slikr a Islandi. pa svarar Kiartan: varr herra 

launi ydr bann sdma, er hafit til min giort, sidan ek kom a ydvart vald; 

en bess vsentir ek, at ber munut ei sidr gefa mer orlof enn f>eim ddrum, 

er ber hafit her haldit um hrid. Konungr kvad sva vera skyldu ; en 

se^ir ser torfeingan slikan mann dtiginn sem Kiartan var. pann vetr 

hafdi Kalfr Asgeirs-son verit i Noregi , ok hafdi adr um haustid komit 

vestan af Einglandi med skip beirra Kiartans ok kaupeyri; ok er Kiartau 

hafdi feingit orlofit til Islands-ferdar, halda beir Kalfr. a btinadi sinum, 

ok er skipit var albiiit, ba geingr Kiartan a fund Ingibiargar koniings 

systur. Hiin fagnadi hdnum vel ok gefr riim at sitia hia ser ok taka bau 

tal saman; segir Kiartan ba. Ingibidrgu, at hann hefir biiit ferd sina til 

Islands* pa svarar hun: meirr aetlum ver, Kiartan! at bii hafir gidrt 

f>etta vid einrsedi bitt, enn menn hafi bik bessa eggiat, at fara i brott af 

Noregi ok til Islands; en fatt vard beim at ordum badan i fra; i bessu 

bili tekr Ingibidrg til midd-drecku, er stendr hia henni, hun tekr bar 

lir motr hvitan gull-vofinn ok gefr Kiariani, ok kvad Gudninu Osvifurs 

ddltur haulzti gott at vcfia hdnum at hdfdi ser, ok muntu henni gefa 

motrinn at beckiar-gidf; vil ek at baer Islendfnga konr siai bat, at sii 

kona er ei braela- aettar , cr bu hefir tal iitt vid i Noregi; bar var gud- 

vefiar poki nm utan ; var bat enn agaetazti gripr. Hvergi mun ek leida 

bik, sagdi Ingibidrg, far nu vel ok heill ! Eptir bat stendr Kiartan upp ok 



189 

respondit, ille enim olsidum habitus princeps: multas tibi ago gratias! nos 
qvidem hac cestate Islandiam visitandi datam eligemus optionem. Tunc 
dixitOlavus rex: haud sane nostra hcec dicta irrita faciamus , Kjartane! 
Etiamsi haud minus aliorum qvam tua causa prolata sunt. Nam nos ita 
judicamus,Kjartane!te magis ut amicum qvam ut obsidem apud nos commo- 
ratum. Sane vellem utlslandiam nolles revisere, qvanqvcun ibi nobile tibi 
genus;na?n talem sane inNorvagia amplecti posses conditionem } qvalis nul- 
la tibi in Islandia offeretur. Kjartanus iunc dixit : summum numen tibi 
remuneretur illum, qvo me affecisti, honorem, postqvam in tuam perveni 
potestatem, verum tamen exspeclo , te mihi, haud minus qvam cceteris 
qvos retinuisti per aliqvod tempus, obsidibus,proficiscendi daiurum veniam. 
Rex se qvidem daturum affrmavit, verum tamen se haud facile talem vi- 
rum, qvi in principum numeronon sit, qvalemKjartanum } inventurum. Ea 
hyeme Kalvus Asgeiris filius in Norvagia fuerat commoratus Sc proximo 
ante autumno ab occidente e Britannia navem , qvam cum Kjartano simul 
possedit, adduxerat cum multis mercibus. QvumqveKjartanus ac socii ad 
Islandiam redeundi veniam impetrassent, illi cum Kalfo se ad iter para- 
vere, naviqye omnino parata, Kjartanus Ingebiorgam, regis sororem, 
adiit. Illa lceta eum excipiens sedem juxla se illi obtulit. Inde or- 
tum inter eos colloqvium , tumqve Kjartanus Ingebidrgce memorat , suum 
iter adlslandiam paraium jam esse. Tunc illa respondiute, Kjartan* ' /, 
his magis solitarium lui ipsius arbitrium, qvam aliorum hortationescss. 
secutum opinamur, si qvidemjam eNorvagia inlslandiam proficisvi paras. 
lndepauca locuti. Et eodem qvidem momento Ingebwrga phialam hydromel- 
lariam, qvce illi erat prcesio, aperuit, indeqve peplum alhum, duro distinc- 
tum, depromsit, Kjartanoqve donavit, dicens : nimium sane prctiosum 
hoc peplum est ad obtegendum Gudrunce, Osvivifilice, caput; hoc efiim 
ilh pro dono sponsalitio te donaturum opinor ; hoc velim mulieres 
conlemplari Klandas illam fceminam , qvacum iibi in Norvagia sermo 
fuerit, servilis haud fuisse generis. Peplum sacculo e iextura figurata 
confecto circumdatum erat. Pretiosissimum illucl erat gestamen. Null- 
ibi ego te comitabor, dixit Ingebiorga, jamqve iterum atqve iterum vale > 
Posiea Kjartanus surrcxit 8c Ingebiorgam osculatus est. Et id qvidem 



u 



190 

hvarf lil Ingibiargar, ok hofclu menn £>at fyrir satt at £>eim pselii pi fyrir 
at skiliast. Geingr nu Kiartan .i brott ok til konungs, sagdi konungi at 
liann er £>a buinn ferdar sinnar. Olafr konungr leiddi Kiartan til skipe 
ok floldi manns med hdnum, ok er peir komu par sem skipit flaut ok 
var pa ein br} r ggia a landi, £>a tdk konungr til orda : her er sverd, Kiartan ! 
er £m skalt piggia af mcr at skilnadi ockrum ; lattu £>er vapn petla fylgiu- 
snmt vera, pviat ek vsenti £>ess, at £m verdir ei vopnbitinn madr, ef Jm 
ber pelta sverd; pat var enn virduligsti gripr ok buit miok. Kiartan 
packar konungi med fdgrum ordum alla pi saemd ok virding, er hann 
liafdi hdnum veitt, medan hann hafdi verit i Noregi. pa maelti konuugr: 
pess vil ek bidia pik, Kiartan! at £m haldir vel truna. Eplir £>at skiliast 
£>eir koniingr ok Kiartan med miklum kaerleik; geingr £>a Kiartan rit a 
skip; konungrinn leit eptir honum ok maelti: mikit er at Kiartani kvedit 
ok kyni hans, ok mun dhaegt vera at gera vid forldgum peirra. 

CAP. 44. 

Peir Kiartan ok Kalfr sigla nu i haf; £>eim byriadi vel ok voru 
litla hrid uti, tdku Hvita i Borgarfirdi; pessi tidendi spyriast vida, ut 
kvama Kiartans; petta freltir Olafr fadir hans ok adrir fraendr hans ok 
verda fegnir midk; ridr Olafr pegar vestan ur Ddlum ok sudr lil Borg- 
arfiardar; verdr £ar mikiil fagna-fundr med peim fedgum; bydr Olafr 
Kiartani til sfn vid sva marga menn sem hann vildi. Kiartan tdk pvi 
vel, kvadst ser pi vist aetla at hafa. Ridr Olafr nii heim i Hiardar- 
holt, en Kiartan er at skipi um sumarit. Hann spyrr nu giaf-ord Gud- 
runar ok bra ser ecki vid pat; en morgum var a p\i kvidu-stadr adr. 
Gudmundr Solmundar son , magr Kiartans, ok puridr systir hans komu til 
skips. Kiartan fagnar peim vel. Asgeir aedikollr kom ok til skips at 
finna Kdlf son sinn. par var i ferd med hdnum Hrefna ddttir hans; 



191 

pro vero habitum illos non sine dolore discessisse. Kjartajius tum abiit 
regejnqve convenit , docuitqve regem, se tum ad iter omnino esse para- 
ium. Rex Olavus Kjartanum cum jjiagna hominum multitudine ad na- 
vem comitatus; qviujiqve ad ewn venirent locum , ubi navis aqvae innata- 
ret, uno ponticulo terrce adhosrente, rex qvidem ita orsus: hunc tu, Kjar- 
iane! gladiujji, nosiri discessus monumenium , accipias ; hoc iu ferrum 
assiduo gestes-, spero enim te infestis armis haud superatum fore, si 
hunc gestas ensem. Magnificentissimum illud erat cimelium , multa arie 
facium. Kjartanus multa verborum eloqvejitia pro omni illo honore ac 
gloria , qva illum ajfecerat rex , dum in Norvagiafuerit moratus , illi egit 
gratias. ,Tum dixit rex : etiam hoc te rogo, Kjartane ! religionem bene 
serves. Postea rex atqve Kjartanus mullo cum amore discesserunt. 
Jam Kjartanus conscendit navim, rex oculis ad eum cojiversis ita locutus: 
multa Kjartani prcestantia aiqve generis nobilitas , sed dijjicile erit, illius 
fatis obstare. 

CAP. LXIV. 

lvjartanus ac Kalvus jam in altum vela dedere , secundum ven- 
tum nactiac brevi usi itinere in fumenllvitaense in Borgarfiordo pervene- 
runt. Ilcec nova de Kjartani adventu late divulgata , etiam ad patrem 
Olavum aliosqve cognatos perlata , multam illis laitiiiam suscitavere. 
Olavus ab occideniali parte eDalis meridiem versus eqvo vectus ad Bor<?ar- 
fwrdum tendebat. Loztus ibi patris acflii occursus. Olavus Kjartanum 
cum tot , qvot ipsi placeret , sociis ad se invitavit. Loetus hoc Kjartanus 
accepit dicens , se illo usurum hospitio. Jam Olavus Hjardarholtum do- 
mum rediit; Kjarianus per osstaiem ad navim commorabatur. Ja/n Gud- 
runam elocatam esse comperit, neqve illa re commotus videbatur, etsi mul- 
tos antea ejus rei tenuerat nietus. Gudmundus Solmundi flius , Kjar- 
tani ajjinis , Thuridaqve illius soror , ad navem pervenere. Kjartanus 
eorum adventu laeiatus est. jlsgeirus JEdicollus ad navim qvoqve per- 
venit , ut filium Kalvimi convenirei. Hrefna, illius filia , eum comitatai 



192 

hun var en frfdazta kona. Kiartan baud purfdi systur sinni at hafa slikt 
af varningi sem Iifin vildi. Slikt it sama mcelti Kalfr vid Hrefnu. Kalfr 
lykr nii upp einni mikilli kistu ok bad £>ser £>ar til ganga. Um daginn 
gerdi a hvast vedr, ok hlidpu peir Kiartan pA ut at festa skip sitt , ok 
er £>eir hofdu lokil, ganga peir heim til biidanna. paer puridr ok Hrefna 
hafa miok borit lir kistunni 5 £>a £>rifr Hrefna upp motrinn ok rekr i sundr; 
tala pser um at f>at se en mesta gersemi ; f>a segir Hrefna, at hun vill 
falda ser vid motrinn. puridr kvad £>at radligt, ok nu gerir Hrefna sva. 
Kalfr ser petta ok let ei hafa vel tiltekist; pviat sia er einn sva lutr, at 
ver Kiartan eigum ei badir saman; ok er £>au tala petta pa kemr Kiartan 
inn i biidina; hann hnfdi heyrt tal £>eirra ok tok undir pegar ok kvad 
ecki saka. Hrefna sat pA enn med faldinum. Kiartan hyggr at henni 
vandiiga ok maelti: vel fcyki mer sama motrinn, Hrefna! segir hann, aella 
ek ok at pat se bezt fallit, at ek eiga alt saman motr ok mey. pa segir 
Hrefna: pat munu menn sella, at Jdu munir ei kvangast vilia bradendiss, 
en geta £>a konu*), er pii bidr. Kiartan sagdi at ei mundi mikit undir 
hveria hann setli, en kvedst engrar skyldu Ieingi van-bidill vera. Hrefna 
tekr nu ofan faldinn ok selr Kiartani motrinn ok hann vardveitir. Gud- 
mundr ok pau puridr budu Kiartani nordr pangat til sin til kynnis-vistar 
um vetrinn. Kiartan het ferd sinni. Kalfr Asgeirsson redst nordr med 
fodur sinum. Skipta peir Kiartan nu felagi sinu ok fdr pat alt i makendi 
ok vinskap. Kiarlan ridr ok fra skipi ok vestr i Dali; £>eir voru XII 
saman; kemr Kiartan heim i Hiardarholt, ok verda allir menn honum 
fegnir. Kiartan Isetr flytia fe sitt sunnan fra «kipi um haustid; pessir 
XII menn voru allir i Hiardarholti um vetrinn. peir Olafr ok Osvifr 
heldu enum sama hastti um heimbod: skyldu silt haust hvarir adra heim 
ssekia. Gudriin mselli nii vid Bolla: at henni pdtti hann ei hafa ser alt 



*) Alii: g«ta \>6 ]DcJrrar konuj alii; geta at lita JDti. &c. 



193 

prcestantissimaz formce mulier. Kjartanus sorori Thuridce obtulit , ut 
tajitum jtiercium, qvantum ipsi placerei, secum aujerret. Eadem Ilrefnce 
a Kalfo oblata cojidiiio. Aperid ium Kalfus magjid qvadam arcd, 
illam mulieres adire jussit. Ea die procella exorta; Kjartanus cum 
sociis egressus ad religandam tiavim. Qvod qvum perfecissent, ad taber- 
nacula domum rediere. Thurida ac Hrefna pleraqve ex arca exiulerant. 
Tunc Ilrefna peplum arreptum explicuit, tumqve inter mulieres orius 
sermo: maxime hoc esse pretiosum. Hrefna dixit , se velle eo obtegere 
caput, qvod Thurida comprobavit, 8c tum qvidem Ilrefna itafecit. Qvo 
cojispecto, Kalfus id male accidisse affiimavit, hanc enim rem solam esse, 
qvaz sibi Jiaud esset cum Kjartano communis. Et qvum ita loqverentur t 
Kjartanus intravit tabernaculum. Ille sermonem audierat sibiqve illius 
vindicavit partetn, negans aliqvid accidisse mali. Ilrefna consedit pe~ 
plum adhuc gestans capite. Kjartanus illam sedulo contemplatus ita 
locutus : bene tibi, Ilrefna! peplum videiur convenire, idqve maxime com- 
modum judico y ut utrumqve possideam 8c peplum 8c virginem. Tunc 
clixit Hrefna: ita plerosqve autumare credo, te iam cito uxorem ducere 
nolle, nec ab illa muliere } qvam petas, ferre repulsam. Kjartanus 
dixit: haud magni interesse, qvam uxorem nancisceretur, se autem ul- 
lam diu exspectaturum negavit. Ilrefna tum peplum e capite sublatum 
Kjartano tradidit. Ille condendum accepit. Gudmundus ac Thurida 
Kjartanum rogarunt , ut ea hyeme , versus borealem regionem profectus, 
amicos visitatum conveniret. Kjartanus proficisci promisit. Kalfus Asgei- 
ri filius versus borealia secutus patrem. Jam Kjartanus ac Kalfus 

merces inter se divisere. Divisio ut inter ajnicos sine contentione facta, 
Kjarianus versus occidentem , ad JDalos cum duodecim sociis a navi pro- 
fectus, domum venit Hjardarholium. Omnes illius lcetati adventu. Kjar- 
iajjus ab australi parte eo autujjuio a navi opes suas asportandas 
curavit. Duodecim ojtines socii Iljardarholti per hyemem matisere. 
Olavus ac Osvifus, ut antea, cojivivia instituere. Per vices qvolibet au- 
tinnno alier ad alterum invitatus. Gudruna ad Bollium qverebatur 
illiun sibi parum vera retulisse de Kjartani rediiu. Bollius dixil se 

B b 



194 

satt til sagt um utkvamu Kiartans. Bolli kvadst £>at sagt hafa, sem liann 
vissi p>ar af sannast. Gudrun taladi fatt til pessa efnis ; en £>at var aud- 
fyndt*), at henni likadi illa, pviat £>at eetludu fleslir menn, at henni vaeri 
enn mikil eptir-sia at um Kiartan, po at hun hyldi yfir. pelta haust 
skyldi vera heimbod at Laugum; skyldi Olafr ok iDeir Hiardhyltingar til- 
scekia; lidr nu f>ar til er haust-bodit skyldi vera at Laugum. Olafr bidst 
til ferdar ok bad Kiartan fara med ser. Kiartan kvadst mundu heima 
vera at gaeta buss. Olafr bad hann ei £>at gera at styggiast vid fraendr 
sina; minztu a f>at , Kiartan! at pu hefir engum manni jam-mikit unt 
sem Bolla fdstbrddur pinum; er £>at minn vili at £>u farir; mun ok bratt 
semiast med yckr fraendum , ef f>id finnist siaifir. Kiartan gerir sva 
sem fadir hans beidist, ok tekr hann nu upp skarlats-klaedi sin f>au, er 
Olafr konungr gaf hdnum at skilnadi ok bio sik vid skart; hann girdi 
sik med sverdinu konungs-naut; hann hafdi a hofdi hialm gullrodin ok 
skiold a hlid raudan, ok dreginn a med gulli krossinn helgi; hann hafdi i 
hendi spiot ok gullrekinn falrinn &. Allir menn hans voru i lit-klaedum; 
£>eir voru alls a J>ridia tigi manna. peir rida nii heiman ur Hiardarholti 
ok fdru par til er peir komu til Lauga; var £>ar mikit fidlmenni fyrir. 

CAP. 45. 

iJolli geck i mdti f>eim Olafi ok synir Osvifurs ok fagna f>eim 
vel. Bolii geck at Kiartani ok mynlist til hans. Kiartan tdk kvediu 
hans; eptir £>at var peim inn fylgt. Bolli er vid p& enn katasti. Olafr 
tdk pvi einkar vel, en Kiartan heldr faliga. Veizla fdr vei framm. Bolli 
alti stdd-hross f>au, er bezt voru kollut ; hestrinn var mikill ok vsenn ok 
hafdi aldrcgi brugdist at vigi; hann var hvitr at lit ok raud eyrun ok 
topprinn; £>ar fylgdu III mer-hryssi med sama lit sem hestrinn ; f>essi 
hross vildi Bolli gefa Kiarlani, en Kiarian kvadst engi vera hrossa-madr 

*) Alii: "audfunclit." 



, 



195 

illi, qvoe verissima comperisset , memorasse. Gudruna cle his pauca 
locuta, manifestum vero erat illam indignatam esse. P/eriqve enim 
uuiumavere , multo illam teneri Kjartani desiderio , etsi illud dissimu- 
laret. IIoc autumno convivium Laugis instituendum , Oiavoqve cum 
viris hjardholtensibus illud adeundum. Jam tempus usqve ad convi- 
vium praeterlapsum. Olavus ad iter se paravit, rogavitqve Kjartanum, 
ut sese comitaretur. Kjartanus se domi mansurum ad rem domesticam 
curandam ajfirmavit. Olavus rogavit , ne ista re propinqvoru7n susci- 
taret indignationem. Id, inqvit, recordare, Kjartane! nullum mortalem 
te tantum dilexisse qvantum Bollium, socium jurejurando tibi adstric— 
tum. Mea qvidem voluntas est, ut memet seqvare. Kos sobrini facile in 
gratiam redibitis , si vos congressi fueritis. Kjartanus patri dicto au- 
diens , vestimenta sua promsit coccinea, qva? rex Olavus anie discessum 
ei dederat, multa culius magnificentia usus. Gladio , qvejn illi dederat 
rex , se cinxit. Auratam capite gestabat galeam, rubrumqve ad latus 
clypeum, aurea Sancta Cruce ornatum , hastamqve in manu, manubrio 
obaurato. Toti comitatui colorata erant vestimenta , numerus aliqvan— 
tum supra viginti. Jam e Ujardarholto dorno eqvitavere et qvidem 
profecti usqve dum Laugas pervenirent. Mulii ibi convivae. 

CAP. XLV. 

JJollius ac Osvivi fdii Olavo egressi obviam, lazti illum excepere. 
J3ollius Kjartanum adiit illumque osculatus est. Kjartanus excepit saluta- 
tionem; postea introducti sunt. Bollius erga eos admodum comes erat&OIa- 
vus eo multum laetatus, Kjartanus autem aliqvantum eratfrigidior. Magna 
convivii munificentia. Eqvi erant Bollio , operi non adhibiti , qvi optimi 
habebantur & admissarius qvidem procerus ac pulcher, nec unqvam in hip- 
pomachia superatus; color erat albus, aures vero 8c cirrus inter eas rubra 
(fulva); tres illum eqvoe seqvebantur, qvibus idem ac eqvo erat color. Istos 
eqvos Bollius Kjartano donare voluit; Kjarianus vero negavit semultum 
esse philhippum, donumque acceptare recusavit. Olavus rogavit, ut eqvos 

Bb * 



196 

ok -viltli ei £>iggia. Olafr bad liann vid-taka hrossunum ok eru petta enar 
virduligslu giafir. Kiartan selti pvert nei fyrir; skildust eptir J>at med 
engri blidu; ok foru Hiardhyltingar heim, ok er nii kyrt. Var Kiartan 
heldr farr um vetrinn ; nutu menn lilt tals hans; pdtti Olafi a p\i mikil 
mein. pann vetr eplir jdl byst Kiartan heiman ok £>eir XII saman, set- 
ludu peir nordr til herada; rida nii leid sina £>ar lil er f>eir koma i Vidi- 
dal nordr i Asbiarnar-nes, ok er £>ar tekit vid Kiartani med enni mestu 
blidu ok auliid (aliid) ; voru f>ar hibyli en vegligstu. Hallr son Gudmun- 
dar var pa a tvitngs aldri; hann var miok i kyn peirra Laxdoela; pat er 
alsagt at ei hafi verit allvaskligri madr i dllum Nordlendinga fidrdungi. Hallr 
tdk vid Kiartani fraenda sinum med mikilli blidu. Eru £>a pegar leikar 
lagdir i Asbiarnar-nesi, ok safnat vida til um herut; kom lil ur Vididal 
ok Midfirdi, ok af Vaz-nesi ok rir Vaz-dal, ok alt ulan lir Langa- 
dal; vard par mikit fiolmenni. Allir menn hdfdu a mdli, hversu mikit 
afbragd Kiartan var annarra manna. Sidan var aflat til leiks ok beitist 
Hallr fyrir; hann bad Kiartan til leiks; vildim ver, freendi! at £>u syndir 
kurteisi piua i pessu. Kiartan segir: litt hefi ek tamit mik til leika nu 
it nsesta; £>vi at annat var tidara med Olafi koniingi; en ei vil ek synia 
J>er um sinn-sakir pessa. Byst nu Kiartan til Ieiks 5 var peim mdnnum 
at mdti hdnum skipat, er £>ar voru slerkastir; er mi leikit um daginn; 
liafdi fiar engi madr vid Kiartani hvarlki afl ne fimleik. Ok um kveldit 
er leik var lokit, pi stendr upp Hallr Gudmunds son ok maelli : £>at er 
bod fodur mins ok vili um alla pa menn , er hingat hafa leingst sdlt, at 
peir se her allir natt-langt ok taki her a morgiu til skemtanar. petta 
erendi reemdist vel ok pdtti stdrmannliga bodit. Kalfr Asgeirs son var 
par kominn ok var cinkar kaert med peim Kiartani; par var ok Hrefna 
systir hans ok helt allmiok til skarts. par var aukit C manna a bui um 
ndttina. Um daginn eptir var f>ar skipt til leiks. Kiartan sat £>a hid Ieik 



19? 

acciperet, atqve hcec munera maxime honorifica esse affirmavit. Kjar- 
tanus obstinate pernegavit , jamqve discessum haud amice. Viri Hjard- 
holtenses domum rediere jamqve omnia qvieta. Kjartanus ea hyeme 
aliqvantum tristior ; rarum illius colloqvium', magna inde Olavo tristi- 
tia. Eadem hyeme post jolense fesium Kjarianus domo cum duodecim 
sociis proficisci parat ; ad pagos boreales adire constituerant , jamqve 
rectd profecii, usqve dum in Vididalo in boreali plaga Asbjarnarnesum 
pervenirent. Ibi Kjartanus maxima cum amicitia ac comitate exceptus ; 
magnificentissima ibidem habiiacula. liallus Gudmundi fdius vice- 
simum jam annum agebatj multum ille Laxdcelensium generi similis 8c 
memoratum qvidem est , nullum aspectu fortiorem in iota boreali regione 
virum exstitissc. Hallus cognatum Kjartanum mulla cum amiciiia ex— 
cepit) tumqve ludi Asbjarnarnesi insiaurati. Ex multis pagis multi 
mcrtales convenere. Ex Vididalo , Midfiurdo , Vatiisneso ? Vatnsdalo & 
qvidem e Langadalo congregati homines. Magna ibi mortaliiun multi- 
tudo. Tum omnes hoc admirati , qvantum Kjartanus alios antecelleret 
homines. Deinde ludi instaurati sunt eosqve edidit Hallus. Ille Kjarta- 
num ad ludum invitavit dicens: vellemus^ cognate! ut tu iua prcesen* 
tia nobis exhiberes urbaniiatis iuce documentum, Kjartanus dixit: 
parum ego novissimo iempore ludis assvetus sum, alioe enim res apud 
regem Olavum magis in usufuere; verum iamen hac qvidem vice nolo tibi 
hoc denegare. Tumqve Kjartanus se ad ludum paravit; adversus illum 
solum homines constiiuti , qvi ibi valentissimi adessent. Et ea qvi- 
dem die ludo opera daia, nullo homine Kjartano resistente, nec ro- 
bore nec arte pari. Vespere luso finito Hallus , Gudmundi fdius, sur- 
gens ita locutus : hoc meus pater omnibus offert, ac rogat omnes illos 
viros, qvi ex locis re/notissimis huc advenere , ut hac nocie hic hospi- 
tentur, cras ludum redintegraturi. Hanc invitationem omnes collauda- 
vere ac magnificam existimabant. Kalfus^ Asgeiri filius, eo venerat. 
Magna inter eum ac Kjartanum amicitia. Ibi Hrefna illius aderat 
soror, niagna usa ciiltus magnificentia. Centum ibi homines, prceter fa— 
miliani, ea nocte hospitati. Seqventedie ad ludum dispositum est. Tum 
Kjartanus ludo aderat spectator. Thurida, illius soror, eum adiit 



198 

ok sa a. puridr systir hans geck til mals vid hann ok maelti sva : £>at 

er mer sagt, fraendi! at £>ii ser heldr hliodr vetr-langt; tala menn f>at, 

at p>er muni vera eptir-sia at um Gudrunu; faera menn £>at til pess, 

at engi blida verdr a med yckr Bolla fraendum, sva mikit astriki sem 

med yckr hefir verit allar stundir. Gidr sva vel ok haefiliga, at £>ii lat 

f>er ecki at J>essu pykia , ok unn fraenda pinum gods rads ; paetti oss £>at 

radligast, at f>u kvangadist eptir pxi sem £>u maeltir i fyrra sumar, pdtt 

pat se ei £>er med ollu jamraedi sem Hrefna er, pviat pu matt ei £>at 

finna innan-Iands. Asgeir fadir hennar er gdfugr madr ok stdr-aetladr; 

hann skortir ok ei fe at frida petta rad; er ok dnnur ddttir hans gipt rikum 

manni; p>u hefir ok mer sagt at Kalfr Asgeirs son se enn roskvasti madr; 

er £>eirra radahagr enn skoruligsti. pat er minn vili at pu takir tal vid 

Hrefnu, ok vaentir mik at per f>yki f>ar fara vit eptir vaenleik. Kiartan 

tdk vel undir J>etta ok kvad hana vel mala leita. Eptir petta er komit 

saman tali peirra Hrefnu ; tala f>au um daginn. Um kveidit spurdi pur- 

idr Kiartan hversu honum hefdi virdst ordtak Hrefnu. Hann let vel 

yfir; kvadst kona £>ykia vera en skoruligsta at ollu pvi er hann matti sia 

af. Um morgininn eptir voru menn sendir til Asgeirs ok bodit hdnum i 

Asbiarnar-nes; tdkst nu umraeda um mal peirra ok bidr Kiartan nii 

Hrefnu ddttur Asgeirs. Hann tekr pvi mali likliga, pviat hann var vitr 

madr ok kunni at sia hversu saemiliga peim er bodit. Kalfr er pessa 

mals midk flytiandi; vil ek ecki lata lil spara. Hrefna veitli ok ei afsvdr 

fyrir sina hdnd , ok bad hun fddur sinn rada. Er nu pessu mali a leid 

snuit ok vattum bundit. Ecki laetr Kiartan ser annat lika, enn brullaup 

se i Hiardarholti. peir Asgeir ok Kalfr maela ecki f>essu i mdt; er nu 

akvedin brullaups-stefna i Hiardarholti, f>a er V vikur eru af sumri. 

Eptir £>at reid Kiartan heim med stdrar giafir. Olafr let vel yfir pessum 

tidendum, pyiat Kiartan var miklu katari enn adr hann fdr heiman. 



199 

ita locuta: relatum mihi est, frater! te ista hyeme solito magis esse taci- 
tum & sane qvidam rentur te Gudrunce aliqvo desiderio teneri- hoc inde 
concludunt, qvod inter te ac Bollium nulla jam comperiatur amicilice 
ratio, etsi antea semper tanta vos invicem sitis amicitia prosecuti. 
Jam vero te adeo bene ac prudenter compares, uti hcec haud feras 
moleste, sed lubenter sinas cognatum exoptato frui conjugio, & sane 
magis svaderemus, uti duceres uxorem , qvemadmodum proxima 
ante cestate te facturum dictitasti , etiamsi tibi in Hrefia haud omnino 
ceqvalis conditio offertur ; talem enim in hac terra nullam invenire po- 
tes. Asgeirus, illius pater, illustris est vir ac genere nobilis, nec illi 
pecunia deest ad hanc conditionem meliorem reddendam , & alter 7 
lius filia diviti viro elocata est; tu vero mihi memorasti, Kalvum 
Asgeiri filium, virum esse summa virtute prcediium. FlorentissimL 
itaqve sunt istius gentis res. Jam hcec mea est voluntas , ut cuni 
Hrefna sermonem ingrediare &C qvidem spero ie prudentiam haud fonnce 
cedentem reperturum. Kjartanus illi rei lubenter aurem prcebuit il- 
lumqve aptam rem proponere afiirmavit. Postea Kjartano cum JJrefna 
colloqvendi occasio data, & illi qvidem die collocuti sunt. Vespere Thurid 
Kjartanum rogavit: qvomodo illifJrefnce sermo placuisset. JJuuc ille vi- 
demlaudans dixit, omnia sibi inhac muliere videri generosissinia 



van- 



tum ille posset perspicere. Proxima die nuntii Asgeiro missi illec v* A 

bjarnarnesum invitatus: Jam de hac re asi coe-ntmn &- tr- 
' '..__. ... . . b ^P 111771 * fyartanus 

Hrefnam, Asgein filiam, sibi petivit uxorem. Lceta ille hanc ad 

responsa reddidit , vir euim erat prudens 8t qvi bene intelligeret , qpaZ 

tus illi, hac conditione oblata , honos haberetur. Kalvus huhis "' 

propensum se prcebuit auspicem, seqve, ut opibus parceretur, velle ne^avit 

Nec Hrefna a sua qvidem parte tergiversabatur , 8c hujus rei arbitlZm 

ad patrern detulit. Jam hcec ad finem perducta res ac testes ad~ 

ducti. Kjarianus pati noluit , ut nuptialia alio in loco qvam Hjar- 

darholti celebrarentur , nec Asgeirus aut Kalvus illi in hoc obstabant 

JSuptialis convivii Hjardarholti celebrandi ad qvintam cestatis septi- 

manam consiituta dies. Posiea Kjartanus magnis honoratus donis do 

mum eqvo vectus. JJcec nova Olavo valde placuere, multoenim j7 m 



_J200_ 

Kiartan fastadi purt langafostu, ok gerdi f>at at engiss manns daemum; 
pdlti mdnnum pat undarligr hlutr at Kiartan lifdi sva lengi matlaus, at 
menn fdru langar leidir at sia hann. Medr sliku moti voru adrir hasttir 
Kiartans um-framm adra mennj sidan gengu af paskarnir. Eptir fretta 
liita £>eir Kiartan ok Olafr stofna til veizlu mikillar ; koma £>eir nordan 
Asgeir ok Kalfr at akvedinni stefnu ok Gudmundr ok Hallr, ok hdfdu 
£>eir allir saman LX manna.j peir Kiartan hdfdu ok mikit fiolmenni fyrir; 
var sii veizla agiaet, ^viat viku var at bodinu setit. Kiartan gaf Hrefnu 
at Im-fe motrinn, ok var su gidf allfraeg, f>viat engi var f>ar sva vitr edr 
sldraudigr, at slika gersemi hefdi set edr atta; en pat er vitra manna 
irasdgn, at VIII aurum gulls vaeri oiit i motrinn. Kiartan var ok sva 
katr at bodinu, at hann skemti par hverium manni i tali sinu; sagdi 
fra ferdum sinum; £>dtti mdnnum par mikils um J>at verdt hversu mikil 
efni £>ar voru til seld, pviat hann hafdi leingi pidnat enum agaetasta 
hdfdmgia, Olafi komingi Tryggva syni. En pa er bodinu var slitid, valdi 
Kiartan gddar giafir Gudmundi ok Halli ok ddru stdr-menni; feingu f>cir 
fedgar mikinn ordstir af pessari veizlu. Tokust godar clstir med £>eim 
Kiartani ok Hrefnu. 
- v 

CAP. 46. 

Pcir Olafr ok Osvifr heldu sinni vinattu, p6tt nockut vaeri pustr 
a med enum yngrum monnum. pat sumar hafdi Olafr heimbod halfum 
manadi fyrir vetr. Osvifr hafdi ok bod stofnat at vetr-ndttum. Baud pa 
hvarr £>eirra ddrum til sin med sva marga menn sem pa fjaeUi hvarum 
mestr sdmi at vera. Osvifr atti pa fyrri bod at saekia til Olafs ok kom 
hann at akvedinni stundu i Hiardarholt. i peirri ferd var Bolli ok Gudriin 
ok sj^nir Osvifurs. Um morgininn eptir raeddi kona ein um , er 
prcr gengu utar eptir skalanum, IiYersu konum skyldi skipa i saeti; pat 



201 

Kjarianus Jiilarior , qvam fuerat, anteqvam domo projecius esset. Kjar- 
lanus ferias esuriales sine cibo sicco transegit, nullo mortalium ex- 
emplo f & adeo mirabilis visa res , qvod Kjartanus tam diu sine cibo 
vitam posset sustentare , ut ex remotissimis locis euiii speciatum homi- 
nes convenirent ; etiam in pluribus Kjariani vivehdi genus ccetero- 
rum mortalium prcecelluit. Jam festum pa&chale prceterlapsum. Po- 
stea Kjarianus ac Olavus magnificum instaurabant convivium. E bo- 
reali regione Asgeirus ac Kalvus , Gudmundus ac Ilallus constituio 
tempore advenere ; LX illis comites. Miilti mortales aniea apud Kjar- 
tanum congregati ; pra?stans eraf cojivivium, nani per ioiam septima- 
nam productum est. In linteis , qva? Kjartanus Ilrefna? donavit , pe- 
plum qvoqve erat. Id donum illustre factum; nemo enim aderat tam 
multiscius aut perdives ut iam pretiosam rem unqvam conspexisset aut 
possedisset. Prudentes autem viri memorant VIII auri uncias pe- 
plo fuisse iniextas. Kjartanus in hoc convivio adeo erat hilaris, 
ut cmnes convivas exhilararet suis seriuonibus , de peregrinationibus 
suis memorans. Omnes enim admiraii res gestas, qvce narrabantur ; 
Kjartanus enim diu apud praesiantissimum principem , Olavum Tryggvi 
filium , commoraius fuerat. Soluio autem convivio Kjartanus Gudmun- 
dum ac Ilallum cceierosqve principes magnificis donis honorabat. Mul- 
tam paier ac filius propier hoc convivium adepti gloriam. Kjartano 
oc Hrefjia? magnus naius conjugalis cunor.. 

CAP. XLVI. 

yJlavo ac Osvivo amicitia constans f etsi junioribus viris haud 
cibfuit indignatio. Ilac cesiate apud Olavum convivium celebratum 
duabus aute hyemem septimanis. Osvivus eiiam ad initium hyemis 
convivium instauraverat ; iumqve alier aiterum ciun tot hominibus , qpot 
uterqve adducere maxime honorificum autumaret, ad se invitavit- 
Tum Osvivo pj'ius erat apud Olavum convivium adeundum & 
ille qvidem consiituto iempore advenit Iljardarholtum ; Bollius ac 
Gudruna ac Osvivi filii illum comitati. Seqvente die qvcedam mulier 

C c 



102 

bar saman ok Gudrun er komin gegnt reckiu beirri, at Kiartan var vanr 
at liggia i; Kiartan var ba at ok klaeddist ok steypri yfir sik skarlats 
kyrtli raudum; ba maelti Kiartan til konu beirrar, er um kvenna skipu- 
nina hafdi raedt, bviat engi var annar skidtari til at svara: Hrefna skal 
sitia i ondvegi ok vera mest metin at gervdllu a medan ek er a lifij en 
Gudrun hafdi bo adr avalt skipat ondvegi i Hiardarholti ok annarstadar. 
Gudrun heyrdi betta ok leit til Kiartans ok bra lit, en svarar engu. 
Annan dag eptir moelti Gudrun vid Hrefnu, at hun skyldi falda ser med 
motrinum ok syna monnum enn bezta grip at hafdi til fslands komit. 
Kiartan var hia ok po ei all-naerri ok heyrdi hvat Gudrun maelti. Hann 
vard skidtari til at svara, ennHrefna: ecki skal hiin falda ser med motri 
at pessu bodi, p\i at meira pyki mer skipta, at Hrefna eigi ena mestu 
gersemi, heldr enn bods-menn hafi nu augna-gaman af at sinni. Viku 
skyldi haust-bod vera at Oiafs. Annan dag eptir rseddi Gudrun i hliddi 
til Hrefnu, at hun skyldi syna' ser motrinn. Hun kvad sva vera skyldu. 
Um daginn eptir ganga pser i uli-bur pat, er gripirnir voru i' } lauk 
Hrcfna upp kistu ok tok par upp gudvefiar- poka, en ur pokanum tdk 
livin motrinn ok syndi Gudrunu. Hiin rakli motrinn ok leit a um hrid 
ok raeddi hvartki um lost ne lofj sidan hirdi Hrefna motrinn ok gengu 
baer til sastis sins. Eptir pat fdr bar framm gledi ok skemtan; en bann 
dag er bods-menn skyldu i brotl rida, geck Kiartan miok uni syslur at 
annast um hesta-skipti, beim er langt voru at komnir ok slika farar- 
beina sem hafa burfti; ei hafdi Kiarlan haft sverdit komings - naut i 
hendi ba, er hann hafdi at pessu gengit; en bo var hann sialdan vanr at 
laia bat hendi fyrir gangaj sidan geck hann til rums sius, bar scm sverdit 
Jiafdi verit, ok var ba a brotiu; hann geck begar at segia fodur sinum. 
Olafr nuelli: hcr skiilum vcr fara med sem hliddast ok mun ck fd menn 
lil niosnar i hvern ilokk beirra, er a brott ridaj ok sva, gerdi hann. Au 



0.03 

de eo locuta, qvum matronoe jam cubiculum intraverant , qvomodo illoe 
essent in sedibus disponendas , tumqve accidit, ut Gudruna contra illum 
lectum progressa esset, in qvo Kjartano accumbere solitum. Eodem 
momento tunicam coccineam Kjartanus induit atqve dixit illi mulieri , 
qvaz de matronarum locuta fuerat dispositione ; nemo enim prius re- 
sponsum aliqvod reddiderat : Hrefna in suprema consideat sede illi- 
qve in cunctis maximus habeatur honos , qvamdiu ego in vivis sum. 
Tamen Gudruna antea semper 8c Hjardarholti &. aliis in locis in su- 
prema consederat sede. Gudruna hcec audiens Kjartanum aspexit non 
sine mutatione vultus , nullum tamen verbum locuta. Secunda post die 
Gudruna Hrefnam rogavit , ut peplo sibi obtegeret caput , ut convivis 
conspicere liceret gestamen pretiosissimum, qvod ad Islandiam un- 
qvam asportatum fuisset. Kjartanus aderat , etsi haud juxta adstans, 
audiitqve Gudrunce dicta. Ille Hrefnce responsum antevertens dixit: 
haud illa sibi in hoc convivio peplo caput obteget, majoris enim referre 
visum , ut Hrefna pretiosissimum gestamen possideat , qvam ut illud 
hac vice convivis sit spectaculo. In septimanam integram autumnale 
erat convivium apud Olavum constitutum. Seqvente die Gudruna Href- 
nam rogavit secreio 9 ut sibi peplum ostenderet , illa se ita facturam 
promisit 8t seqvente die solitarium promtuarium, ubi pretiosa conservaban- 
tur, adiere. Hrefna aperta cista sacculum e textura fgurata confec- 
tum , tollebat ; e sacco autem promsit peplum Gudrunoeqve ostendit. 
iLxplicato illa peplo illud per aliqvantum tempus intuita, nec ulla 
voce idem laudavit nec vituperavit. Deinde Hrefna peplum condidit. 
Illo3 ad suas revertebantur sedes. Multa inde convivis lcetitia atqve 
hilaritas. JEaautemdie, qva convivis abeundum fuit , Kjartanus mul- 
tum fuit in negotiis obeundis occupatus, ut illis, qvi ex remotissimis locis 
advenere, integri eqvi adducerentur , cceteraqve itineri necessaria suppe- 
ditarentur. Kjartanus , dum his esset intentus negotiis, gladium , qvem 
illi dederat rex, haud tenuerat manu , etsi illum e manu dimittere pa- 
rum solitus. Deinde ad lectum reversus, ubi ensem reliqverat , tum 
autem ille ablatus. llle patrem O/avum convenit dicens, hujus rei 

C C 2 



104 

enn hviti skyldi rida med Iidi Gsvifurs ok hugleida afhvarf manna edr 
dvalar; peir ridu inn hia Liarskogum ok hia baeum f>eim, er i Skdgum 
heita, ok dvoldust hia Skogurn ok stigu par af baki. pdrdlfr son Osvif- 
urs for af bserium ok nockurir adrir menn med hdnum; f>eir hurfu i brott 
i hris-kidrr nockur a medan f>eir dvoldust i Skdgum. An fylgdi peirn 
til Lax-ur, er fellr ur Saelings-dal ok kvadst hann pa mundu aptr hverfa. 
Ei taldi pdrdlfr mein a £>vi, pdtt hann hcfdi hvcrgi farit. pa ndlt adr 
hafdi fallit lilil snae-folva sva at spor-raekt var. An reid aptr til skogar 
ok rakti spor pdrolfs til keldu einnar edr fens; hann preifadi £>ar nidr 
ok tdk £>ar a sverds -hioltum. An vildi hafa vitni a med ser um petta 
mal ok reid eptir pdrarni i Saelingsdals - tungu ok fdr hann til med Ani, 
at taka upp sverdit ; eptir pat foerdi An Kiartani sverdit. Kiartan vafdi 
um duki ok lagdi nidr i kistu. par heitir Sverds -kelda, sidan pdrdlfr 
stack par sverdinu konungs naut. Var nu latid kyrt yfir f>essu, oa um- 
piordin fanst alldregi sidan. Kiartan hafdi hafdi jafnan gaefr a sverdinu 
sidan meirr enn adr. pelta let Kiartan a sik bita ok vildi ei hafa sva- 
buit. Olafr maelti: laltu. tpetta ecki a pik bita! Hafa fceir synt ecki gddan 
prett, en pik sakar ecki; ]atum ei adra eiga at pvi at hloea, at vaer leg- 
gium slikt til deilu, par er til mdts eru vinir ok frsendur; ok vid pessar 
fortolur Olafs let Kiartan kyrt vera. Eptir tpelta biost Olafr at saekia 
heimbod til Lauga at vetr nottum ok raeddi hann vid Kiartan, at hann 
skyldi fara. Kiartan var traudr til ok het pd ferdinni at baen fddur sins. 
Hrefna skyldi ok fara ok vildi heima lata motrinn. porgerdr husfreya 
spurdi: hvenaer skallu upptaka slikan iigaetis-grip, cf hann skal i kislum 
hgoia, pa er p»u ferr til boda? Hrtfna svarar: margir menn maela tpat, 
at ei se drvaena, at ek komapar, at ek eiga faerri ofundar-menn enn at 
Laugum. porgerdr segir: ecki leggium ver mikinn trunad a pa menn, 
cr slikt tala hcr i milli Kusaj en med pxi at porgerdr tysti ukafl, pi 



105 

investigationem, qvantum possumus occultissime instituemns & ego sane 

exploratores cum qvalibet abeuntium cohorte dimitiam ; qvod qvidem ille 

fecit. Anus albus cum Osvivi comitatu dimissus datumqve negotium, 

ut secessus ac moras hominum animadverteret. Kersus hileriora 

ante Lidrskogos eqvis vecti ad villas , qvoe , Skogi vocantur ; ibi ab eqvis 

descenderunt. Thorolfus Osvivi filius cum paucis a villa progressus & 

dum coeteriSkogismorarentur, infruticetum qvoddam paludosum ingressus 

est. Anus adflumenLaxd, qvod e S&lingsdalo procurrit , eos co?nitatus, 

ibi se reversurum ajfirmavit. Nec Thorolfus qvide/n osgre tulit , etsi 

Anus eos omnino nonfuerit secutus. Ea nocte aliqvantum ninxerat , 

adeo ut hominum vestigia in nive cernere liceret. Anus ad silvam 

eqvo revectusy Thorolfi vestigia ad paludem qvandam aut lamam secu- 

tus , eum locum rnanu explorans , manubrium ensis attigit. Anus hujus 

rei testes adducere voluit atqve ad Thorarinum in Soslingsdalstungam 

vehitur ; ille Anum secutus ad ensem tollendum. Tunc Anus Kjartano 

ensem reddidit. Kjartanus circumvolutum linteo ensem in arca condidit. 

Locus, ubi ensis repertus , postea Sverdshelda {jpalus gladii) nuncupa- 

tus. Ibi enini Thorolfus regale hoc demiserat munus. Hoec qvidem 

qviete transacta, vagina autem ensis nunqvam postea reperta est ; Major 

Kjartano ensisjam cura, qvam antea fuerat. Hasc jam Kjartanus in- 

digne ferre, nolleqve sine piaculo pati. Olavus dixit: hozc sane haud 

cegreferas; illi qvidem in te fraudis crirnen commiserunt , tamen abs- 

qve ullo tuo damno', haud sinemus aliis fore risui, qvod propter talia 

rixam suscitemus contra amicos & propinqvos. Propter hosc Olavi mo- 

nita qvietum se continuit. Post ho?c Olavus convivium Laugis ad ini— 

tium hyemis celebrandum adire paravit , rogavitqve Kjartanum , uti se 

seqveretur. Kjartanus multum detrectavit , tamen propter patris pre- 

ces eum seqvi promisit. Hrefna qvoqve seqvi rogata peplum domi re- 

linqvere statuerat* Olavi uxor Thorgerda rogavit : qvando tolles hoc 

pretioswn gestamen , si in arca conditum jacet , qvando convivia adis? 

Hrefna respondit : multi sane ita existimant , ut qvaidam loca adire 

possim, ubi pauciores sunt , qvi mihi invideant , qvam Laugis sunt. 



20(5 

hafdi Hrefna motrinn, en Kiartan maelti f>a eigi fmot, er liann sa hversu 
modir hans vildi. Eptir f>etta radast pau til ferdar, ok koma £>au til 
Lauga urn kveldit ok var £>eim £>ar vel fagnat. porgerdr ok Hrefna selia 
klaedi sin til vardveizlu, en um morgininn, er konur skyldu taka bunat 
sinn, f>a leitar Hrefna at motrinum, ok var J>a i brottu £>adan , sem hiin 
hafdi vardveitt, ok var pa. vida leitad ok fannst ei. Gudrun kvad f>at 
likast, at heima mundi eptir hafa ordit motrinn, edr hun mundi hafa biiit 
um uvarliga ok felt nidr. Hrefna segir nu Kiartani at motrinn var horf- 
inn. Hann svarar ok kvad ei hoegt lut i ateiga, at gaeta til med £>eim ok 
bad ]iana nu'Jata vera kyrt; segir sidan fddur sinum um hvat at leika var. 
Olafr segir: enn vilda ek sem fyrr, at £>ii letir vera ok hia f>er lida 
petla vandraedi; mun ek leita eptir pessu i lilitidi • £>vf at J>ar til vilda ek 
alt vinna, at yckr Bolla skildi ei aj er um heilt bezt atbinda, fraendi! segir 
hann. Kiartan segir: audvitad er £>at, fadir! at p& mundir unna olium 
heraf gdds hlutar; en p6 veit ek eigi, hvart ek nenni at aka sva hollu 
fyrir Lauga- monnum. pann dag er menn skyldu a brott rida fra bodinu 
tekr Kiartan til mals ok segir sva: £>ik kved ek at f>essu, Bolli fraendi! 
Jdu munt vilia gera til var drengiligarr hedan i fra enn hingat tilj mun 
ek pctta. ecki i hliddmseli faera, p\i at pat er nu at margra manna viti um 
hvarf f>au, er her hafa ordit 5 er ver hyggium at i ydvaru gard hafi runn- 
it. A hausti er ver veittum veizlu i Hiardarholti, var tekit sverd mitt, nii 
kom £>at aptr, en ei umgiordin ; nii hefir her enn horfit sa gripr, er 
femoetr mun f>ykia; po vil ek nii hafa hvarn- tveggia. pa segir Bolli: 
ti erum ver f>essa valdir, Kiartan! er £>u ber a oss; mundi oss alls ann- 
ars af per vara, enn f>at at f>u mundir oss stuld kenna. Kiartan segir: 
pa. menn hyggium ver her i radum hafa verit um petta, at £>u matt baetr 
a rada ef fui vill; gangi £>er p>orfum mcirr a fang vid oss; hofum ver 
leingi undan cirt fiandskap ydrum; skal nii p\i lysa at ei muni sva biiit 



207 



Thorgerda dUit : M is , qvi tales inter M tpa ■ 

Sr habmms fide „, Jhorgerdd j e :::i::z; n ^ 
tr° ;z: ^z: s T nte **r* Hrefna «*" z:z 

excepti. Thor JSrZlr ^ f <"^~^ oomiter ibidem 
stll tradldec , , m ° mnem "^uandnm dome- 

' ■ rL,e J ria peplum qvceswit, tumave ex 'lli n 7~ i? 

e r a t , uoi Ulud con diderat . Jam ,„ ,J tU ^.J ^. ° "" 

bwentum. Gudruna ueri.hnilll 'jvoesiium locs nec u sqvam 

^uuruna uensimMimum ess e coniendil peplum es se domi re 
fefe. , au t> ,mnore cum cu ra conditum, perdiium eie J am 1 ' 

Kjariano retulit ablaium esse peplum lul l , ,■ f " a 

;iu l>epuim. iu e respoudit dicens. difHcile 

ih. esse sua conscrvare; tamen eam plura hac de re 1 ■ 
deinde di xi t patri , qvid jam rei uccidL. O avus Z, ■ Z l 

iaem qv od antea placilum ett ^ eti J^ ^ Z 7 

^ffrM «w «*.**?*, antevertemlas . p Zc'TLz 

creo mqvlram , nam omni paeto amrtere ^ ^ / ^ " 
Cltmm: tntegra enim facillime sauunlur mifili<7<- i ' 

nifesfum qv idem est, p ater 1 u mu.iZ^^ZT T ~ 
c ,n,nodo t ransiga nt ur, V erum tamen nescL, u^X^V 
gensmm v ,a ianium se mper possim deflectere Die n 
^eundum, K]art anus sermonem J^ ^T^IZ^ 

P ermuMs ]am heminious LtL Wj £*S2^^*? 

criminum Kiartan*. Bollius : horum 

dem alia^ZZnir?" 1 " "°' "'"'""^* '"» ~> & V*~ 
lares. 4 1« " TT"" <l^m ut nos furti iusimu- 

"i<ramur, qvorum tu de h t ^Jr"^ '""^" ^""" ^ & 

, 1 rtm tu dehcta, s , ve u es , posses expiare _ yos <iv . dem 



go8 

hlyda. pa svarar Gudrun mali hans ok maelti: pann seydi*) raufar £>u £>ar, 
Kiartan! at befr voeri at ei ryki ; nu po at sva se, sem pu segir, at f>eir 
menn se her nockurir, er rad liafi til pess sett, at motrinn skyldi hverfa, 
£>a virdi ek sva, at tpeir hafi at sinu gengit; hafi per nu £>at fyrir satt 
£>ar um sem ydr likar, hvat af motrinum er ordit; en ei pyki mer flla, 
p6 at sva se fyrir hdnum hagat, at Hrefna hafi litla buningsbdt af mot- 
rinum hedan i fra. Eplir tpetta skilia pau heldr t>ungliga; rida peir heim 
Hiardhyllingar. Takast nu af heimbodin, var po kyrt at kalla. Ecki 
spurdist sidan til motursins. pat hdfdu margir menn fyrir satt, at pdrdlfr 
hefdi brendan molrinn 1 eldi at radi Gudrunar systur sinnar. pann vetr 
dndverdan andadist Asgeirr aedikoIJr; tdku synir hans par vid bui ok fe. 

CAP. 4 7 . 

Eptir jdl um vetrinn safnar Kiartan at ser mdnnum , urdu £>cir 

saman LX manna; ecki sagdi Kiartan fddur sinum hversu af-stddst um 

ferd t>essa; spurdi Olafr ok litt at. Kiartan hafdi med ser tiold ok 

vistir; ridr Kiartan nu leid sina f>ar til er hann kemr til Lauga. Hann 

bidr menn stiga af baki ok mselti, at sumir skyldu geyma hesta peirra, en 

suma bidr hann reisa tidld. I pann tima var £>at mikil tizka, at uti var 

salerni ok ei aJlskamt fra baeiram, ok sva var at Laugum. Kiartan let 

t>ar taka dyrr aliar a hiisum ok bannadi ollum monnum utgdngu, ok 

dreitti**) pau inni III ntetr. Eptir fcat ridr Kiartan heim 1 Hiardarholt ok 

liverr hans lorunauta til sins heimilis. Olafr laelr illa yfir pessari ferd. 

porgerdr kvad ei lasta £urfa, ok sagdi Lauga-menn til sliks gert hafa 

cdr mciri svivirdingar. pa maelti Hrefna: attir pu, Kiartan! vid 

nockura menn tal at Laugum? Litid var bragd at pvi, segir liann, 

at peir Bolli skiptust vid nockurum ordum. pa maelti Hrefna ok brosti 

vid: tpat er mer sannliga sagt, at £>id Gudrun munit hafa vid-taJast, ok 

*) Alii: "seyd." **J Nvnnulli: "dryttu." 



0,09 

multiun, prceter necessitatem infesti nobis itis obviam, Sc nos sane diu 
inimicitias vestras perpessi sumus. Jam hoc manifestum omnibus sit 
talia in fuiurum haud tolerata fore. Gudruna twn ita illius sermoni 
respondit : illum jam perforas ignem, qvi, ul nullum fumum emitte- 
ret, melius foret; jam vero , etsi hoc, qvod tu contejidis , verum est f 
qvosdam hic esse homines , qvorum consilio peplum ablatum sit, ego il- 
lctm rem sic existimo , eos sua abstulisse. Jam id, qvod vobis placitum 
foret, de peplo ablato, verum esse credatis ? * mihi autem non displicet , 
si illud ita conditum est, ut post hanc diem ad Hrefnam ornandam parum 
conferat. Postea haud sine indignatione discedebant. Viri Hjardhol- 
tenses domum rediere. Jam finis convivioruni; tamen omnia fere qvieta. 
De peplo nil posira cognitum. Tamenpro vero habitum, Thorolfum, Gud- 
riuiae sororis monitu, peplum igne combussisse. Hujus hyemis princi— 
pio Asgeirus /Edicollus diem obiit', filii opes ac familiarem rem amplexi. 

CAP.XLVII. 

h*a hyeme post fesium jolense Kjartanus viros ad se evocavit 9 
tumqve LX convenerunt. Nullam Kjartanus patri dixit itineris ratio- 
nem, nec Olapus multum de ea re rogavit. Kjartanus papiliones ac 
alimenta secum abstulit^ deinde profectus usqve dum Laugas perveni- 
ret. Tum suos ab eqvis descendere jubebat, qvosdam eqvos custodire , 
qvosdam vero tentoria pojiere. Eo tempore multumfuit usitatum, ut la- 
trinceforisessentetqvidema villis aliqvantum rejnotce. Et ita qvideniLau- 
gis erat institutum. Kjartanus dojnumn omnes fores obsedit , ac omjiex 
mortales exire prohibuit Scper tres qvidem noctes intus illos alvwn exojie- 
rare coegit. Posthcec Kjartanus domum rediit Hjardarholtum omnesqve 
illius comites suas repetiere domus. Hoc iter Olavo displicuit. Thor- 
gerda hoc vituperandum esse negavit, virosqve Laugenses talem scuie aut 
majorejn aliqvam ignominiam cojnmeritos contendit. Tunc dixit Hrefna : 
Isum tibi, Kjartane! cum uLlo hojJiine Laugis colloqvium fuit? Ille jjiuI- 
twJi illic sibi fuisse colloqvium negavit ; se modo ac Bollium aliqvot 
inpicem dicia protulisse. Tiun Hrefjia clixit subridens : hoc jjiihi cer_ 

D d 



110 

sva hefir ek spurt, hversu hun var buin, at hun hefdi nu faldat sik vid 
motrinum ok saemdi einkar vel. Kiartan svarar ok rodnadi miok vid, var 
monnum audsynt at hann reiddist vid-, er hun hafdi petta i fleymingi: 
ecki bar mer £>at fyrir augu, er pu segir fra, Hrefna, segir Kiartan, 
mundi Gudrun ecki £>urfa at falda sik molri til £>ess at sama betr enn 
allar konur adrar. pa haetti Hrefna £>essu tali. peim Lauga-mdnnum 
likar illa ok potti £>etta miklu meiri svivirding ok verri, enn p6tt Kiartan 
hefdi drepit mann eda II fyrir peim; voru £>eir synir Osvifurs odaztir a 
£>etta mal; en Bolli svafdi heldr. Gudrun taladi her faerst um ; en £>6 
fundu menn £>at a ordum hennar, at ei voeri vist hvart odrum Iaegi i 
meira rumi enn henni. Gerist nu fullkominn fiandskapr milli Lauga- 
manna ok Hiardhyllinga. Ok er a-leid vetrinn, faeddi Hrefna barn, £>at 
yar sveinn ok var nefndr Asgeirr. pdrarinn buandi i Tungu lysir pvi, 
at hann vildi selia Tungu-land; var £>at baedi, at honum £>urru lausa-fe, 
enda £>dtti honum miok vaxa fmstr milli manna i heradinii, en honum 
var kisert vid hvaratveggiu. BoIIi £>6ttist £>urfa at kaupa ser stadfestu, 
£>viat Lauga-menn hdfdu fa lond en fiolda fiar. pau Bolli ok Gudrun 
ridu i Tungu at radi Osvifurs ; £>dlti £>eim i hdnd falla, at taka upp 
land £>etta hia ser sialfum, ok bad £>au ei lata smalt slita. Sidan redu 
£>au pdrarinn um kaup £>etta ok urdu asatt hversu dyrt vera skyldi, ok sva 
£>at er imdti skyldi vera, ok Yar maelt til kaups med £>eim BoIIa; en £>vi 
var kaupit ei vattum bundit, at ei voru menn sva margir hia, at £>at 
Joaetti vera logfult. Rida £>au Bolli ok Gudrun heim eptir £>etla. En er 
Kiartan Olafsson spyrr £>essi tidendi, ridr hann £>egar vid Xllta mann 
ok kom i Tiingu snemma dags; fagnar porarinn honum vel ok baud 
hdnum £>ar at vera. Kiartan kvadst heim mundu rida um kveldit; en 
ciga £>ar dvol nockura. pdrarinn fretti at um erendi? Kiartan segir: £>at 
er erendi milt hingat, at raeda um land-kaup £>at nockut, er £>er BoIIi 



211 

tum relatum est, te cum Gudruna esse locutum, simulqve ut fuerit or- 
nata , caput enim peplo obtegisse idqve perbene convenisse. Kjartanus 
respondit multum erubescens , tujnqve fuit manifestum eum propter id 
esse indignatum, qvod in hcec jocata esset. Ilaud, inqvit, ego ea con- 
spexi, Ilrefna ! qvce iu memoras , nec Gudrunce opus foret peplo caput 
ornare , ut omnes alias mulieres antecelleret pulchritudine. Tunc de 
his Hrefna haud amplius locuta. Jam viri JLaugenses hosc, qvas gesta 
erant , oegre ferre , eaqve multo majoris ac turpioris ignominice ducere 
qvam si Kjartanus unum illis aut duo viros occidisset. Osvivi filii 
hac in re maxime erant feroces, Bollius vero eos refrenare studuit. 
Gudruna de his paucissima locuta , tamen e dictis tantum manifestum: 
an ulli hoc qvam ei gravius videretur , incertum esse. Jam viri L,au- 
genses ac Iljardholtenses haud dubii hostes. V^ersus finem hyemis 
Hrefna peperit puerum, cui Asgeiri indidere nomen. Thorarinus colo- 
nus Tungensis, palam fecit se Tungensem agrum vendere velle ; hoc partim 
eo factum, qvod res mobiles illi sunt imminutoe , partim qvod in eo pago 
inimicitioe crescere visce, sed utriqve litigantium erat amicus. JBollius 
sibi emere habitaculum constituerat , viris enim Laugensibus agri dee- 
rant sed pecudes supererant. Bollius ac Gudruna Tungam eqvis vehe- 
bantur , Osvifo autore; bene enirn convenire visum agrum hunc sibi 
tam propinqvum occupare ; rogavitqve Osvifus , ne vel majore pretio ab 
agro emendo absterrerentur. Deinde cum Thorarino de agro emendo 
deliberavere, pactumqve cum eo est 8t pretium agri aiqve eorum bo- 
norum , qvce pro agro solvenda essent constitutum , verum eam ob cau- 
sam haud interfuerunt testes pactioni, qvod haud tot homines pras- 
sto erant, qvot ex legum prcescripiione reqvirebantur. Bollius ac 
Gudruna post hcec rediere domum. Kjartanus autem Olavi filius , his 
cornperiis novis, stathn cum XI viris Tungam eqvo vehitur. Thorari- 
nus illum loetus excepit ibiqve rogavit hospitari. Kjarlanus vespere 
domum sibi redeundum ajfirmavit ; ibi autem sibi aliqvantum sane mo- 
randum. Thorarinus rogavit, qvid illi esset negotii. Kjartanus dixit : 
hoc mihi, jam solum negotii est , ut de agri emtione , qvam tu cum Bollio 

D d 2 



hafit stofnat; £>viat mer er pat imdti skapi, ef fm selr land £>etta peim 
Bolla ok Gudninu. porarinn kvad ser vanhenta annat, £>viat verdit skal 
baedi rifligt £>at, er BoIIi hefir mer fyrir-heitid landit ok gialdast skiott. 
Kiartan maelti: ecki skal pik i-skada, po at Bolli kaupi ei landit pviat 
ek mun kaupa pviliku verdi, ok ecki mun f>er duga miok imdti at moela 
p\i sem ek vil vera lata; f>vi £>at mun a-finnast, at ek vii her meslu 
rada i heradi, ok gera pd meirr eplir annarra manua skaplyndi enn Lauga- 
manna. pdrarinn segir : dyrt mun mer verda drottins ord um petta mal ; 
en pat vasri naest mfnu skaplyndi, at kaup petla. vasri kyrt, sem vid Bolli 
hofum stofnat. Kiartan maelti: ecki kalla ck f>at landkaup , er ei er vatt- 
um bundit; geyr nii. annathvart at t>ii handsala mer pegar landit at t>vilik- 
um kostum, sem t>ii hefir asaltr ordit vid adra, edr bii sialfr a landi pinu 
ella. pdrarinn kaus at selia honum landit; voru nti f>egar vattar at pessu 
kaupi. Kiartan reid heim eptir landkaupid. petfa spurdist um alla Breida- 
fiardar-dali. Et sama kveld spurdist pelta til Lauga, f>a maelli Gudrun: 
sva virdist mer, Bolli ! sem Kiartan hafi per gert II kosti nockuru hardari 
enn hann geidi pdrarni, at t>ii munt lata verda herat petta med lillum 
soma, edr syna J>ik a einhverium fundi yckrum nockuru tislaerra*) enn J>ti 
hefir fyrr verit. Bolli svarar engu ok geck £>egar af J>essu tali, ok var 
nii kyrt pat er eptir var langa- fosttr. En Illa dag paska reid Kiartan 
heiman vid annan mann ; fylgdi honum An svarti ; Jpeir koma i Tiingu 
um daginn. Kiartan vill at pdrarinn ridi med hdnum vcstr til Saurbaear 
at jata J>ar skuldar-stodum, pviat Kiartan alti J>ar miklar fiar-reidur. 
pdrarinn var ridinn a annan bse. Kiartan dvaldist J>ar um hrid ok beid 
hans. pann sama dag var J>ar komin pdrhalla malga; htin spyrr Kiartan 
hvart haim aetladi at fara? Hann kvadst fara skyldu vestr til Saurbaear. 
Htin spyrr: hveria skaltu leid rida? Kiartan svarar: ek mun rida vcstr 



*) Nonnulli legunt; "osliairi" Alii: "svo at afdragi tvimccliii." 



113 

instituisti, aliqvantum loqvar ; mihi enim non placet , uti tuhunc agrum 
Bollio ac Gudrunos vendas. Thorarinus dixit , sibi aliter agere non esse 
conimodo , nam & munificum pretium Bolliurn sibi pro agro promisisse 
idqve cito esse soluturum. Kjartanus dixit : liaud tibi erit damno , si 
Bollius agrurn non ernerit, nam ego illum eodem ernarn prelio , nec tibi 
proderit meoe voluntati tergiversari; hoc enirn erit manifesturn , memet 
in hoc pago plurimum pollere postulare , 8c tamen aliorum hominum 
animo magis oblemperare qvam virorum Laugensium. Thorarinus 
dixit : hac in re domini dictum mihi magno canstabit ; maxime tamen 
mihi placeret , ut pactum meum cum Bollio ratum maneret. Kjarta- 
nus dixit : hoc ego haud pactum voco , cujus nulli adfuerint tesies , jam 
alterutrum facias: aut dextra data mihi statim tradas agrum , iisdein 
conditionibus ac cum aliis depactus sis , aut ipse in tuo prozdio rema- 
neas. Thorarinus potius ei agrum vendere statuebat , 8c ad hoc qvideni 
pactum testes adducti sunt. Post hanc agri emtionem Kjartanus do- 
mum rediit. Tlujus reifama per totos Breidafiardardalos divulgata 8c 
eodern vespere perlata Laugas. Tunc dixit Gudruna : ita ego rem 
existimo, Bollil uti Kjartanus duas condiiiones aliqvanto duriores, qvam 
qvas Thorarino proposuit , iibi obtulerit: tibi enim aut erit iste pagus 
relinqvendus non sine honoris detrimento , aut in aliqvo vestro con— 
gressu necessum tibi erit, te aliqvatenus audaciorem ostendere, qvarn 
hucusqve te ostendisti. Bollius nullurn reddens responsum ex hoc col— 
loqvio discessit, jarnqve per reliqvum jejunii qvadragesimalis tempus omnia 
qvieta. Tertia autem die festi paschalis Kjartanus curn singulo co- 
mite, Ano nempe Nigro, dorno profecius, eadem die Tungam pervenit; 
voluit, eriim Kjartanus, ut Thorariuus occidentem versus ad Saurba^um 
iUiirn seqveretur ad creditum reposcendum , magna enirn Kjartano pe— 
cunia ibidem erat coUigenda. Thorarinus ad aliam villam eqvitaverat. 
Kjartanus ilium per aliqvantum temporis opperitur. Eadem die Thor— 
halla Malga {loqvax) eo venerat* Illa Kjartanum rogavit, qvo iter 
facturus esset. llle se ad Saurbosurn iier jactururn ajjirmavit. Tum 
illa rogavit: qva tibi erit iter? Kjartauus respondil : ego versus occi— 



«214 

Saelings-dal, cn vestan Svina-dal. Hun spyrr Jiversu leingi hann mundi 

vera? Kiartan svarar: £>at er likast at ek rida vestan fimta*) daginn. Mantu 

reka erendi min? segir pdrhalla, elc a frsenda vestr fyrir Hvitadal **) i 

Saurbos, hann heiir heitid mer halfri mork vadmals; villda ek at £>ii 

heimtir ok hefdir med £>er vestan. Kiartan het pessu. Sidan kemr 

pdrarinn heim ok raedst til ferdar med £>eim; ridu £>eir vestr um Saelings- 

dals-Iieidi, ok koma um kveldit a Hdl til peirra systkina. Kiartan faer 

par gddar vidtokur, pviat par var en mesta vingan. pdrhalla malga kom 

hcim til Lauga um kveldit; spyria synir Osvifurs hvat hun hitti manna 

um daginn? Hun kvadst hafa hitt Kiarlan Olafsson. peir spurdu hvert 

hann aetladi ? Hun sagdi slikt af sem hiin vissi, ok alldregi Jiefir Iiann 

verit vaskligri enn nu , ok er pat ei kynligt at slikum monnum pyki alt 

lagt hia ser; ok enn maelti pdrhalla: audfyndt pdtti mer pat d, at Kiart- 

ani var ecki annat jam-Ielt hialat sem um landkaup £>eirra pdrarins. 

Gudrun maelli: vel ma Kiarlan pvi alt gera diarfiiga £>at er hdnum likar, 

pviat f>at er reynt, at hann tekr enga pA usaemd til, at neinn pori at 

skidta skapli at moti honum. Baedi var hia tali peirra Gudrunar Bolli 

ok synir Osvifurs; peir svdrudu fa ok heldr til aleilni vid Bolla, sem 

jafnan var vant. Bolli let sem hann heyrdi ei, sem jafnan, er Kiartani 

var hallmaelt; pviat liann var vanr pvi jafnan. 

CAP. 48. 

l\iartan sitr enn Illia dag paska a Hdli ; var f>ar en mesta 
skemtan ok gledi; um noltina eptir let An illa 1 svefni ok var hann vak- 
inn. peir spurdu hvat hann hefdi dreymt? Hann svarar: kona kom at 
mer dpeckilig ok kipti mer a stock framm ; hun hafdi i hendi skalm ok 
hris i annarri ; hun setti fyrir briost mcr skalmina, ok reist a mer kvid- 



*) Alii fimtu. **) Alii : Hvitardal, HytardaL 



<2I 



s 



dentem per Soelingsdalum iter faciam , ab occidente vero per Svinada- 
lum redibo. Illa rogavit : qvamdiu eris in itinere. Kjartanus re- 
spondit : Verisimillimum est ut qvinia die redeam. Nujn mihi perfi- 
cies negotii aliqvantum? dixit Thorhalla. Cognaius niihi est in Saur- 
boeo ab occidentali parte Hvitadali , ille mihi pannum semi/narcce pre- 
lio constantem promisit , hunc uti reposceres ac tecum ab occidenle 
asporiares vellem. Kjartanus ita facere promisit. Postea Thorarinus 
domum rediit ac cum Kjartano pro/icissi paravit. Jam versus occiden- 
tem per Deserta Scelingsdalensia eqvitantes vespere Ilolum, adfratres, 
pervenere. Bene Kjartanus ibi exceptus , illis enini erat amicissimus. 
Thorhalla Loqvax Laugas domum vespere rediit. Osvivifilii rogabant, 
qvos homines ea die convenisset? Illa Kjartanum Olavi filium \se con- 
venisse ajjirmavit. Illi rogabant , qvo ille profecturus esset. Illa hac 
de re omnia , qvoe scivit , retulit, dicens: Nunqvam mihi proestantior 
visus est f qvam hac vice fuit, nec mirum, si tales homines omnia sibi 
inferiora exhtimant: Porro Thorhalla sic locuta: Id mihi visum ma— 
nifestum, qvod Kjartanus de agri emiione, qvae illi cum Thorarino 
pacta esset , lubentius loqveretur qvam de ulla alia re. Gudruna re- 
spondit: Kjartanus sane omnia, qvce ipsi placet, audacter potest per- 
petrare , expertum enim est, illum nulli tantam inferre ignominiam, 
ut aliqvis vel manubrium saltem teli in illum conjicere audeat. Gud— 
runce ac Thorhallas colloqvio 8c Bollius Sc Osvivi filii aderant, illi pauca 
respondebant , ea tarnen uti plerumqve ad Bollium suscitandum. Bol- 
lius se illa non audire simulavit &L ita fere fecit , ita enim illi solitum, 
qvando Kjartano obtrectarent. 

CAP.XLVIII. 

1 eriia die festi paschalis , Kjartanus Holi mansit. Multus ibi 
lusus ac lcetilia. Seqvenle nocte Ano inqvietus fuit somnus; ille e somno 
excitatus rogatusqve qvid somniasset. llle respondit: Visa ad me venire 
incognita mulier , meqve correpium versus spondam protrudere. Una 
illa manu machosram alierajruticem gestabat. Tum machcerd mihi pec- 



2,16 

inn allann ok tdk a* brott inn^-flin ok let koma 1 stadinn hris ; eptir £>at 
geck liiin lit, segir An. peir Kiartan hldgu miok at drauminum ok kvadu 
hann heita skyldu An hris - maga ; £>rifu peir til hans ok kvadust 
leita skyldu hvart hris vseri i maganum. pa maelti Audr: ei f>arf 
at spotta petta sva miokj er pat mitt tillag , at Kiarlan geri annat- 
hvart , at hann dveljist her leingr ; en ef hann vill rida, pa ridi 
hann med meira lid hedan enn hingat. Kiartan maelti : vera kann at 
ydr f>yki An hris-magi miok merki-mall, pa er hann sitr a tali vid 
ydr um dagana, er ydr £>} r kir alt sem vitran se; ok fara mun ek sem ek 
hefi adr aetlat fyrir pessum draum. Kiartan byst snimma fimta dag i 
paska-viku ok porkell hvelpr ok Kniitr brddir hans at radi Audarj peir 
ridu med Kiartani a leid alls XII saman. Kiartan kemr fyrir Hvita-dal 
ok heimti, vad-mal pdrhollu malgu, sem hann het; sidan reid hann sudr 
Svina - dal. pat var tidenda at Laugum i Saelings-dal, at Gudriin 
var snemma a fdtum pegar er sdlu var ofrat*); hiiii geck pangat til er 
broedr hennar svafu; hun tdk a Ospaki. Hann vaknadi skiott vid ok sva 
£>eir fleiri braedr; ok er Ospakr kendi par systur sina, pa spurdi hann , 
hvat hun vildi, er hun var sva snemma a fdtum? Gudriin kvadst vildu 
vita, hvat £>eir vildu at-hafast um daginn. Ospakr kvadst mundu kyrru 
fyrir halda ok er mi fdtt til verknadar. Gudriin maelti: gott skaplyndi 
hefdit per f>a fengit, ef J>er vaerit daetur einshvers hdnda, ok lata hvartki 
at ydr verda gagn ne mein; en slika svivirding ok skdmm sem Kiartan 
hefir ydr gcrt, pa sofi per ei at minna at hann ridi her hia gardi vid 
annan mann, ok hafa slikir menn mikit svins-minni; pyki mer ok rekin 
van, at per porit Kiartan heim at saekia, ef per porit ei at finna hann nii, 
er hann ferr vid annan mann edr einn-saman, en per sitjit heima ok kitit 
vaenliga, ok erut se holzti margir. Ospakr kvad hana mikit af-taka, en 

*) Alii : "ofiei t" et alii : "pegar sol var upp-komin." 



217 

tus impegit, totoqve abdomine aperto , viscera mi/ii abstulit , atqve eo- 
rum in locum mihi virgam dedit,- postea abiit; hazc qvidem Anus. Kjar- 
tanus ac sui socii multum in hoc somnium jocati. Anum Urismagum 
{Ventrivirgani) illum postea vocandum censuere } tumqve illum arripien- 
tes se inqvirere velle dixerunt , anne esset in venire virga. Tunc dixit 
Auda: Hcec ego haud adeo irridcnda censeo. Meum qvidem consilium 
est ? ut Kjartanus hic aut diutius maneat, aut si hinc abire cupit, tunc 
cum pluribus hinc abeat qvam qvibus f cum advenit. Kjartanus dixit : 
fieri qvide77i potest ut Anus Ventrivirga vobis sagacior videatur , cum 
inierdiu vestris eolloqviis assideat, qva7idoqvide7n vos omnia illius som- 
nia pro veris visio7iibus accipitis } ego tamen, uti constitui, proficiscar 
nulla habita hujus so^nnii ratione. Kjartanus qvinta die septimanae 
paschatos , Thorlello Catullo et Knuto illius fratre Audae monitu co- 
mitantibus f mane profectus est. X.II cum Kjartano iter ingressi. 
Kjartanus in regionem Hvitadali pervenit pannumqve Thorhallos Loqva- 
cisy uli promiserat , exposcit. Inde versus meridiem matutino adhuc 
tempore eqvo vectus. ld novi Laugis in Soslingsdalo accidit , ut Gudruna 
mane ad solis fere ortum surgeret ; * illa eum adiit locum } ubi Jratres dor- 
miebant & Ospacum attingens , eum cum ceteris fratribus e som7io excita- 
vit. Cognita aute77i sorore Ospacus rogavit, qvid illi esset negotii, qvan- 
doqvidem illa tam mane surrexisset. Gudruna dixit : scire se velle qvid 
illis ea die negotii futurum esset. Ospacus dixit: se domi qvietum man- 
surum, tum enim haud multa negotia obeunda esse. Gudruna dixit: 
conveniens sane indoles vobis infuisset ? si alicujus coloni essetis filias } nec 
emolumenti nec damni aliqvid afferentes qvandaqvidem qvum Kjarta- 
nus } qvi tanta vos affecit ig7iominia , hic juxta villam cmn singulo eqvi- 
tat co^nite ? tum vos haud minus \qvieti lectwn tenetis. Tales qvide^n viros 
me^noria 77iulto haud qvam porcos tenaciore esse prosditos judico } nec 
e7iim sperandiun existimo , utKjartanum domi aggredi audeatis, qvando- 
qvidem ad illum jam conveniendum partun anirni est } etsi ille cum co- 
mite singulo aut solus jam Jacit iter ; vos vero domi manetis dictis qvam 

E e 



118 

vera ilt til mot-moela ok spratt hann upp pegar ok klaeddist ok hverr 
£>eirra braedra at odrum. Sidan biuggust peir at sitia fyrir Kiartani; pa 
bad Gudrun Bolla til ferdar med J>eim. Bolli. kvad ser ei sama fyrir 
fraendsemis sakir vid Kiartan, ok tiadi hversu astsamliga Olafr hafdi 
hann upp-faeddann. Gudrun segir: satt segir pu. pat, en ei muntu bera 
giptu til at gera sva at ollum pyki vel, ok mun lokit ockrum samforum, 
ef pu skerst undan iorinni ; ok vid fortolur Gudrunar mikladi Bolli fyrir 
ser fiandskap allan a hendr Kiartani ok sakir, ok vapnadist sidan skiott, 
ok urdu IX saman, voru peir V synir Osvifurs: Ospakr ok Helgi, Vand- 
radr ok Torradr, pdrdlfr, Bolli enn Vlti, Gudlaugr enn Vlldi, systur 
son Osvifurs ok manna vaenligastr; par var Oddr ok Steinn, synir pdr- 
hollu malgu; peir ridu til Svina-dals ok narau stadar hia gili pvi , er 
Hafra-gil heitir,, bundu par hestana ok settust nidr. Bolli var hliddr 
um daginn ok la uppi hia gils-preminum. En er peir Kiartan voru 
komnir sudr um Mid-syndi ok rymast tekr dalrinn maelti Kiartan: at 
peir porkell mundu snua aptr. porkell kvadst rida mundu par til er 
prytr dalinn; ok pa er peir komu sudr um sel pau, er Nordr-sel heita, 
pa moslti Kiartan til peirra braedra, at peir skyldu ei rida leingra ; skal 
ei pdrdlfr piofrinn at pvi hlaeia, at ek pori ei at rida leid mina famennr. 
porkell hvelpr segir: pat munu ver nii veita per, at rida nd ei leingra; 
en idrast munu ver pess, ef ver erum ei vidstaddir, ef pti parft manna 
vid i dag. pa maelti Kiartan : ei mun Bolli fraendi minn ski bana-rad- 
um vid mik; en ef peir Osvffurs synir sitia fyrir mer, pa er ei reynt, 
hvarir fra tidendum eiga at segia, p6 at ek eigi vid nockurn lids-mun. 
Sidan ridu peir braedr vestr aptr. 



ai9 

factis forliores Sc numero nimis sane multi. Ospacus dixit : veJiemen- 
tem esse illius adhortationem ac dijjicile illi aliqvid contradicere. Tum- 
qve statim surgens vestibus se induit, ita qvisqve etiam fecit fratrum, post 
alium alius. Deinde Kjartano insidiari parant. Tunc Gudruna rogavit 
Bollium , ut illos comitaretur. Bollius propter consangvinitatem cum 
Kjartano sibi lioc convenire negavit , Si. qvanto cum amore Olavus eum 
educaverit f memoravit. Gudruna clixit : vera qvidem Jicec, sed ta/nen 
tibi deerit fortuna ad actiones ita comparandas, ut omnes contenti sint, 
8c nostri tum qvidem matrimonii finis aderit f si ire detrectas. Propter 
has Gudrunae adhortationes Bollio inimiciiios omnes ac culpoe Kjartani 
increscere animo, tumqve statim ille arma corripere. Novem simul pro- 
fecti: V filii Osvivi: Ospacus , Helgius f Vandradus f Thorradus ac 
Thorolfus ; sextus erat Bollius; Gudlaugus, Osvivi nepos ex sorore, 
vir aspectu fortissimus f erat septimus ; ibi qvoqve Oddus ac Steinus f 
Thorhallae loqvacisflii aderant. Illi adSvinadalum profecti ad alveum 
qvendam, qviHafragilum(alveus caprinus)vocatus est, constitere. J^inc— 
tis ibidem eqvis consederunt. Bollius ea die tacitus ad marginem alvei 
decubuit. Qvum autem Kjartanus ac illius comites transiissent angu- 
stias, qvo3 Miosyndce dicuntur f ac latiora vallis iniravissent f Kjartanus 
Thorlellum reverti rogabat. Thorlcellus se ad ultima vallis eum comita— 
turum affrmavit. Qvumqve versus meridiem profecti tuguria f qvos Nor- 
dursel dicuntur y prosteriissent f Kjartanus fratres rogavit f ne longius 
eqviiarentj nolo f inqvit,furem illumTJiorolfum illudin ludibrio Jiabere, qvod 
paucis cum comitibus iter facere non audeam. ThorJcellus Catullus dixit : 
in Jioc sane tibi obtemperabimus f qvod te jam non longius comitemur ; 
hujus vero nos poenitebit f si Jiodie tibi opus erit comitibus, tiu/iqve nos 
erimus absentes. Tunc dixit Kjartanus : Jiaud credo Bollium, cognatum 
meum f vitce meos insidias struere ; si autem Osvivi filii mifii insidian- 
iur f Jiaud certum est f 'qvibus certaminis exitus memorandus sit, etsi 
aliqvod sit virium discrimen. Deinde fratres versus occidentem rursus 
prcfecti. 

E e 2 



220 

CAP. 49. 

Nu ridr Kiartan sudr eptir dalnum ok f>eir III saman, An 

svarti ok pdrarinn. porkell het madr, er bid a Hafratindum i Svinadal; 

J>ar er nu audn; hann hafdi farit til hrossa sinna um daginn og smala- 

sveinn hans med hdnum; peir sia hvartveggi Lauga-menn i fyrirsatinni, 

ok pa Kiartan , er £>eir ridu eptir dalnum III sainan. pa maelti smala- 

sveinn: at ]peir mundu snua til mdts vid £>a Kiartan; kvad £>eim f>at 

mikit happ, ef f>eir maetti skirra vandraedum sva miklum, sem £>a var til 

stefnt. porkeJl maslti: pegi skiott, segir hann, mun fdli £>inn nockurum 

manni lif gefa, ef bana verdr audit; er £>at ok satt* at segia, at ck spari 

hvariga til at peir eigi nii sva ilt saman, sem £>eim likar; synist mer 

pat betra rdd, at vid komim ockr par, at ockr se vid engu haett, en vid 

megim t>6 sem gidrst sia fundinn ok hafim gaman af leik f>eirra; Jmat 

pat agaeta allir, at Kiartan se vigr hverium manni betr; vaentir niik ok at 

hann Jmrfi nu pess; pviat ockr er pat kunnigt at aerinn er lids-munr; 

ok vard sva at vera sem porkell vildi. peir Kiartan rida framm at Hafra- 

gili; en i annan stad gruna peir Osvifurs synir, hvi BoJli mun ser hafa 

par sva stadar leitad, er hann matli vel sia, £>a er menn ridu vestan ; 

peir gera nii rad silt ok pdtti sem Bolli mundi £>eim ei vera trurr, ganga 

at honum upp i breckuna ok brugdu a glimu ok a glens ok tdku i foetr 

hdnum ok drogu hann ofan fyrir breckuna ; en £>a Kiartan bar bratt at er 

peir ridu hart, ok er f>eir komu sudr yfir ^ilit f f>a sau £>eir fyrirsatina 

ok kendu mennina. Kiartan spratt,f>egar af baki ok sncri i mdli p>eim 

Osvifurs sonuin ; f>ar stdd steinn einn mikiJJ , par bad Kiarlan pa vid 

taka, en adr peir m£ettist skaut Kiartan spidtinu ok kom i skidld pdrdlfs 

fyrir ofan mundridann ok bar af hdnum slddJdinn vid , spiotid geck i 

gegnum skidldinn ok handlegginn fyrir ofan alboga ok tdk par i sundr afl- 

vddvann; let pdrdlfr pa lausan skidldinn ok var hdnum dnyt Jidndin um 



221 

cAp. xlix. 

jfam Kjartanus meridiem versus per vallem cum duobus comi- 
tibus, Ano nigro ac Thorarino profectus. Thorhellus erat nomen viro , 
qvi Hafratindis in Svinadalo habitabat ; deserta jam illa loca sunt ; ille 
ea die cum armentario eqvos suos adierat, illi, &l viros Laugenses in i/i- 
sidiis , &. Kjartanum cum duobus comitibus per vallem eqviiantem con- 
spexere. Tunc dixit armentarius \ se Kjartano ac illius sociis succurrere 
velle , fortunatum enimesse, si tanta, qvanta jam imminerent mala , 
avertere possent. Thorkellus dixit : sero tu qvidem stulte alicujus horni- 
jiis vitam sustentabis , si fatum illi adest , & hoc sane verum est , qvod 
neutri ego parcendum existimem aut avertendum , ne tam hostiliter dimi- 
cent, qvantum ipsis lubet. Melius mihi illud videtur consilium , ut 
illum locum adeamus, ubi minimum periculi maximum vero spectaculi 
sit cojigressuSj eorumqve ludus nobis oblectamento esse qveat j omnes 
enini Kjartanum laudibus ejferunt , uti omnibus praistanliorem armorum 
usiif &ijam qvidem exspecto, illum sua arte opus habituruni', comper- 
ium enim nobis est , mullum esse virium discrimen. Jam Thorlcello ne- 
cessario fuit obtemperandum. Kjartanus ac illius comites ad Hafragi- 
lum eqvitaverej ex altera autem parte ejus rei suspicio Osvivi tenuit filios, 
cur Bollius sibi illum qvassiverit locum , ubi optime conspicere posset ab 
occidente adeqvitantes ; jam hac de re consultavere , Bolliusqve iis visus 
parumfidus. Itaqve in clivum ad illum ascendentes cum illo luctari ac 
jocari coepere, arreptisqve pedibus e clivo detraxere. Kjartanus vero 
cum comitibus subito advenit , eqvorum enim gradum citaverant , qvum- 
qve versus meridiem alveum transiissent, conspectis insidiis , viros cog- 
novere. Kjarianus ex eqvo statim desilivit ac in Osvivi filios conversus 
est. Magnum ibi saxum aderat , iilicKjarianus hostem excipiendum cen- 
suit ; verum anteqvam congrederentur , Kjartanus hastam conjecit, qvce 
Thorolji clypeum feriebat supra manubrium, hominiqve scutum versus 
latus depulit. Tlasta scutum penetrans ipsumqve brachium supra cubi- 
tum valeutissimum brachii musculum perscidit. Thorolfus tum clypeum 
(Jemisit, nec illi ea die manus ullus usus. Tum Kjartauus sirinxit gla- 



3,22 

daginn ; sidan bra Kiartan sverdinu ok hafdi ei koniings naut. porhdllu 
synir runnu a pdrarinn, J>viat J>eim var pat hlutskipli aetlat, var sa at- 
gangr hardr, pviat pdrarinn var ramr at afli, matti f>ar ok varla i milli 
sia, hvarir £>ar mundu driugari verda. pa sottu f>eir Osvifurs synir at 
Kiartani ok Gudlaugr, voru f>eir VI, en peir Kiartan ok An II; An 
vardist vel ok vildi oe ganga framm fyrir Kiartan; BoIIi stdd lua med 
Fdlbit. Kiartan hid sldrt, en sverdit dugdi illa, bra hann pvi jafnan 
undir fdt ser, urdu £>a hvarirtveggi sarir Osvifurs synir ok An, en 
Kiarlan var f>a enn ecki sarr. Kiartan bardist sva snart ok hraustliga, 
at f>eir Osvifurs synir hopudu undan ok sneru J>a J>ar at, sem An var, 
£>a fell An ok hafdi hann £>a barist um hrid sva at uti lagu idrin. 1 
pcssari svipan hid Kjartan fdt af Gudlaugi fyrir ofan kne ok var hdnum 
sa dvcrki eerinn til bana ; £>a saekia f>eir Osvifurs synir IIII Kiartan ok 
vardist hann sva hraustliga at hvergi for hann a hael fyrir peim; pa maelti 
Kiartan: Bolli fraendl! hvi fdrlu heiman, ef pu vildir kyrr standa hia, 
ok er per nii £>at vaenst at veita ddrum hvarum ok reyna nri hversu 
Fdtbitr dugir. BoIIi let sem hann heyrdi ei ; ok er Ospakr sa at f>eir 
mundu ci bera af Kiartani, pa eggiar hann Bolla a alla vega, kvad ei 
mundu vilia vita pA skdmm eptir sig at hafa heitid peim vigs- gengi ok 
veita mi ecki, ok var Kiartan oss pa pungr i skiptum, er ver hdfdum 
ei jafn-stdrt tilgidrt, ok ef Kiartan skal nu undan rekast, f>a mun f>er 
Bolli sva sem oss skamt til afar-kosta; pA bra Bolli Folbit ok snyr nii 
at Kiartani. pa mselti Kiartan tilBolla: vist aetlar pu. nii, fraendi ! nidings- 
"Verk at gera, en miklu pyki mer betra at piggia bana-ord af per, fraendi ! 
enn veita £>er £>at,- sidan kastadi Kiartan vapnum ok vildi J>& ei veria sik, 
en £>d var hann litt sarr, en akafliga vig-mddr. Engi vcitti Bolli svdr 
mali Kiartans, en p6 veitti hann hdnum banasar. Bolli settist pegar undir 
herdar hdnum , ok andadist Kiartan i kniam Bolla; idradist Bolli pegar 






223 

dium, nec illi tum gladius, qvem rex illi dederat, prcesto fuit. Thor- 
hallce filiiThorarinum aggressi, ea enim illis obvenerat sors. Acer ille 
congressus, Thorarinus enim erat prcevalens , nec facile dijudicandum 
penes qvemfutura esset victoria. Tunc Osvivi filii fictc Gudlaugus Kjar- 
tanum aggressi 8t illi qvidem VI erant contra duos viros Kjartanum ac 
Anum. Anus fortiter pugnavit , Kjartanum semper anteire studens. 
Bollius Pedimorsorem gestans adstabat. Kjartanus grande feriit; ferri 
autem haud magna erat vis, curvatusqve gladius sa?pe sub pede dirigen— 
dus. Tum 8c Osvivifilii 8t Anus vulnerati, nullum autem adhuc Kjar- 
tanus vulnus acceperat. Tum Kjartanus adeo vehementer ac fortiter con- 
flixit , ut Osvivi filii retro pellerentur. Jam inAnum conversi; tum ylnus 
cecidit & jam per aliqvod tempus propendentibus cunflixerat visceribus. 
In hoc momento Kjartanus Gudlaugo supra genu femur amputavit, id 
illi vulnus ad mortem satis. IV tum Osvivi filii Kjartanum adorti; ille 
qvidem adeo fortiter se defendit, ut ne pedem qvidem illis referret. Tunc 
dixit Kjartanus : Bolli cognate ! qvapropter domo profectus es, si qvi- 
dem adstare qvietum lubet , jam alterutri succurrere ac Pedimorsoris 
virtutem experiri optimum censeo. Haic Bollius se non audire simula- 
vit. Qvujnqve Ospacus intelligeret , eos Kjartanum haud superaturos 
fore Bollium omni modo incitare, ignominiosum id crimen illi in se com- 
mittendum negare, ut promisso auxilio nullum exhiberet. Tum , inqvit, 
Kjartanus nobis fuit gravis , qvando illum minus lassimus 8c si Kjartanus 
hacvice elabitur, tunc tibi, Bolli! haud minus qvam nobis gravis immi- 
net conditio. Stricto tum Bollius Pedimorsore ad Kjartanum conversus 
est. Tunc Kjartanus Bollium ita allocutus est : jam certe r cognate! fla- 
gitium perpetrare tibi in animo est, mihi aulem multo melius placet , ut 
tu jnihi mortem inferas , qvam ego tibi. Projectis tum ctrmis Kjartanus 
noluit sese defendere , pauca tamen acceperat vulnera.. Gravis autem 
pugnandi lassitudo urgebat. Kjartani dictis Bollius nulla responsa red- 
didit , mortiferum tamen vulnus intulit. Bollius cadentem gremio exce- 
pit, ita Kjctrtanus exspiravit. Bollium statim facinoris poenituit, pctlam- 
qvejecit,, se illud perpetrasse. Bollius Osvivi filios ad pagum prcemisit^ 



224 

verksins ok Jysli vigi a hendr ser. Bolli sendi pa Osvifurs sonu til her- 

ads , en hann var eplir ok porarinn 3iia likunum; ok er peir Osvifurs 

sj-nir Komu til Lauga; pa sogdu peir tidendin. Gudriin let vel yfir, ok 

var pa bundit um hondina pdrolfs ok vard honum alldregi meinlaus. Lik 

Kiartans var faert Iieim i Tiingu ; sidan reid Bolli heim til Lauga. Gud- 

run geck i mdti honum ok spurdi hversu fram - ordit vasri? Bolli kvad f>a 

vera nserr ndni dags pess. pa maelti Gudriin : mikil verda hermdar veik*); 

ek hefir spunnit XII alna garn, en pii hefir vegit Kiartan. Bolli segir: 

pd maetti mer pat lihapp seint ur hug ganga, pdtlii mintir mik ecki a 

pat. Gudriin mselfi: ecki tel ek slikt med lihoppum; potti mer sem pu 

hefdir meiri metord pann vetr, er Kiartan var i Noregi, enn nu er hann 

trad ydr undir fdtum, pegar hann kom til Islands; en ek tel pat po sidast 

er mer pykir mest vert, at Hrefna mun ei ganga hlaeiandi at saenginni i 

kveld. pa svarar Bolli ok var miok reidr: lisynt pyki mer at hiin fdlni 

meirr vid pessi tidendi, enn pii, ok pat gruuar mik , at f>u brygdir per 

minnr vid, pd at ver Iaegim eptir a vigvellinum, en Kiartan segdi fra 

tidendum. Gudriin fann pa at Bolli reiddist ok mtelti: haf ecki slikt vid, 

pviat ek kann per mikla pock fyrir verkit; f>yki mer nu pat vitad, at pii 

vilt ecki gera f mdti skapi minu. Sidan gengu peir Osvifurs synir i 

jard-hiis pat , er peim var buit a laun; en peir pdrhollu synir voru 

sendir ut til Helgafells at segia Snorra goda pessi tidendi, ok pat med at 

pau bddu hann senda ser skidtan styrk lil lidveizlu & moti Olafi ok peim 

monnum, er eptir-mdl attu eptir Kiartan. pat vard til tidenda i Saelings- 

dals-Tungu pa nott, er vigit hafdi ordit um daginn , at An settist upp 

er allir hugdu at daudr vseri; urdu peir hraeddir, er voktu yfir likinu ok 

pdtti peim undr mikit. pa maelti An til peirra: ek bid ydr i Guds nafni, 

at per hroedist mik ei, pviat ek hefi lifat ok haft vit mitt alt til peirrar 

*) Alii: "hcfnclar - verkin" 






20.5 

ipse vero cum Thorarino apud mortua corpora remansit. Osvivi autem 
fdii , ubi Laugas pervenerunt , res gcstas retulere. Gudruna facta 
collaudavit. Deinde Thorolfi obligata manus nec eadem illi unqvam in 
integrum restituia. Kiartani corpus Tungam domum delaium; deinde 
Bollius eqvo vectus Laugas. Gudruna illi obviam egressa rogavit qvce- 
nam esset diei hora ; Bollius dixit nonam tum ejus diei horam agi. Tunc 
dixit Gudruna magnce geruniur res ac memorice digncc >, ego fdum qvan^ 
ium ad duodecim ulnas panni satis est deduxi, tu auiem Kiartanum ne- 
casti. Bollius dixit : fai.ale illud factum mihi sctt sero excidet lnemo- 
ria , etsi illud liaud in meniem revocares. Gudruna dixit: Jioc in fatali— 
bus rebus haucl reor habendum , multo enim major tua visa gloria eo 
anno , qvem Kiartajius in Norvagia degit ? qvam nunc post illius reditum 
in lslandiam f cum vos calcaret pedibus, id autem uliimum memoro, qvod 
maximi iamen momenti visum est , qvod Tlrefna sine risu hoc vespere ibit 
cubitum. Bollius tum responditj ira valde succensus : incertum est , an 
hoc nuntio illa magis p qvam tu, expallcscat 8c saue suspicor , te minus 
commotamfuisse, si nos in pugfice campo decubuissemus,Kjartanus autem 
rerum gestarum nuntium detulisset. Tum Gudruna Bollium esse iratum 
intelligebat atqve dixit : noli talia loqvi , ego enim pro hoc facinore tibi 
multas habeo gratias ; jam enim cerio scio ? te nolle aliqvid agere contra 
meam voluntatem. Deinde Osvivi filii subterraneum cubiculum , qvod 
illis occulte paratum erat , ingressi. Thorhallce auiemfdii jnissi Hel- 
gafellum, utSnorroniAntistiti hunc refcrrent nuniium, simulqve, ut subi- 
tumBollio miiteret auxilium contraOIavum atqve illos viros, qvibusKjar- 
tani coedes vindicanda , rogarent. Soclingsdalsiungai proxima post hauc 
coedem nocte id novi accidit , ut Anus } qvem cnmes moriuum rebantur ? 
surgeret; illi , qvi corpus custodiebani ', perterriti novai rei miraculo. 
Tunc Anus eos ita alloqvebatur : ego vos per deurri rogo, nememet timea- 
tis ; ego euim vixi sanamqve retinui menlem , usqve dum lethargico somno 
opprimerer; tunc mihi visa eadem, qvce prius, mulier , virgam ex ab- 
domine iollere , aiqve in illius locum viscera reponere. Ilcec inihi muta- 
tio valde fuit grata. Deinde Ani vulnera deligata illeqve in iniegrum 

F t 



stundar at rann a mik omegins -hdfgi , ba dreymdi mik en sama kona ok 

fyrr, ok bdtti mer hun nu taka hrisit ur maganum, en let koma innyflin 

i stadinn, ok vard mer gott vid bat skipti; sidan voru bundin sar bau, er 

An hafdi, ok vard hann heill, ok var sidan kalladr An hris - magi. En 

er OJafr Hdskuldsson spurdi bessi tidendi, ba bdtti honum mikit at um 

xlg Kiartans; .. en bo bar hann dreingiliga. peir synir hans vildu begar 

fara at Bolla ok drepa hann. Olafr segir: bat skal fiarri fara; er mer 

ecki sonr minn at bsettri , bd at Bolli se drepinn, ok unna ek Kiartani 

um alla menn framm, en ei matta ek vita mein Bolla; en se ek ydr mak- 

ligri syslu : fari ber til mdts vid porhdllu- syni, er beir eru sendir til 

HeJLgafells at stefna licli at Osvifurs sonum ; vel likar mer bott ber skapit 

beim slikt vili, sem ydr likar. Sidan snarast beir til ferdar Olafs synir 

ok oengu a feriu, er Olafr atti, voru beir VII saman, roa ut eptir 

Hvams-firdi ok saekia knaliga ferdina, beir hafa vedr litid ok hagstaedt; 

beir rda bar til er beir koma undir Skorr-ey ok eiga bar dvdl nockura 

ok spyriast bar fyrir um ferdir manna, ok litlu sidarr sia beir skip rda 

vestan um fidrdinn , kcndu beir bralt mennina; voru bar pdrhollu-synir; 

ieggia beir Halldorr begar at beim, bar vard engi vidlaka, bviat beir 

Olafs synir hlidpu pegar ut a skipit at beim , urdu beir Steinn handteknir 

ok hoggnaf fyrir bord, beir Olafs synir snua aptr ok bdtli beirra ferd 

allskdrulig vera. 

CAP. So. 

Ojafr for i mdli liki Kiartans, hann scndi "menn sudr til Bor<nr 
at se«ia porsteini Egilssyni ok bat med at hann vildi hafa styrk af honum 
til eptirmals, cf stdrmenni shegist i moti med Osvifurs sonum, ba kvadst 
hann alt vildu eiga undir ser; slik ord sendi hann nordr i Vidi-dal til 
(kidmundar mags sins ok beirra Asgeirs - sona, ok bat mecj at hann hafdi 
lyst vigi Kiartans a hendr ollum mdnnum beim cr i ti.'for Jiefdu verit, 
nema Ospaki Osvifurs syni; hann var adr sekr urn konu ba cr AJdfs licf, 



■227 

restitutus; posteaAnus Ventrivirga nuncupatus est. Ilic autem nuntius 
cum ad Olavum HosJcuJdi filium deJatus esset, gravis illi visa Kjccrtani cce- 
des,fortiter tamen Jioc malum susti/iuit; iJJius filii Bollium statim aggredi 
ac occidere voluere. Qlavus dixit: hoc nullo pacto fiat', haud enim mihi 
filius Bollii ccede r estituitur, nam si Kjart anum prce o m~ 
nibus dilexi mortalibus, nullum p otui B ollii i nfo rtun i u jii 
perpeti. Ego autem aliud negotium vobis magis convenire inteJJigo: 
Thorhallce sane filios aggrediamini , qvandoqvidem iJJi Helgafellum ad 
opem colligendam Osvivi fdiis missi sunt. Id sane mihiplacet , si iJJos 
tanto malo , qvanto vobis Jubet, ajficiatis. Deinde OJavifiJii abire festi- 
navere, scaphamqve, qva3 fuit Olavo, jf^ll conscenderunt 8t e Hvams- 
fjurdo egredienies magna usi itineris festinatione. T^entus erat haud ve- 
hemensy sed secundus. Jam usqve dum ad SJcorreyam pervenirent remi- 
gavere, ibi aliqvanium morati itinera viatorum scitati sunt. Paullopost 
navim ab accidentali parie sinus navigantem conspexere. Confestim illos 
viros cognovere', hi enim ThorJiallae erant filii. HaJdorus cum sociis eos 
statim aggressus , nec iJJi muJtum restitere ; OJavi enimfiJii navim sia- 
tim conscendentes eos adorti sunt. Steinus ac iJJius socii capti, obtruncati 
qve in mare conjecti. OJavi tum filii revertebanlur ; iJlorum iter gJorio- 
sii77i visum est. 

CAP. L. 

CJlavus Kjartani funeri egressus olviam, nuntios misit Borgam, 
qvi TJiorsteinum , EgiJJi filium , de Jiis rebus certiorem Jacerent , simut- 
qve ab eo opem peterent forensem ad casdem vindicandam , siforte mag- 
nates ab Osvivi fiJiorum partibus starent , tum enim penes se toiius causos 
arbitrium fore postuJare se confirmavit. Idem nuntium versus bo- 
realia misit in Vididcdum Gudmundo , affini suo , ac Asgeiris filiis, 
docuilqve simuJ , se omnes viros, qvi Kjarfanum adorti sint, ccedis reos 
publice indicasse, excepto tamen Ospaco , Osvivi fdio ; iJJi enim antea 
crimen incumbebat propter injufiam , qvam mulieri, AJdisce nomine , 

F f 2 



<228 

lum var dottir Hdlmgaungu-Liots af Ingialds- sandi, peirra son var Ulfr 
er sidan var stallari Haralds konungs Sigurdar sonar; hann atti Jorunni 
porbergs ddltur, peirra son var Jdn fadir Erlends Himalda, fodur Eysteins 
erkibiskups. Olafr hafdi lyst vig -sokinni til pors-ness-pings, hann let 
flytia heim lik Kiartans ok tialda yfir, pviat pi var-engi kirkia gior i 
Dolum ; en er Olafr spurdi at porsteinn hafdi skidtt vid brugdit ok hafdi 
mikit fiolmenni ok sva peir Vid-dsclir; pa hetr Olafr safna monnum fyrir 
um alla Dali; var pat mikit fidhnenni ; sidan sendi Olafr lid pat alt til 
Lauga ok mselti sva: pal er minn vili, at per verit Bolla, ef hann parf, 
ei verr enn per fylgit mer, pviat na?rr er pat minni aetlan , at peir pykist 
nockut eiga eptir sinum hlut at sia vid hann utanherads-mennirnir , er 
nu munu bratt koma a hendr oss, ok er pessu var skipat med pessum 
hsetti, pa komu peir porsteinn ok sva Vid-doelir, ok voru peir enir 
odustri; cggiadiHallr Gudmunds-son ok Kalfr Asgeirs-son at ganga skyldi 
at Bolla ok leita Osvifurs sona , par til er peir fyndist ok sogdu at pcir 
mundu hvergi ur heradi farnir; cn med pvi at Olafr latti miok at fara, 
pa voru borin a milli sattmal ok var pat audsdlt vid Bolla, pyiat hann 
bad Olaf einn rada fyrir sina hond; en Osvifr sa cngi sin cfni at maela 
i mdti, pviat honum kom ecki lid frd Snorra; var pa lagdr saettarfundr i 
Liaskdgum; komu mal 611 dskorut undir Olaf, skyldi koma fyrir yig 
Kiartans, sva sem Olafi likadi , fe ok mannsektir; sidan var slitid saettar- 
fandi. Ei kom Bolli til sceltar-iundarins, ok rcd Olafr pvi giordum skyldi 
uppluka a pdrs-ness-pingi. Nu ridu peir Myra-menn ok Vid-daelir i 
Iliardarhoit. porsteinn Kuggason baud Asgeiri syni Kiartans til idsturs 
til huggunar vid Hrefnu; en Hrefna fdr nordr med brsedrum sinum ok 
var miok harmprungin; en pd bar hun sva kurteisliga sinn harm, pviat 
liuri var vid hvern manu lett i mali. Engan tdk Ilrcfna mann cptir 



i 



3,29 

intulerat ; *'//« erat filia Hohngaungulioti (Lioti yllhletce) de Ingjahh- 
sando. Illorum filius erat Ulfus, qvi deinde Harahli regis , Sigurdi 
filii, Magister fuit ojfciorum. Jorunna Thorbergi filia Ulfi fuit uxor. 
Illorum filius erat Jon f Erlendi pater , cui Humaldus filius Eysteni 
Archiepiscopi pater. Olavus ccedis causam ad comitia Thornesensia 
citaverat. Kjartani funus domum depqrtandum ac tentorio tegendum 
curavit • nullum enim tum in Dalis iemplum exstructum erat. Olavus 
autem ubi comperit, Thorsteinum, nuntio statim excitatum, multos 
collegisse viros idemqve Viddalenses fecisse , ille qvoqve e tota regione 
Dalensi viros ad se convocavit. Magna illa mortalium multitudo. 
Hanc iotam cohortem Olavus misit Laugas ita locutus : Jicec qvidem 
mea valunias est , ut Bollio haud niinus sitis auxilio qvam mihi, si 
illi opus fuerit; hoc enim mea fert opinio , qvod viri, qvi extra hunc 
pagum sunt et nobis brevi adveniant , aliqvam suarum cladum rcsii- 
tutionem reposcant. Hccc autem qvum ita essent instituta, Thorstei- 
nus cum sociis ac V iddalenses advenere tumqve illi erant ferocissimi. 
Hallus Gudmundi filius, ac Kalvus Asgeiris filius, Bollium adqre- 
diendum Osviviqve filios qvcerendos , usqve dum reperireniur , censuere ' 
atqve negaverunt illos e pago profectos esse. Sed qvum Olavus ab iti- 
nere mullum dehortaretur , nuntii reconciliantes intercedebant , qvo- 
rum qvidem negotium apud Bollium bene processit; ille enim pro se 
totius causce arbitrium ad Olavum defercbat , Osvivus autem sibi resi- 
stendi vim deesse intellexit; nullum eniin illi aSnorrone advenit auxilium, 
LiarsJcogis ium reconciliationis conventus constitutus, omniumqve causarum 
ad Olavum integrum arbitrium delatum. Siatutuvi est Kjartaui cce— 
des tanta, qvauta Olavo luberet, pecunia ac exiliis virorum expiare- 
iur. lieconciliationis inde conventus solutus , nec illi Bollius interfuit. 
propter hcec omnium rerum arbitrium penes Olavum; judicium autem 
ih conventu Thorncsensi publicum reddendum. Myramanni ium ac 
Viddaleuses Hjardarholtu/n rediere. Thorsteinus Kuggi filius , Asgeiro 
Kjarlani filio educaiionem obtulit , ad Hrefnam consolaudam. Hrefua 
autem cum fratribus versus borealia profecia gravi afiflicia dolore , 
multa iamen cum modesiia dolorem pertulit, uam cuilibet homini ad- 



130 

Kiartan; hun lifdi litla hrid sidan er hun kom nordr, ok er £>at sbgn 
manna at hun liafi sprringit af stridi*). 

CAP. 5t. 

Ltik Kiartans stdd uppi viku i Hiardarholli, porsteinn Egils- 
son hafdi gera ldtid kirkiu at Borg; hann flutti lik Kiartans heini med 
ser, ok var Kiartan at Borg grafinn; £>a var kirkia ny-vigd ok i hvita- 
vadum. Sidan leid til pdrs-ness -pings, voru £>a mal til briin a hendr 
peim Osvifnrs sonum, ok urdu peir allir sekir; var gefit fe til at £>eir 
skyldi vera feriandi, en eiga ei utkvaemt medan nockurr Olafs sona vaeri 
a dogum edr Asgeir Kiartans son; en Gudlaugr systur-son Osvifurs 
skyldi vera ugildr fyrir tilfor ok fyrirsat vid Kiartan, ok engar skyldi 
pdrdlfr ssemdir hafa fyrir averka f>a, er hann hafdi fengit. Ei vildi 
OJafr lata saekia Bolla ok bad hann koma fe fyrir sik. petta likadi peim 
Halddri ok Steindori stdr-illa ok sva dllum sonum Olafs, ok kvadu £>ungt 
mundu veita , ef Bolli skyldi sitia samherads vid p£. Olafr kvad hlyda 
mundu, medan hann va?ri a fdtum. Skip stod uppi i Biarnarhofn, er atti 
Audun festar-garmr; hann var a pinginu ok moelti: £>at er til kostar, at 
pessara manna sekt mun ei minni i Noregi ef vinir Kiartans lifa. pa 
svarar Osvifr: pri, festar- hundr ! munt verda ei sannspar; pviat synir minir 
munu vera virdir mikils af tignum raonnum, en pri, festar-garmr ! munt 
fara i trolla hendr i sumar. Audun festar-garmr fdr ulan pat sumar ok 
braut skipit vid Faereyar, par tyndist hvert manns-barn af skipinu, pdlti 
pat miok hafa hrinit a, er Osvifr hafdi spad. Osvifurs synir foru utan 
Jaat sumar ok kom engi fceirra ut sidan. Lauk £>ar eplirmali, at Olafr 
p6ai hafa Yaxit af pvi, at hann let par med beini ganga er makligast 
*J Nonhulti: hektridi. 



231 

modum e.rat affabilis. Nulli Hrejna post Kjartanum viro nupta est. 
Postqvam ad borealia pervenit, brevi vixit & qvidem ferunt illam prce 
moerore exsiinctam esse. 

1 t 

CAP. LI. 

Kjartani funus pev unam septimanam Hjardarholii adstabat. 
Thorsteinus Egilli filius, templum Borgce exstruxerat • domum itaqve 
Kjartani corpus secum avexit ; ita Kjartanus Borgce sepultus est : 
Nupe'r templum tum erat initiatum atqve adhuc in candidis. Jam 
ad comitia Thomesensia iempus deductum , tumqve Osvivi fdiis dies 
dicta & omnes qvidem capitis damnati , pecunia tamen data impetra- 
tum, ut illis commeatum prcebere liceret, tamen redire haud permis- 
sum, dum aliqvis Olavi filiorum aut Asgeirus , Kjartani filius in vivis 
essent. Gudlaugi autem, Osvivi ex sorore nepotis , ccedes piaculo ca- 
ruit propterea qvod Kjartanum esset aggressus eiqve insidiatus , neqve 
Thorolfo ulla concessa honoris restitutio propter.ea, qvce acceperat, vul- 
nera. Olavus Bollium accusari noluit rogavitqve , ut illi ccedem pecu- 
nia expiare permitteretur. Haldorus hcec ac Steindorus 8t omnes qvi- 
dem Olavi filii cegerrime tulerunt , sibiqve grave fulurum ajfirmarunt, si 
Bollius lh eodem pago morareiur. Olavus hoc, qvamdiu ipse iu 
vivis foret, bene cessurum confirmavit. Navis in Biarnarhafna 
adstabat, qvce jluduno erat Festargarmo. Ille in comitiis aderat at- 
qve ita loqvebatur: jam id miserrimum, qvocl isti viri haud erunt 
in Norvagia minus rei , si Kjartani amici ibidem in vivis sunt. Tunc 
dixit Osvivus: iua, catenarum canis! haud rata erunt dicta, mei 
enim filii a principibus magni cestimabuntur ; iu autcm, catenarum 
c a n i s! hac cestate a dcemonibus eris ablaius. sludunusFestargarmus ea 
cestate peregre profectus ad Fcereyas fecit naufragium. Ibi omnes ??ior- 
l ales inierie re, qvi navi infuerant*). Tunc Osvivi vaticinium eventu con- 

ciuthorevi hujus sagce anaehronismum commisisse docet historia Gunnlau^i 
f < inuhngvis , qvem Audunnus Feslargarmus anno 1006 cid exteros vexit. Circa 
eundem annum Olarus Pavo naiuree reddidil chhilum. 



232 _ 

*.,, parer peir vorn Osvifurs synir; cn hlifdi Bolla fyrir tandsemis 
mk Olafr packadi monnum vel li.lvei.Iu. Bolli fiffili land-kaup 1 
Tungu at radi Olafs. P at cr sagt at Olafr lifdi III vc.r sidan Kiartan 
V ar vcginn; cn sidan cr hann var allr, skiptu peir synir hans arfi cpfr 
hsmi tok Halddrr busl.d J Hiardarholli. porgerdr mddir peirra var med 
Halddri; hun var uiiok beiptar-feingu.*) til Bolla, ok pdtti sa, fds.r-l.un- 
inn hans ok dmakliga d koma. 

CAP. 5-p 

P.u Gudrun ok Bolli gatu son; P cim sveini var nafn gefit ok 
kalladr porlcikr; hann var T«m svcinn snemma, ok vcl flid.ligr. Ha.dorr 
Olafsson hid i Hiardarhohi , sem fyrr var ritad; hann var nuok fynr 
peim br-drmn. p.t var at Kiarlan var veginn fdk porgcrdr Egils dd.Ur 
vist tendsveini sinum med porkcli at Hafratindum**); svcinninn gcetu par 
fiar um sumarit; honum var Ki.r.an miok harmdaudi sem odrum; hann 
iik aldri tala til Kiar.ans sva at porkc.l vaeri hia, Pviat hann miel.i 
iafnan flla til hans ok kv.d hann verit hafa hvitan mann-) ok hug.ausan, 
ok hermdi hann opt ep.ir hvernig h.nn h.fdi vid ordit averkann Svc.n- 
inum vard at pcssu illa ge.id ok fcrr f Hiardarholt ok segir ul Haldon 
ok porgerdi ok bad pau vid.oku. Porgerdr bad hann vera i v.s. «au I 
T etr Sveinninn kvadst ei haf. prott til at vera par lcingr, ok mund.r 
pu mik ei bidi. pessa, cf pd vissir hvcrsn mikl. raun ck hch af pcssu. 
p, gckst porgcrdi hngr vid h ar«-t 5 lur hans ok kvadst mnndn hi.a nonnm 
nppi vist fyrir sina honu. Halddrr segir: gef ccki ganm svcini pcssum 
jfl* hann cr umcrk, p. svarar porgerdr li.ils er sveinn vcrdr, seg.r 
]lun , en porkcli hefir alls-kos.ar il.a fari. pct.a ma>; pviat l.ann v.ss. 

, ; n **j jia : llrafnatiiuluin. 

*) NonnulU legunt: "heiptar - t>rungm. 

***J Nonnulli: kriufan. 



233 

firmatum visum est. Osvivi filii ea cestate peregre profecti , nec qvisqvam 
eorum postea ad Jslandiam unqvam rediit. Ita hoec causa finita , ut 
Olavo adaucta videretur dignitas , qvum illos gravissime puniret, qvi 
poenam maximam meruissent , parceret autem Bollio f consangvinitatis 
gratia. Olavus gratias retulit illis f qvi ei iulerant opem. Bollius 
Olavo autore agros emit Tungenses. Memorice traditum est , Olavum 
tres hyemes (atinos) vixisse post Kjartani ccedem. Patre mortuo, jilii 
haereditatem a patre relictam divisere. Haldorus habitaculum Hjardarholli 
occupavit. Mater eorum Thorgerda apud Haldorum degit. Acerbum illi 
fuit in Bollium odium, indigna enim ac injusta visct prcemia educationis. 

CAP. lii. 

\Iudruna &i Bollius filium genuere; illi filio nomen inditum] 
nam Thorleikus vocabatur. Brevi ille puerforma ac velocitate prcestans. 
HaldoruSj Olavi filius, Hjardarholti habitabat, uli ante memorcttum est. 
llle inier fratres plerumqve princeps habitus. Vere, qvo Kjarianus in- 
terfecius est , cognatum sibi puerum Thorgerda, Bgilli filia , apud Thor— 
kellum } Hafratindis f collocavit. Seqvente osstate puer ibi gregem cu- 
stodivit ; Kjartani mortem isuli costeri multum lugebat. JSuncjvarn illi f 
prcesente Thorkello f de Kjariano loqvi licitum } ille enim Kjartano semper 
obtrectavit dicens : pallidum eumvirum fuisse ac virtutis expertem , sospe 
novissimos inoius, qvos in Kjartano f qvum mortiferum vulnus accepisset , 
comperiverat imitatus. Multum haec puero displicuere , qvapropier 
Hjardarholtum pervenit &, hoscllaldoro ac Thorgerdw memoravit rogans f 
uti se hospitio exciperent. Thorgerda rogavit } ut ea hyeme in suo ma- 
neret hospitio. Puer negavit se tam cliu ibidem commorari posse } nec f 
inqvit, hasc me rogares , si scires, qvantam hoc mihi afferret animi aegri- 
tudinem. Thorgerdo3 illius qverimoniis commotus animus , s&illi hospi- 
tium } qvanium ad se . saltem pertineret } haud denegaturam affirmavit. 
Ilaldorus dixit: noli hujus pueri attendere qverimonias, nulla enim illi 
fides. Thorgerda respondil: hic } inqvit, puer haud multi qvidem cestiman~ 
d.us-j ThorkelhirS autemhac in re se omni pacto turpiter gessit } virorum, 



134 

fyrirsat Lauga-manna fyrir Kiartani ok vildi ei segia hdnum; en gerdi 
ser af gaman ok skemtan af vidskiptum peirra, en hefir sidan lagt til 
mdrg ovingiarnlig crdj mun ydr fiarri fara braedrum , at £>er munit f>ar til 
hefnda leita, sem ofr-efli er fyrir, er per getid ei launat sin tillog slik- 
um mannfylum, scm porkell er. Haldorr svarar fa her um , en bad 
porgerdi rada vist sveinsins. Fam ddgum sidarr ridr Halddrr heinian ok 
peir nockurir menn saman ; hann ferr til Hafratinda ok tok hus a por- 
keli; var porkell leiddr iit ok drepinn ok vard hann udreingiliga vid sitt 
liflat; engu fet Haldorr raena ok fdr heim vid sva-buit. Vel Jet porgerdr 
yfir pessu verki ok pdfti minning sia betri enn engi. petta sumar var 
kyrt at kalla ok var po et faesta med Joeim Bolla ok Olafs sonum ; lctu 
peir braedur et dlmligsta vid Bolla ; en hann vaegdi i dllu fyrir £>eim fraend- 
um pess er hann minkadi sik i engu ; pviat hann var enn mesti kapps- 
madr. Halddrr hafdi fiolmennt ok hclt sik rikmannliga, pviat ei skorti 
fc. Steinddrr Olafsson bid a Dunustddum*J i Laxardal ; hann alti 
puridi Asgeirsddttur, er att hafdi porkcll Kuggason , peirra son het 
Stcindorr, cr kalladr var Grdslappi**). 

CAP. 53. 

llinn naersta vetr eptir andlat Olafs Hoskuldssonar pa sendir 
porgerdr Egilsddltir ord Steindori syni sinum at alidnum vetri , at hann 
skyldi koma d fund hennarj ok er pau moedgin hittast segir hun honum 
skil a, at hiin vill fara heiman ok vestr lil Saurbaear at hilta Audi vin- 
konu sina; hun segir Haldori, at hann skal fara. pau voru V saman; 
Halddrr fylgdi mddur sinni ; fara nu til pess er £>au koma fyrir bseinn i 
Sselingsdals- tungu; f>a sneri porgcrdr hestinum upp at bcenum ok spurdi: 
hvat heitir bserr sia? Halddrr svarar: pess spyrr pii ei af pvi, mddir! 
at ei vilir pii adr; sia bjerr heilir i Tiingu. Hverr byr hcr, seglr hiin? 



*} Alii: "Audjxnuarstodum." **) Alii legttnt: "grasleppi," alii: "graslopi." 



135 

enim Laugensium insidias cognovit , noluitqve de iis Kjartanum certiorem 
facere ; gaudium vcro ac oblectationem coepit ex illorum congressu, et 
postea qvidem hostilibus diciis plerumqve usus est. Longe sane aberit , 
uti vos fratres vindictam ibi qv&ratis , ubi major adest vis, qvum tam 
sceleratos viros , qvam Thorlellus est , punire neqveatis. Haldor-us ad 
hcec pauca respondit', Thorgerdam auiem puerum, si placeret , excipere 
jubebat. Aliqvot post diebus Haldorus cum nonnullis domo profectus 
Hafratindos } Thorkelli tecta diruit', extracius deinde ThorJcellus domi- 
bus ac interfectus , parum fortiter mortem sustinuit. Nihil Haldorus ibi 
pcpulatus, ita gesta re domum rediit. Hoc facinus Thorgerda collaudavit 
& illa qvidem vindicta nulld visa melior. Ilac cestaie omnia fere qvieta 
maximum tamen inter Bollium ac Olavi fdiosfrigus ; & fratres qvidem se 
erga Bollium maxime gesserunt ferociter ; Bollius autem cognatis in nulla 
re cessit , ne in aliqva re videretur inferior; erat enim vir admodum con- 
tentiosus. Haldorus magno usus famulitio ac familiaris rei magnificen- 
tia, haud enim opes deerant. Steindorus, Olavi filius, Dimustadis inLax- 
ardalo habitabat. Thuridam ille , Asgeiri filiam, qva? Thorkelli, Kuggi 
filiiy uxor antea fuerat , in matrimonio habuit. lllorum filius fuit Stein- 
dorus , qvi Groslappus vocatus est. 

CAP. LIII. 

JT roxima hyeme post Olavi, Hoshuldi filii , mortem Thorgerda, 
JZgillv filia , filium suum Steindorum versus finem hyemis , nuntiomisso, 
ad se vocavit , qvumqve mater acfilius congrederentur , dixit illa se domo 
ad Saurboeum proficisci velle, amicamqve Audam convenire; Haldo- 
rum qvoqve sese comilari rogabat; V simul profecti, Haldorus ma- 
trem comitatus. Jamqve profecti usqve dum ad villam Saslingsdalstun- 
gam pcrvenirent. Tunc Thorgerda converso versus villam eqvo rogavit, 
qvidei villce esset nomen. Haldorus dixit: hoc qvidem mater haud eam 
*>b causam scitare , qvod non scias antea: hcec villa Tunga vocatur. llla 

G g 2 



13<5 

hann svarar : veiztu f>at, mddir! pa segir porgcrdr ok bles vid: veit ek 
nt visu, segir hun, at her byr Bolli brddur-bani ydvarr, ok furdu ulikir 
urdu £>er ydrum fraendum gbfgum , er £>er vilit ei hefna pviliks brddur, 
sem Kiartan var, ok ei mundi sva gera Egill mddur-fadir ydvarr, ok er 
ilt al ciga dadlausa sonu ; ok vist oetla ek ydr til pess betr felda, at f>er 
vaerit da^tur fddur }^dvars ok vaerit gipfar; kemr her at pvi, Halddrr ! 
sem nuelt er, at einn er audkvisi*) aeltar hverrar, ok su er mer audsaest**) 
iigipta Olafs, at hoiuim glaptist sva miok sona eignin; kvcd ek f>ik p\i 
at pessu, Halddrr! scgir hun, at pu Jpykist mest fyrir ydur brcedrum j nu 
munum ver aptr-snua, ok var petta erendit mest, at minna ydr a £>etta 
ef f>er myndit ei adr. pu segir Halddrr: ecki munum vcr per pat kcnna, 
mddir! poit oss lidi ur hug petta; hann svaradi her fa um ok po prulnadi 
hdnum midk mddr til Bolla. Lidr nii vetr sia ok er sumar kemr, p>a 
lidr framan til £>ings. Halddrr lysir ping- rcid sinni ok £>eir braedur hansj 
rida pcir med mikinn flock ok tialda biid pA, cr Olafr hafdi att; var 
pingit kyrt ok tidcnda-Iaust. peir voru a pingi Vfddaelir, synir Gud- 
mundar Solmundarsonar. Bardi Gudmundarson var pa XVIII vetra 
gamall; hann var mikill madr ok stcrkr. Olafs synir bidda Barda fraenda 
sinum heim med scr ok Icggia til pcss mdrg ord. Hal!r Gudmundarson 
var pi her a landi. Bardi tdk pcssu vel, pviat astiidigt var med peim 
fraendum. Ridr mi Bardi vestr af pingi med peim Olafs sonum, Tcoma 
peir hcim i Iliardarholt, ok er Bardi £>ar um sumaril £>at senreptir var. ' 

cap. 54. 

JNii segir Halddrr Barda i hliodi, at pcir brcedur oetla at fara at 
Bolla ok sdgdust ci lcngr pola fryu***) mddur sinnar; er ecki pvi at 
Icyna, Bardi fraendi! at miuk var undir hcimbodi vid }:>ik , at vcr vildim 

*) Alii: orkvisi. **) AUi: audscxl. ***) .////; "fryuu" alii: "fryunar- ord." 



"237 



d, X U: qv is hic komo habUat? llle respondU : hoc tilu nctum mater Thor 
gerda tum d, m t ingcmhcens: scio qvidem Bollium hic habilare avi fm 
trem V es t rum interfecit Scadmodum sane V os noUli estis g cneri disTuT 

,„dem maternus rester acus , E 8 iUus, facere institueret. Molesum qvi - 

cTttttt r habere filios & " ieii " s « vid ™ ** ~ - 

cede em, sfUue f ulS set,s, nuptum jam ^^ ^ 

dore, qV od ,npro V crb i um abUt: a, iqv em esse in qVali oet e L 
•««*»*. Id mUUOlavi U^rtuntum speetatissimum est, qvud f np _ 
creandtsfUusseman.festumreddidit. Hujus rei causa te, HaldoJZ 
Uss.mumcompeUo, di xit Thorgerda, rjood tu te Uuer fratres prinoipTm 
feras Jam nob,s eru reyerUndum, & hoc mihi p oli ssUnum f' it negZTi 
u V ob,s hcec ,n anunum re.ocarem, si forte memorice e.ciderint. Tunc 
d lx a HaUorus: ejus rei haud te, mater , insimutabUnus , si nobU hTT 
an.nus e.cdant. H a ,dorus ad hcec pauca re.pondU, tamen odio ,u Bo- 
lutm e.tumuU Jam Ula prastertapsa hyems ae cestas approp,n,, Va . 
V ,t „e conunorum tempus instabat. Haldoru* ac illius fratres se 
adpubUca comUu, eqv Uaturos palamfccere ; magno cum comLtu pro- 
fecU, ,dtabernacu,um, qvo d fuerat Ola V o , occupa V ere. ComUiLtm 

Salmund, filu , aderant; Bardius, Gudmund, fiUus , tumXVIH 
annosnatus, magn* statnrce vi r ae vi r ib us va ,ens. ,a v i fi,U BardTu 
^natum.uum, eum multa dictorum comUute , ad se ij tavere TT, 
Haiius GudmundifiUus, ,Uc U, Is,and ia aderat ; Bard ius llsTZ 
J» uruaaoncm magna enim inter i„os cognatos amicitia. BeZe 

"Zl TTZ : T l T aVlJiliiSr '^° iUSi **■***«- omnespet 
oncrc, ,b, mansu Bardws per rel iqvu ,n cestcuis. 

CAP. LIV. 

isse Bo,,uT:T:LT:e?"T l,mSeC " t0jeCil —•—/— ^nstUu- 

< iv ;t, ^andjBlLZTTTTTTTT T siuspn,i - Kec "" in ~ 

gnau . multum id nostra inuitatione subfuisse, 



•238 



M, .il h.fa pitt Unsiuui «k br.n.ar-gengi. P a svarar Bardi: 01. «Oa 
fyr ir-m*las. at ganga . «Uir vid fr.ndur sfna, en £ annan stad syn.st 
L Bolli torsdttligr, hanu hefir ma., m.nna „m sik, e„ er s.alfr enn 
me s.i garpr; par skortir ok ei vitnrligar radagerdir, er J>.u er„ Gndrun ok 
Cvifr; PyH mer vid pett. alt saman 6 - audsdttligt. Halddr scgir: h.ns 
.„„„„ vid pnrfa, at torvelda ecki petta mal fyrir oss; hef ek ok petta e, 
fyrr i „P P -kvedit, enn p.t m„n framgeingt verda, at ver m„nnm ttl-letta 
jLfndanna vid BoUa; »«d ek ok, fr.ndi! a« p„ skerist ei un.n fer 
pessi med oss. Bardi svarar: veit ek at per mun dsannligt Pyk.a .. ek 
vikiums t uudan; mnn ek pat ok ei gera, ef ek se at ek fae ei latt P a 
hefir bli ve. af mali, segir Halddr, s e m van var at. Bard. sagd, at pmr 
ra „„d„ (med radum) verda at fara. Halddrr kvadst sp„rt hafa at Bolh hafd. 
S e„t heim*)menn sina en suma nordr til Hrutafiardar .il skips, e„ suma u. a 
s ,r5„d; pat er mer ok sagt, a. Bolli se a. seli i S*lingsdal ok se par 
erki fleira m.nna enn huskarlar peir, er p.r vinn. hey-verk; syn.st mer 
SV a sem ei mnni i anna. sinn synna a. leita «il fnndar vid BoUa enn »»; 
ok petta stadfesta pcir med ser Halddr ok Bardi. Madr het fors.emn 
svarti, hann hid i Hundadal i Breidafiardar-dolum, vitr madr ok aud.gr; 

.,:„,- niafs na- svstir porsteins het Solveig; 
hann hafdi vcrit langan lima vmr Uials pa, sysur y 

,,„„ var gip. Pcim manni, er Helgi het ok var H.rdbcinsson. Helgx var 
miki U m.dr ok stcrkr ok far-m.dr mikill, h.nn var ny-kominn pa ut 
ok var . vis, med pors.eini magi si„„m. H.lddrr sendir ord pors.e.m 
sv .r.a o k He.ga magi h.ns; e„ er peir komu i Hiard.rho.t, scgir Halddrr 
peim «U.n sin. ok radagerd ok had pd til fcrd.r mcd ser. Porste.un 
M il.a yfir pessi am.n; er pat enn mcsti geigr, .. Pcr fr«ndr .knlu. 
drepast nidr 1 leid framm; er„ »» fair slikir „.e„„ i ydv.rri *tt, sem 
| „• en po .. Porstcinn mtelti slikf, pi kom fyrir eeki. Haldorr 



Boll 
*) Alii et qyidem reclim: "luiinaii. 



239 

qvod tua ad hosc uti vellemus ope ac auxilio'. Tunc dixit Bardius: inglo- 
riumerit, cum cognatis rumpere pacem, altera tamen ex parte , Bollius 
videtur impugnatu difficilis', multi enim apud eum mortales degunt , ipse 
vero fortissimus est vir, nec apud Gudrunam ac Osvifum prudentia desunt 
consilia. Hanc ob causam mihi omnia dijficiliora videntur. Haldorus dixii: 
alia magis re nobis opus est, qvam uti hujus causos dijficultas nobis ad- 
augeatur. Neqve ego hanc rem prius eloculus sum , qvam animo cerie 
constitutum sit periclitari, in Bollio qvosrere vindictam &L sane exspecto, 
cognate! te nobiscum proficisci liaud detrectaturum. Bardius dixit: bene 
qvidem intelligo iniqvum tibi visum iri, si ego ire detrectavero, nec ita qvi— 
dem faccre constitui, si te a proposito dehortari parum cesserit. Tuncbene 
remgeris,uti a te Juit sperandum,dixit Haldorus. Bardius dixit: illud con- 
sulte 'aggrediendum esse. Haldorus dixit , sese comperisse Bollium qvos- 
dam suorum domum ablegasse, qvosdam vero versus borealia ad navim itt 
Hrutafiordo, qvosdam vero occidentem versus ad maritimattt oratn. Rela- 
tum qvoqve mihi est Bollium in tugurio osstivo in Soslingsdalo commorari, 
nec ibidem plus prcesto esse virorum qvam famulos foenariis operibus 
intentos, nec ullo alio tempore qvam nunc magis videtur conveniens Bol- 
lium adgredi conari. Hosc itaqve inter Haldorum ac Bardium consti- 
tuta. Thorsteinus erat nomen viro , Ater cognomen, Hundadali itt 
vallibus Breidafjordensibus habitabat, prudens ille vir ac opibus pollens, 
diu ille Olavo Pavoni fuerat amicus. Thorsteini sorori Solveiga nomett 
fuitj uxor illct erat viri, cui nomen Helgius ac Hardbeinus pater. 
Helgius magno? erat staturos vir , ac viribus valetis et multutn in pere- 
grinationibus. Tum ille nuper ad Islandiam redierat , ac apud Thor- 
steinutn ajjinem suum hospitabatur. Ilaldorus Thorsteino sliro ac 
Ilelgio illius ajfini misii nuntium. Qvi ubi Hiardarholium pervene- 
ruittf Ilaldorus eos propositum suum, ac institutum otiine docuit , ro- 
gans ut sese comiiarentur. Thorsteinus propositum hoc niultum impro- 
bavit. Abhorrendum, inqvit, malum est, ut vos cognati mutuis in posle- 
rutn coedibus pereatis, pauci etiint jam iales viri vestri generis rcmanenl, 
qvalis Bollius est. Etsi Thorsteinus talia loqvebatur , iarneti irrila illius 
fuere dicta. Haldorus JLambo patruo suo ntisit uiiniium , qvi ubi ettm 



240 

scndir ord Lamba fodur-brddur sfnum, ok er liann kom a fund Halddrs," 
£>a sagdi Uann hdnum setlan sina. Lambi fysti miok at £>ctta skyldi framm- 
ganga. porgerdr husfreya var ok mikill hvata-madr at f>essi ferd skyldi 
takast; kvadst alldri hefnt £>ykia Kiartans, nema Bolli ksemi fyrir. Eptir 
£>etta buast £>eir til ferdar. I f>essi ferd voru peir Olafs synir IIII, enn 
Vti var Bardi. pessir voru Olafs synir: Halddrr ok Steinddrr, Helgi ok 
Hdskuldr; (en Bardi var son Gudmundar*); Vlti Lambi, Vlldi porsteinn, 
Vllldi Helgi magr hans, IXdi An hris-magi. porgerdr rezt ok til ferd- 
ar med £>eim; heldr ldtlu £eir £>ess ok kvadu slikt ecki kvenna-ferd. 
Hiin kvadst at visu fara skylduj pviat ek veit gidrst um ydr sonu mina, 
at purfi £>er bryningina. peir scgia hana rdda mundu. 

CAP. 55, 

liptir £>at rida f>eir heiman ur Hiardarholti IX saman; porgerdr 
var en X. pau ridu inn eptir fidrum ok sva til Liarskoga; £>at var ond- 
\erda noltj lctta ei fyrr enn £>au koma i Saelingsdal, p<k er nockut var 
mornat. Skdgr pyckr var i dalnum i f>ann tid. Bolli var £>ar i seli, 
sem Haldorr hafdi spurt; sclin stddu vid ana, par sem nu heila Bolla- 
tdplir. Holt mikit gengr fyrir ofan selit ok ofan at Stacka-gili**); milli 
hlidarinnar ok holtsins er engi mikit, er i Barmi heitir. par unnu huskarl- 
ar Bolla. peir Haldorr ok hans fdru-nautar ridu at Oxna-grof yfir Ran- 
ar-Yollu, ok sva fyrir ofan Hamar-engi, f>at er gegnt selinu; peir stiga 
af baki ok setludu at bida £>ess er menn faeri fra selinu til verks. Smala- 
rnadr Bolla fdr at fe snemma um morgininn uppi i hlidinni ; hann sa" 
mennina i skdginum ok SYa hrossin, er bundin voru; hann grunar at 
fcetla muni ei vera frid-menn, er sva leyniliga foru; hann stefnir pegac 
hcim ct gegsta***) til sclsins ok eetlar at segia Bolla kvamu manna. Hald- 



*') 7~crba signis parcnlheseos inclusa , uti superjlua, omillunl Alii. 
**J Aonnulti: Staka-gili. ***} Alii : "gegasta.? 



<24I 

convenit Haldorus illi propositum elocutus. Lambius, ut hcec perpetra- 
rentur, mulium adhortabatur. Malcrfamilias qpoqve Thorgerda adjioec 
perficienda multum excitavit , negans sibi Kjartani ccedem nisi Bollii 
ccede vindicatam videri. Posthosc se ad iter paravere. Illud iter qva- 
iuor Olavi fdii ingressi, qvintus erat Bardius. Olavi filii hi erant : Hal- 
dorus, Steindorus, Helgius ac HosJtuIdus ; Bardius autem erat Gudmundi 
filius; sextus erat Lambius, septimus Thorsteinus, octavus Helgius, Thor- 
sieini afifinis, nonus AnusVentri-virga. Thorgerda qvoqve eos comitata; 
illis tctmen secum ire ei dissvadentibus, negantibusqve mulieribus talia iti- 
nera convenire. Illa se vero profieciuram ajfirmavit, hoc enim de vobis, 
filiis meis , compertum habeo, qvod adhortaiione vobis opus est. Tum illi 
matri hujus rei fecerunt potestatem. 

CAP. LV. 

Jl ostea Hjardarholto IXuna profiecti , Xmaerat Thorgerda. Illi 
per regionesmaritimas versus interiora eqvitantes , Lidskogos prima nocte 
pervenerunt, nec priusqvam in Soelingsdalum venissent, constitere. Tumil- 
lucescere coeperat. Eo tempore densa invalli erat sylva. Bollius aderat 
in tuguriis, uti Haldoro relatum fiuerat. Tuguria ad filumen adsiabant in 
eo loco, qvijamParietina? Bolliana? vocatur. Celsiorsupra tu guriumcollis ad 
Staclagilum extenditur. Monti ac colli late patentia prata, qvce Bar^ 
mus vocantur, interjacent. Bollii ibi famuli operi inienti. Haldorus ac 
illius comites campos, qvi Ranarvellir dicuntur , transeuntes Oxnagra~ 
vam adeqvitavere supra ea prata, qva? Hamareingi dicuntur , tuguriis ex 
adversus protensa. Exeqvis descendentes, id tempus, qvo homines e iuguriis 
ad opera sua egrederentur , exspectare constituerant. Bollii opilioejus 
diei matutino tempore in monte pecora secutus , homines in sylvct con- 
spexit revinctosqve eqvos. Hos qvidem ila occulto itinere progressos viros 
haud amicos suspicatus rectci ad tuguria progressus, Bollio istuin refierre 
nuntium de hominum adventu sibi proposuerat. Haldorus oculorum acie 
pro3cellens hominem e monte decurrentem, rectaqve ad tuguria tendcntem 
conspexit. Tum ille dixit comitibus , hunc se BoIIii opilionem opinari } 

Hh 



242 

dr var skygn madr ; hann ser at madrinn hleypr ofan ur hlidinni ok 
stefndi til selsins ; hann segir fdrunautum sinum, at pat mun vera smala- 
madr Bolla ok mun hafa set ferd vara ; skulum ver nii gera 1 mdti hdnum 
ok lata hann engri nidsn koma til selsins. peir gerdu sem hann mselti 
fyrir. An hris-magi vard peirra skidtastr ok getr farit sveininn*), tekr 
hann upp ok keyrir nidr; f>at fall vard a pa leid, at hryggrinn brotnadi 
i sundr i sveininum. Sidan ridu peir at selinu ; selin voru II: svefn-sel 
ok bur. Bolli hafdi verit snemma a fotum um morgininn ok skipat til 
vinnu , en lagist pa til svefns, er Imskarlar fdru i brolt. pau voru II £ 
selinu, Bolli ok Gudriin ; £>au voknudu vid dyninn, er peir hlupu af baki; 
heyrdu £>au ok er £>eir raeddu um hverr fyrstr skyldi inn ganga i selit at 
Bolla. Bolli kendi mal Haldors ok fleiri peirra fdrunauta. Bolli maelti 
vid Gudrunu ok bad hana ganga ur selinu i brott, ok segir at sa einn 
mundi fundr peirra verda, er henni mundi ecki gaman at verda. Gudnin 
kvadst hyggia at pau ein tidendi mundi £>ar verda, at hiin muudi sia mega. 
ok kvad Bolla ecki muiidu mein at ser, pdtt lnin vaeri naerr honum stodd. 
Bolli kvadst pessu rada vilia, ok sva var at Gudrun geck ut ur selinu; 
luin gcck ofan fyrir breckuna til laekiar pess, er par fell , ok tdk at £>va 
lerept sin. Bolli var nu einn i selinu ; hann tok vapn ain, setti hialm a 
hdfut ser, ok hafdi skiold fyrir ser, en sverdit Fdtbit i hendi; enga 
hafdi hann bryniu. peir Halddrr roeda nii um med ser , hversu at skal 
orka ; pviat engi var fiis at ganga inn i selit. pa maelti An hrismagi : 
eru peir menn her i ferd, er Kiartani eru skyldari at fraendsemi enn ek; 
en engi mun sa, at minnisamara muni vera um £>ann atburd, er Kiartan 
lezt, enn mer; var mer £>at p& i hug, at ek var heim faerdr i Tiingu 
lidaudr at einu, en Kiartan var veginn , at ck munda feginn vinna Boila 
mein, ef ek kaemumst i faeri ; mun ek fyrst inn ganga i selit. pa svarar 
porsteinn svarti: hreysliinannliga er slikt maelt; en f>d er radligra at rasa 
ei fyrir rad framm, ok fari menn nii varliga , pvi at Bolli mun ei kyrr 
fyrir standa, er at hdnum er sdtt ; mi pott hann se fulidr**) fyrir, pa munu 
per par van eiga snarprar varnar; pviat Bolli er baedi sterkr ok viglimr ; 



*J Alii legurit: "mid sveinimun." **) Alii : 'Talidadr." 



243 

suaqve eum itinera conspexisse. Jam, inqvit , huic eamus obviam , nec 

permittcunus itti ad tuguria aliqvem referre nuntium. Illi jussa ex- 

secuti. Anus F^entri- virga eorum velocissimus puerum nactus sustulit 

humiqve dejecit. Is verolapsus tali modofuit , ut puero dorsum perfrin- 

geretur. Deinde illi tuguria adeqvitabant. Duo erant tuguria, pro cubi- 

culo alterum , alterum pro penuario. Bollius ea die mane surrexerat, 

famulosqve ad opera disposuerat , jam vero egressis famulis somno sese 

dederat. Illi solum duo , Bollius ac Gudruna , in tugurio aderant ; illi 

sonitu suscitati advenientium & ex eqvis desilientium , 8t qvidem audivere, 

eos consultantes , qvi primum tugurium ingrediens Bollium adoriretur. 

Bollius Haldori pluriumqve sociorum vocem cognovit. BolliusGudrunam 

allocutus, rogavit, ut tugurio abiret , ialem enim jore illum congressum, 

ut illi haud esset oblectamento futurus. Gudruna ita se opinari conten- 

dit , id solum novi ibi gestum iri, qvod sibi conspicere licitum foret , nec 

se Bollio aliqvid incommodi illaturam, si illi propinqva adstaret. Bollius 

hujus rei potestatem penes se esse postulavit , &L tum qvidem Gudruna illi 

cedens e tugurio egressa. E clivo descendens , rivulum infima clivi lam— 

bentem adiit, coepitqve sua lintea lavare. Jam Bollius solus aderat in 

tugurio. Armisille correptis, galeamimposuit capiti, clypeoqve tegit ante- 

riora corporis, gladiumveroPedimorsoremmanu gestabat ; lorica illi de- 

fuit. Jam Haldorus ac socii inter se consultavere , qvo modo foret pro- 

cedendum , nemo enim lubenter tugurium voluit ingredi. Tunc dixit Anus 

J^entrivirga: hicquidem adsunt viri, Kjartano magis consangvinitate con- 

juncti, qvam ego sum; nemo autem melius memoria retinet qvali fato 

Kjartanus occisus est. Id qvidem tunc cogitavi, qvando Tungam exani- 

mis fere delatus sum, Kjartanus autem interfectus erat, me lubenter Bollio 

aliqvid mali illaturum, si occasio daretur. Ego itaqve primus ingrediar 

in tugurium. Tum Thorsteinus Niger respondit : fortiter ha?c qvidem 

dicta , jnagis tamen svadendum , ne qvid agatur temerarie , & ad omnia 

caute procedaiur , haud enim Bollius immobilis manebit , qvando infestis 

armis petetur. Qvamvis illi haud mulii adsint viri , acerrimam ab eo ex- 

spectandam defensionem crcdo. Bollius eni/n Scfortis est vir & armorum 

H h 2 



244 

hc-fir hann ok sverd pat er orugt er til vapns *). Sidan geingr An inn 1 
selit hart ok skiott, ok hafdi skidldinn yfir hofdi ser ok sneri framm enu 
midrra. Bolli hio til hans med Fdtbit ok af skialdar- spordinn , ok par 
med klauf hann An i herdar nidr, feck hann pegar bana sem van var. 
Sfdan geck Lambi inn; hann hafdi hlif fyrir ser, en sverd brugdit i hendi. 
I pvi bili kipti Bolli Fdtbit ur sarinu ok bar pA af honum skioldinn. pa 
lagdi Lambi i laer Bolla, ok vard pat mikit sar. Bolli hid i moti a 6x1 
Lamba ok rendi sverdit ofan med sidunni; hann vard pegar uvigr, ok 
aldri sidan vard honum hondin meinlaus, medan hann lifdi. I pessari 
svipan geck inn Helgi Hardbeinsson, ok hafdi i hendi spiot f>at, er alnar 
var laung fiodrinn ok jarni vafit skaptid; en er BoIIi ser f>at, pa kastar 
hann sverdinu, en tok skioldinn tveim honduni ok geck framm at sels- 
dyrunum i mdli Helga. Helgi lagdi til Bolla med spidtinu, i gegnum skiold- 
inn ok sialfann hann. Bolli halladist upp at sels - vegginum. Nu pusLu 
menn inn i selit, Haldorr ok broedr hans ; porgerdr geck ok inn i selit. 
pa mselli Bolli: f>at er nii rad (ydur) braedrum. at gaYiga naerr, enn her 
til; kvadst f>ess vaenla, at £>a mundi skoinm vorn. porgerdr svaradi mali 
hans ok sagdi ei spara purfa at vinna orugsliga at vid Bolla; bad pA 
ganga milli bols og hofuds. Bolli stocl pa enn upp vid sels-vegginn ok 
helt at ser kyrtlinum, at ei hlypi ut idrin. pa hlidp Steindorr Olafsson 
at BoIIa ok hio til hans med exi a halsinn vid herdarnar, ok geck pegar af 
hofudit. porgerdr bad hann heilan nidta handa; kvad nu Gudrunu mundu 
eiga at bua um rauda skor**) Bolla uni hrid. Eptir pelta ganga £>eir iit 
ur selinu. Gudrun gengr pd nedan fra laeknum ok til tals vid pa Halddr, 
ok spurdi hvat til tidinda hafdi gerst i skipluin peirra Bolla. peir segia 
slikt sem i hafdi gcrst. Gudrun var i namkyrfJi***) ok vid vefiar-upplutr 
fjraungr, en sveigr mikill a hofdi; liun hafdi knylt uni sik bkeu ok voru 
j mork bhi ok trof****) fyrir enda. Helgi Hardbeinsson geck at Gudrunu 
ok tdk bleeu-endann *****) ok perdi bldd af spidtinu pvi enu sama, er hann 



* 



* ■ ' . 



) Nomiulll : at vapui. **) Alii: &k6', alri : skirtu. 

**j NonnulM legimt: lnikiinkyrtli. Alii: Gndriia var svo buin, at Inin var i raud- 
liiu skarlats-kyrtli ok var vcflar upphlutr &c. 
) Isuanaili: "tniiur.' *****) Alii- bl«cu - honrit. 



245 

iisu proscellens , eiqvoqvegladius est ferro acutissimo. Deinde slnus mag— 
no cum impetu ac festinatione tugurium ingressus , clypeum supra ca- 
putgestans &£ ienuiora clypei antrorsum vertens. Bollius illum Pedimorsore 
feriit abstulitqve extremum, qvodprominuit, clypei ipsumque Anum usq ve ad 
humeros diffidit. Necmirum, si ille statimmoriuus est. Lambius deinde 
inqressus, lorica ille iectus sirictum vero gestans gladium manu. In eo 
momento Bollius Pedimorsorem e vulnere reiraxit, tumqve aliqvantum cly— 
peo nudatus , qvapropter Lambius Bollio grave in feniur vulnus intulit. 
Bollius contra Lambium feriit in axillam totumqve hominis latus per- 
sirinxit, nec unqvam postea per reliqvum vitce tempus manus in integrum, 
restituta. IIoc momento intravit Helgius, Hardbeinifdius, manu tenens ha- 
stamferro ulnce longitudine manubrioque ferro obducto. Qvem ubiBollius 
conspexit , demisso gladio clypeum utraque manu prehendens in tugurii 
fores contra Helgium progressus est. HelgiusBoHiumhastapetens clypeum 
ipsumque hominem transfixit. Tum Bollius ad tugurii parietem reclina- 
baiur. Jam cceteri tugurium ingressi : Ilaldorus ac illius fratres, Thor- 
gerda qvoqve ingressa. Tunc dixit Bollius: jam vobisfratribus svadendum 
existijno, utpropiusaccedaiis, qvam hucusqve accessisiis ; haudenim multam 
jam resistentiam sentietis. Thorgerda illius excepit sermonem , negans, 
illi esse parcendum , sed sine mora Bollium irucidandum confirmans, 
statimqve caput a trunco separandum censuit. Bollius adhuc ad tugurii 
parietem reclinaius plicas tunicce continuit, neviscera exciderent. Stein- 
dorus tum, Olavifilius , Bollium adortus, collum securi feriit juxta hume- 
ros, tumqve caput decidit. Tum Thorgerda : macte virtute ! inqvii , Gu- 
druncejam aliqvandiu rubros sincipitis Bolliajii capillos curandos jore con- 
firmans. Posteatugurio egressi. Tum Gudruna a rivuloascendens, Ilaldo- 
rum alloqviiur rogcuis, qvid noviin illorum negoiiis cumBollio gestumesset. 
llli rem } uti acta erat, retulere. Gudruna cuigusta erat indutatunica, cui con- 
iiguuJJi erat strophiwJi texium atqve angustum ; capite cidarini jjiagjumi, qn- 
trorsum curvatam,gestabat. J^elum, lividis striis disiiucium, liuteisqve extre- 
mitatibus sese circiunliga vcrai. Helgius, Hardbeinifilius, Gudrunam adiit 6c 
imam velipariemprehendens, hastce, qva Bollium tran^fixerat, eo sangvineni 



246 

lagdi Bolla 1 gcgnum med. Gudrun leit til hans ok brosti vid. pa mselti 
Halddrr: petta er illmannliga gdrt ok grimmliga. Helgi bad hann ei pat 
harma *); pviat ek hygg pat: at undir pessu blaeu-horni biii minn hdf- 
uds-bani. Sidan tdku peir hesta sina ok ridu i brott. Gudrun geck a 
veg med peim ok taladi vid pa um hrid. Sidan hvarf hun aptr. 

CAP. 56. 

Pat ra?ddu peir fdrunautar Halddrs, at Gudrunu poetti litid drap 
Bolla, er hun sldst a leidi - ord vid pa, ok atti alt tal vid pa sva sem 
peir hefdi ecki at-gdrt pat cr henni veeri i mdti skapi. pa svarar Hald- 
orr: ecki er pat min setlan at Gudrunu pyki litid \£t Bolla; frygg ek at 
Iienni gengi pat meirr til leidi-ords vid oss, at hiin vildi vita sem gdrst 
hverir menn hefdi verit i pessi fcrd; er pat ok ecki ofmaeli at Gudrun er 
miok fyrir ddrum konum um allan skdrungskap ; pat er ok eptir vanum 
at Gudrunu pyki mikit lat Bolla; pviat pat er satt at segia, at eptir slika 
menn er mestr skadi, sem Bolli var, po at ver fraendr bserim ei giptu til 
sampyckis. Eptir petta rida peir heim i Hiardarholt. pessi tidendi spyr- 
iast bratt vida ok pdttu mikil ; var Bolli et mesta harmdaudi. Gudrun 
sendi pegar menn a fund Snorra Goda; pviat par pdttust pau Osvifr eiga 
alt traust er Snorri var. Snorri bra vid skidtt ordsending Gudrunar ok 
kom i Tiingu vid LX. manna. Gudrun vard fegin kvamu hans. Hann 
baudst til at lcita um saettii ; en Gudrunu var litid um pat, at jata pvi 
fyrir hdnd porleiks, at taka fe fyrir vig Bolla; pycki mer pu, Snorri! 
pat lidsinni mer mest veita, segir Gudrun, at pu skiptir bustddum vid milc, 
sva at ek siti ei samtyniss vid pa Hiardhyltinga. I penna tfraa atli Snorri 
deilur miklar vid pa Eyrbyggia. Snorri kradst pctta mundu gera fyrir 
vinfcngis sakir vid Gudrunu ; en pd muntu, Gudrun ! pessi missari verda 
at bua i Tiingu. Byst nu Snorri i brott ok gaf Gudrun hdnum virdu- 



*) Alii : herma. 



247 

abstersit. Subridens eum Gudruna aspexit. Tunc dixit Haldorus: ma- 
lum hoc ac crudele facinus. Helgius illum id ijidignari vetuit, ego eni/n, 
inqvit , opi/ior sub hoc velo meam parari nece/n. Deinde eqvis adduclis 
inde vecti sunt. Gudruna eos aliqvantum comitata 8c per aliqvot tempus 
cum illis collocuta. Deinde reversa est. 

CAP. LVI. 

kLaldori comites de eo multum locuii, qvod Gudruna adeo parum 
Bollii nece contristaretur , qvum eos comitata ac cum illis locuta esset, ac 
in toto colloqvio se ita gessisset , uti illa/n nulla re offendissent. Tunc 
Haldorus respondit: haud ego qvidem ita opinor Gudruna/n Bollii morte 
parum esse commotam ; ea/n ob rem illam potius nobiscum in via locutam 
esse autumoy qvod exacte scire voluit, qvi ho/nines in nostra cohorte ades- 
sent ; nec ejus rei nimis celebris fama est : Gudruna/n multu/n alias mu- 
lieres omnis generis magnanimilate praicellere. Nec miru/n, si Gudruna 
Bollii /norte multum permovetur ; talium eni/n vero viroru/n, qvalis fuit 
Bollius , mors maximeest fatalis, et si iniqvum fatu/n nos cognatos haud 
amicos esse voluit. Postea Hjardarholtum domum reveriebantur. Harum 
rerum nuntius ciiolate divulgatus, multum animos commovens. EtBollii 
qvide/n mors maximefuit lugubris. Gudruna stalim Snorroni Antistiti i/ii- 
sitnuntios, /la/n inde sibi illa ac Osvifus om/ie auxilium speravere. Snorro 
Gudruna? nuntio staii/n excitafus cum Z/X Tunga/n pervenit. Gudruna 
ejus adve/itu mullu/n lastata. llle sua/n opera/n obtulit ad animos reco/i- 
ciliandos; Gudrunas aute/n parum placuit , Thorleiki jilii nomine , pecu- 
niam pro Bollii nece acceptare. Iloc mihi, inqvit f Snorro ! maxi/ni mo- 
menti ferre posses auxilium, si habitacula mecu/n commutares , ne /nea 
Hjardholtensibus contigua sint do/nestica prata. Hoc tempore Snorroni cum 
Eyrbyggis acerbas fuere contentiones. Snorropropter amicitia/n Gudrunoe 
se ita facturum promisii ; proximo tame/i an/io Gudru/zoe Tungaj habi- 
tandum fore confirmavit. Ja/n Snorro abire parayit honorifcis mu- 
neribus a Gudruna donatus. Jam Snorro do/nu/n eqvo vectus et proxi— 
mis qvidem annis o/n/iia fere qvieta. Ilye/ne post BoUii moriem sequenle 



ligargiafir. Ridr nu Snorri l.cim, ok var kyrt at kalla |hn atarf Bl* 
r«t. vetr eptir vig Bolla feddi OMttt barn, p.t var sveinn, <i var 
BbiH nefndr; hann var snimma mikill ok vaenn, Gudrun unni Hbnum 
m iKf ok er vetr sa Hdr af ok var kom, P& ferr framm kaup l»t sem 
r _ d « hafdi verit, at pau myndi kaupa „m lond Snorri ok Gudrun; redst 
Snorri i Tungu ok bid p» medan hann lifdi. Gudrun ferr td Helgafel.s 
ok l>au Osvifr, ok setia par b» saman risuligt; vaxa t>ar upp syn.r Gud- 
runar porleikr ok Bolli. Porleikr var pd HHr. vetra gamall er Boll. var 
yeginn fadir hans. 

CAP. 57.' 

Madr het porgils ok var Hblluson, en pvf var hann kendr vid 
mddnr sina, at hun Hfdi lengr enn fadir hans ; hann Mt Snorri ok var 
,onr AHs ur Do.um. Hal.a modir porgils var ddt.ir Gests Oddleifssonar 
porgils bid l Hordadal a peim b., er i Tdngn heitir. Porgils var m.k.ll 
,„adr ok vsenn ok enn mesti oflati; engi var hann kalladr jafnadar-madr; 
opt var heldr fatt med peim Snorra goda; pdtti Snorra porgils hlut-g.arn 
ok dbnrdar-miki.1. Porgils gaf ser n.art ti. erenda ut I sveitina hann kom 
jafnan til Helgafells ok band sik til umsyslu med Gudrunu. Hun tok 
„« vel at eins ok Htid af olh, Porgi.s band l.eim porleiki syni hennar 
ok var hann laungum i Tungu ok nam log at porgilsi, pviat hann var 
,o gte nn madr. i fenna tima var i forum porkel. Eyd.fsson, hann v.r 
frcegr n.adr ok kynstdrr ok var hann mikil. vin Snorra goda; h.nn var 
ok jafnan n.ed porsteini Knggasyni fr«»d. sinnm, pi er hann var ut her; 
ok eitt sinn er porkell var uti her ok atti skip nppi standand.. V.dU 
Bardastrond, pa vard atburdr M i Borgarfirdi, at son Eids ur A, var 
veginn af sonun. Helgu HaKroppi; I.et sa Grimr er vegit hafd., en brdd- 
i, hans Niall; hann druknadi i Hvila litlu sidar, en Grimr vard scu 



249 

Gudruna partum enixa eundemqve puerum ; ille Bollius vocatus est. Brevi 
ille slaturce ac formai prcestantia excelluit; intimo illum Gudruna fovebat 
amore. Hac autem hyeme prceterlapsa ac vere appropinqvante ratafacta 
illa pactio, de qva antea fuerat deliberatum, nempe qvod Snorro ac Gud- 
runa habitacula commutarent. Snorro Tungammigravitibiqve ad summ- 
um usqve habitabat diem. Gudruna ac Osvifus Helgafellum migraruut, 
ac magnificam ibi domesiicam instruxere rem. Ibi Gudruncu filii Thor- 
leikus ac Bollius adoluere. Thorleikus qvatuor erat annos natus , qvum 
pater ejus Bollius interficeretur. 

CAP. lvh. 

1 horgilsus erat nomen viro , Ilalla vero maler ; eam autem oh 
rem matris retinuil nomen, qvod illa patris fuit supersies. Pairis auiem 
nomen Snorro fuerat, qvi fdius Alfi Dalensis. Halla, Thorgilsi mater, 
filiafitil Gesti, Oddleyjifdii. ItiHordadalo Thorgilsus habitabat, in villa 
Tunga vocata. Thorgilsus magna erat slatura acformosa, sed insolen— 
tius se extulit et de inceqvitate minus commode audivit; saipius inter eum 
et Snorronem parum freqvens eratfamiliaritas; ille enim liuic visus alie- 
nis negotiis se admiscendi studiosus et nimis lauto uti vestium habilu. 
Thorgilsus multa sibi in pago negotia fmgens sa?pe Helgafellum adiit 
suamqve operam Gudrunce exhibuit. Loeta hoc Gudruna qvidem accipiens, 
in plerisqve tamen illius opera parum usa. Thorgilsus Thorleikum, illius 
fdium, ad se inviiavit , multumqveilleTung&morabatur, legibus siudens, 
Thorgilsus enim legum erat periius. Hoc tempore Thorkellus Ejolfifilius, 
mulium fuit in peregrinationibus , vir et per se & genere illustris ac in 
Snorronis antistitis intima amicitia. Crebrum illi qvoqve apud Thor- 
steinum , Kuggifiliu/n, hospitium , qvando hac in terra adesset. Et ali- 
qva vice, qvum Thorkellus hic (in Islajulia) morareiur , navisqve illi es— 
set, adstans Vadlis in Bardastranda, id novi in Borgarfiordo acculit, ut 
filius Eidi de Aso interficeretur ab Helgoe Kroppensis filio, cui Grimus 
nomenf frater autem Nialus; hic aliqvanto post in flumine Hvitcc 
submersus; Grimus autem exilio damnatus propter hauc cccdem, 

Ii 



250 

skdgar-madr um vigit ok la hann rit a fidllum , er hann var i seklinni; 
liann var mikill madr ok sterkr. Eidr var pa miok gamladr er pctta var 
lidenda; vard af p\i at pessu giorr engi reki. Miok logdu menn til ords 
porkeli Eyolfssyni, er hann rak ei £>essa rettar. Ura varit eptir, p<i er 
porkell hafdi biiit skip sitt, ferr Iiann sudr um Breidafiord, ok fber ser 
^ar hest ok ridr einnsaman, ok leitir ei ferclinni fyrr enn hann kemr i As 
til Eids freenda sins. Eidr tdk vid honum feginsamliga. porkell segir 
honum sitt erendi , at hann vill Ieita til fundar vid Grim skdgarmann hans; 
spyrr pa. Eid cf hann vissi nockut til hvar basli Jians mundi vera. Eidr 
svaradi : ecki em ek pess fiiss; pyki mer pa miklu til hael.ta, hversu ferd- 
in tekst, en at eiga vid heliarmann slikan , sem Grimr cr; ef Jui vill 
fara, pa. far pii vid marga menn, sva at £>u eigir alt undii' f>er. pal £>yki 
mtr engin frami, scgir porkcll, at draga fiolmcnni at einum manni ; en 
pat vilda tk, at pu ledir mer sverdit Skdfnung, ok vaenti ek Jxt, at ek skyla 
bera af einhlcypingi cinum, pdtt hann se vel at scr biiinn. pu munt 
tpessu rada, sagdi Eidr, enecki kemr mcr fuit a uvarl, f>dtlu idrist eitt- 
inert sinn £>essa einrardiss; en med f>vi at p& f>ykist j>elta gera fyrir min- 
ar sakir, pci skal peP ci pessa varna , er pii beidir, f>viat ek xtla Skofn- 
ling vcl nidr- kominn, f>dttu berir hann; en su er nallura sverzins , at 
ci skal sdl skina a hioltin , ok Jidnum skal ei bregda sva at konur sc hia; 
cf madr faer sar af svcrdinu, pA ■ ma pat sar ci gra^da, nerna lyfsteinn sa 
se ridinn vid, er par fylgir*). porkell kvadst f>essa aella vandliga at ga?!a, 
ok tckr vid sverdinu. Eidr kvadst f>al hclzt rella, al Grimr oelti hvt\i nordr 
a Tvidaegru**) vid Fiski-voln. Sidan ridr porkell nordr a heidina f>a 
leid , er Eidr visadi hdnum, ok er liann sdlli a heidina miok langt, ser 
hann liia vatni einu miklu skala ok saekir jpangat til. 

CAP. 58. 

Nii kemr porkell til skalans, ok ser Iiann pS. livar madr sitr vid 
vatnit vid einn lsekiar-ds ok drd fiska; sa hafdi feld a hofdi. porkell 



* 



) Prrcterca de JjuJus, passhn iji historiis memorati, ensis natura iegitur in vita Korjuaki. 
*) Tritla-ijia (o: itcr, cjvod binos exigit diosj nominatur desertuni qvoddum, vastum ct 
lacubus'6'bsitum piscosis, qvod intcr tcsrjva toj>archias , IJuuavatjicJiseni ncmj>o ct 
JMyrrcnscm , iuterjacentia uumeratur. 



251 

sub divo in montibus degit , dum esset in exilio. Magnce ille staturce vir 
ac fortis. Eidus astaie erat admodum provectus f qvuni ho3C gererentur, 
qpapropter nulla qvoerebatur Jiujus cosdis vindicta. Multum illud Thor- 
kello , EyoIJi filio , vitio versum, qvod illarn casdem haud vindicare studeret. 
Seqventevere, qvum Thorlelli erat parata navis, meridiem versus Iireida- 
fwrdum trajecit ; eqvo ibi comparato solus inde vehitur haud intermisso 
itinere anteqvam yJsum ad cognatum suum Eidum perveniret. Laztus il- 
lum Eidus excepit. Thorlcellus einegotium suum memoravit : velle se exu- 
lem sylvestrem Grimum convenire ; tumqve Eidum rogavit: an qvid sciret, 
iibi illius esset latibulum. Eidus respondit : haud hcec mihi multum placent, 
nam magnum videris tibipericulum facessere hoc itinere suscipiendo ; Gri- 
musenim immanis est vir ; si vero proficisci cupis, multos iecum habeas cc- 
miies, ut totius rci penes te arbitrium sit. Thorkellus, ingloriutnmihi, inqvit, 
videtur magna hominum muliiiudine unum aggredi virum. Sane autem 
cuperem, ut ensemmihi Skofnungum traderes, tum enim iinum me soli- 
tarium, magnce licet sirenuiiaiis , superaturum spero. JIujus rei poie- 
stas penes te qvidem erit, dixit Eidus , haud tamen mihi erit in exspecia- 
tum y si te tuce pervicacice aliqvando poenitebit. Verum tamen cum hcec 
meacaussa te suscipere auiumes , nolo tibihac inre negotiaperhibere, nec 
qvce postulas, denegare ; nambene convenire existimo , utiiu Slcofnungum 
geras. Talis autem gladii natura est : capuli globulus a solis radiis conser- 
vandus est , nec stringi debet gladius in mulierum conspectu. Siqvis ab 
eodem vulnus acceperit, non potest illud sanari , nisi applicato vitali illo 
lapide, qvi gladio inest. Thorhellus se hcec monita bene conservaturum 
promisit. Eidus sepotissimum autumare ajfirmavit: Grimo latibulum esse in 
deseriis Tvidcegra dictis ad Eiskivotn. Deiiide Thorlellus borcalia versus in 
descrta profectus , qvaEidus illi indicaverat , et qvum longumjam in illisiier 
emensus esset , in qvodam loco magnum tugurium conspexit , atqveeo tendit. 

CAP. LVIII. 

Jrani Thorlellus ad tugurium pervenit , conspexitqve hominem 
lacui adsidentem ad rivuli cujusdam ostium, capiandis piscibus inientum. 

I i 2 



252 

sfigr af baki ok bindr liestin undir skala- vegginum , sidan gengr hann 

framm at vatninu, tpar sem madrinn sat. Grimr sa skuggann mannsins, 

er bar a vatnit ok sprettr hann upp skidlt. porkell er tpa kominn miok 

sva at honum ok leggr til hans ok kom a hdndina fyrir ofan ulflid ok var 

Tpat ecki mikit sar. Grimr rann Tpegar a porkel ok takast tpeir fangbrogd- 

um, kendi tpar bratt a(ls-nmnar ok fell porkell ok.Grimr a hann ofan. 

p& spurdi Grimr hverr tpessi madr vaeri. porkell kvad hann engu skipta. 

Grimr meelti: nu hefir ddruvis ordit enn tpti mundir astlad hafa, tpvi at 

nu mun tpitt lif vera a minu valdi. porkell kvadst ecki mundu ser fridar 

bidia, Tpviat mer hcfir ugiptuliga tckist. Grimr sagdi aerin sin tihdpp, tpdlt 

pelta lidi undan ; mun tpcr annarra forlaga audit verda, enn dej r a a okkrum 

fundi, ok vil ek Jper lif gefa ; en tpti launa tpvi sem tpu. vill. Standa tpcir 

iiu upp badir ok ganga heim til skalans. porkell ser, at Grim moedir 

bldd-ras; tekr tpa Skdfnungs-stein ok ridr ok bindr vid hond Grims, ok 

tdk tpegar allan svida ok tprota or sarinu. peir voru tpar um nottina. Uiri 

morgininn byst porkell i brolt ok spyrr, ef Grimr vili fara mcd hdnum? 

hann kvedst tpat at visu vilia. porkell snyr tpcgar vestr ok kemr ecki a 

fund Eids; leltir ei fyrr enn hann kemr i Saelingsdals- Tungu. Snorri 

godi fagnar hdnum med mikilli blidu. porkcll sagdi hdmim at ferd sia 

hafdi illa tekist. Snorri kvad hafa vel ordit; lizt mer giptnsambga a Grim; 

vil ck ok, scgir hann, at pti leyslr hann vel af hendi ; varri tpat milt raa, 

segir Snorri, at tpti lctir af fcrdum ok fengir tper stadfcslu ok radakost ok 

gerist hdfdingi, sem tpii alt kyn til. porkell segir: opt hafa mer vel gefist 

ydur rad ok spurdi, ef hann hefdi um-hugsat, hverrar konu hann skyldi 

bidia? Snorri svarar; tpeirrar skaltu konu bidia, er beztr kostr er, en 

tpat er Gudrtin Osvifursddlfir. porkell kvad tpat salt vera, at radahagr- 

i)in \ar virduligr; cn mikit Jpyki mcr a-Iiggia ofsfaeki hennar, sagdi hann, 

ok stdrraedi; hua i:\nn vilia helna Iata Bolla bdnda sins. par ipykist i 



253 

ii * 

Caput illipella ohtectuin. Thorhellus ab eqvo descendens eundem ad l/igurii 
parietemrevinxit, deincle ad lacurn, ubihomo consedit, progressus. Gri/nus 
hominis umbram conspexitperaqvcesuperfciem sese moventem confesti/nqve 
surrexit. TumTIiorkeilus iiiipropeadstabat y sirictoqve giadio manum i/li 
supra carpumferiit ; haucl famen magnu/n itti intulit vulnus. Grimus Thor- 
keliu/n stati/n adortus coepit cum ilto luctari. Tum vero virium discri/ncn 
satis evidcits; Thorkellus enim cecidit , Grimusqve super illurn. Ttim 
Griinus rogavit, qvi hic horno esset. Thorkellus hoc ejus rejerre negavit. 
Griinus dixii: jam aliler accidit atqve iu constituisli , tuce euim jam viice 
peues nie est arbilrium. Thorkellus uegavit, se pacem ab eo petiturum ; 
iuiqvo eninij iuqvit, ego premor faio. Grimus dixit sat magna sejamjla— 
gitia perpeirasse, etsi hac vice nutlum adderet. ILt aliud iibi sane Jatum 
eril , qvam ut iu hoc nostro congressu moriaris, et ego tibi vitam conce- 
dam; tu vero hoc iia remuneres y uti tibi maxime foret placitum. Jam 
uiriqve surrexere & ad iugurium revertebaniur. 1 horkellus Grimum sang- 
vinis projluvio dcbiiiiari conspexit ; et sumio lapide, qvi Skofnungo iue— 
raty applicuit eundem, manuinqve Grimi deiigavit , iumqve cessavit om— 
tiis dolor ac tumor vulneris. Ibi eain noctem manserunt. Seqvente auiem die 
Thorkellus abire paravit rogaviiqve, an Griinus illum seqvi vellet. Itle 
vero se velte ajfirrnavit. Thorkellus stali/n ad occidentalia teudit , nec 
Biditm convenil , haud iniermisso iiinere, anieqvam Sceiingsdalstungam 
pervenirei. Snorro antistes eum maxiina cum amiciiia excepit. Thorket- 
lus hoc sibi iler malc cessisse couqverebatur. Al Snorro bene cessisse con- 
tendit dicens : ego in Grimo melius falum conspicio , velimqveut beuignum 
te erga iltum exhiberes & qvidem tibi svaderem , dixit Suorro , ut missis 
jam peregriuationibus certam tibi sedemqvceras, uxore/nqve duceres ac ina- 
gislratum occupares, uti iua Jert geueris iiobitilas. Thorkellus dixit : 
soepe tua consilia miiii magno Jucre einoluinento , iumqve ille rogapit , au 
cjvid repuiaverit , qvce ilii esset peleuda uxor. Snorro respondit : eam tibi 
petas uxorern, qvce prccstantissima est , hcec autem est Gudruna r Osviv^i 
fttia. Thorkellus hoc verum confrinavit, conditionem hancJionorifcam esse, 
iliius auiein, /nqvil^Jerocia /nagncuii/nqvemoli/ni/ia reru/n iiiihi graviora vi- 



254 

radum vera med lienni porgils Hdlluson ok ma vera^ at honum getist litt 
at pessu; en vel er mer Gudriin at skapi. Snorri maelli: ek mun i pxi 
bindast, at f>er mun ecki meiri verda at porgilsi, ok meiri van f>yki mer 
at nockur umskipti se ordin um hefndina Bolla, adr pessi missari se lidin. 
porkell svarar: vera kann at petta se ei tdm ord, cr f>u talar nu; en um 
hcfnd Bolla sc ek ecki likligra nu enn fyrir stundu, nema £>ar snarist 
nockurir enir staerri menn i bragd. Snorri maelti: vel likar mer, at pu 
farir enn utan i sumar; sidum f>a hvat vid-berr. porkell kvad svii vera 
skyldu ok skiliast f>eir vid sva-buit. Fdr porkell vestr yfir Breidafidrd ok 
til skips. Hann flutti Grim utan med ser ; f>eim byriadi vel um sumarit 
ok tdku Noreg sunnarla. pa maelli porkell til Grims : kunnigr er f>er 
mala-vdxtr ok atburdir um felagskap ockarn, £>arf f>at ecki at tia; en 
giarna vilda ek, at hann seldist med minnum vandraedum ut enn a-horfd- 
ist um hrid ; en at hraustum manni hefi ek £>ik reynt, ok fyrir £>at vil 
ek £>ik s\a af hondurn lcysa sem ek hafa aldri fmngan hug a f>er haft; 
kaup-e} r ri mun ek £>er fa sva mikinn, at f>ii megir ganga 1 hrauslra manna 
log; en f>u nem ecki stad her i landi , f>vfat fraendr Eids ero margir x 
kaupforum f>eir, er fmngan hug hafa a per. Grimr f>ackadi hdnum f>essi 
ord ok kvadst ei beida mundu kunna jamn-framarla, sem hann baud. At 
skilnadi gaf hann Grimi godan kaupeyri; toludu f>at margir, at f>etta vaeri 
gert allstdrmanliga. Sidan for Grimr i Vik austr ok stadfeslist par; hann 
pdtti mikill madr fyrir ser, ok endast f>ar fra Grimi at segia. porkell 
var i Noregi um vetrinn ok potti vera mikils-hattar madr; hann var stdr- 
audigr at fe ok enn mesti akafa-madr*). [Nu verdr f>ar frri. at hverfa um 
stund, en taka til lit a Islandi ok heyra hvat f>ar gerist til lidenda, medan 
porkell er ulan **). 



*) Alii : "kappsmadr". **) Nonnulli omittunt uncinis inclusa. 



<255 



dentur. ln reos Bollii ccedem vindicare cupiet. Thorgihus qvi- 
dem, Hallcefilius, eam cousiliis adjuvare sese arbitratur , etfieri qvidem 
potest, qved hoc illi parum placeat. Mihi autem Gudruna perbene 
placet. Snorro dixit ejus rei ego in me caulionem suscipiam, qvod tibi 
Thorgilsus nihil mali inferet ; & hocqvidem sperandum jttdico, qvod, ali- 
qvibus rebus gestis anie proxima hcec semesiria prceterlapsa , Bollii ccedis 
ultio peracia sit. ThorlceUus respondit: fieri qvidem potest , qvod mihi 
hoc sermone haud verba solum des, qvod autem Bollii ccedis ullionem atti- 
net, haud illa jam facilior videtur qvam aliquanto antefuit tempore, uisi 
aliqvot magnaium iu hujus causce partes venianU Snorro dixit: placet 
mihi qvidem, uti hac cesiaie peregre proficiscare. Deinde qvce fient ex- 
speciemus. Thorlellus se iia facturum promisit , ita discessere. Tho,- 
kellus versus occidentem Breidafwrdum trajecit , atqve ad navim pervenit. 
Grimum secum abduxit; jausto ea cestateusi vento acl meridionalia Nor- 
vagice appulere. Tunc ThorJcellus Grimum ita allocutus est : tibi uota est 
causce condilio, 8c qvali pacto in meam pervenisti societatem, haud 
Uaqveillud memorare opus est ; verum tameu cuperem , ut ectdem cummi- 
noribuspcriculisfiniretur qvam qvibuscum instaurata est; atego te virum 
sirenuum cleprehendi, ideoqve te ita dimittam, ut si mihi nunqvam fuerit 
aliqvod in te odium. Pecuniam qvoqve tibi tantam tradam, uti /ortium 
virorum societaiem inire qveas. Jam autem , ne hic in ista terra maneas, 
multi eium Eidi cognati peregrinaniur , qvibus gra ve in te odium est. GH- 
mus ob hcec illius verba graiias egit negans se tantum posse petere , qvan- 
tum ille obiulerit. Discedentem illum Thorkellus magna donavit pecunia, 
multisitavisum, uii hoc magnifice esset jactum. Deindi Grijuus orienl 
temversus in Vilam iterjecit ibiqve fixit habitaculum, strenuusvir habitus. 
Iia Grimi hisloriafinita. Thorkellus ea hyeme in Norvagia clegil ac illustris 
habitusest vir. Opum illifuit mulia copia ac magna injuitfervor in rebus 
agendis. [Jam iude per aliqvod iempus reveriendum ctc Islandice hisloria 
repeienda , audiendumqve , qvid ibi uovarum rerum geratur , dum Thor- 
hellus peregre moraturj. 



a56 
cap. r> 9 . 

Gudriin Osvifursddttir for um sumarit*) inn i Dali; luin rcid 1 

pyckvaskdg. porleikr var pa ymist i pyckvaskdgi med peim Armdds son- 

um, Halddri ok Orndlfi; slundum var hann i Tungu med porgils. Sdmu 

ndlt sendi Gudriin mann til Snorra goda : at hun vill finna liann pegar um 

daginn eptir. Snorri bra skidtt vid, ok reid Jsegar vid annann mann pav 

til at Jinnn kom til Haukadalsar*). Hamarr stendr fyrir nordan ana, er 

Hofdi heitir ; pat er i La&iarskogs landi. I peim stad hafdi Gudriin akved- 

it, at pau Snorri skyldu finnast; f>au komu £>ar miok jafnsnemma; 

fylgdi ok einn madr Gudrunu, var £>at Bolli Bollason; hann var pi XII 

vetra gamall; en fullkominn var hann at afli ok hyggiu, sva at £>eir voru 

margir, er ei bidu meira £roska, po at alrosknir vaeri; hann bar p>a ok 

Fdtbit. pau Snorri ok Gudriin tdku f>egar tai ; en Bolli ok forunautr Snorra 

satu a hamrinum ok hugdu at manna-ferdum um heradit. Ok er Jaau Snorri 

ok Gudrun hofdu spurst almoeltra tidenda, pa frelii Snorri al ereudum, 

hvat p& hefdi nyliga vid-borit, er hun sendi sva skyndiliga ord. Gudriin 

niEelti: pat er salt, at mer er f>essi atburdr spAnnyrr, er ek mun mi upp 

bera, en po vard hann fyrir XII vetrum; fviat um hefndina Bolla mun 

ek nockut neda; ma per pat ok ccki at uvorum koma, £>viat ek hefi pik 

aminnt stundum; mun ek f>at ok framm-bera, at £>u hefir par til heitid 

mer nockurum styrk, ef ek bida med polinmaedi ; en nii f>yki me"r rekin 

van, at p>ii munir gaum at gefa varu mali. Nu hefir ek bedit pA slund, 

er ek ue mcr skap til; en pd vilda ek hafa heilrad af ydr, }ivar hefnd 

f>essi skal nidr-koma. Snorri spurdi , hvar hun hefdi helzt aellat. Gud- 

riin maelli: f>at er minn vili, at £>eir haldi ei allir heilu Olafs synir. Snorri 

kvadst £>at banna mundu at fara a hendr fceim monnum, er mest voru 

) Nonnulli Itgunl: "Iiit sama sumar at Ivimanudi, cr porkcll sigldi af Islandi, iim" &c. 
) Forte reclius : Lax-ar. 






257 
CAP. LIX. 

(ludruna, Osvififilia, ea cestate versus interiora in Dalos jjrofecta, 
Thyckvaskogum adeqvitavit. Thorleikustum per vices Ihyckvaskogi apud 
Armodi filios, Haldorum ac Ornolfum, & Tungce apud Thorgilsum com- 
morabatur. Eadem nocte Gudruna nuntium misit Snorroni Antistiti, 
qvi illi diceret, illam seqvente dieeum convenire velle. Snorro hoc nuntio 
statim excitatus, cum singulo comite eqvo confestim vectus , usqve dum ad 
fiumen Haukadalsd perveniret. Solitaria adstat rupes ad borealem am- 
nis ripam, qvi Hofdi (Promontorium) vocatur. In agro JLoekiasJcogensi 
illa rupes sita est. Eo in loco Gudruna constituerat , cum Snorrone con- 
gredi. Adidemferetempusutricjveeovenere; singulus qpocjve comes Gudru- 
nam secutus; ille autem erat Bollius, Eollii filius , tum XII annos natus, 
adulti autem robur ac prudentia ei inerat, et rnulti sane haud maturiores 
facti sunt , etiamsi ad virilem ostatem pervenerint. Tum ille gestabat 
Pedimorsorem. Snorro ac Gudruna colloqvi coeperunt; Bollius autem ac 
Snorronis comes in rupe consedentes, per pagum proficisci homines despexere. 
Qvumqve Snorro ac Gudruna de communibus novis se invicem rogaverint, 
qvassivit Snorro , qvidjam negotii esset, aut qvid novi gestum, qvaprop- 
ter illa sibi tamrepentinummiseritnuntium. Gudrunarespondit : ismihi 
eventus omnino recens, cujus ego jam mentionem faciam, etsi XII ante 
annos gestus est ; nam de Bollii coedis ultione aliqvid jam disseram ; nec 
tibi hoc inexspectatum erit , nam hac de re te aliqvoties monui, Scjamcjvi- 
dem in memoriam revocabo, te hanc ad rem mihi aliqvod auxilium pro- 
misisse, siego patienter exspectaverim. Nunc autem adultimum exspec- 
tationis deductam me judicans , haud spero te posfea nostrce causce ani- 
mum adversurum, nec amplius animus exspectationem perferre potest, 
tamen bonis tuis consiliis uti vellemus atqve ut nos doceres, in qvem vin- 
dicta dirigenda sit. Snorro rogavit , cui illam potissimum destinaverit. 
Gudruna respondit ; - mea qvidem voluntas est , ut Olavi filii haud omnes 
jorent incolumes. Snorro se prohibiturum ajjirmavit eosviros aggredi, cjvi 
in pago essent maximce digniiaiis, qvibusqve propinqvum esset genus re- 

Kfc 



a58 

virdir i Jicradinu , en na-fraendr f>eirra, er naerr munu gcinga hefndun- 
um, ok er alt mal at aett-vig pessi takist af. Gudrun moelti : £>a skal fara 
at Lamba ok drepa hann ; er £>a af einn sa er illfusastr er. Snorri spyrr: 
er sok vid Lamba, pdtt hann vaeri drepinn? en ei pyki mer Bolla hefnt 
at heldr, ok ei mun peirra Bolla slikr munr gorr i saettum, sem verdt 
er, ef peirn vigum er saman-jafnat. Gudrun maelti: vera kann at ver 
faim ecki jam-maeli af £>eim Laxdaelunum, en gialda skal nu einhverr i 
hverium dal, sem hann byrr; skal ok nu par at snua, er porsteinn svarti 
er: pviat engi Jiefir ser verra hlut afdeilt pessum malum enn liann. Snorri 
maelti: slikt er porsleinn i sokum vid ydr sem peir menn er i tilfor voru 
vfos Bolla ok unnu ecki a honum ; en pii laetr £>a menn sitia hiei kyrra, 
er mer pykir sem i meira lagi se hefnd i, en Iiafi £>d borit bana-ord af 
Bolla, er Helgi er Hardbeinsson. Gudrun maelti: satt er pat, en ei nid 
ek vita, at pessir menn siti um kyrt allir, er ek hefi <idr penna fiandskap 
miklat a hendr. Snorri svarar: ek se par gott rad til: peir Lambi ok por- 
steinn skulu vera i ferd med sonum pinum, ok er peim Lamba pat mak- 
ligt fridkaup; en ef peir vilia ei pat, pa mun ek ecki maela pa undan, at 
ci skapi per peim slikt viti sem ydr likar. Gudrun maelti : hverneg skal 
at fara at koma pessum mdnnum til ferdar, er pti hefir upp-nefnt? pat 
verda peir at annast, er fyrir skulu vera ferdinni. Gudrun moelti: par 
munu ver hafa pina forsia a p\i, hver ferdinni skal stidrna ok fyrir vera. 
pa brosti Snorri ok moelti: hcr hefir pu kyrit *) mann til. Gudrun maelti: 
petta muntu tala til porgils? Snorri segir sva vera. Gudrun mcelti: raedt 
hefi ek petta adr vid porgils ok er sem pvi se lokit; pviat hann gerdi 
pann einn kost a, er ek vilda ecki a-lita ; en ecki fdr porgils undan at 
hefna Bolla, ef hann naedi radahag vid mik; en pess er borin van ok 
mun ek pvi ecki bidia hann til pessarar ferdar. Snorri maelti: hcr mun ek 
geia rad til, fyrir pvi at ek fyrirman**) porgils ecki pessarar ferdar; 



*) JIU : Ivjorit. **) AUi legunt; fyrimuna. 



259 

penlemuliionem exjjetiturum. Etjamqvidem, inqvit, iempusadest, uthcec 
parricidia finiantur. Gudruna dixit : tunc Lambius erit adoriendus atqve 
trucidandus, ita unus neqvissimorum e medio tollitur. Snorro rogavit : 
Jium Lambio tanta culpa est , ut trucidarimereatur? haud mihi Jiasc vide- 
tur plena Bollii coedis ultio , nec injudicio tale fiet illius ac Bollii discri- 
men, qvale 03qvum est, qvum UI02 ca?des comparata? erunt. Gudrunadixit: 
fieri qvidem potest, uti nobis a Laxdoslensibus (ab illis , qvi in Salmonum 
valle habitant) haud oeqvum reddaturjus , inaliqvem tamen cadetultio, qva- 
cumqve in valle habitaverit. Ad Thorsteinum itaqve Atrum nos converta- 
mus , nemo enim hujus causos deteriorem sibi partem vindicavit. Snorro 
dixit : haud major Thorsteini in te culpa est, qvam casterorum virorum, 
qvi expeditioni ad BolLium occidendum interfuere, & ipsi tamen illi haud 
infestam manum intulere. Illos autem qvietos manere patere , qvibus oc- 
cisis mihi gravior pideretur ultio perfici, qviqve ipsi Bollium trucidave- 
rint; in his autem est Helgius , Hardbeini filius. Gudruna dixit; verum 
qvidem hoc , tamen pati neqveo , ut isti omnes viri, in qvos multum antea 
collegi odium , intacti maneant. Snorro respondit : hac in re ego bonum 
perspicio consilium; Lambius ac Thorsteinus filios tuos seqvantur , hanc 
ego illismeritampoenasredemtionemjudico', sihoc vero noluerint, haud 
sane ego illos eo malo subtraham , qvod vobis iis inferre fuerit lubitum. 
Gudruna dixit: qvo pacto erit procedendum ad illos viros, qvos jam nun- 
cujjasti, in hanc expeditionem perducendos? Hoc illorum, qvi expeditioni 
prajsint, ojficiumerit{dixit Snorro). Gudruna respondit : adideiiamtuo 
utemur consilio , qvi expeditioni pra?futurus sit. Snorro dixit subridens: 
ad hoc jam virum delegisti. Gudruna dixit : Thorgilsumne dicis? Snorro 
dixit: ita qvidem. Gudruna respondit: hac de re antea Thorgilsum 
allocuta sum, jam vero illi reifinis est ; ille enim talem mihi hujus rei 
conditionem obtulit, qvam ego omnino abjiciendam censeaiw, Thorgilsus 
enim afiirmavit se haud detrectaturum Bollii cosdem ulcisci, simeas obtineret 
nuj)tias % , hujus autem rei obtinenda? nullaspesadest, qvajiropter egoillum 
hoc iter suscijjere haud rogabo. Snorro dixit : Jianc ad rem ego bonum 
exJiibebo consilium , qvandoqvidem Thorgilso haud istlianc invideo expedi- 

Kk2 



<l60 

hdnum skal at visu heita radahag, ok gera £>at p6 med undir-malum £>eim: 
at pu ser engum manni samlendum*) gipt odrum enn porgilsi, ok £>at skal 
enda; p>viat porkell Eyolfsson er nu ei her a landi, en ek hefi honum 
setlat penna radahag. Gudrun maelti: sia mun hann £>enna krdk. Snorri 
segir: sia mun hann yist ei, £>viat porgils er meirr reyndr at dkafa enn 
vitsmunum; ger f>enna maldaga vid farra manna vitni; lat hia vera Hald- 
drr fdstbrodur hans, en ei Ornolf, pviat hann er vitrari, ok kenn mer, ef 
ei dugir. Eptir J>etta skiiia J>au Gudrun talit, ok bad hvart peirra annat 
vel fara. Reid Snorri heim, en Gudrun i pyckvaskdg. Um myrgininn 
eptir ridr Gudrun or pyckvaskdgi ok synir hennar med henni, ok er £>au 
rida lit eptir Skogar - strdnd , sia £>au at menn rida eptir peim, f>eir rida 
hvatan ok koma skiott eplir, ok var £>ar porgils Holluson; fagna par hvar- 
ir ddrum Yel ok saemiliga; rida nu dll saman um daginn ut til Helgafells. 

CAP. 60. 

r am ndtlum sidarr enn Gudrun hafdi heim komit, heimti hun sorui 
sina til mals vid sik i lauka-gard sinn; en er J>eir koma J>ar, sia £>eir at par 
voru hreidd nidr Kn-klaedi, skyrta ok lin-braekr; J>au voru blddug midk. 
pa maelti Gudrun: pessi sdmu klaedi, er pit siait her, fr^a yckr fddur- 
hefnda; nu mun ek ecki hafa her nm mdrg ord, pviat ecki er van at pid 
skipist af framm-hvot orda^ ef pid 1-hugit eeki vid slikar bendingar ok a- 
minningar. peim brsedrum bra miok vid petta, er Gudrun maelti, en SYor- 
udu po & pa leid, at peir hafa verit ungir til hefnda at leita ok forystu- 
lausir^ kvadust hvarki kunna rad gera fyrir ser ne ddrum; ok muna maett- 
im ver Irvat vid hdfum ldtit. Gudrtfn kvadst aetla at peir mundu merrr 
hugsa um hesta-vig ok Ieika. Eptir pefta ganga peir i brott. Um ndtt- 
ina eptir maltu peir braedur ei sofa. porgils vard pess varr, ok spurdi 
hvat peim vaeri? peir segia hdnum alt tal peirra maedgina ok pat med, at 
.*) Nonmilti 1 engum gcfiu , scui nii er a. Islaudiv 



261 

tionem; saneillinuptice promittantur, hoc autem haudsine verbisfiat fucosis; 
ita vero struatur, uti tunullum 9 qvi in terra hac adsit , maritum ie ac- 
ceptwam, proeter TJwrgilsum, promittas, 8cJiGcqvide7?idictostabis; TJior- 
Jcellus eni??i, Eyolfifilius , hacin terra haud adest ; illi autem ego desti?ia- 
vi tuas nuptias. Gudrwia dixit : hic illi perspectus erii dolus. Snorro 
dixit: haud sane perspiciet, major e?iim in Thorgilso vehe7?ieniia qvam 
prude?itia comperta est ; hoc autem pactum ineas coram paucis testibus & 
Haldcrus qvidem, illius socius,.adsit, Ornulfus autem non, illeenimpru- 
dentior; mihi aute7n imputes } siho3c?ninus beneceda?it. Fi?iito inde collo- 
qvio, Snorro ac Gudruna discesserunt, seqve invice??i valere jubebant. Snorro 
do?num eqvo vectus, Gudrunaautem TJiyckpasJcogum. Seqvente die Gudruna 
TJiyck vaslogo cwnfiliis mane abiit, qvwnqveper SJcogarstrcmda?n eqvitare^it, 
viros conspexerunt , eqvis illos perseqventes ; citatis illi eqvis veJiebcnviur 
ac repente eos assecuti sunt. Ibi TJiorgilsus, Hallcefilius, aderat. Lcetus 
ibi occursus ac co??iis 3 ja?7iqve om?ies si??iul ea die Helgafellum petivere* 

CAP. LX, 

urLliqvotdiebus postGudruncereditumfilios suos in hortwn ad col- 
loqvium evocavit, qvumqveeo venirent, protensa ibi lintea, indusium ac fe?ni- 
nalia, conspexerunt. Mullumillafuerunt cruenta. Tuncdixit Gudruna: 
ista vesii??tenta , qvce hic conspicitis, ad ulcisce?ida?n paternam ccede??i vos 
exhortantur ; Jiaud ego vos ?nullisverbis excitabo , na??i ?ion scnie speran— 
dum est, ut verborum exliortationibus multum co?7imovea?ni?ii ? si taliai?i- 
dicia atqve incitamenta non ani?nadvertitis. Fratres multum Gudru- 
noe dictis permoii, sed tamen ita fere respo7idere: infantilem cetate?n ac 
autoritatis defectwn a petenda vindicta eos prohibuisse, haud e?iimpenes se 
esse , ?iec sui ?iec aliorum arbitrium, etsi satis recordarentur illatce sibi 
cladis. Gudruna se opinari affirmavit eos ??iagis Jiippo??iacJiiis ac ludis 
intentos esse. Postea discesseru?it. Seqvente nocfe Jiaucl multa fratribus 
qvies. TJiorgilsus Jioc co??iperiens rogavit, qvce illos angeret cwa; illi 
suwn omne cu?n matre colloqpium exposuere dice?ites: se Jiaud a??iplius nec 



0.62 

pt-ir m-ega ei bera lengr harm sinn ok fryu mddur sinnar; vilium ver til 
hefncla leila, segir Bolli, ok hofum vid braedur nii f>ann f>roska, at menn 
inunu miok ti-leila vid ockr, ef vid hefium ei handa. Um daginn eptir 
taka f>au tal med ser porgils ok Gudriin; en Gudnin hof sva mal sitt: sva 
f>yki mer, porgils! sem synir minir nenni ei kyrrsetu f>essari lengr sva 
at f>eir leiti ei til hefnda eptir fodur sinn; en f>at hefir mest dvalit her til, 
at mer pdttu f>eir porleikr ok Bolii of-iingir her til at standa i mann-rad- 
um ; en aerin hefir naudsyn til verit at minnast f>ess nockuru fyrr. por- 
gils svarar: f>vi f>arftii f>etta mal ecki vid mik at raeda, at pii hefir f>vert 
tekit at ganga med mer; en alt er mer f>at samt i hug ok fyrr, pa er vid 
hdfum f>etta att at tala; ef ek nai radahag vid f>ik, f>& vex mer ecki i aug- 
um at stinga af einhvern f>eirra eda bada II, f>a er nsezt gengu vigi Bolla. 
Gudrun maelti : sva f>yki mer sem porleiki virdist engi jam-vel til-fallinn 
at vera fyrirmadr, ef f>at skal nockut vinna, er til hardrasda se; en f>ykir 
ecki f>vi at leyna, at f>eir sveinarnir aetla at stefna at Helga Hardbeins- 
syni berserkinum, er sitr i Skorradal at btii sinu ok uggir ecki at ser. 
porgils maelti : aldregi hirdi ek hvart hann heitir Helgi edr odru nafni, 
f>viat hvarki f>yki mer ofr-efli at eiga vid Helga eda einnhvern annan ; 
er um f>etta mal alt raedt fyrir mina hdnd, ef f>u heitr med vattum at gipt— 
ast mer, ef ek kem hefndum framm med sonum f>inum. Gudrun kvadst 
f>at efna mundu alt, er hun yrdi asdtt, f>dtt f>at vaeri vid farra manna vitni 
gert, ok sagdi hun at f>etta mundi at radi gdrt. Gudrun bad f>angat kalla 
Haldor fdstbrddur hans ok f><i sonu sina. porgils bad ok Ornolf vid vera. 
Gudriin kvad f>ess enga f>drf, eru mer meiri grunir a um triileika Orndlfs 
vid [mik] enn ek aetla f>er vera. porgils bad hana rada. Nu koma peir 
braedur a fund Gudriinar ok porgils; f>ar var Haldorr i tali med f>eim. 
Gudriin segir f>eim nii skyn a, at porgils hefir heitid at gerast fyrirmadr 
ferdar f>eirrar at veita heimferd at Helga Hardbeinssyni med sonum min- 



0.63 

dolorem posse sustinerc nec exhortaliones malris, Vindiciam , iuqvil Bul- 
Uus, expetcre volumus, etnobisjamfratribustanlumsaneestroburwtalis, ut 
nobis apud cceleros culpcv futurum sit , si haud sustulcrimus manus*). Se- 
cjvenie die inler Thorgilsumac Gudruna/n colloqvium ortum est; Gudrutia du- 
tem talem sermonem ingressa : comperio qvidem> Thorgilsef meosfilios istam 
qvietem haud atnplius perpeti , nisi qvccsita aliqva paterncv ccedis viudicla, 
idautem hacienuspotissimummorcefuit, cjvod Thorleikus acBoIIiusmihi iu- 
fanlili cetate visi sunt acl ccedes perpctrandas hominum, etsi istis iu me- 
moriam repocatis multo ante temporemaxime opus fuerit. Thorgilsus re- 
spondit: eam ob causam hac cle re mecum loqvi haucl iibi opus est , civccl 
iuas mihi nuptias omnino denegasti ; verum tamen eadem omnia mihi jam 
sunt ihanimo, atqve antea fuere, qvando his de rebus loculi sumus. Nctm 
si tuas nuptias conseqvor f haud sane ego detrectabo singulum aliqvcm aut 
cluo qvidem f qvi Bolliicasdem proxime accedebant , emedio iollerc. Gudrtina 
dixit : at ego qvidem arbitror , Thorleikum nullum cvqve convenienicm dtt- 
cetn judicare f si audacius aliqvod facinus suscipicndtun sit. Nec illum 
celandum, qvod pueri lleigium, Ilardbeinifdium, immanem illum homiiiem, 
qvi SkorradaLi familiaris rei curam gerit , nil mali metuens f adoriri sta- 
tuerint. Thorgiisus dixit : haud ego illud curo , ulrum Helgius an alio 
nomine vocetur; haud enim meas vires superat Ilelgium nec aliqvem aiium 
aggredi. Et a mea qviclem parte hac de re satis delibcralum est , si prce- 
sentibus testibus mihi promiltes ie meam uxorem futuram , si vindiclam simul 
cumtuis filiis perpetravero. Gudruna dixit f se omnia servaturamfore pro- 
missa ac pacta, etiamsi pauci testes adhiberentur. Hcec itaqve rata ju- 
tura affirmavit. Gudruna Haldorum illius socium, suosqveflioseo vocari 
jussit. Thorgilsus rogavit , ut Ornolfus qvoqve adducerelur. Gudruna 
idprcvternecessitalemfteriajjirmavit,- mihi enim, inqvit, Omolfi ftdes ali- 
qvanto suspectior est, qvam iibi eam esse comperio. Thorgilsus hujus rei 
liberum eicoucessit arbitrium. Jamfratres ac Thorgilsus Gudrunam con- 
venerunt, Ilaldorus etiam coiioqvio interfuit. Jam Gudruna illos docuit, 
Thorgilsum promisisse httjus expeditionis clttcem fieri ac Helgium, Ilard- 
beini filium , simul cum suisfiliis aggrcdi ad Bollii cccdem ulciscendam, id 

*J ■): Si hoc opus non aggrediamur. 



2(54 

iim at hefna Bolla; hefir porgils f>at til maelt ferdarinnar, at hann naedi 
radahag vid mik; mi skirskota ek f>vi vid vitni ydru, at ek heiti porgilsi, 
at giplast engum.manni odrum samlendum enn honumj ek aetla ecki at gipt— 
ast i onnur lond. porgilsi pykir nii £>etta vel mega fyrir-bita ok ser hann 
ecki i petta; slita f>au nii pessu lali. petta rdd er nu fullgort, at porgils 
skal til ferdar radast; byst hann fra Helgafelii ok med honum synir Gud- 
runar; rida £>eir inn i Dali ok fyrst heim i Tungu. 

CAP. 61. 

li.nn naezta drottins-dag var leid, ok reid porgils I^dngat med 
flocki sinum. Snorri godi var ei £ leid; var f>ar fiolmenni. Um daginn 
heimti porgils til tals vid sik porstein svarta ok maelti: sva er, sem f>er 
er kunnigt, at pv. vart i tilfor med Olafs sonum, pa er veginn var Bolli; 
hefir pu paer sakir ubaett vid pd sonu hans. Nu p6 at sidan se langt lidit, 
er f>eir atburdir urdu, p& aetla ek £>eim ei ur minni lidid vid £>£ raenn, 
er i peirri ferd voru. Nu virda fceir brsedur sva sem £>eim sami £>at 
sizt at leita a vid Olafs syni fyrir sakir fraendsemi; er nii £>at setlan peirra 
brasdra at venda til hefnda vid Helga Hardbeinsson, £>vfat hann veitti 
Bolla bana-sar; vilium ver £>ess bidia £>ik, porsteinn! at £>ii ser i ferd 
pessi med peim broedrum ok kaupir £>ik sva i frid ok i saett. porsteinn 
svarar: cigi samir mer t>etta at saeta velraedum vid Helga mdg minn, vil 
ek myklu heldr gefa fe til fridar mer sva at £>at pyki godr sdmi. porgils 
segir: litid aetla ek peim um pat braedrum at gera pelta til fidr ser; parftu 
ecki f f>vi at dyliast, porsteinn ! at pu munt eiga tvo kosti fyrir hondum : at 
radasl til ferdar eda saeta afarkostum, pegar er fceir megu vid-komast; vilda 
ek ok at pii taekir £>enna kost, f>6tt f>er se vandi a vid Helga, verdr hverr 
fyrir ser at sia, er menn koma f slikt aungf>veiti *). porgils mselti: giorr 
muu fieirum 6likr kostr peim er i sokum eru vid sonu Bolla, ok enn maelti 



*)^///V; audj>veiti; alii: slikar kreppur. 



266 

autejn, inqvit, Thorgilsus hujus rei conditojiejn esse voluit, utmeasnuptias 
obiineret. Jam ego vos hujus iestes facio : qvod ego Thorgilso projjiitto, 
nullujji niemet hihac terra, proeter ipsiuji,jjiaritujjiaccepturam, exterorum 
autejji connubia haud jnihi in animo sunt. Thorgilso hcec satis tuta visa, 
jjec illis aliqvejn dohun subesse credidit. Colloqvium ita finiium , ratujji 
aut-em factum : Thorgilsum expeditionem suscepturum. Inde Helgafello 
abire paravit, Gudriuia? filiis cojjiitantibus , ad ijiteriora in Dalos profecti 
TjtJigajji primujn adeqvitavere. 

CAP. LXI. 

JDominica seqvente convejitus projnulgatorius erat cojzvocatus ; eo 
Thorgilsus cum sua cohorte profectus. SnorroAjitistes haudintererat cojwen- 
tui. Multi ibi jjiortales. Eodie Thorgilsus Thorsteijium Atrumad colloqviiuji 
evocaiujji ita alloqviiur : ita res est cojjiparata , uti tibi qvoqve notum est, 
qvod tu interfuisti expeditioni Olavi fdiorujn , qvum Bollius intejficeretur, 
cujus culpazilliusfiliisnullujndedistipiaculum. Ceteri/m, si jnultum elap— 
sum teJJiporis est post istas resgestas, hciud credo eorum memoriee exci- 
disse , qvi hojnijies illaz expediiioni interfuerint. Jcuji illi fratres ita hajic 
rem existiniant, qvod mijiijne eos deceat , Olavi filios aggredi, propter 
generis propijiqvitatejji; sibi vero proposuerunt in Helgium, Hardbeini 
filium, vindictajn convertere; ille enim Bollio jnoriale vuhius iniulit ; ita- 
qve a te peiunus, Thorsteijie! ut illosfratres inhac expeditione seqvare, ac 
tibi ita eoriun gratiam redunas. Thorsteijius respojidit: haud me decet 
Jlelgio , Jjieo ajfini, insidias struere & multo potius cupio pacejJi jjiihi tanta 
redimere peciuiia, qvcmta hojiorifica accipientibus videatur. Thorgilsus 
dixit: haud credo fratribus placere ialia pacta lucri gratia inire , Jiec lu 
eris celandus, Thorsteine ! duas tibi solum conditiones eligendas proponi: 
aut ut expeditionem suscipias , aut utmagna jjiala perpetiare, qvajido illis 
ijjferendorujji data foret occasio. Verum sajie velim, ut priorejji condi^ 
tiojiem acciperes, najji si tibi cmn Helgio arctior est cojjjiuictio , qvilibet 
tanien cogitur sibi ipsi consulere, qvando tantis dificultatibus implicatur. 
Thorgilsus pergebat : pluribus qvideJn, qvi idem in Bollii filios crimen per- 

Ll 



266 

porgils: um slikan kost mun Lambi eiga at kiosa. porsteinn kvadst pa 
betra pykia, ef hann skyldi ei verda um petta einlagi. Eptir pat kallar 
porgils Lamba til mdts vid sik ok bidr porstein heyra tal peirra ok maelti: 
slikt sama mal vil ek vid pik raeda, Lambi! sem ek hefi uppborit vid por- 
stein; hveria saemd viltu bidda sonum Bolla fyrir sakarstadi pa, er peir 
eigu vid pik? pviat pat er oss med sonnu sagt at pu ynnir & Bolla, ferr 
pat saman at pu ert sak-bitinn i meira lagi fyrir pvi, at £>u eggiadir miok 
at Bolli vaeri drepinn ; var ok vid pik i meira lagi varkunn pegar er leid *) 
sonu Olafs. Lambi spurdi hvers beitt mundi vera? porgils sagdi at slikr 
kostr mundi honum gerr, sem porsteini, at radast i ferd mad peim braed- 
rum. Lambi segir: illt pyki mer fridkaup i pessu ok udreingiligt; er ek 
ufuss pessarar farar. pa maelti porsteinn : ei er einsaett, Lambi ! at sker- 
ast sva skidtt undan ferdinni, pviat her eiga stdrir menn i hlut ok peir er 
mikils eru verdir, en pykiast Iengi hafa setid yfir skordum hlut; er mer 
sagt um sonu Bolla, at peir 6e proskavaenligir menn ok fullir ofr-kaps, 
en eigu mikils at reka ; megum ver ecki annat aetla enn leysast af nock- 
uru eptir slik stdrvirki, munu menn ok mer mest til ameeliss leggia petta 
fyrir sakir teingda med ockr Helga; pyki mer ok sem sva verdi flestum 
gefit at alt se fidri firr**) ; verdr pvi vandraedi fyrst at hrinda, er bradast kemr, 
at hondum. Lambi maelti: audheyrt er pat hvers pu fysir, porsteinn ! aetla 
ek pat vel fallit, at pii radir pessu, ef pcr synist sva einsaetl, pviat lengi 
hofum vid att vandraeda-felag mikit samaiij vil ek pat til-skilia, ef ek geng 
at pessu, at peir fraendr minir Olafs synir siti kyrrir ok i fridi, ef liefnd 
gengr framm vid Helga***). porgils jattar pcssu fyrir hdud peirra braedra. 
Redst nu petta at peir porsteinn ok Larnbi skulu radast med porgilsi til 
Jerdar; kvadu a med ser, at peir skyldu koina pridia dng snimma i Tungu 
i Hdrda-dal. Eptir petta skilia peir ; ridr porgils heim um kveldit i Tungu. 
Lidr nu sia-slund, er peir hofdu akvedit, at peir skyldu koma a fund por- 



*jl Alii : at vcita lid sonum Olafs. 
**) Alii : Jjyki mer svo Ilestum varit , at allir lati fiori frcmra. 

***) NoimitlU addunt: mun J»eim ]d<i }>ykia synt, at ek likist meirr i «tt porbjarnar 
Skriuis , enn Myrkjartans Ira - konungs. 



167 

petravcrint, ia/isconditio offereiur ; Scsic porro Thorgilsus: eadem Lamhio 
condiiio erit eligenda. Tliorsteinus melius sibi videri ajjirmavit , si ille 
haud solus ista raiione tractaretur. Posiea Thorgilsus Lambium ad se 
vocavit , TJiorstcinum rogans, ut eorum colloqvio interesset. Titmqve 
dixit : eandem rem ego iecum agam,Lambi! qvam ego jam cttm Thorsteino 
egi: qvalem honoris rcstilutionem Bollii fliis offeres pro il/is criminibus, 
qvce in illos commisisti. Hoc enim verum nobis relatum est , ie Boliio in- 
festam manum intttlisse , et duplicem qvidem ob rationem, hoc lu lnullum 
urgere crimine , nam & mulium adhoriatus es adBollium interficiendum & 
hoc de te minus mirum qvam costeris, si Olavi filios excipias. Lambius 
rogavit qvid sibi proponeretur. Thorgilsus dixit, eandem illi conditionem 
ac Thorsteino oblatam forc, ut illos fratres comitaretur. Lambius dixit : 
hajc mihi iniqva videiur ac inhonesta pacis redemtio St sane invilus iale 
iter susceperim. Tunc dixit Thorsieinus : haudhoc erit tutissimum, Lambil 
ita repenie auxilium suinn denegare; magni enirn viri & mullce dignilatis 
hujus causce sunt participes , se autem aulumant , sat diu injuriam per- 
tulisse. De Bollii autem filiis mihi relatum est, magnoe spei illos esse viros 
ac admodum vehementes ; magnce autem cladis vindicta illis expetenda 
est. Nec aliud qvidem sperandum qvam ut aliqvod incommodum talia 
facinora subseqvatur. Et mihi qvidem hoc maxime vitio vertetur propter 
meam cum Helgio afjinitatem & ita plerosqve existimare sentio , qvod om- 
nia vitoe posthabeant Sc id avidem periculum primum propulsandum^ qvod 
primum sese offert. Lambius dixit : manijesium ex Jiis, qvce tibi, Thorsteine ! 
cordi sini & bene convenire judico , ut hujus rei tibi arbitrium sit, si iia 
tulissimum autumas; diu enim nostra societas haud fuit sine periculo; 
id vero mihi depaciscar, si in hujus causce paries venero, qvod cognati mei, 
Olavi filii, qvieti ac intacti maneant , si in Helgio vindicta erit perfecta. 
Thorgilsus hoc fratrum nomine itafuturum affirmavit. Raium itaqvefac- 
tum, utxThorsteinus ac Lambius Thorgilsum inhac expeditione seqverentur, 
ac inter eos consiitutian, ut tertia die mane Tungos in Hdrdadalo conve- 
nirent. Postea discessere ; Thoigilsus vespere Tungam domum eqviiat. 
Jamqve iempus elapsum ad illam usqve horam, qva, ut illi, qvi Thorgil- 

L 1 2 



<168 

gils er til ferdar voru setladir med hdnum } t>ridia myrgininn fyrir sdl, 
koma peir porsteinn ok Lambi i Ttingu. Fagnar porgils £>eim vel. 

CAP. 62. 

Porgils byst mi heiman ok rida peir upp eptir Hdrdadal X sam- 

an; fcar var porgils Hollu-son flock-stidri; £>ar vdru i ferd synir Bolla, 

Bolli ok porleikr, pdrdr kdltr var enn fiordi, brddir £>eirra, Vti porsteinn 

svarti, Vlti Lambi, Vlldi og VHIdi Halddr ok Orndlfr, IX Sveinn, X 

Hunbogi, ]?eir voru synir Alfs ur Dolumj pessir voru allir vigligir, peir 

rida leid sina upp til Sofanda-skards ok yfir Langavatz-dal ok sya yfir 

Borgar-fidrd Jpveranj peir ridu at Eyarvadi yfir Nordr-a, en at Backa- 

vadi yfir Hvita skamt fra bae ofan ; ridu £>eir Reykiar-dal, ok sva yfir 

halsinn til Skorra-dals ok sva upp eptir skdginum i nand baenum at Vatz- 

horni, stiga par af hestum sinum; var pa midk kveldit alidit. Baerrinn 

at Vafz-horni stendr skamt fra vatuinn fyrir sunnan ana. porgils maelti 

pa vid fdrunauta sina, at £>eir mundu tpar vera um ndttina, ok mun ek 

fara heim til baearlns a nidsn at forvitnast, hvart Helgi se heima ; mer er 

sagt at Helgi hali heldr fa-mennt optazt, en se allra manna varaztr um 

sik ok hvili i ramligri lokreckiu. Forunautar porgils badu han-n fyrir-sia. 

Gerir porgils nu. kkeda-skipti ; sleypir af ser kapu bhirri, enn lok yfir sik 

vas-kufl*) einn graan ; hann ferr heim til btearins, ok er hann var kcm- 

inn naliga at gardi^ pA ser hann mann ganga i mdti ser, ok er p>eir finn- 

ast maelli porgils: £>er mun ek f>ykia dlikliga spyria, fclagi ! hvar cm ek 

kominn i sveit? edr hvat heitir baerr sia? eda hverr byrr her? Ma<Irinn 

segir: £>u munt vera furdu heimskr madr ok fa-viss, ef £>ii hefir ei heyrt 

getit Helga Hardbeinssonar, ens mesta garps ok mikil- mennis ! porgils 

spyrr £>a hversu gddr Helgi vasri vidtakna ef okunnir menn koma til hans 

ok tpeir er miok tpurfa asia? Hann svarar: golt tr par salt fra at scgia, 

*) slUl: VatUikuIT. 



<169 

sum essent comitaturi, convenirent , constitutumfuerat. Tertia die Thor- 
steinus ac Lambius ante lucem Tungoe convetiere. Lazius ULos Thorgilsus 
excepit. 

CAP. LXII. 

1 horgilsus domo ire paravit, jatnqve X. una profecti versus in- 
teriora Hbrdadali. Thorgilsus , Hallas filius, cohortis erat prcefectus. 
In ea expeditione aderant Bollii Jilii, Bollius ac Thorleikus; Thordus Felis, 
eorinn fraier, erat qvartus, qvintus Ihorsieinus Ater, sextus Lambius, 
septimus ac octavus Haldorus ac Hunbogus, Dala-Alfi illi erant filii, 
martiales omnes viri. Recta jani omnes interiora versus ad Sofa ndaskard 
tendere &L Langavainsdalum transibant ac transversum Borgarfior- 
durn, hi vado Byensi flumen Nordurd transibant ; Hvitd autem in vado 
Baciensi aliqvantum supra villam (Backa). Deinde Reikardalum trans- 
gressi tumqve per collem ascendentes in Skorradalum per venere. Tumqve 
per sylvam progressi prope villam VatJishorn ab eqvis descenderujLt. Tum 
jiqx appropinqvabat. Villa Vatnshorn haud jjiultuni a lacu disiat , a 
jjieridiojiali parte flujnijiis. Tuni Thorgilsus dixit sociis , ibidejn eos per- 
noctaturos-, ego vero explorajidi causa villajji adeajn, hiqvisiturus uinuji 
Llelgius domi adsit. Mihi ejiim relatmn est, plerujnqve paucos viros apud 
Helgiinn domi adesse, eum autejJi cautissitnutn esse virujji, ac iti lecto 
clauso vahle firmo decujnbere solere. Thorgilsi comites ewti suo arbiirio 
agere rogabajit. Thorgilsus tujn vestijJieJita cojjutiutans lividum exuit 
amiculum canamqve induit pejiulam. Deijide villatn adit qvumqve ad do— 
rnus Jere pervenisset , cojispexit hojJiijiem sibi vejiiejitejn obviatn , qvejn ubi 
cojivejiit Thorgilsjis etuji ita alloqviiur : mira tibi, jjii ajnice ! jjiea videbitur 
qvosstio ; qvejji in pagiun egd jam delattis sum? qvidvehuic villa? jiOJtienest? 
aut qvis hic hojno habitat? Twn obveniens dixit vir : tu qvidem stulius ac 
imperitus honio videris, si de Helgio, Harbeijiifilio,Jbriissimo viro ac jnag- 
no nihil audivisti. Tum Thorgilsus rogavit: an Helgius lubejiter ho- 
spitiiun exhiberet, si ignoti viri ac ope jnultutn indigejites illiuji conveni- 
rent. Ille respondit: hac de re vera loqvi optiijiuni est, Helgius etiim ge- 



J270_ 

pyi at Helgi er it mcsta stdrmenni baedi um manna vidtdkr ok annan skdr- 

ungskap. Hvart er Helgi nu hcima? spyrr porgils; ek vilda skora a hann 

til vidldku. Hinn spyrr hvat Jidnum vaeri a hdndum. porgils svarar: ek 

vard sekr i sumar a £>fngi; vilda ek nu leita mer trausts nockurs til p>ess 

manns, er mikill vseri fyrir ser; vilda ek f>ar i mdt veita hdnum fylgd 

mina ok pidnustu; skaltu nii fylgia mer Jieim til baearins til fundar vid 

Helga. Vel ma ek £>at gera, svarar hann, at f} r lgia per lieim pviat heimil 

mun £>cr gistfng lier vera nalt-ldngt, en ecki muntu Helga finna, pviat 

liann er ei licima. pa spyrr porgils hvar liann vaeri? Hann svarar: Helgi 

er i seli sinu par er Iicitir i Sarpi. porgils spyrr hvar pat vaeri? edr 

Jnat manna voeri med hdnum? Hann kvad £>ar vera son hans Hardbein ok 

II mcnn adra, er sekir voru ok Iiann hafdi vid-tekit. porgils bad Iiann 

visa ser til selsins, f>viat ek vil pegar hitta Helga, er ek nai hdnum ok 

reka erendi mitt. Hinn gerdi sva at hann visadi hdnum leidina, ok eptir 

f>at skilia peir. Snyr porgils i skdginn ok til fdrunauta sinna ok segir 

peim hvers hann hefir viss ordit um hagi Helga ; munu vid Jicr dveliast 

natt-langt ok venda ecki fyrr til selsins enn a morgin. peir gera sem Jiarm 

maslti fyrir. Um morgininn ridu peir ecki fyrr enn seint*) til selsins. 

Pvidu f>cir porgils upp eptir skdginum par til er £>eir komu skamt fra sel- 

inu; pd bad porgils pa stiga af hestunum ok eta dag-verd, ok sva gera 

f>eir; dveliast f>ar um Iirid. 

CAP. 63. 

l\u er at segja hvat tidcnda er at selinu, at Helgi var £>ir ok 
f>eir mcnn med hdnum , sem fyrr var sagt. Helgi raeddi um morgininn 
vid smala-mann sinn, at Jiann skyldi lara um skoga i nand selinu ok 
Iiyggia at manna-ferdum edr hvat hann sasi til tfdenda ; erfitt hafa draurn- 
ar veitt i ndtt. Svcinninn ferr eplir pvi sem Helgi maelli. Hann cr Jiorf- 

*) Uncinis inclusa bene addtinl notinulli. 



271 

nerosissimam indolem exhibet & in hominibus excipiendis 8t aliis in rebus 
qvoe adanimimagnitudinem pcrtinent. An Helgius jam domi adest? ro- 
gavit Thorgilsus , ego enim illum rogare vellem, utmemet exciperet. Tum 
obveniens vir rogavit qvid illi negotii esset? Thorgilsus respondit : hac 
cesiate ego in comitiis damnatus sum, jamqve vellem ■ mihi auxilium petere 
ab aliqvo magnos potentice viro', illi vero contra meum studium ac operam 
exhibere vellem. Itaqve me ad villam conducas, ut Helgium conveniam. 
Hoc qvidem tui causa facere mihi licitum est , dixitvir, ut te conducam 
domum, liberum enim tibi erit per hanc Jioctemhospitium • ITelgiumtamen 
haud convenies', ille enim domi non adest. Tum Thorgilsus rogavit , ubi 
esset. Vir respondit : Helgius in tuguriis suis in eo loco , qvi Sarpus di- 
ciiur, jam commoraiur. Thorgilsus rogavit , ubi is locus esset , qvidve 
ibi hominum apud illum adesset. Vir dixit : filium illius Hardbeinum ad- 
esse & duos proeterea viros, capitis damnatos, qvos illeexcepisset. Thor- 
gilsus rogavity ut sibi ad tuguria monstraret viam, ego enim Helgium 
siatim aiqve illum asseqvi possum convenire gestio , illumqve meum docere 
negotium. Vir qvidem ita fecit ; monstravit illi viam. Ita discessere. 
Jam Thorgilsus in sylvam reversus ad suos comites docet , qvid de Helgii 
■vitce rcltione comperisset. Jamqve, inqvit,hic pernoctabimus, necprius qvam 
crastino die lugurium adibimus. Illi, ut ipse docuit , facere insiituere, 
nec priusqvam postera die tuguria adibant. Tum Thorgilsus cum comi- 
iibus in interiora sylvoe eqvis delatus est usqvedum in locum pervenirent } 
tuguriis propinqvum. Tum Thorgilsus socios jussit ab eqvis descendere 
aiqve prandere. Itaqvidem fecerunt ac per aliqvod tempus ibidem mo- 
rabantur. 

CAP. LXIII. 

Jam venit memorandum, qvidnovisintuguriis geslum sit. Hel- 
gius ibi aderat cum illis viris , de qvibusjam memoratum est. Helgius ma- 
tuiino tempore ejus diei opilionem allocutus , proximas iugurio sylvas 
peragrarejussit ac iiinera hominum , qvidvealiudnovasreigereretur, ani- 
madvertere' P molesta enim sibi ea nocte fuisse somnia. Puer qvidem 



272 

inn um hrid ok er hann kemr aplr, spyrr Helgi livat hann ssei til tidenda? 
Hann svarar: set hefir ek pat at ck setla at tidendum muni gegna. Helgi 
spyrr hvat £>at vaeri ? Hann kvadst set hafa menn ei allfa ok hygg ek vera 
munu utanherads-menn. Helgi mselti: hvar voru £>eir er pu satt £>a? 
edr hvat hofdust £>eir at? eda hugdir £>u nockut at klaedabunadi peirra eda 
yfirlifum? Hann svarar: ecki vard mcr £>etta sva miok um-felmt at ek 
liugleidda ei slika hluti, pviat ek vissa, at Jm mundir eptir spyria; hann 
sagdi ok at peir vaeri skamt fra selinu , ok £>eir atu £>ar dagverd. Helgi 
spurdi hvart Joeir saeli f hvirfingi edr hverr ut fra odrum? Hann kvad pa 
i hvirfingi*) sitia i sodlum. Helgi maelti: seg mer nu fra yfirlitum peirra! 
vil ek vita ef ek megi noekut rada at likendum hvat manna £>etta se. 
Sveinninn mselli: £>ar sat madr i steindum sodli ok i blarri kapu; sa var 
mikill ok drengiligr, vikottr ok nockut tann-berr. Helgi segir:. penna 
mann kenni ek giorla at frasogn pinni , £>ar hefir £>ti set porgils Holluson 
vestan iir Horda-dal; edr hvat mun hann vilia oss kappinn? Sveinninn 
mselti: £>ar naezt sat madr i**) gylldum sodli; sa var f skarlate - kyrtli 
raudum ok hafdi gullhring a hendi ok var knytt gullhladi***) um hofud 
honum; sa madr hafdi gult har ok lidadist alt a herdar nidr; hann var 
lidslitadr ok lidr a* nefi , ok nockut hafit upp framan nefit, eygdr allvei, 
bla-eygr ok snar-eygr, enni - breidr ****) ok fullr at vongum *"****); hann 
hafdi brrina-skurd a hari ok hann var vel vaxinn um herdar ok pyckr 
undir hond ; hann hafdi allfagra hond ok sterkligan handlegg, ok alt var 
hans lat-bragd ******) kurleisligt, ok £>vi ordi lyk ek a, at ek hefi engan 
mann set jafn- vaskligan at ollu; hann var ok ungligr madr sva at honum 
var ecki gron vaxin *******); syndist mer sem £>rutinn mundi vera af trega. 



*) Alii legunt: "hvirfing." **) JSonnulli: "stcindum sodli ok gyltum. 

***) yJlii: "gulllilad". ****) Alii: cnnisbreidr; atii: ennisprudr. 

*****) Alii: lagligr a kinn. *¥***} Alii : "tilbragdj alii: ylirlit. 

***<***) Alii: "sprottin." 



2,73 

ex Helgii prosscripto agere instituit c\ per aliqvam tempestatem egressus 
rursusqve revertens ab Helgio interrogabatur, qvidnovi conspexisset. Puer 
respondit : id qvidem conspexi , qvod in novis habendum rebus arbitror. 
Helgius rogavit , qvid illud esset rei. llle se viros haud admodum paucos 
conspexisse affirmavit , 8t illos, inqvit, ex alio pago advenisse arbitror. 
Helgius qvoesivit: ubi illi adfuere, qvando illos conspexisti? qvidve gesserunt, 
aut numqvid eorum vestitum ac vultum animadvertisti? Puer respondit : 
haud ego ista re tantum exterritus sum , ut tanti momenti res haud atten- 
derem ; compertumenim habui, te dehisinterrogaturumfore. Simuldixit 
puer, eos a tugurio haud abesse procul, atqve ibi eos prandere. Helgius 
rogabat: utrum in circulo an in ordine consedissent. Puer illos in ephippiis 
in orbe consedisse ajfirmavit. Helgius dixit : jam mihi eorum vullum memo— 
ra, jam enim hoc experiri lubet, utrum aliqva cum verisimilitudine con- 
cludere possim, qvid hoc hominum sit. Puer respondit: vir ibi consedit 
in ephippio colorato, lividumqve indutus amiculum, magnos ille staturas 
vir atqve aspectus, coesariei margine supra tempora sinuosa dentibusqve 
nudis. Helgius dixit : hunc ego apprime novi virum, secundum relatio— 
nem tuamj ibi Thorgilsum , Halla? fdium , ab occidentaliparte exHor- 
dadalo conspexisti. Qyid autem illiathletos nobiscum esse negotii potest? 
Puer dixit: proximus illi assidebat vir inephippio aurato, coccineatunica 
rubra induius, annulumqve aureum in manu gestans , capite aureo dia- 
clemate circumligato. Flavi illi vir o capilli^ cincinnati perhumeros defiue- 
bant-, faciei color lucidus ac naso tuberculum et antica nasi pars cle- 
menter assurgens. Oculi erant pulchri , cerulei & vegetij frons lata & 
geno3 plenos; capilli ad supercilia rescissi, humeri bene formati , at 
corpus ad subalavia crassum^ manus pulchra brachiumqve robustum, 
omnis gestus venustus 8c tale qvidem ego de eo fero judicium, qvod nul- 
lo respectu prcestantioris aspectus vidi hominem. Juvenilis tamen erat 
viro habitus, nam imberbis erat , visusqve aliqvantum proe moerore tumi- 

Mra 



274 

pa svaradi Helgi : vendiliga liefir pu. at f>essum manni hugat; mun ok 
mikils um penna mann vert vera; en ecki muu ek penna mann set hafa; 
pd mun ek geta til liverr hann er; pat hygg ek at par hafi verit Bolli 
Bollason; £>vi at pat er mer sagt, at hann se efniligr madr. pa sat madr 
i smeitlum z ) sodli; sa var i gul-graenum 2 ) kyrtli, hann hafdi mikit fingr- 
<nill a hendi; sa madr var enn fridazti synum ok mun enn vera a ungum 
aldri, jarpr a harslit ok ferr all vel hdrit ok at ollu var hann enn kurteis- 
azti madr. Helgi svarar: vita pykiumst ek hverr £>essi madr mun vera, 
er f>u hefir nii fra-sagt: £>ar mun vera porleikr BoIIason, ok ertu skyrr 
madr ok glogg-peckinn. par naezt sat lingr madr, hann var i blam kyrtJi 
ok i svorlum brdkum ok girdr i breekr; sa madr var rettleilr ok hvilr a 
luirs-lit ok vel farinn i andliti, grannligr 3 ) ok kurteisligr. Helgi svarar : 
penna mann kenni ek ok hann mun ek set hafa ok mundi £>a vera madritm 
all-iingr; par mun vera pdrdr pordarson, fdstri Snorra goda, ok hafa peir 
kursteist lid miok Vestfirdingarnir; hvat er enn pa? pA sat madr i skotsk- 
um 4 ) sodli, harr ? ) i skeggi ok skolbrunn roiok, svartr a har ok skruf- 
harr , ok heldr usyniligr, en po garpligr; hann hafdi yfir ser felli-kapu 6 ) 
gra. Helgi svarar: glogt se ek hverr pessi madr er: f>ar er Lambi poi- 
biarnarson ur Laxar-dal, ok veit ek ei, hvi hann er i fdr £>eirra braedra. 
Sveinninn maelti: £>a sat madr i stand - sodli 7) ok hafdi yzta Iieklu bla 
ok silfr-hring ahendi; sa var biiandligr ok heldr af tesku aldri 8 ), ddckjarpr 
a har ok hrock miok 9 ); hann hafdi orr i andliti. Nii vesnar miok fra- 
sognin, svarar Helgi; par muntu set hafa porstein svarta mag minn, ok 
vist £>yki mer undarligt, er hann er i pessi ferd, ok ei munda ek veita 
honum slika heimsdkn, eda hvat er enn f>a? Hann svarar: £>a salu 11 
menn, peir voru Iikir synum ok mundu vera mid-aldra menn ok enir 
knaligstu, raudir a har - lit ok frekudtlir i andiiti ok f>d vel synuin 10 '). 
Helgi mselti: giorla skil ek hverir f>essir menn eru: par eru £>eir Arnidds 
synir, fostbroedr porgils, Haldorr ok Ornolfr, ok ertu skilviss madr 11 ); 

1 ) Alii: fitciiicliim sodli; alii omittunt. -) alii: gulgraum, 3 ) Alii : "grannleitr. 

4 ) NonnulU legunt: 'skotkum ; alii; "skokkum v. skokkum". 

s ) Aiii: "Iia;rur i fikcggi.': Pro his legunt alii: "iiarr i scssi ok skollottr miog." 
6 S Nonnulli: "feld-kapu. 7 ) Nonnul/i : "steindum." 8 ) alii : 'ok liinu vigligasli." 

°) Nvnnutli uddunl : "eu jjo va?uu yfirlits." *°) Nonnulii: "cu po vasflir." 

1 1 ) JSonnulU : "nelclr ertu gldggskigu." 



275 

dus. Tunc Helgius respondit: solllcite sane hunc virum devorasti oculis &. 
magni qvidem cEstimandum censeo , sed tamen haud me arbitror hunc 
virum conspexisse, conjeciuram tamenfaciam, qvivir sit ; hunc enimBollium, 
Bollii filium, fuisse arbitror , nam relatum mihi est , optimce eum spei 
virum esse. [Puerdixit f\ deinde consedit vir in ephippio ornato, tunicam 
indutus prosina ; magnum ille annulum aureum indigito gestabat , vir 
venustissimus Sc verisimiliter juvenilis aetatis. Fusci illi capilli ac 
bene concinni , vir qvoacl omnia urbanus. Helgius respondit : hoc mihi 
intelligere videor , qvi homo fuerit is, de qvojam retulisti : huncego Thor- 
leiJcum, Bolliifilium, fuissereor. Tu autemvir gnarus, hominesqve digno- 
scendi peritus. Tum juvenisconsedit ; lividaillitunica, braccceqvenigrce, 
abdomini circumcinctce. Illi homini facies plana, capilli albi, St vultus 
venustus ; corpus auiem gracile, gestus urbani. Tlelgius respondit; hunc 
ego novivirum, credoqve me illum conspexisse, tumtamen admodumado- 
lescentem. Hunc Thordum, Thordifilium, Snorronis Antistitisalumnum 
fuisse autumo ; urbana qvidem est T^estfiordensium cohors. Qvi autem plures 
fuere? Deinde consedit vir in ephippio scotico. Cana illi barba, fus— 
cusqve colorfaciei, capilli nigri ac crispi ; majorem inmodum deformis erat, 
et tamenmiliiaris ; amiculumillierat plicatum, canum. Helgius respondit : 
beneperspicio, qvihic homo sit : Lambius ille est, Thorbjornifilius, e Laxar- 
dalo , haud tarnen scio, qvapropterilleistosfratrescomitetur. Puerdixit: 
deinde vir consedit in ephippio , superindutus chlamyde curta livida ac 
annulum argenteum in manu gestans. Coloni illi fuit habitus 8c sane 
egressus erat adolescentiam. Capilli e fuscis nigrescentes ac valde crispi. 
In facie autem erat cicatrix. Jam deteriora narras : dixit Helgius ; ibi 
Thorsteinum Atrum, ajfmem meurn , te conspexisse creclo Sc sane jniror } 
qvodilletaliitineri intersit , nec ego illumtalimodo visitarem. Qvidautem 
prceterea vidisti? Puer respondit : duo deinde viri consederunt aspectu 
similes , virilisqve astatis , viriqve strenui. Rubri illis capilli ac facies 
lentiginosa, tamen venusta. Helgius dixit : apprime intelligo , qvi isti 
sint homines : Armodifiliiilli sunt ac Tliorgilsisocii, Haldorusac Ornolfus; 
et tu sanefidus in negotiis gerejidis. Cceierwn numqvidjam memorasti omnes, 

M m 2 



<176 

edr hvart eru nu taldir peir menn er pu satt? Han svarar: Iitlu mun ek 
nu vid-auka: pa sat par naezt madr ok horfdi ut ur hringinum, sa var i 
spanga-bryniu x ) ok hafdi stal-lmfu a hofdi, ok var barmrinn pverar haud- 
ar 2 ) breidr; hann hafdi exi lidsa 3 ) um oxl ok mundi vera alnar fyrir 
munn 4 ); sia madr var svarteygr ? ) ok enn vikingligsli 6 ). Helgi 
svarar: penna mann kenni ek glogt at frasogn pinni: par hefir verit Hun- 
bogi erin sterki, son Alfs ur Ddlum, ok van 7 ) er mer at sia hvat peir 
vilia, ok miok hafa peir valda menn til ferdar pessarar. Sveinninn mselti: 
ok enn sat madr par et naezta pessum cnum sterkliga manni; sa var svart- 
jarpr a har, pyckleitr ok raudleitr 8 ) ok mikill i briinum, har medal-madr. 
Helgi maelli: her parftu ei leingra fra at segia ; par hefir verit Sveinn, 
son Aifs ur Dolum, brddir Hunboga* ok betra niun oss at vera ei radlausum 
fyrir pessum monnura; pviat naerr er pat minni eetlan , at peir muni vilia 
hafa minn fund adr peir losni rir heradi, ok eru peir menn i for pessari 
er varn fnnd munu kalla skapligan, pd at hann hefdi nockuru fyrr at hencli 
komit. Nu skulu konr paer, sem her eru at selinu, snarast f karl-fot 9 ) 
ok taka hesla pa, er hcr eru hia selinu ok rida sem hvatast til vetr-husa; 
kann vera at peir sem naerr oss sitia, pecki ei, hvart par rida karlar eda 
konur ; munu peir purfa litils tdms at lia oss adr vdr munura koma monnum 
at oss, ok er pa ei synt hvarra vsenna er. Konurnar rida i brott IIII 
saman. porgils grunar, at nidsn muni borin vera fra peim, ok bad pa taka 
hesta sina ok rida at sem tidast ; ok sva gerdu peir, ok adr peir stigi a 
bak, reid madr at peim piddsynliga l0 ); sa var lilill vexti ok all-kvikldtr 
ok hafdi ueriligan T J ) hest; pessi madr kvaddi porgils kunnliga. porgils 
spyrr hann at nafni ok kynferdi ok sva hvadan hann vaeri kominn? hann 
kvedst Hrappr heita ok vera breidfirzkr at mddur-kyni, ok par hefi ek 
upp-vaxit;. hefi ek nafn Viga-Hrapps ok pat med nafni, at ek er engi daeldar- 
madr I2 ), pd at ek se litill vextij en ek er sunnlenzkr at fodur-kyni, hefir 
ek nri dvalizt par nockura velr, ok allvel hefir petta til-borit, porgils ! er 
ek hefi pik lier ratad; pviat ek aetlada pd pinn fund at srekia, po at mer 



*) Alii: "hringa - hryniu. *) Atlti: ^ver-handar. ') Alii: "reidda." 

4 ) Alii : "munua et munnan." 5 ) Nxmnulli addunt: "ok dokklitadr." 

6 ) Alii : "viglfgasti." 7 ) Alii legunt : "von" nonnulli auteni: "vant er mer vita.'* 

8 ) A/ii scj-ivuut: rudd\citv, alii : rulleitr. *) Nonnulli: "Karla-klaxli. 

1 °) NonnuUi : audsyniliga; alii ', hvatliga.. ■ x _) Nonnulli: ''livatligau. 

,a ) NonnuUi scribunt; deildar - madiv 



177 

qvos conspexisti viros? Puer respondit : aliqvantum adhuc addam. Tum 
consedit vir orbi aversus, lorica laminis conserta indutus, ac galeam cJia- 
lybeiam capite gestans, cujus margo prominens erat palmaris. Splen- 
dentem in axilla securim gerebat, cujus aciesulnce longitudinem adceqvare 
visa est. Nigri illi viro oculi8caspectusvalde militaris. Helgius respon- 
dit : hunc bene novi virum ex relatione tua: ibi Hunbogum Fortem , sllfi 
Dalensis filium , adfuisse reor; verum scire vellem , qvidillisnegotium sit j 
nam mulium ad hoc iter electos viros collegere. Puer dixit : adhuc proxi- 
mus robusto huic viro adsedit vir. Capilli huic sunt obatri, facies 
crassa ac rubra 8c supercilia magna. Celsior statura mediocri. Tlelgius 
dixit: haud tibi amplius erit memorandum ; ibi Sveinum, Alfi Dalensis 
filiwn, ac Hunbogi fratrem, adfuisse credo 8c melius qvidem censeo, istos 
viros haudsine aliqvo capto consilio operiri; nam mea qvidem opiniofert, 
me illos convenire velle , anteqvam pagum relinqvant. Istce enim cohorti 
viri intersunt, qvinostrum congressum bene convenire autument, et si ali- 
qvanto prius incidiset. Jam illceinulieres, qvce hic in tugurio adsunt, virili- 
bus indutoB vestimentis eqvos conscendant , qvi tugurio adsunt & qvam velo— 
cissime ad domicilium hibernum eqvitent. Fierienimpotest, ut illi,qvinos ob- 
sident, haud cognoscant, utrum eqvites hice viri sint anmulieres, necmulla 
inora opuserit, utinosviroscolligerepossimus, necenimtumcertumest , cui 
cedat melius. Mulieres qvatuor una inde eqvitavere. Thorgilsus suspi- 
catus de suo itinere exploratum aliqvid esse, socios eqvos conscendere jussit 
8c qvam maxime possent eqvorum gradum citare. Iili itafecere , verum, 
anteqvam eonscenderent eqvos , repente ad eos eqvifavit vir , statura par- 
incs , satis famen vigens, eqvusqve illi erat velox. Ille vir Thorgilsum 
uti sibi cognitum salutavit. Thorgilsus nomen ac genus 8c unde venisset 
scitatus est. Ille Hrappus sibi esse nomen professus 8c maternum genus 
Breidfiordense, 8c ibi, inqvit, educatus sum. Vigct- Hrappi nomen gero; 
eaqve indoles , nomini bene conveniens, mihi inest, qvodego virsummagnce 
proteritatis , etsi statura parva est. Paternum autem genus e meridio- 
nali regione oriundum est. Ibijam per aliqvot annos commoratus sum & 
fauste qvidem evenit, Thorgilse ! qvod ego te reperi^ te enim adire consii- 



278 

yrdi uin f>at nockuru torsottara; en vandkvaedi er mer a hendi: ek hefi 
adr ordit missaltr vid hushonda minn, hafda ek af hdnum ufarir ecki godar, 
en ck hefi pnt af nafni at ek vil ecki sitia*) mdnnum slikar hneisur, ok 
veitta ek honum tilraedi; en po gct ek at annal-hvart hafi tekit Iflt edr 
ccki; en lilJa stund var ek £>ar til raunar sidan, f>viat ek £>dttumst hirdr, 
pegar ek kom a bak hesti pessum, er ek tok fra bdnda. Hrappr segir 
mart, en sp}-rr pvi fdss**), at £>eir voru pa. bunir; en p6 vard hann bratt 
varr, at pelv a?tludu at stefna at Helga, ok Idl liann vel yfir pxi ok sagdi 
at hans skyldi ei a bak at leita***). 

CAP. 64. 

Peir porgils tdku reid mikla, pegar £>eir komu a bak, ok ridu 
iiii framm lir skoginum. peir sa IIII menn rida fra selinu; peir hleyptu 
ok allmikit. pa. maeltu sumir forunautar porgils, at rida skyldi eplir £>eim 
sem skiotast. pa svarar porleikr Bollason: komum ver adr til selsins ok 
vitum hvat £>ar se manna; pviat pat setla ek sidr, at her se Helgi ok hans 
fylgdar-menn; synist mer sva sem petta se konur einar. peir voru fleiri, 
cr i mdli maeltu. porgils kvad porleik rada skyldu ; pvfat hann vissi at 
porleikr var manna sk} r gnastr; snua- nii at selinu. Hrappr hleypir framm 
fyrir ok diidi spidt-spikuna ****), er hann hafdi i hendi, ok lagdi *****) framm 
fyrir sik, ok kvad pa vcra alt mal ******) at reyna sik. Verda f>eir Helgi f>a 
ci fyrr varir vid enn peir porgils taka a peim selit. peir Helgi luka apfr 
hurdina ok taka vapn sin. Hrappr hleypr pegar upp at selinu ok spurdi : 
hvart skoili vaeri inni? Helgi svarardi : fyrir pat mun £>er ganga sem sa 
se nockut skiaedr er her byr inni, at hann munu bita kunna naerr greninu, 
ok pegar lagdi Helgi spidti lit um sels-glugginn ok i gegnum Hrapp ; fell 
hann daudr til jardar af spiotinu *******). porgils bad pi fara varliga ok gaeta 



*) Alil: hafasvabuit slikar &c. **) Alii: "fatt." 

***) NonhuUi addunt: "ef hardraeda byrfti vid ok hann kamiist 1 faeri. 
****) Alii : spjofssprikuna*'; alii : spjot- spikinni. *****) Xuiiiiu/li addunt : "i akafa." 

******) Alii: "allmai." *******j Nonnulli addunt: "mcd a?rsla grenji." 



279 

tueram, etsi id Jiaud si?ie difficultate factum est. Molesiia vero qyasdam 
mihi incumbit ; herus mihi inimicus factus est , me vero antea haud bene 
tractaverat ; hanc autem indolem e nomine retineo , qvod tales injurias a 
uullo homine perpeti velim. Eum itaqve adortus sum , hoc tamen ei aut 
paru/n aut omniuo nihil nocuisse autumo. T^erum tamen postea per exi- 
guam tempestaiem commoratus sum, nam bene me servatumjudicavi, qvum 
hunc cqvum, qvem liero surripui , conscenderim. Ilrappus multa ipse lo- 
cutus propter id pauca rogabat , qvod illos ad iter paratos esse comperit ' } 
verum ta/nen hoc brevi iniellexit , qvod Helgium aggredi constituisse/it <Sc 
id qvide/n mulLuni collaudavit negans, se in postremis repertum iri. 

CAP. LXIV. 

1 liorgilsus ac illius comites eqvos conscendeuies multum illis ci- 
tavere gradum, jamqve ex sylva procursabant. Tum qvatuor viros a tugu- 
riis eqvitantes conspexere. Multum et isti iter festinavere. r Iu/n aliqvot 
e Thorgilsi co/nitibus, eqvis qva/n maxi/ne possent ciiatis y eos perseqvendos 
censuere. Thorleikus autemBolliifilius respondit : prius ad tuguria per- 
veniamus , ac investige/nus qvid ibi hominnm sit ; haud enim Helgiuiri ac 
illius comites hic adesse arbitror, hi enim eqvites milii mulieres esse videniur. 
plttres qvidem contradixere. Thorgilsus autem Tliorleiho esse cedendum 
a/Jirmavit, novit enim Thorleikum visus acumine omnes antecellere. Jam 
ad tuguriaconversi. Hrappus eqvopraivectus, hasta?, qvam gestabat, mo- 
tavit ferrum ante se porrecium diceus: tempus jam adesse virium experien- 
darum. Nec Helgio ac sociis illius aliqvid his de rebus compertum aute- 
qvam Thorgilsus ac illius comites tugurium illosqve in eo consiiiutos oppri- 
merent. Tlelgius ac illius socii, clausa tum janua, arma corriptnre. Tum 
Hrappus ad tugurium prosiliens rogavit: an vulpes intus esset. Ile/gius 
respondit: experientia ie docebit periculosum esse intus habitaniem , pos- 
seqve eum infestis petere dentibus qvoe ad latibulum propius accedant. 
Tumqve siatim Helgius hasta per tuguriifenestram emissa Hrappum trans- 
fixit, et ille statim tnoriuus humi procubuit. Ttun Thorgilsus roga vii: ui caule 
procedereut, ac evitarent injoriunia ; saiis euim, inqvit^ nobis virium est 



a80 

sia vid slisum; f>viat ver hofum aerin efni til at vinna selit ok Helga, £>ar 

sem hann er nu kominn, f>viat ek hygg at her se fatt manna fyrir. Selit 

var gort*) um einn as, ok la liann k gafl-hlodum**) ok stodu ut af as-endarnir, 

ok var einart***) £>ak a husinu ok ecki grdit. pa maelti porgils, at menn 

skyldu ganga at as-endunum ok treysta sva fast, at brotnadi eda ella gengi 

af inn-raptarnir; en sumir skyldu geyma dyranna, ef £>eir leitadi ut. V 

voru £>eir Helgi inni i selinu: Hardbeinn son hans var par; hann var XII 

vetra gamall ok smalamadr hans ok II menn adrir, er £>at sumar hofdu 

komit til hans ok voru sekir; het annarr porgils enn annarr Eydifr ****). 

porstcinn svarti stod fyrir sels-dyrunum ok Sveinn son Dala Alfs; en 

£>eir adrir forunautar rifu af reefrit af selinu, ok hofdu peir £>ar skipt lidi 

til; tok annan as-enda Hunbogi enn sterki ok f>eir Armdds synir, en peir 

porgils ok Lainbi annan as-enda ok £>eir synir Gudrunar; treysta £>eir nu 

fast a asinn ok brotnadi hann i sundr, ok i pessi svipan lagdi Hardbeinn *****) 

lit atgeiri ur selinu, £>ar sem hurdin var brotin ******), lagit kom f stil-hufu 

porsteins svarta, sva at i enninu nam s!adar; var f>at miok mikill averki. 

pa maelti porsteinn, pat er salt var, at £>ar voru menn fyrir. pvi naezt 

hliop Helgi rit um dyrnar sva diarfliga, at peir hrukku fyrir er naeztir voru. 

porgils var pa naerr staddr ok hio eptir honum med sverdi ok kom & 

dxlina, vard f>at mikill averki. Helgi sndrist £>a i moti ok hafdi i hendi 

vidar-exi. Helgi maelti: enn skal jpessi enn gamli pora at sid i mdt vapn- 

um ok fleygdi exinni at porgilsi ok kom exin a fot honum, ok vard 

£>at mikit sar; ok er Bolli sa f>etta pa hleypr hann at Helga ok hafdi i 

hendi Fdtbit ok Iagdi i gegnum Helga, var pat banasar hans. peir fylgd- 

ar-menn Helga hlaupa pcgar ur selinu ok sva Hardbeinn. porleikr Bolla- 

son vikr i mdti Eydlfi *******); hann var slerkr madr. porleikr hio til hans 



Alii: "girt." **) Alii: gail-vcggium* ***) Nonnalli : "gamalt 

*)i 

******* )NonnulU: Ornulii 



►**) Nonnulli legunt : het annarr porgcir, cnannar 0rnoli'r. *****) Jtliilegunt: ''Ilclgi." 

**) Nonnulli: "Jagdi tlardbcinn atgcir iit uni gluggan, er a var selshurdhnii. 



281 

ad evertenda tuguria ac Helgium superandum in eo, qvo jam situs est loco; 

hic enim paucos adesse viros opinor. Tugurii tectum uni incubuit culmini 

inter transversorum parietum superiores partes acuminatas extenso, trabis 

vero extrema prominebant ; simplex erat indomo tectum haud tamen adhuc 

concretum*). Thorgilsus tum suos culminis extrema prcehendere jubebat, 

tantumqp e n ^ P i r ibus, utiaut perfringeretur trabs, aut ccetera tigilla i/itro 

deciderent, qvosdam vero fores custodire, si illi, qviintus essent, egrediforie 

conarentur. Prceter Helgium qvatuor in tuguriis adfuere; Hardbeinus XII 

tum annosnatus, Ilelgii jilius, ibiaderat, ac opilio &lduo prcetereajiomines, 

qvi eacestate damnati ad eumpervenerant ; alieri Thorgilsus, alteriEyolfus 

nomen. ThorsteinusAter cumSveinoDal-Alfi filio tuguriiforibus adstabai } cce- 

teri auiem comites tugurii tectum diruebant, eorumqve suum qvisqve habebat 

opus ; alterum enim culmin is extremum Hunbogus Foriis ac Armodifilii pre- 

hendebant , alterum vero Thorgilsus ac Lambius ac Gudrunce filii. Tra- 

hem tanta vi pertentabant , ut in medio perfringeretur; in hoc momento 

Hardbeinus, framea e iugurio porrecta per fractcejanuce aperturam, Thor- 

steini Atri galeamferiit chalybeiamfrontemqveperstrinxit ; grave id vulnus« 

Tum Thorsteinus ibi vero viros adesse affirmavit, nec immerito. Deinde 

Helgius e Joribus procurrittanto curn impetu, ut proximi retropellerentur, 

Thorgilsus illi propinqvus astabat gladioqve illi axillam feriii Sc grave 

qvidem vulnus intulit. Helgius tum in eum conversus 7 dolabram manu 

gestabat ; ila vero Helgius locutus: hic vero adhuc senex adversa arma 

conspicere aude ; conjectaqve in Thorgilsum dolabra illi feriit peclem. 

Illud vulnus gravissimum. Qvo conspecto Bollius, Pedimorsorem manu 

gestans, facto in Helgium impetu Helgium transfixit ; mortiferum id fuit 

vulnus. Ilelgii comites ac Harclbeinus e tugurio statim procursabant. 

Ihorleihus Bollii filius in Eyolfum con persus est. Fortis ille eraivir. Thor- 

leilus itifesio illum petens gladio illi Jeriit femur supra genu & qvidem 

ampuiavit; tum illemortuus humi procubuii. Hunbogus vero foriis Thor- 

*) ciiiart pro cinvarit ; o: tecium cvdi/ieii conslabat e simpliei iegularian eespiliarum 
slruto , /jroc/ nondum coaluerat. 

N n 



282 

med sverdi ok kom a laerit fyrir ofan kne ok tdk af fdtinn, fell hann 
daudr til jardar, en Hunbogi enn sterki hleypr i mdti porgilsi ok hid 
til hans med exi ok kom a hrygginn ok tdk hann sundr i midiu. pdrdr 
kottr x ) var naerr staddr par er Hardbeinn hlidp ut ok vildi pegar rada 
til hans. Bolli hleypr lil, er hann sa £>etta, ok bad ei veita Hardbeini 
skada; skal her engi madr vinna klaekiss-verk 2 ) , ok skal Hardbeini grid 
gefa. Helgi atti annan son, er Skorri 3 ) het, sa" var at fostri a Englandi *) 
i Reykiardal enum sydra. 

CAP. 65. 

JCjptir pessi tidendi rida peir porgils 1 brott ok yfir halsinn til 
Reykiardals, ok lystu par vigum pessum; ridu sidan ena sdmu Ieid vesfr, 
sem fceir hdfdu vestan ridil; letlu ei sinni ferd fyrr enn peir komu i 
Hdrdadal *). peir segia nii pessi tidendi er gerzt hofdu i for peirra; 
vard pessi ferd en fraegsta, ok poiti petta mikit stor-virki, er slikr kappi 
hafdi fallit sem Helgi var. porgils packar monnum vel ferdina, ok slikt 
et sama masltu peir braedr Bolla synir. Skiliast peir menn nii, er i ferd 
hofdu verit med porgilsi. Lambi ridr vestr til Laxdrdals ok kemr fyrst 
i Hiardarholt ok sagdi peim fraendum sinum inniliga fra pessum tidendum, 
er ordit hofdu i Skorra-dal. peir letu illa yfir hans ferd ok toldu midk a 
hendr hdnum ; kvadu hann meirr hafa sagst i aett porbiarnar skriups enn 
Myrkiartans Ira-konungs. Lambi reiddist midk vid ord-tak 6 ) peirra ok 
kvad pa kunna sik ugiorla, er peir veittu hdnum atdlur, pviat ek hefl dregit 
ydr undan dauda, segir hann. Skiptust peir sidan fam ordum vid ; pviat 
hvarum-tveggium likadi pa verr enn adr. Ridr Lambi heim til buss sins. 
porgils Hdlluson ridr ut til Helgafells ok med hdnum synir Gudrunar ok 
foslbraedr hans Halddr ok Orndlfr; peir komu sidla um kveldit til Helga- 
fells, sva at allir rnenn voru i reckiu. Gudriin riss npp ok bad menn upp 
slanda ok vinna peim beina; hun gengr til stiifu ok heilsar porgilsi ok 
dllum peim ok spurdi pa tidenda. porgils tdk kvediu Gudrunar 7 ); hann 
hafdi pa lagt af ser kapuna ok sva vapnin ok sat pd upp til stafa 8 ). porgils 



*) Alii: "£>6rdarson." ") Nonnulli: "nidingsverk." s ) Alii : "Snorri." 

4 ) Nonnulli omittunt : a Englandi. Adhuc qvidem cxstal in vallis Lundareykjada- 

lensis intima parte colonia vilioris notCB, hoc nomine insignila. 

5 ) Alii: "i Tungu." 6 ) Alii: "atolur." 

7 ) Nonnulli addunt: ok hugdi pa ei ilt til rudahagsins. 

8 ) Alii: upp i stofu ; alii onuttunt. 



■283 

gihum aggressus eum securi feriit mediumqve dorsum divisit. Thordus 
Felis propinqvus astabat in eo loco, ubi Hardbeinus procurrit, illumqve 
statim voluit aggredi. Qvo conspecio Bollius accurit ; ac Hardbeino ali- 
qvid mali inferri vetuit , dicens: nemo hic facinora jorti indigna viro 
perpetret 3 &. Hardbeino sane tuta erit pax. Helgio alter erat filius 
Skorrus nomine. llle tum Englandi in ReyJcjardalo australi educabatur. 

CAP. LXV. 

idis rebus geslis Thorgilsus cum comitibus eqvo inde vectus ac col- 
lem transgressus ReyJcjardaliujipervejiit, istas ibi coedes indicans. Deinde 
occidentem versus eadem via profecti, qva ab occidente advenerant , haud 
priusqvam inHordadalum pervenirent consiitere. Jam qvce in itinere es- 
sent gesta memoravere. Hcec expeditio illustris habita est, neclevevisum 
facinus, talem athleia?n ? qvalis Helgiusfuit, interficere. Thorgilsus comi- 
tibuspro auxilio egit gratictS) ita qvoqvefraires Bollii filii egerunt. Tum- 
qveilliviri, qvi Thorgilsum comitaiifaerant, discessere. Lambius occiden- 
tem versus profectus in Laxardalum , HjardarJiolium primum pervenit, 
&L cognatis suis exacte retulit res^ qvce in Skorradalo gestce fuerant. llli 
ejus expeditionem multum improbavere valdsqve ipsum castigavere, dicen- 
tes, eujn magis IJiorbjorni Skriupi genus qvajn 3Iyrkjartani Hyhemice re- 
gis indicasse. Lajjibius eorujiiserraoni valde succensus, eosparumse decen- 
ter gerere ajebat, siqvidejnillumreprehensionibus aggrederejitur ; egoenim, 
inqvit, vos imjjiinejiti jnorti subtraxiy haud multunz dsuicle locuti , tum enim 
utriqve sibi ijivicejn aliqvantum succensi. Lajnbius ad prcedium suum re- 
diit. Thorgilsus HallcejiUus ad Jielgafelhun vehitur comitantibus Gud- 
runce filiis sociisqve suis jurejurando illi adsirictis, Haldoro ac Orjiolfo. 
Sero illi pervenerunt Helgafellum , nam omnes jam homines cubiium ie~ 
rant Gudrujia surgens ceteros surgere jubebat illisqve hospiialia ojficia 
prcestare ; tum ccenaculiuningressa Thorgilsum ac cceteros cojnites satuta— 
vity qvidqve gestum esset inter rogavit. Thorgilsus Gudrunce respondit salu- 

taiioni: Amiculum tum ac arjna exuerat , 8t columjiis accluiis consedit. 

Thorgiisus iujiica erat induius colore ferrugineo , ac cinctus erat magno 

Nn 2 



2,84 

var 1 raud-brunum kyrtli ok hafdi um sik breitt silfr-belti. Gudrun settist 
nidr i beckinn hia honum. pa kvad porgils visu £>essa: 

Sdtturn *) heim at Helga; 

hrafn 2 ) letum na" svelgia; 

rudum 3 ) fagr [t] rauduls ^) eiki 

pa er fylgdu *) porleiki 

pria letum £>ar falla 

piod-nyta gervalla 

hialms 6 ) allkaena 7 ) polla; 

hefnt telium nu 8 ) Bolla! 
Gudrun spurdi J>a vendiliga at pessum tidendum, er ordit hofdu i for 
peirra. porgils sagdi slikt er hun spurdi. Gudrun kvad ferdina 
ordna ena snofurligstu 5 ) ok bad f>a hafa £>ock fyrir. Eptir J>at er peim 
beini veittr, ok er f>eir voru mettir var f>eim fylgt til reckna; sofa f>eir af 
nottina. Um daginn eptir gengr porgils til tals vid Gudruuu ok mselti : 
sva er hattad sem J>u veizt, Gudriin ! at ek hefi fram-komit ferdinni peirri 
er pu badt mik til; voenti ek ok at ek hafa £>vi vel varit; £11 munt £>at ok 
muna, hverium hlutum pu hefir mer heitid par i mdtj £>ykiumst ek nu til 
pess kaups kominn. pa maelti Gudriin: ecki hefir sidan sva langt lidit, er 
ver roeddumst vid, at mer se pat ur minni lidit; aetla ek ok £>at eina fyrir 
meV, at efna vid pik alt f>at er ek vard asatt, eda hvers minnir £>ik um 
hversu mselt var med ockr? porgils kvad hana muna mundu. Gudrrin svarar: 
t>at hygg ek at ek heta f>er £>vi at giptast engum manni samlendum 10 ) 
odrum enn per, eda viltu nockut moela moti pessu? porgils kvad hana 
rett muna. pi er vel, segir Gudrun, ef ockr minnir eins um £>etta malj 
vil ek ok ecki lengr draga petta fyrir per, at ek sella f>ess ei audit verda, 
ek sia pin kona; f>ykiumst ek enda vid £>ik 611 akvedin ord, f>d at ek 
giptumst porkeli Eyolfssyni, at hann er nu ei her a lajidi. pa mvelli por- 
gils ok rodnadi miok: gidrla skil ek hvadan alda sia rennr undir; hafa mer 
padan jafnan kold rad komil; veit ek at petta eru rad Snorra goda. 



*) Nonnulli: "sokta ek." 

~) In codice membruneo qpidem legitur : rafn ; cit illa lectio irium litterarum cardi- 
nalium seriei diligenter observandce //audqpaqpani qpadrat. Alii legiuil: "hrafn." 
3 ) Alii: "ruddiun"; a/ii : rudu raudir ieiki." 4 ) Alii : raudulfs; alii: rondoiis. 

5 ) Alii: "fylgdum;" alii: "f>a er ver fylgdum f>orlciki. 

«) Alii: "hjalm." 7 ) NonnulU: "alklieha." 8 ) A/ii : "v;cr." 

°) AUi: snofvelfigustu, ct alii: karlmannligustu. 
,C M Alii: "sunhrenzkum"j alii: "samlendskum." 



285 

balteo argenteo. Gudruna in scanino apucl eum consedit. Tunc Thor- 
gilsus ita cecinit : 

Helgium domi invasmus 

Corvo devorandum obtulimus cadaver ; 

Pulchre rubefiecimus, bellatores 

Thorleikum comitati» 

Tres ibi stravimus 

Et prcestantes qvidem omnes 

Ac milites bene peritos. 

Ita JBollii remur vindicatam cceclem. 
Tum Gudruna qvce in eorum itinere essent gesta, exacte rogavit. Thorgil- 
sus ad rogata qvidem respondit. Gudruna expeditionem hanc optata celeri- 
tate cessisse confirmavit, illisqve pro eadem egit gratias. Postea coena illis 
instructa est, cumqve saturi essent ad cubibiculum deducti, 8c qvidem per 
noctem dormiebant. Seqvente clie Thorgilsus Gudrunam ita alloqvitur : 
Res qvidem ita comparata est , uti iibi notum est , Gudruna ! qvod ego ex— 
peditionem perfeci, qvam tu memet perficere rogastiSc qvidem spero memet 
strenue hunc laborem transegisse, Si. terecordari' qvalem mihi promiseris 
remunerationem , hanc me jam meruisse arbitror. Tunc dixit Gudruna : 
haud tantum prceterlapsum temporis est post nostrum colloqvium , ut hoc 
jnihi exciderit memoria, & certum constitui omnibus cum te pactis stare; 
verum qvomodo inter nos pactum esse tibi videtur ? Thorgilsus eam hoc 
recordari se credere ajfirmavit. Gudruna respondit : autumo me tibi pro- 
misisse nullum prceter te in hac terra prcesentem maritum acceptare. yJnqvid 
habes contra hcec dicendum? Thorgilsus recte eam recordari ajfirmavitj 
bene tunc est, inquit Gudruna, qvando utriusqve nostrum memoria hac de 
re eadem refert. Nec ie hoc amplius celare cupio, qvod haucl fortunam id 
laturam esse sperem, ut ego tua fiam uxor , & sane omnibus tecum pactis 
ac diciis stare memet autumo , etsi Thorkello , Eyolfi filio, nu.be- 
rem. llle enim hac in terra haud adest. Thorgilsus dixit mul- 
tum erubescens: bene perspicio unde hic flucius ortum trahat; inimipa 
mihi enim scepe consilia inde nata sunt , nam a Snorrone Aniisiile ista 



<Z26 

Sprettr porgils upp £>egar af fcessu tali , ok var enn reidazti ; gengr til 
forunauta sinna og sagdi at hann vill brott rida. porleiki likar il]a, er 
sva var hagat, at porgilsi var ei ged a*), en Bolli sampyktist ber uni 
\ilia mtidur sinnar. Gudriin kvadst gefa skyldu porgiJsi gddar giafir ok 
blidka hann sva. porleikr kvad f>at ecki tia mundu, pviat porgils er miklu 
skapstaerri madr enn hann muni her at sma-hlutum liita vilia**). Gudrun 
kvad hann pa heima huggast skyldu. porgils ridr vid pelta fra Helgafelli 
ok med honum fdst-braedr hans j kemr hann heim i Tungu til biiss sins 
ok unir stdr-illa sinum lut. 

CAP. 66. 

Pann vetr tdk Osvifr sott ok andadist. pat pdtti mann-skadi 
mikill, pviat hann hafdi verit enn mesti spekingr. Osvifr var grafinn at 
Helgafelli; pviat Gudrun hafdi pa latid gera kirkiu. A peim sama vetri 
feck sdlt Gestr Oddleifsson, ok er at honum leid sdttin, pa kalladi hann 
til sia pdrd laga, son sin, ok maelti : sva segir mer hugr um, at pessi sdtt 
muni skilia vora samvistu. Ek vil mik lata faera til Helgafells , pviut ea 
stadr mun verda mest her i sveitum; pangat hefi ek***) opt lids set. Eptir 
petta andadist Gestr. Vetrinn hafdi verit kuldasamr, ok voru is-log mikil 
ok hafdi langt lagt ut Breidafidrd, sva at ei matti a skipum komast af 
Bardastrdnd. Lik Gests stdd uppill****) naetr i Haga; en pa somu *****) 
ndtt gerdi a vedr sva hvast, at isinn rak allan fra landi; en um daginn 
eptir var vedr gott ok lygnt. pordr tdk skip ok lagdi a lik Gests ok fara 
£>eir sudr um daginn yfir Breidafidrd ok koma um kveldit til Helgafells. 
Var par vel tekit vid pordi, ok er hann par um ndtlina. Um morgininn 
var nidr-sett lik Gesls, ok hvildu peir Osvifr i einni grof. Kom nu 
framm spasagan Gesls: at skemra var i milli peirra enn £>a er annarr var 
a Bardasrdnd enn annarr i Saelingsdals-tungu. pdrdr enn lagi ferr heim 
pegar hann er biiinn} en a naeztu ndtt eptir gerdi aaedi-vedr; rak pa isinn 

*) Alli legunt: "var ei agiort" alii: "at porgilsi gazt ci at". 
**) Nonnulli: "enn hann hirdi utn sma-muni." 

***) Nonnulli addunt: "iiis verit ok". ****) Nonnulli leguht: ^riiir. 

*****) Aiii: en eina nott. 



(287 

provenire intelligo. TJiorgilsus extemplo surgens colloqvium finiit valde 
ira succensus, adiitqve comites dicens se abire velle. Thorleilco male pla- 
cuit } qvod res ita esset instituta uti Thorgilso displiceret ; Bollius vero in 
his matris voluntati consentiit. Gudruna se Thorgilsum pra?stantibus 
muneribus donaturam promisit eumqve ita sibi reconciliaturam. Thorleikus 
negavit munerum aliqvem usumfore ; Thorgilso enim, inqvit, multo elatior 
spiritus inest qvam qvi crepundia eum acceptare permittat. Gudruna 
tum illum domi consolandum fore affirmapit. His peractis Thorgilsus 
cum suis sodalibus Helgafello abiit, domum pervenit Tungam ad pros- 
dium suum, suam conditionem peraegre ferens. 

CAP. 66. 

tlac hyeme Ospifus morbo correptus exspiravit. Magna illa clades 
visa, summus enim sapientias yir fuit. Ospifus Helgafelli sepultus est', ibi 
enim templum Gudruna struendum curaperat. Eadem hyemeGestus, Odd- 
leifi filius , inmorbum incidic f qviqvum vitae periculum minari occeperit, 
Thordum Lagum {freveni) filium suum ad se pocatum ita allocutus est : 
idmeafert opinio, nt isie morbus consvetudinem nostram finiat. Hel- 
gafellum ego dtferri posiulo ; is enim locus in his pagis erit celeberrimus, 
nam lumen loco superfulgens sasps conspexi. His dictis exspiravit. Fri- 
gida illa fuerat hyems ac aqvos laio glacia obiecice multumqvs in JBreida- 
fdrdum glacies proiensa, ut naves ex Bardastranda exire neqpirent. 
Gesti corpus duas noctes Hagi adstabat ; eadem autem nocte tanta oria 
tcmpesias, ut omnis glacies a ierra propelleretur. Postera autemdiecoe- 
lum sudum ac tranqvillum. Thordus deductas navi Gesti corpus iinpo- 
suit <k eo qvidem die meridiem versus Breidafjordo trajecto, vespere ITel- 
gafellum pervenere ; benigne Thordus ibi exceptus ; ibi per noctem hospita- 
baiur. Seqvente die Gesti corpus sepulium. Osvifus ac Gesius eodem 
tumulo conditi. Jamqve evenin probata Gesti divinaiio: eos invicem 
piciniores fore , qvam qvum alter Bardastrandas alter vero Soslingsdals 
iv.ngoe habitavit ; Thordzzs Lagus his peractis domum rediit, nocte autem 
seqve/ite pehemens oria estiempestas, omnisqve glacies ad terram repulsa. 



S88 

allan at landi; helt £>vf lengi um velrinn at ecki matti par & skipum far; ; 
pdttu at pessu mikil merki at sva gaf til at fara medr lik Gests, at hvartki 
var faert adr ne sidan. 

CAP. 67. 

Pdrarinn het madr, er bid f Langadal; hann var godords-madr 
ok ecki rikr. Son hans het Audgisl ; hann var fraligr madr. porgils 
Hdlluson tdk af peim fedgum godordit*). Audgisl for a fund Snorra goda 
ok sagdi Iionum penna ujafnat ok bad hann asid. Snorri svaradi vel at 
einu ok tdk litinn af ollu ok maelti: geyrist hann Hollu-slappi**) nii framm 
giarn ok dburdar-mikill! Hvart mun porgils enga J>a menn fyrir - hitta, 
at ei muni honum alt Yilia pola? Er £>at vist audsaett, at hann er mikill 
madr ok knaligr, en komit hefir ordit slikum mdnnum i hel sem hann er. 
Snorri gaf Audgisli exi rekna***), er hann for i brott. Um varit fdru 
£>eir porgils Hdlluson ok porsteinn svarti sudr til Borgarfiardar ok budu 
bnelr sonum Helga ok odrum fraendura hans ; var soezt a pat mal ok var 
gior gdd saemd; galt porsleinn II hlttti bdta vigsins ****), en porgils skyldi 
gialda f>ridiiing, ok skyldi greida a pingi. petta sumar reid porgils til 
f)ings, ok er peir komu a hraunit at vollum, sa £>eir konu ganga i mdli 
ser; su var mikil hardla. porgils reid i moti henni, en hun veik ser 
undan ok kvad petta: 

Kosti fyrdar 

ef framir *****) f>ykiast 

ok varist vid 

sva velum Snorra; 

engi mun vid-varastj 

vitr er Snorri. 






) NonnulH clddunt: "ok botti beim bat hinn mesti scrskapr". 
) Nonnulli: Hbllu stolpi. ***) Alii : mikla. 
****) NonnulU addunt: "en baud heim Snorra {rectius : Skorra) syni Helga." 
*****) Alii: "froniir" ; alii fromri. Nonnutli hasce strophas ita ptonluni: Kostnligif firdar 
Fromir by'kja8t. Ok varist beir bo Vid velum Suorra. Ok ei muuu J)ar vaiast 
Vid velum Snorra" 



289 

per magnam hyemis partem ili remansit f navaleni cojnmeatum haud 
permittens. Ha?c auteni res magnopere visa est noiatu digna, qvod Gesti 
qvidem corpori aqvce pervios factoe f nec aniea nec post ullum transitum 
admisere. 

CAP. 67. 

riro erat nomen Thorarinus ScLangadalus habitaculum; pontifi- 
cialiprceditus auctoritate, sed parum erat poiens opibus. Filio erat nomen 
Audgilsus] alacer ille vir. Thorgilsus, Halla? filius, pontificatupatremac 
filium privavit. Audgilsus Snorronem Ajitistitem adiit, hanc illi ijijuriam, 
memorajis, auxiliumqve flagitajis. Snorro qvadam ex parie lasta reddidit 
respojisa , tamen utqui pleraqve causce negligeret f atqve dixit : ja?n ille 
homujicio, Halla? filius f ejfrenatus fit & elati spiritus. Non unqvam 
Thorgilso occurrent viri, qvi ojnnia ab eo perpeti nolint? Manifestum qvi- 
demhoCy illustrern eum esse virujn atqvefortem, tamenvel talesviri, qvalis 
ille est, morte oppressi sunt. Snorro Audgilso abeunti securim dedit orna- 
tajn. Seqvente vere Thorgilsus, Halla?filius f ac Thorsteinus Ater, jneridiefJi 
versus ad Borgarfidrdum profecti sunt ad piacula Helgiifiliis coeterisqve 
cognatis offereJida, Ea causa recojiciliatione hojiestisqve piaculis datis 
transacta; Thorsteijio duae mulctos partes, Thorgilso autem tertia erat 
nersolvenda. Constitutuniqve est, uti mulcta in comitiis persolveretur. 
Hac osstate Thorgilsus ad comitia publica eqvo vectus est , qvumqve ille 
ac sui socii e campis in Lavajji pervejiirent , mulierejn adjJiodum magnoe 
staturos sibi obviajji euntem conspexerujit. Thorgihus ei eqvitabat ob- 
vianip' ill a veroevia defiectens ita cecinit: 

Adnitantur viri, 

qvi sibi ipsis illustres videntur, 

SjiorroJiis fraudes 

evitare. 

nemo tajnen evitabit', 

callidus enhji Snorro. 

O o 



290 

Sidari geck hun leid sina *). , pa maelti porgils : sialdan fdr sva pA er 
vel vildi , at pu faerir f>a af £>ingi , er ek for til £>ings. porgils ridr nu a 
t>ingit ok til budar sinnar, ok var kyrt ondverdt pingit. Sa alburdr vard 
einn hvern dag um pingit, at fest voru ut klaedi manna til perris. porgils 
atli bla-heklu, hun var breidd a biidar- vegginn. Menn heyrdu at heklan 
kvad petla: 

Hangir vat & vegg 

veit hatt-kilan bragd 2 ), 

Jpingit 3 ) optarr £>urr, 

£>eygi dyl 4 ) ek at hun viti tvo. 
petta f>dtti et niesla undr. Enn naezta dag eptir geck porgils vestur yfir 
ana ok skyldi gialda fe sonum Helga ; liann sezt nidr a holknit *) fyrir ofan 
biidirnar; medr honum var Halddrr fostbrodir hans ok fleiri voru peir 
saman. peir synir Helga komu til motsins. porgils tekr nu at telia silf- 
rit. Audgisl pdrarinsson geck par hia 6 ) ok i £>vi er porgils nefndi ellifu, 
pi hid Audgisl til hans, ok allir pdttust heyra at hofudit nefndi XI, er af 
fauk lialsinum. Audgils hlidp til Valnsfirdinga budar', en Halddrr hlidp 
pegar eptir honum, ok hio hann i budar-dyrunum til bana. pessi tidendi 
komu til budar Snorra goda: at porgils Hdlluson var veginn ; en hann 
svaradi: ei mun f>er skilist hafa; porgils Holluson mun vegithafaj madrinn 
segir: enda fauk hofudit af bolnum. pa ma vera at satt se, sagdi Snorri. 
Saezt var a vig pessi sem i sogu porgils Hollusonar segir. 

CAP. 68. 

Pat sama sumar er porgils HoIIuson var veginn kom skip i Biarn- 
ar-hofn 7 ); Jpat atli porkell Eydlfsson; hann var pa sva audigr madr, atliann 
atti II kndrru i forum ; annarr kom i Hriitafiord a Bord-eyri ok Yar livar- 



f ) Nonnulli addunt: ok var Iiardla ofrinilig. 

s 5 Alii : "brdgd" et pro iis , qvce uncinis includuntur , legunt nonnulli ; "vcit hcklan 
Jjitt". 3 ) Nonnulli: "biggi". 4 ) Alii : "gct". 

5 ) Alii: "hraunit"; alii: "Iiolinn". 

6 ) Alii inserunt: "ba nefndi J>orgiJs tfu) et omittunt seqventia usqve ad: pi &c. 

7 ) Hicce portus, veleribus plurimum freqventatus recentioribusqve danice Konnncrvaag 

dictus , haud procul d Styckisholmia renwtus est et hodie mercalu et navium 
slatione caret. 



191 

■■ i " m 

Deinde illa abiit. Tunc dixit Thorgilsus : raro ita accidit, dum secunda 
fortuna esset , ut tu comitiis abires, qvando ego illa adii. JDeinde Thor- 
gilsus ad comitia eqvitavit ad tabernaculum suum Sd in principio comitio- 
rum omnia fuere qvieta. Qvadam autem comitiorum die accidit, ut hu- 
mida hominum vestimenta exsiccanda soli exponerentur. Thorgilso livi- 
dum erat amiculwn. In tabernaculi pariete id erat protensccm. Hosc 
amiculum canere auditum est: 

Qvi in pariete pendet 

pilei apex occultam callet rem; 

nam si plerumqve in comitiis siccatus fuit , 

haud ego dissimulo illum in secundis haud ita futurum. 
Maximum hoc miraculum visum. Seqvente die Thorgilsus versus occ i- 
dentem flumen transgressus, ut Helgii filiis pecuniam solveret, in aspreto 
supra tabernacula consedit. Sodalis illius Haldorus illum comitabatur 
cum pluribus aliis. Helgii filii ad conventum pervenere. Jam Thor- 
gilsus argentum numerare occepit. jludgilsus Ihorarini filius , eum 
locum adiit , & in eo qvidem momento , qvo Thorgilsus undecim 
numeravit , Audgilsus illum feriit & qvum caput collo decideret , omnes 
audire sibi visi caput undecim elocutum. Audgilsiis ad Vatnsfirdingo- 
rumtabernaculum cucurrit, Haldorus autem illum statim persecutus in 
tabernaculi foribus mortale illi vulnus intulit. Hic nuntius ad Snorronis 
Antistitis tabernaculum perlatus est, Thorgilsumnempe , Hallos filium, 
occisum esse ; ille vero respondit nuntio : te haud recte attendisse arbitror ; 
Thorgilsum vero, Hallce filium, occidisse. Nuntius respondit : verum 
caput trunco decidit. Tum qvidem fieri potest, ut verum sit, dixit Snorro. 
Hoe qvidem caedes pecuniis expiato? , uti in Thorgilsi, Hallas filii, histo- 
ria relatum est. 

CAP. 68. 

tLadem osstate , qva Thorgilsus Hallos filius, interfectus est, 
navis in Biarnarhafna appulit; Thorkello, Eyolfi filio, illa erat. Tantos 
illi tum divitioe , ut duas essent naves mercatoria? ; altera in Hrutafiordo 

O O 2 



292 

tveggi vidi hladinn. Ok er Snorri godi spurdi rit-kvamu porkels, ridr hann 
pegar til skips. porkell tdk vid honum med aliri blidu. porkell hafdi 
ok mikinn dryck a skipi sinu, var veitt all -kappsamliga x ); vard £>eim ok 
margt talad. Spurdi Snorri tidenda af Noregi. porkell segir fra ollu vel 
ok merkiliga. Snorri segir i mdt pau tidendi, sem her hdfdu gerst, medan 
porkell liafdi utan verit. Syndist mer nii £>at rad, sagdi Snorri, sera ek 
rasdda fyrir f>er adr pu fdrt utan, at f>u taekir fuk lir forum ok settist um 
kyrt ok afladir f>er kvan-fangs f>ess ens saina, sem f>a var ordi a komit. 
porkell svarar: skil ek hvar f>u ferr, ok alt er mer slikt it sama nu 2 ) i 
hug, sem f>a raeddum vid; £>viat ei fyrir-man 3 ) ek mer ens bezta rads ok 
ens gofgasta^ ef £>at raa vid-gangast. Snorri maelti: til f>ess skal ek bodinn 
ok biiinn at ganga med f>eim malum fyrir J>ina hdnd; er ) nii ok af-rad- 
inn hvartveggi hlutrinn, sa er £>er potti torsottligastr, ef £>ii skyldir fa Gud- 
runar: at Bolla er hefnt, enda er porgils fra-radinn. porkell maelti : diupt 
standa rad pin, Snorri! ok at visu vil ek at-venda pessu mali. Snorri var 
at skipi nockurar naetr; sidan toku £>eir skip tein-aert er £>ar flaut vid 
kaupskipit ok biuggust til ferdar halfr f>ridi togr manna ? ); peir foru til Helga- 
fells. Gudrun tdk vid Snorra agaeta vel; var f>eim veiltr allgddr beini, ok 
er peir hdfdu verit par eina ndtt, pa kallar Snorri til tals vid sik Gudrunu 
ok maelti: sva er mal med vexti, at ek hefi ferd f>essa veitt porkeli Eyolfs- 
syni vin minum; er hann nu her kominn, sem pu ser, en f>at er erendi 
hans hingat at hafa bonord vid £>ik 6 ); er porkell gofugr madr; er £>er ok 
allt kunnigt um aett hans ok athaefi; skortir hann ok ei fe; pykir oss hunn 
nu einn madr likastr til hdfdingia vestr hingat, ef hann vill sik til pess 
hafaj hefir porkell mikinn sdma £>a er hann er ut her, en miklu er hann 
nieira virdr, f»a er haun er i Noregi med tignurn mdnnum. pa svarar 
Gudrun: synir minir munu hir meslu af-rdda, porleikr ok Bolli, en f>u 



■) Nonnulli: "allstormannliga." a ) Nonnulli : "spannytt." 

3 ) Alii : fyrimuna, alii: "fyrinam." 

4 ) Nonnulli ila-' eru mi af peir meiufangar, scni a voru, at Bolla &.c. 

s ) Nonmdli: Sidan ridu peir fra skipi Snorri ok porkell med kalfan pridia tog &.C. 
mentione itineris marilimi omissa. 6 ) Alii; hcfja bouord til Jpiiu 



193 

Bordeyrce appulit. Utraqve Ugnis referta. Qvumqve Snorro Antistes 

Thorkelli adventum cognoverit , stalim ad navim eqvo vectus est. Thor- 

hellus eum admodum amice ' excepit ; multaqve potabilia secum in navi ad— 

vexerat , qvce qvidem large prcebita sunt. Multi tum inter eos orti ser— 

mones' y Snorro de novis e Norvegia percontatur, Thorkellus omnia bene 

atqve exacte refert; Snorro contra , qvce hic essent gesta , dum ThorJcel- 

Iils apud exteros fuisset, memorat. Jam y inqvit Snorro , id mihi sva— 

dendum videretur y deqvo 3 anteqvam profectus es , tecum locutus sum: 

missis nempe peregrinationibus ut habitaculum tibi /ixeres y uxoremqve 

duceres eam, de qva tum nobis sermo fuit. Thorhellus respondit : intel- 

Ugo , qvo tenclas &L eadem mihi omnia jam in animo sunt, qvce tumfuere, 

qvando hac de re locuti sumus; haud enim ego mihi optimamac illustris- 

simam conclitionem invideo, si illam asseqvi possem. Snorro dixit; ego 

volens ac paratus tui gratia Jianc in me causam agendam suscipere 9 

nam ea utraqve res , qvce tibi in Gudrunce nuptiis petendis periculosis- 

sima visa est , jam ad finem est perducta : Bollii enim ccedes vindicata 

est 3c Thorgilsus interfectus. TJiorJcellus dixit: profunda qvidem consilia 

tuasunt, Snorro! &L sane volo istas nuptias amplecti. Snorro in navi 

per aliqvot nocies morabatur ; navim deinde decimremem y qvoe mercato- 

rice navi adstitit, conscenderunt & qvinqve atqve viginti comitantibus viris 

abire paraverunt. Inde pervenere Helgafellum : Gudruna Snorronem 

perbene excepit <k. amicum illis prcebitum est hospitium, qvumqve noctem 

ibi essent commorati , Snorro Gudrunam ad colloqvium secum evocatam 

ita alloqvitur: res ita comparata est: huc ego amicum meum TJiorJcel- 

lum , Eyofji filiuniy comitatus sum y qvi hic jam in conspectu tuo adest. 

Id vero illi tecuin negotium est, uti te sibi petat uxorem. Thorlcellus qvi— 

clem nobilis estvir, cceterum omnia tibi nota de illius genere ac vitce in— 

stituto, nec opes illi desunt Sc ille qvidem eorum, qvi in occidentali regione 

adsinty nobis maxime videtur idoneus summis gerendis honoribus, si tali- 

bus rebus adplicare vellet animum. Magnus qvidem TJiorkello hac i/i 

terra honos Jiabetur, multo autem majoris existimatur, qvanclo apudlSor- 

vegioe degit principes. Gudruna respondit: hujus rei arbitrium maximunz 



«294 

ert sva enn Illdi madr, Snorri ! at ek mun mest pau rad undir eiga, er 

mer pykia allmiklu mali skipta, pviat pu hefir mer lengi heilradr verit. 

Snorri kvadst einsaett pykia at hneckia porkeli ei frd. Eptir pat let Snorri 

kalla pdngat sonu Gudrunar, hefur pa uppi vid p& mdlit ok tiar hversu 

mikill styrkr peim maetti verda at porkeli fyrir sakir fiar-afla hans ok 

forsid, ok taldi par um miukliga. pa svaradi Bolli: modir min mun petfa 

gloggast sia kunna; vil ek her um hennar vilia sam-pyckia; en vist pykir 

oss radligt at virda pat mikils, er per flytid petta mal, Snorri! pviat pii 

hefir marga hluti stdr-vel giort til var. p& maelti Gudrun : miok munum 

ver hlita forsia Snorra um petta rnal, pviat oss hafa pin rad heil verit. 

Snorri fysti i hveriu ordi ok redst pat af, at radahagr skyldi takast med 

peim Gudrunu ok porkeli ; baud Snorri at hafa bod inni. porkeli likadi 

pat vel, pviat mik skorlir ei faung til at leggia framm , sva sem ydr likar. 

pa maelti Gudrun : pat er vilji minn at bod petta se her at Helgafelli; vex 

mer ecki pat fyrir augum at hafa her kostnat fyrir; mun ek hvartki til 

pess krefia porkel ne adra at leggia starf a petta. Opt synir pu par, 

Gudrrin! segir Snorri, at pu ert enn mesti kvenn-skorungr. Verdr nu pat 

af-radit, at brullaup skal vera at Helgafelli at VI vikum sumars *). Fara 

peir Snorri ok porkell vid petta a brott; fdr Snorri heim, en porkell til 

skips, er hann ymist um sumarit i Tungu edr vid skip. Lidr til bodsins. 

Gudrun hefir mikinn vidrbunat ok til-dflun. Snorri godi sdtli pa veizlu 

med porkeli ok hofdu peir naer LX manna, ok var pat lid miok valit, 

pviat flestir allir menn voru i lilkloedum. Gudrun hafdi naerr C fyrir 

bods-manna. peir brsedr Bolli ok porleikr gengu i mdt peim Snorra ok 

med peim fyrir-bods menn; er Snorra allvel fagnat ok hans foruneyti; er 

nu tekit vid hestum peirra ok kloedum ; var peim fylgt i stufu; skipudu 

peir porkell ok Snorri beck annann pann er oedri \ar, en bods-menn 

Gudrunar enn oasdra beck. 



*) Nonnulli expressius iia: ]aa sex vikur va?ri til vetrai\ 



195 

erit penes filios meos Thorleilcum ac Bollium; tu autem Snorro tertius es 

vir , qvem ego cle maxirni momenti rebus potissimum mihi consulendum 

judicem. Tua enim consilia diu mihi utilia fuere. Snorro dixit , sibi 

videri tutissimum Thorkello haud dare repulsam. Postea Snorro Gud- 

runoe filios advocari jussit; tumqve ad eos causam agere ccepit atqve 

ostendere, qvanto illis adjumento Thorkellus suis opibus ac consiliis fu- 

turus esset. His de rebus diserte locutus est. Bollius respondit: hcec mea 

mater optime perspiciet & ego qvidem illius voluntati consentiam, tamen 

jios multi existimamus , qvod tu, Snorro! hanc causam agis, multa enim 

erga nos egregie fecisti. Tunc dixit Gudruna : hac in re Suorronis mul— 

tum auctoriiate utamur , tua enim nobis utilia fuere consilia. Snorro 

omnibus dictis ad hoc exhortatus est. Tu/nqve constitutum deniqve est f 

ut Gudruna cum Thorkello iniret matrimonium. Snorro se obtulit, apud 

qvem nuptialia celebrarentur. IToc Thorkello bene placuit-, haud enim } 

inqvit, mihi opes desunt, qvarum tantum exhibeam, qvantum Pobis lubi— 

tum foret. Tunc dixit Gudruna: mea qvidem voluntas esi , ut hoc con~ 

pivium Helgafelli apud me celebretur , nec ego abhorreo , hujus convivii 

sumtum prosbere, nec Thorkellum, nec aliqvem alium rogabo, huic rei 

aliqvamimpendere operam. Hoc sa^pemonstras, Gudruna ! dixit Snorro 

te mulierem esse maxime generosam. Itaqve constituiiur, ut nuptialia 

Helgafelli celebrentur sex osstatis septimanis restanlibus. Snorro ac Thor- 

kellus his peractis discessere &L Snorro qvidem domum, Thorkellus autem 

ad navim abiit 8c ea qvidem wstate per vices lungce 8c ad navim moraba- 

tur. Jam nupiialium ternpus appropinqvabat. Magni tum apud Gud- 

runam apparatus ac neccssaria multum collecta sunt. Snorro Antistes 

cum Thorkello id convivium acliit, sexaginta illi fere comites &Lea qvidezn 

cohors electctp pleriqveeni/n erant viri coloreis vestimentis i/iduti. Gudruna 

centum fere convivas antea collegerat. Fraires Bollius ac Thor/eikus 

Snorroni ac illius comitatui cum principibus convivarum obviam egressi 

& Snorro qvidem ac illius socii benigne excipieba/ilur, acceptiqve eqvi ac 

amicula ad custodienda. Deinde ipsi in coenaculum deducti &L Thorkel- 

lus qviclem ac Snorro alieru/n scamnum, qvod houorifcum magis liabe- 

batur , occupavere ; Gudrunos autem convivce scamnum dignitate inferius. 



«29(5 
CAP. 69. 

Petta haust hafdi Gunnar pidranda-bani verit sendr Gudninu til 
trausts ok halds ; hiin hafdi ok vid honum tekit ok var leynt nafni hans. 
Gunnarr hafdi sekr ordit um vfg pidranda Geitissonar lir Krossavik, sem 
segir i sogu Niardvikfnga, fdr hann miok huldu hofdi pvfat, margir stdrir 
menn veittu £>ar eptirsidr. Et fyrsta kveld veizlunnar, er menn gengu til 
valz »), stod par madr mikill hia vatninu; sa var herdi-mikili 2 ) ok bringu- 
breidr; sa madr hafdi hatt a hofdi. porkell spurdi hverr hann vaeri? 
Sa nefndist sva. sem honum syndist. porkell sagdi: pu munt segia ei satt; 
vaerir fm likari Gunnari pidranda-bana; ok ef pii er sva mikil kempa, sem 
adrir segia, £>a muntu ei vilia leyna nafni pinu. p& svaradi Gunnarr: all- 
kappsamliga maelir J>u til pessa; aetla ek mik ok ecki £>urfa at dyljast fyrir 
fcer; hefir £>u rett kendan manninn, edr hvat hefir pii mer hugat at heldr? 
porkell kvadst pat vilia mundu at hann vissi £>at bratt; hann mselti til sinna 
manna, at peir skyldu handtaka hann ; en Gudnin sat innar a pver-palli 
ok f>ar konr hia henni ok hofdu Ifn d hofdi, en ftegar hun verdr vor vid, 
stigr hiin af briid-beckinum ok heitir a sina menn at veita Gunnari lid, 
hun bad ok engum manni eyra £>eim er par vilda onytu 5 ) lysa 4 ). Hafdi 
Gudrun lid miklu meira; horfdist £>ar til annars enn aeflat hafdi verit. 
Snorri godi geck par i milli manna ok bad laegia storm penna; er f>er 
porkell einsaett at leggia ecki sva mikit kapp a petta mal; matlu sia, 
hversu mikill skoningr Gudrdn er, ef hiin berr ockr bada r&dum. porkell 
lezt p\{ hafa heitid nafna sfnum porkeli Geitiss-syni at hann skyldi drepa 
Gunnar, ef hann kaemi vestr a sveitir, ok er hann enn mesti vinr minn. 
Snorri maelti: miklu erf>er meiri vandi a at gera eptir varum vilia; er £>er ok 
petta sialfum hofud naudsyn , pviat £>u faer aldri slikrar konu sem Gudriin 
er, p6tt £>ii leitir vfda; ok vid umtolur Snorra ok f>at med at hann sa at 
hann maelti satt, pa sefadist porkell, en Gunnari var f brott fylgt um kveldit. 
Veizla fdr par vel framm ok skoruliga; ok er bodi var lokit, biiast 

*) Nonnulli: "handlauga". s ) Nonnulli: "herda]jykkr." 

s )Alii: dnitiUj, et hcec exprimwit nonnulli : er honum vildu i nokkuru mein giora. 

4 ) Nonnulli : livar scm lianu na;di honum. 



197 
CAP. 69. 

Iioc autumno Gunnarus , Thidrandabanus , Gudrunce missus 
fuerat, ut illi auxilium ac hospitium exhiberet, 8c illa qvidem eum excep- 
erat, celatum autem fuerat nomen. Gunnarus propter Thidrandi, Geit- 
isfilii, Krossavikensis, coedem damnatus fuerat, uli in Njardvikii/gorwn 
hisioria relatum est. Illiusiter plerumqve fuit occuItum y /nulti enimmag— 
natum vindiciam qvcerebant. Primo convivii vespere , qvum conviuce ad 
aqvas lotum irent, magnce siaturce homo lavacro adstabat. Magni illi viro 
humeri latumqve pectus; pileum capite gestabat. IhorJcellus rogavit, 
qvi /107710 esset. Js illud professus no/zien, qvod opii/ne convenire viswn 
est. Thorkellus dixit : haudte veraproloqviarbitror; similior eni77i videris 
Gunnaro Thidrandabano & si tantus qvidem es athleta, qvantwn te fama 
fert, haud autumo te nomen celaturu/n. Tunc Giuinarus respondit : hoc 
qvidem vehe/zienter postulas, nec opus esse credo te no/7ien celare. llecte 
qvidem viru/n cognovisti $ qvale/n aute/n mihi conditionem constiiuisti? 
Thorkellus dixit, se qvidem velle ut hoc illi extemplo notum fierit ; &. qvi- 
dem suos allocutus rogavit, ut illi manum injicere/it. Gudruna autei/i i/i 
tabulato consedit tra/is verso & apud eam /nulieres capitibus linteis obvolutis. 
Qvo illa comperto d nuptiali scamno descendens suos rogavit, ut Gunnaro 
opemferrent, nec ulliho/niniparcerer/t, qviillisadversaretur. Gudru/ice erat 
cohors multo major. Jamqve alius rerwn aspectus, atqve a principio fuerat. 
Snorro Antistes tum intercedere atqve rogare, uthic sedaretur tw/iultus. 
Tibij inqvitj Thorhelle! tutissi/7iu/n est hancrem non tanta perseqvi vehe- 
mentia, jamqve conspicieSj qvam generosa i/idoles Gudrunce i/isit, si utri- 
qve nostrum potestate//i adimere valet. Thorkello syno/iymo sibi Thor- 
kello, Geitisflio, se promisisse co/ifessus est: Gunnarum occidere, si oc- 
cideniaie/n regionem adiret. Et ille qvidem, inqvit , Thorkellus /7iihi 
a/nicissi/nus est. Snorrodixit: multo gravior necessitas tibi i/ijungit , ut 
/lostrce voluntati obtemperes Sc tibi qvidem ipsi hoc maxi/ne est necessa- 
riu/n, nam talem uxore/n, qvalis Gudru/ia est , haucl invenires, licet late 
qvcerilas. Propter Snorro/iis itaqve moniia &L qvod illu/n vera loqvi in- 
tcltigebat Thorkellus sedaius est. Gu/inarus vero eo vespere abductus. 

P-p 



293 

menn i brott. porkell gaf Snorra all-fe-miklar giafir ok sva. ollum vird- 
inga-monnum. Snorri baud heim Bolla Bollasyni ok bad hann vera med 
ser ollum peim stundum, er honnni paetti f>at betra. Bolli piggr £>at ok 
ridr heim i Tiingu. porkell seltist nu at Helgafelli ok tekr £>ar vid bus- 
umsyslu; pviat J ) honum var £>at ei verr hendt enn kaup-ferdir. Hann let 
pegar um haustid taka ofan skala 2 ) ok vard uppgcrr at vetri 3 ) ok var 
hann mikill ok risuligr. Astir takast miklar med f>eim porkeli ok Gud- 
runu. Lidr framm vetrinn. Um varit eptir spyrr Gudrun hvat 4) hann 
vili sia fyrir Gunnari pidranda-bana? porkell kvad hana mundu fyrir p\i 
rada; hefir £>u tekit £>at sva fast, at ]?er muu ecki atgetat nema hann se 
seemiliga af hondum leystr. Gudrun kvad hann rett geta; vil ek, sagdi 
hun, at f>u gefir honum skip ok £>ar med £>a luti, sem hann ma ei missa at 
hafa. porkell svarar ok brosti vid: ei er £>er litid i hug um mart, Gud- 
run! sagdi hann, ok er pat ok ecki vid £>itt aedi f ); skal petta gera eptir 
f>iuum vilia; ferr petta framm 6 ). Gunnarr tdk vid giofinni all-t>acksamliga ; 
mun ek aldri sva langhendr verda, at ek fa ydr launat £>ann sdma allan, 
sem £>id veitid mer. For Gunnarr utan ok kom vid Noreg. Eptir f>at fdr 
hann til bua sinna. Gunnarr var stdr-audigr ok et mesta mikilmenni ok 
gddr dreingr 7 ). 

GAP. 70. 

Porkell Eyolfsson gerdist hofdingi mikill; helt hann her miok 
lil vinsoelda ok virdingar, hann var madr herad-rikr 8 ) ok mala-madr mik- 
ill , £>ing - deilda hans er her po ecki getid. porkell var rikastr madr i 
Breidafirdi medan hann lifdi , pegar er Snorra leid. porkell sat vel bte 
sinn 5 ); hauh let gera 611 hus at Helgafelli stdr ok ramlig ; hann markadi 
ok grundvoll tii kyrkiu ok lysli pvi, at hann aetladi ser at saekia kj r rkiu- 

*) Nonnulli: "ok syndist bat bratt, at bonum" &c. ") Nonnulli: "stofu." 

s ) Alii : "fyri vetr." 4 ) Alii commode inserunt : "r;id." 

5 ) Nonnulli: "se ck bat cr ci vid b^itt lircli." 

c ) Nonnul/i: £>orkell gaf Gumuu i skipit med bllum bimadi. 

7 ) Nonnulli ita: 'Var bann (o: Guuinur) stor-asttadr inadr ok mikiis mctinn ok hiun 

bezti dreingr." 

8 ) Alii: "herads-rikr" ; alii, at perperam: barla rikr. 9 ) Nonnulli : "bu sitt." 



299 

Concinnum ibiac magnificwn convivium, qvo finito convivce abire parabani • 
Thorkellus Snorronem omnesqve principes pretiosis donavit muneribus. 
Snorro Bollium, Bollii filium, ad se invitavit eumqve rogavit, ut apud se 
semper commoraretur, qvando illud jucundius visum foret. Hoc Bollius 
acceptans Tungam eqvo vehitur. Jarn ThorJcellus Tlelgafelli remansit ac 
reifam ilia ris cu ram gerere occep it. Tla u d en im hancad rem minus era t ap- 
tus qvam ad itinera mercatoria. Eo statim autumno cubiculum exstru- 
endum curavit , qvod ante hyemis iniiiumperfectum erat, 8c qvidem am- 
plum ac altum. ThorJcellus ac Gudruna mulium sese diligere occepere. 
Tlyemsjam prceterlapsa, oc proximo vere Gudruna rogavitj an qvidGun- 
naro Thidrandabano vellet consulere. Thorhcllus ejus rei potesiatem pe- 
nes illam futuram ajfirmavit ; hanc, enim, inqvit curam tanto cum ardore 
suscepisii r ui haud te bene contentam antumem 3 nisi ille honorifice dimit- 
tatur. Gudruna recte illum divinare ajfirmavit. Vellem, inqvit, illi 
donares navim atqve eas simul res , qvibus ille carere neqvit. Thorlellus 
subridens respondit: mullis in rebus haud parva iuus moliiur animus, 
Gudruna ! nec bene tibi convenit humilis mariiusj haud enim ialis 
tibi indoles inest. In his tibi mos geretur. Ista iiaqve perfecta 
sunt, 8c Gunnarus munus accepit mente admodum grata. Vereor , in- 
qvit, ut unqvam tantas vires colligam, ut vobis possim remunerare omnem 
illum honorem, qvo memet afficitis. Gunnarus deinde peregrinatus ad 
Korvagiamappulit $ deinde ad suaprasdia profectusest. Magnce Gunnaro 
opes fuere h/imulta potentia } maxima vero inerat honestatis laus. 

CAP. 70. 

1 horkelluSf Eyolfi filius, celeberrimus princeps jactus esf, et ipse 
qvidem mulium sibiamicos et dignitatem parare studuit. In pagomultum 
suam patentiam exercuit, compluresqve causas suscepit. Tamen nos de 
illius contentionibus forensibus nihil memoramus. ThorJcellus in Breida- 
fiordo vir erat poientissimus proeter Snorronem, qvamdiu is in vivis fuit. 
Tliorlellus prcedium suum bene coluit, omnes domus Helgafelli amplasac 
firmas aedificandas curavit. Templi qvoqve fundamenta constituit ? pa- 

Pp 2 



300 

vidinn. pau porkell ok Gudrun attu son, sa er nefndr Gellir; liann var 
snemma enn efniligasti *). Bolli BoIIason var ymist i Tungu edr at Melga- 
felli; var Snorra til hans allvel. porleikr Bollason var at Helga-felli; 
voru [Deir braedr miklir menn ok enir knaligstu ok hafdi BoIIi alt fyrir *). 
Vel var porkeli lil stiupbarna sinna. BoIIi var nuXVI vetra, en porleikrXX; 
t>a rseddi porleikr vid mddur sina, at hann vildi utan fara; leidist mer at 
sitia heima sem konum; vilda ek at mer vasri fengin farar-efni ; ). porkell 
svaradi: ecki pykiumst ek verit hafa mdtgerdasamr yekr braedrum, sidan 
er teingdir varar tdkust; pyki mer petta en mesta varkunn, at pik fysi at 
kanna sidu annarra manna, pviat ek vsenti at Jm pykir vaskr madr, hvar 
sem fm kemr med dugandi monnuin. porleikr kvadst ecki mundu hafa 
mikit fe; £>viat dsynt er hversu mer gaetist til; er ek lingr ok i mdrgu 
uradinn. porkeil bad hann hafa sva sem hann vildi. Sidan kaupir por- 
kell i skipi til handa porleiki, er uppi-stdd i Dogurdar-nesi ; fylgir por- 
kell honum lil skips ok bid hann at ollu vel heiman. For porleikr utan 
um sumarit. Sem hann kemr til Noregs, var £>a lands - hofdingi Olafr ko- 
niingr cnn helgi 4 ). porleikr ferr pegar a fund Olafs konungs. Hann tok 
vel vid honum ok kannadist vid kynferdi hans ok baud honurn til sin. por- 
leikr pecktist £>at; er hann med koniingi um vetrinn ok gerdist hirdmadr 
hans, virdi koniingr hann vel ; pdtti porleikr enn vaskasti madr ok var 
hann med Olafl komingi sva at vetrum skipti. Nri er at segia fra Bolla 
Bollasyni : pa er hann var XVIII vetra gamall um varit rneddi hann vid 
porkel mdg sinn ok f>au mddur sina, at hann viil at £>au leysi 
iodur-arf hans. Gudriin spyrr hvat hann oetladist fyrir, er 

hann kalladi til fiar i hendr f>eim ? Bolli svarar: pat er vili minn 
at konu se bedit til handa mer ; vilda ek, porkell magr! sagdi Bolli, 
at ]ou vserir mer £>ar um ilutnings-madr s ) at pat gengi franim. porkeil 
spurdi, hverrar konu hann vildi bidia? Bolli svaradi: kona heitir 



1 ) Nonniilli: liarm vaf liiim agrctasti , er liami vox npp. 2 ) Alii: "umframm." 

') AUi: "fjaf-efinV' 4 ) NonnulM : "Ilaraldsson." 

5 ) NonnuUvi J 'pai % i'a til ilutning piim." 



301 

amqve fecit se ligna pro templo cedificando ipsum adqvisiturum. TJior- 
hello ac Gudrunce fiJius fuit Gellerus nomine, brevi optimam sui spem ex- 
hibens. Bollius, Bolliifdius,per vices Tu/iga? ScHelgafelJicommorabatur, 
fuitqve Snorroni acceptissimus ; TJiorJeikus autem, Bollii filius, Helgafelli 
morabatur. Uterqve fratrum magnas staturae homo ac strenuus , tamen 
Bollius in omnibus prcestantior. TJiorkel/us privignos admodum amice trfic- 
tavit. Jam Bollius XVI erat annos natus, TJior/eikus autem XX. Tunc 
Thor/eikus dixit matri, se peregre proficisci velle ; nam pertaesum, inqvit, 
mihi est mulierum more domi remanere. VeHe/n milii peregrinaiionis 
merces prazberentur. Thorkellus respondit : Jiaud miJii videtur, qvod vobis 
fratribus mu/tu/n adversatus sim, posqvam affinitate conjuncti simus, 
neciniqvum videtur, si tu cupis coeterarum gentium mores cognoscere^nam 
fortem te virum, qvemcunqve locum adieris aut qvoscunqve Jionesios viros 
conveneris, habitum iri confido. TJiorleikus multas se opes postulaturum 
negavit ; liaud enim, inqvit, certum est , ut ego illas conservem, si qvidem 
ego surn adolescens 8c multis in rebus Jiaud satis fixo consilio. TJiorkellus 
illum tantumsecum auferre f qvantum ipsi placeret, jussit, Deinde TJior- 
kellus TJiorleiko commeatum coemit in navi, qvai Dugurdarnesi adstabat. 
Deinde TJiorkellus illum ad navem comitatus Sdqvidem omni modo illumad 
iter bene paravit. Ea aestate UwrJeikus peregrinatus. Verum ubi Nor- 
vagiam pervenit, Otavus sanctus, Rex, siunmas rerum prasfuit. TJiorleikus 
regem Olavum statim convenit. Rex illum bene excepit atqve genus agnovit 
illumqve ad se invitavit. Id Thorleikus Jiaud aspernatus , apud regem 
per hyemem commorabatur , illiusqve aulicus factus est. Iflagni illum 
cestimavit rex; TJiorleikus enim vaJde strenuus Jiabitus est vir , 6c apud 
regem Oiavutn plures qvidem annos degit. Jam deBollio Bollii filio, me- 
morandum venit , qvod XVIII annos naius vere TJiorkellum , viiricum 
suum ac mairem alloqvitur rogans , ut paternam suam solverent Jiasredi- 
tatem. Gudruna rogavit , qvid ille tum sibi proposuerit, qvandoqvidem 
ab illis opes reposceret. Bollius respondit : mea qvidem voluntas est, ut 
miJii uxor petatur, Si qvidemvellem, inqvit Bolliujs, uti tuTJiorkelle! Jiac 
i:i re me adjuvares, uii bene posset procedere. T/icrkellus rogavit , qvam 



pdrdis, hrin er ddttir Snorra goda; hun er sva kvenna, at mer er mcst 
um at eiga ; ok ecki mun ek kvangast i brad x ); ef ek nai ei pessu radi, 
pyki mer ok mikit undir at petta gangi framm. porkell svarar : heimmolt 2 ) 
er pat, magr! at ek ganga med mali 5 )pessu, ef per pykir pat mali skiptaj 
veenti ek at petta mai verdi audsdtt vid Snorra, pviat hann mun sia kunna 
at lionum er vel bodit, par er pu ert. Gudnin maelti: pat er skiolt at se- 
gia, porkell! at ek vil til pess lata engan hlut spara, at Bolli t ai pann rada- 
kost, sem honum likar; er pat baedi at ek ann hdnuin mest, enda hefir 
hann oruggastr verit i p\i niinna barna, at gera at minum vilia. porkell 
leztpat Eetla fyrir ser at leysa Bolla vel af hendi ; er pat fyrir margs sakir 
makligt, pviat ek vsenti pess, at gott.verdi mann-kaup i Bolla. Litlu sidar 
fara peir porkell ok Bolii ok voru saman miok margir menn ; fara par tii 
er peir koma i Tringu. Snorri tdk vel vid peim ok blidliga, eru par enar 
meslu dl-vserdir 4 ) af Snorra hendi. pdrdis Snorraddtlir var heima medr 
fcdur sinum, hun var vsen kona ok merkiiig ; ok er peir hofdu far nsetr 
verit i Tringu, pa berr porkell upp bonords -- malin ok maelir til maegdar 
vid Snorra fyrir hond Bolla, en til samfara vid pordisi ddttur hans. 
Snorri svarar: slikra mala er vel leitad, sem mer er at per van; vil ek 
pessu mali vel svara, pviat mer pykir Bolli enn mann-vaensti madr, ok 
su kona pyki mer vel gipt er honum er gipt 5 en pat mun p6 mestu ura 
styra, hversu pordisi er um gefit; pviat hrin skal pann einn mann eiga at 
henni se* vel at skapi. petta mal kemr fyrir pdrdisi, en Jnin svarar a pa 
leid: at hrin mundi par um hlita forsia fodur sins; kvadst frisari at giptast 
Bolla i sinni sveit, enn ukunnum manni leingra i brott; ok er Snorri fann, 
at hcnni var ecki petta i mdti skapi at ganga med Bolia, pa er petta at 
radi gidrt, ok foru festar framm: skal Snorri hafa bod pat inni ok skal 
vcra at midiu sumri. Vid pelta rida peir porkell ok BoIIi heim til Helga- 
fells, ok er nii Bolli heima par til er at brullaups - stefnu kcmr. Biiast 
peir mi heiman porkell ok Bolli ok peir mcnn med peim, er til pess voru 
cetladir; var par fidlmennh mikit ok ct skoruligsta lid ; rida mi leid sfna 



J ) Alii: "i "bradi/' *) Alii : Leimilt; alii: skylt. 3 ) Alii: 'Vadi 

*) Unus qvidem legit: M velv«erdir. w 






303 



sibi uxorempeterevellet. Bollius respondit: mulieri Ihordisce nomen est 
acpaterSnorro antistes. Talis illafoemina est, ut illius nuptiasmaxime 
petam, nec brevi matrimonium inibo , si hcec mihi conditio denegabitur 
«C magni referre existimo, uti hcec feliciter procedant. Thorkellus respon- 
dit: inhoctibi, privigne! morem geram, qvod hanc causam promoveam, 
si alicujus referre existimaris. Et qvidem spero hanc rem a Snorrone 
facilemimpetratuesse, nam illesane intelliget,bonum sibi in te ojferri ge- 
nerum. Gudruna dixit : idcito eloqvar,Ihorkelle ! me nullireiparcendum 
existimare, ut Bollius hanc conditionem, qvce ipsi p/acet, nanciscatur ; 
nam & illum maxime diligo 8t ille in meis jussis exseqvendis omnium me- 
orum liberorum maxime fuit alacer. Thorkellus, se jam constituisse af- 
firmavit honeste Bollium dimittere. Id, inqvit, multis de causisceqvumest, 
Bollium euim strenuum virumfuturum autumo. Paulopost Thorkellus ac 
Bolliusmultisqvidemcomitantibus domo profecti, itinere haud intermisso, 
anteqvam pervenirent Tungam. Snorro illos magna cum comitate ac be- 
nignitate excepiU Potatione, qvccm Snorro prcebebat, ibi homines exhilarati. 
Thordisa, Snorronis filia , apud patrem domi aderat , mulier for- 
mosa ac iusignis , qvumqve aliqvot noctes Tungce mansisset, Ihorkellus 
nuptiarum petendarum causam agere occepit, petiitqve Bollii nomine af- 
niiatem cum Suorrone & connubium cum Thordisa, illius filia. Snorro 
respondit: honorificam qvidempetionem instituis, uti a te fuit sperandum 
&ego qvidem huic causce lceta reddam responsa ■ Bollius enim mihi videtur 
optimce spei vir, eaque mulier bene elocata, qvce illi nupserit. Id tamen 
maxime intererit, ut hoec Ihordisce fuerint placita. IU a enim tali solum 
viro nuptum erit data, qvce ipsi bene conveniat. Hcecjam causa ad Thor- 
disam delataj illa vero ita fere respondit , se patris usuram cura, 
se lubentius Bollii, ex eoclem pago oriundi, uxorem futuram, qvam ignoti 
viri ex remotis regionibus. Qvumqve Snorro intelligeret illam haud invi- 
iam Bollii nuptias accepiuram, hcec rata facia ac sponsalia celebrata 
constitutumqve ut nuptialia apud Snorronem fierent ad medium cestatis. 
His peractis Thorkellus ac Bollius 'Helgafellum clomum rediere. Jam- 
qveBollius domi remansit usqve ad nuptialis convivii tempus. Thorkellus 



~\ 



__304 

ok koma i Tiingu, eru par allgddar vidtdkur; var par mikit fiolmenni ok 
veizla en virduligsta; ok er veizluna £>rytr, buast menn i brott. Snorri 
gaf porkeli giafir soemiligar ok £>eim Gudrunu badum. Bolli var i Tiingu 
ok tdkust bradt gddar dstir med J>eim pdrdisi. Snoni lagdi ok mikla stund 
& at veita Bolla vel ok var til hans livat betr enn til sinna barna. BoJli 
f>ektist pat vel ok er £>au missari i Tiingu i gddu yfirloeli. Um sumarit 
eptir kom skip af hafi i Hvit-d; £>at skip atti lialft porleikr Bollason, en 
halft altu norraenir menn; ok er Bolli spyrr f>at, ridr hann picgar sudr til 
skips ; verdr hvarr peirra brsedra odrum feginn; er Bolli £>ar sva at ndttum 
skiptir x ); sidan rida peir badir brsedr vestr til Helgafells. porkell tekr 
vid £>eim medr allri blidu ok £>au Gudriin bsedi ok budu porleiki £>ar at 
vcra um vetrinn ok £>at £>iggr hann. porleikr dvelst at Helgafelli um hrid ; 
r/dr sidan til Hvitar ok lsetr setia upp skipit, en flytia vestr varnad sinn. 
porleiki hafdi gott ordit til fiar ok virdingar; £>viat hann hafdi gerst hand- 
genginn enum tignasta 2 ) komingi Olafi Haraldssyni. Var hann mi at 
Helgafelli um vetrinn, en Bolli i Tungu. 

CAP. 71. 

Annan 3 ) vetr eptir lit-kvamu porleiks finnast peir braedr jafnan 
ok hdfdu tal med ser, ok hvartki hendu £>eir gaman at leikum ne annarri 
skemtan ; ok eitt sinn er porleikr var i Tungu, £a toludu £>eir brsedr sva 
at dsegrum skipti. Snorri pdttist £>a vita at £>eir mundu stort nackvad rada. 
pa geck Snorri a tal peirra brsedra ; peir fdgnudu hdnum vel ok Ictu £>egar 
falla nidr talid. Hann tdk vel kvediu peirra; sidan mselti Snorri: hvat 
hafipid i radagerdum, er f>id fait hvartki svefns ne matar? Bollisvarar: 



*) Alii: "gegndi." a ) Normulli: "liiiram agastasta manni." 

3 ) JSonnulU: "£>cnnan" omissis sequentibus : eptir utkvamu Jaorl 



305 

jam ac Bollius, comiiantibits piris ad id ipsum constitutis,domo ahire para- 
bant. Multi ibi mortales 8c qvideni cvhors ornatissima. Continuato inde 
iiinere Tungam pervenere. Ibidem perbene excipiebantur. Magna ibi 
freqventia hominum & co/ivivium /nagnificejitissi/num; soluto convivio 
abire parabant conviva?. Snorro ThorJcellum ac Gudrunam qvoqve splen- 
didis donavit muneribus. Bollius lungce remansit. JBrevi inter eu/n ac 
Thordisam multus ortus conjugalis amor. Et qvide/n Snorro omnem im- 
pendit operam, ut Bollio omnia munifice preeberentur, ei vel magis a/nicus 
qvam sui ipsius liberis. Bollius contragratam mentem exhibuit 8i proximos 
annos lungce benesese habens remansit. Seqvente aistate navis ex altofiumen 
Hvitaense intravit, dimidium illius navis Thorleikus, Bollii filius , pos- 
sidebat, dimidium vero ulterum homines Norvagi. Qvo comperto Bollius 
illico meridiem versus ad navim eqvo vehitur. Lazius ibi utriqve fratrum 
occursus; Bollius ad navim vel plures noctes commoratus. Ambo deinde 
fratres occidentem versus Helgafellum eqvis vecti. Thorhellus multo cum 
amore 8c Gudruna simul utrumqve fratrem excepere , Thorleikum rogan- 
tes, ut ibi perhyemem degeret, qvod qvidem ille haud aspernatus est. Cum 
Thorleikus aliqvantum temporis Helgafelli moratus esset, adjlumen Hvita 
eqvo vectus, navim subducend<tm f mercesqve occidentem versus deportandas 
curavit. Magnas Thorleikus adeptus erat opes multamqve dignitatem, fa- 
miliaris eni/n fuerat regi illustrissimo Olavo, Haraldifilio. Jam ille ea 
hyeme Helgafelli moratus est ? Bollius autem Tungae» 

CAP. LXXI. 

Secunda hyeme post Thorleiki reditum crebri fratribus occur- 
sus, crebraqve colloqvia, nec ludis aliisve oblectaiionibus dederunt operam. 
Aliqvavice cum IhorleikusTungce moraretur integros dies iransegere collo- 
qvendofratres. Snorro tum iniellexit magnumeos aliqvidmoliri. Tum Snorro 
fratrum sermoni intervenit. Juaeti illum excipientes statim sermonemmis- 
sumfecere. Snorro frairum alloqvio comiter respondens, ita eos allo- 
cntus est : Qvasnam vobis est consultatic , siqvidem nec somni nec cibi ulla 
cura est? Bollius respondit: Hocc qvidem consultationes jiullw sunt , nec 

Q<i 



306 

petta eru ekki ridagerdir, pviat pat tal er med litlum merkium, er vid 
eigum at tala; ok er Suorri fann at peir vildu leyna hann pvi ollu, er peim 
var i skapi, en hann grunadi pd at peir mundu um pat mest tala, er stor 
vandraedi*) mundu af gerast, ef fram-gengi. Snorri maelti til peirra: hitt 
grunar mik mi, sem pat muni hvartki hegdmi ne gaman-mal, er pid munut 
lengstum um-tala, ok virdi ek yckr til varkunnar, pott sva se, ok gerit sva 
vel ok segit mer ok leynit mik ei ; munu ver ei allir verr kunna um rada 
petta mal, pviat ek rnun hvergi i mdti standa at pat gangi fram, er yckar 
sdmi vaxi vid. porleiki pdtti Snorri vel undir-taka; sagdi hann i fam 
ordum setlan peirra braedra, at peir eetla at fara at peim Olafs sonum ok 
peir skyldi saeta afar-kostum; segia sik pa ecki til skorta at hafa jafnan 
hlut af peim Olafs sonum, er porleikr var handgenginn Olaii koniingi, en 
Bolli kominn i maegdir vid slikan hofdingia, sem Snorri er. Snorri svaradi 
a pa leid: aerit hefir komit fyrir vig Bolla, er Helgi var Hardbeinsson 
fyrir goldinn, eru holzti mikii vandrasdi manna adr ordin, pd at stadar 
nemi um sidir. Bolli svarar pa : hvat er nu, Snorri! er tu ei jafn 
hvass**) i lid-veizlunni, sem pu lezt fyrir litlu? ok ei mundi porleikr 
per enn pessa setlan sagt hafa, ef hann hefdi nockut vid mik um- 
radist, ok par er pu telr Helga hafa komit i hefnd fyrir Bolla, pa 
er monnum pat kunnigt, at fe kom fyrir vig Helga, en fadir minn er 
ubaettr.. En er Snorri sa, at hann feck peim ei talit hug-hvarf, pd 
bydst Snorri til at leita um saettir med peim Olafs sonum heldr enn mann- 
drap taekist; ok pvi jata peir broedr* Sidan reid Snorri i Hiardarholt 
med nockura menn. Halddrr tdk vel vid honum ok baud honum par at 
vera. Snorri kvadst heim mundu rida, en ek a vid pik skylt***) erendi; 
sidan taka peir tal ok lysir Snorri yfir erendum sinum , at hann kvadst 
pess ordinn varr, at peir Bolli ok porleikr undu ei lengr at fadir peirra 
voeri bdt-laus af peim Olafs. sonum; en nii vilda ek leita um saettir ok 
v.ita ef endir yrdi a ugiplu ydvarri fraenda.. Haldorr tdk pessu ecki fiarri 
ok svarar: hardla. kunnigt er mer,, at porgils HoIIuson ok BoIIa synir 
aetludu at veita mer aras eda braedrum minum, idr enn pu snerir hefndinni 

*) Nonmdli:. "vandkvfedi." **). Nonnulli : jafn-kvatr.. ***) AUl : skilit. 



307 

multi nosier sermo momenti est. Cumqve Snorro intelligeret, omnia, qvce 
illis inessent animo,eos semet celare velle, ipse tamen suspicaretur eos jjiax- 
ime de tali re loqvi, qvce siperfecta essetmaxijnas allatura foretjjiolestias, 
ita illos affatus est : Jam qvidem ego suspicor , nec nugas nec ludicra 
vestris serjjionibus pleriunqve agitari, nec ego jnirandum existuno, etsi 
itafiat. Jajn vero hac in re mihi obtemperatis , ne me celetis istam rem, 
na/n o/nnibus si/nul tutior nobis erit ejusdejji consultatio / Jiunqvajji ejiijn 
ego adversabor, ne perficiatur id, qvo vobis augeri possit gloria. Visus 
Thorleiko Snorro istam causam bene aggredi', ita paucispropositwn do- 
cuit fratrum: eos j/empe velle, Olavi filios adoriri, eisqve iniqva afferre 
conditiones; nec sibi ja/n vim deesse, ne ab Olavi filiis asqviun jus adi- 
piscantur,qvum Thorleikus regis Olavi esset addictus saielles, Bolliusau- 
tem tanti pri/zcipis, qvalis esset Snorro, ajfinitatem obtinuerit. Snorro ita 
fererespondit: jnagno sajie Bollii cosdes expiataest, sublato Helgio y Tlard- 
beini filio <8c nimios qvidem antea mutuce clades illato? sunt f sijam de/iiqve 
earujji fiat fi/iis. Bollius tunc respojidit : qvid hoc, Snorro ! rei est? num 
qvid minus jajn eris alacer in auxilio ferendo , atqve paullo antea pro— 
misisti? Haud sane Thorleikus tibi istam rem retulisset, si jneo ususfu- 
isset consilio. Si verollelgii ccede Bollii expiaiajn cejises; id sane notum 
o/n/iibus est, Helgii pecunia esse restituta/n , pairis aute/n non. Qvujji- 
qve Snorro i/itell/geret, se illos dehortari neqvire, reconciliationem ijiter 
eos ac Olavi filios qvcerere paravitpotiusqvam ccedes renovarentur; qvod 
qvidejji fratres acceperunt. Sjiorro deinde Hjardarholtuni ciun aliqvot 
profectus est. Haldorus eujji bejiigne excepit rogavitqve, ut ibi hospitaretur. 
Snorro se domum rediturujn affirjjiavit ; mihi autem, ijiqvit, jjiagni mojJienti 
tecum negotium est. Inde serjjio iis naius &L Snorro qvide/n aperuit sua 
negotia: se qvidem cojjiperisse Bolliwn ac Tliorleikum haud amplius fore 
contentos f nisi Olavi filii Bollii patris expiarejit cosdem. Ego vero, inqvit, 
adqvirere vobis volui gratiam , siforte vestrum cognatorum finiri possent 
clades. Haldorus his non adversatus ita respondit: bejie mihi qvidejjz 
cojnpertum est, Thorgilsum, Halloe filium, ac Bolliifilios statuisse jJiejJiet 
aut fratres meos aggredi, anteqvam tu illis converieres vuidictam ? qvo 

Qq 2 



308 

fyrir £>eim sva at padan af syndist f>eim at drepa Helga Hardbeinsson ; 
hefir £>ii J>er deiit godan hlut af pessum malum , iivat sem J^ii hefir til- 
lagt um en fyrri skipti var fraenda. Snorri moelti: miklu J>yki mer skipta 
at gott verdi mitt erendi ok ek koemi pvi a leid, al teekist gddar ssettir 
med ydr fraendum; pviat mer er kunnigt skaplyndi peirra manna, er 
malum eiga at skipta vid ydr, at peir munu J>at a!t vel halda, er £>eir 
verda asattir. Haldorr svarar: £>essu vil ek jata, ef £>at er vili broedra 
minna, at gialda fe fyrir vig Bolla, slikt sem ]?eir menn doema, er til 
eru teknir ; en undan vil ek skilia sektir*) allar ok sva. godord mitt, sva 
stadfeslu; slikt et sama £>aer stadfestur, er braedur minir bua a; vil ek 
ok til skilia , at f>eir eigi pscr at frialsu fyrir pessa mala-lykt; taka ok 
sinn mann hvarir iil gerdar. Snorri svarar : vel ok skoruliga er petta 
bodit; munu Jpeir broedr Jpenna kost taka, ef f>eir vilia at nockuru hafa 
min rad. Sidan reid Snorri heini ok segir £>eim braedriim, hvert ordit 
hafdi hans erendi, ok sva pat at hann mundi vid-skiliast J>eirra mal med 
ollu, ef peir viidu ei jata pessu. Bolli bad hann fyrir rada , ok vil ek, 
Snorri ! at per daemit fyrir vara hond. pa sendir Snorri ord Halddri at 
pa var radin soettin ; bad liann kiosa menn til gerdar til mols vid sik. 
Halddrr kaus til gerdar fyrir sina hond Steinddr porlaksson af Eyri**); 
saettar-fundr skyldi vera at Draungum a Skdga-strbnd J>a er Illlar vikur 
eru af sumri. porleikr Bollason reid til HeJga-felJs, ok var alt tidenda- 
Jaust um vetrinn, ok er leid at peirri stundu, er akvedit var um fund- 
inn, pa kom Snorri godi med peim Olafs sonum, ok voru alls XV saman ; 
jafnmargir komu £>eir Steindorr til mdtsins; tdku £>eir Snorri ok Steindorr 
t-al ok urdu asattir um mal pessi ; eptir pat luku £>eir fe-saett; en ei er 
akvedit her hversu mikit £>eir gerdu; fra pxi er sagt, at fe galzt vel ok 
saettir voru vel haldnar. A pdrs -nessf>ingi voru gidld af hendi iniit. 
Haldorr gaf Bolla sverd golt, en Steinddrr Olafsson gaf porleiki skiold ;. 



*) Alii: "utan-scktir." 

**) lloc de viro arte pugnandi pcritissirao indolisrpve laude claro mentioucm facit 
Eyrbygg/a. 



309 

facto Helgium, Hardbeinisfiiium, occidere optimum visum est; hujus 
lu qvidem causce lonas certe paries tibi vindicasti , qvceqve vel antea iua 
in nos cognatos fuerint consilia. Snorro dixit: magni id referre existimo, 
ut negotium ineum bene peragatur atq.ve effectum fiat , ut vos cognati i/i 
gratiam rediretis ; ego enim eorum virorum , qvibuscum pobis conientio 
sit , tantum novi animum , ut sciam eos bene oinnia pacta servaturos, 
Haldorus respondit: hoc qvidem ego accipiam si fratrum meorum volun— 
tati haud erit adversarium , Bollii ccedem tanta expiare pecunia , qvanta 
ab iis virisfuerit consiituta, qvibus hujus rei arbitrium delatum sit. Ego 
vero omnis generis poenas excipio ac jacturam prceturce ac habitaculi '■; 
iclem de fratrum habitaculis valet , id enim pactum postulo ante hujus 
liiis dijudicationem ; atqve qvilibet sibi causce arbitrum deligat. Snorro 
respondit : talia bene atqve generose offeruntur, hancqve conditionem fra- 
tres aocipienty simeum consilium alicujus pendunt. JDomum deinde Snorro 
rediit, docuitqvefratres, ut suum cesserit negotium • & simul adjecit, se 
eoru/n causatn omuino relicturum, nisi hoec acciperent. Bollius hujus rei 
ei potestatem permisit, et qvidem inqvit : ego velim, Snorro ! ut tu pro nobis 
litein dijuclices» Deinde Snorro misso Haldoro nuntio eum fecit certiorem 
recoiiciliationem constiiutam jam esse, rogans, ut arbitros deligeret , qvi 
secum Qausamdijudicarent. Haldoruspro se Steindorum, ThorlaJci filium, 
Eyrensem, delegit. Reconciliationis conventus , uti Drangis in Sl'oga~ 
slranda fieret , qvatuor cestatis scptimanis prceterlapsis constituitur. 
IhorleikuSf Bollii filius , Helgafellum rediit. Eahyeme nihil accidit 
novi. Qvumqve id tempus appropinqvaret , qvo conventus constitutus 
erctt , Snorro ylntistes cum Olavifiliis< advenit ; cum comitibus numerum 
~X.V expleverunt. Totidem etiam cum Steindoro advenere. Tiun Snorro 
ac Steindorus hac cle causa deliberare coepere , jamqve illis ratum judi— 
cium consenliens. Mulctam deiude constituere, etsi nos haud me~ 
moramus, qvania sitfacta. Relaium esi ' percuniam bene esse persolutam r 
servatamqvcfidem. In conventuThornesensi pecunia soluta est. Haldorus 
Bollio egregium donavit gladium ac Sieindorus , Olavi jliius , clvp-jum. 



310 

var pat ok gddr gripr, ok var sidan slitid pinginu, ok pdttu hvarir-tveggiu 
hafa vaxit af pessum malum. 

CAP. 72. 

rLptir f>at er peir hofdu saezt ok pa hafdi porleikr II vetr d Is- 
landi verit, £>a lysti Bolli pvi at hann setladi utan. Snorri latti pess ok 
mselti: oss pykir mikit i haettu hversu per tekst, en ef pik fysir fleira 
at rada, enn nri raedr pd, pa vil ek fa per stadfestu ok gera per bu, 
ok par med fa per i hendr manna forreedi ok halda per til virdingar i 
olluj vaenti ek at J>at se audvelt, pviat flestir menn leggia gddan hug til 
pin. Bolli svarar: pat hefi ek lengi haft 1 hug me> at gcinga sudr um 
sinn sakir; pykir madr vid pat fa-vis verda, ef hann kannar ecki vidara 
enn her Island; ok er Snorri ser pat, at Bolli hefir sladt petta fyrir ser 
at ecki mundi tia at letia, pd bydr Snorri honum at hafa fe sva. mikit 
sem hann vildi til ferdarinnar. Bolli jdtar pvi at hafa fet mikit; vil ek, 
sagdi hann, engiss manns miskunnar-madr vera hvartki her ne litlendis. 
Sidan ridr Bolli sudr til Borgar-fiardar ok til Hvit-ar ok kaupir skip pat 
halft at peim monnum er pat attu, eiga peir braedr pa saman skipit; 
ridr Bolli sidan vestr heim. pau Bolli ok pordis attu eina ddttur, { s\i 
het Herdis; peirri mey baud Gudrun til fdsturs, hun var pa vetr-gomul, 
er hiin fdr til Helgafells; pordis var ok laungum par, var Gudrunu ok 
allvel til hennar. 

GAP. 7 3. 

JNu foru peir braedr badir til skips. Bolli hafdi mikit fe utan, 
peir biuggu nii skip, ok er peir voru albiinir letu peir i haf; peim byr- 
iadi ecki skidtt ok hofdu liti-vist langa, toku um haustid Noreg ok komu 
nordr vid prandheim. Olafr konungr var austr i landi ok sat i Vikinni 
ok hafdi hann par cfnat lil vetr-setu; ok er peir braedr spurdu pat, at 
konungr mundi ecki koma nordr til prandheims pat haust, pd segir por- 



311 

Thorleiko, eumqve etiam pretiosum. Conventus deinde solutus. Utrisqve 
hujus causce exitu aucta gloria. 

CAP. LXXII. 

±xac transacta reconciliatione qvumqve Thorleikus duas] in Is~ 
landia hyemes mansisset f palam fecit Bollius se peregre profecturum. 
Snorro eum dehortari conatus dixit : incerto casu mihi videtur pendere 
res qvomodo tibi cedat; si vero plurium rerum tibi esse potestatem 
optes , tibi habitaculum constituam rernqve instruam familiarem , ma— 
gistratum tradam 8c in omnibus tuo honori studebo, qvod facile fieri 
posse spero, qvum pleriqve bonam de te opinionem conceperint. Bollius 
respondit: diu mihi fuit in anitno aliqva vice australes adire regiones 
nam imperiti plerumqve habentur , qvi prceter Islandiam nullas terras 
adeant. Qvum SnorroBollio hoc certum esse comperisset atqve dehorta- 
tiojiem sine successu ; illi tantam ad iter pecuniam obtulit, qvanta ipsi 
placeret. Bollius multam se pecuniam lubenter accepturum confirmavit; 
nolo enim, inqvit, aut hic aut apud exteros aliqvid debere misericordice 
hominum. Deinde Bolliusmeridiem versus ad Bor garfior dum atqve flumen 
Hvitd profectus, partem navis dimidiam ab iis, qvi eam possedere, coemit. 
Navis deinde utriqve fratrum communis ; tunc Bollius occidenfem versus 
profectus domum. Bollio ac Thordisce una fuit filia, nomen illi Herdisa. 
JBi virgini Gudruna obtulit educationem. Annum nata Helgafellum per— 
venit. Thordisa etiam ibi scepius commorabatur ; intima Gudrunce fa- 
miliaritate usa^ 

Cap. LXXIII.. 

jtam uferqve fratrum ad navim profecti sunf. Bolliusniultam se- 
cwmpecuniam avexit,- Jamparavere navim ? qvce qvum omninoessetparata, 
velainaltumdedere.. Haud fausto usivento, diu inpontojacfati sunt. Au- 
tumno Norvagiam appulereborealem in Thrandheimo. Rex Olavus in Vika 
in orientali\australi]partemorabatur,ibiqve ad hiemandumres prceparave- 
rat.. Qvumxjvefratres. audirent regem ad borealia in Throndheimum eo au- 



leikr at hanti vill leita austr med landi ok a fund Olafs korrungs. Bolli 
svarar: lilid er mer um £>at at rekast niilli kaupstada a haust-degi; pyki 
mer f>at mikil na-ud ok dfrelsi; vil ek her sitia vetr-langt i baenum, er 
mer sagt at konungr niiin koma nordr i var ; en ef hann kemr ei, pA 



mun ek ecki letia, at vid f.irim a hans fund. BoIIi rsedr pessu; rydia 
l^eir n.u skip sitt ok taka ser baearsetu. Br&ll fanzt pat, at Bolli muntli 
vera madr frammgiarn ok vildi vera iyrir ddrum monnum ; honum tokst 
o.k sva, pviat madrinn var orlatr ; feck hann bratt niikla virding i Noregi. 
Bolli lielt s-veit um vetrinn i prandheimi ok var audkent, hvar sem hann 
gcck til «kytninga*), at menn hans voru betr bunir at klaeduin ok vapnum 
enn annat bsear-fdlk; hann skaut ok einn fyrir sveitunga sina alla [pa. 
er f>eir salu i skytningum **) ; f>ar eptir fdr annat drlaeti hans ok stdr- 
mennska. Eru peir braedr nii i baenum um vetrinn. penna vetr sat Olafr 
konungr austr i Sarpsborg, ok pat spurdist austan , at koniings var ecki 
austan van. Snemma um varit biuggu £>eir brsedr skip sitt ok fdru austr 
med landi***); tokst peim greitt ferdin ok komu austr til Sarps-borg- 
ar ****), ok fdru £>egar a fund Olafs konungs; fagnar konungr vel por- 
leiki Iiird-manni sinum ok hans fdrunautum, sidan spurdi konungr, hverr 
sa vaeri enn vorpuligi madr *****), er i gaungu var med porleiki? En 
hann svaradi : sa er brddir minn ok heitir BoIIi. At visu er hann skor- 
ugligr madr, sagdi konringr. Eptir f)at baud konungr £>eim braedrum at 
vera med ser; taka peir pat med pokkum ok eru peir med konungi um 
varit; er konungr vel til porleiks sem fyrr , en £>d mat hann Boila miklu 
meira; pviat konungi pdtli hann mikit afbragd annarra manna. Ok er 
aleid varit £>a raeda peir braedr um ferdir sinarj spurdi porleikr, hvart 
Bolli vili fara ut til Islands um sumarit? edr viltu vera i Noregi lengr ? 
Bolli svarar: ek aetla mer hvartki; ok er £>at salt at segia, at ek hafda 
£>at aellat, f>a er ek fdr af Islandi , at ei skyldi at sp^^ria lil min i nsezta 



*) Alii: ".skytunga j" nonmiUl supponunt : r lcika." 

**) Uncinis inclusa oniitliinl nonnulli. 

***) NonnulU: ok astludu austr iil Vikr ****) Alii: "Borgar." 

*****} yjiu addunt: "bk vaerih." 



313 

tumno haud perveniurum, dixit Thorleikus, se orientaliaregionis adire velle 
regemqve Olavum convenire. Bollius respondit : haud miJii multum pla— 
cet autumnali tempore inter oppida vagari , id enim parum videtur citra 
rnolestiam ac inqvietudinem. Tlic in urbe per istam hyemem commorari 
lubet , nam relatum mihi est , regem vere appropinqvante borealia versus 
venturiim : sinvero haud venerit, haud ego dehoriabor, ut illum adeamuy. 
Bollio in his obtemperatum est. Deinde navim exoneravere atqve hospi- 
tium in urbe comparavere. Brevi compertum est , Bollium esse virumfa- 
mam affectandoe aliosqve prozcellendi studiosumnec in cassum recedit illud 
studium) munificus enim erathonio, brevique in Norvagia multam obti— 
nuit dignitatem. Bollius ea hyeme in Trondlieimo sibi comitatum assum— 
sit sustentavitqve ; 8t qvo in loco symposia adibat , illius socii eo fuere 
conspicui, qvod vestes ac arma magis erant nitentia qvam cceterorum op— 
pidanorum. Et qvidem ille , qvum symposiis interesset pro sodalibus 
omnem symbolam solvebat ; talis 8t in aliis illius fuit magnificentia ac 
magnanimitas. Jamfratres ea hyeme in urbe morabantur. Tlac hyeme 
Olavus rex in orientali Norvagice parte Sarpoburgios mansitSc ab oriente 
nuntiatum est, regem haud inde adventurum esse. Primo pere fratres 
navim paravere, orientem versus terros legentes littora. Prospero usi iti- 
nere Sarpoburgiam pervenerunt, regemqve Olavum convenere. RexThor- 
leikum, aulicum suum , illiusqve comites humaniter excipiebat , atqve 
dcinde cum interrogavisset , qvis esset militaris ille vir , qvi ejus comi- 
tatui adscriptus esset , respondit Thorleihus: frater meus is est , nomen 
illi Bollius. Postea Rex : qvod, inqvit, in specie positum est , hominem 
indicat virilem^ ille fratribus apud se obtulit hospitium. Hoc illi gratiis 
actis accepere , ac eo vere apud regem morabantur. Rex Thorleiko jam 
ut antea amicus qvidem, multo tamen majorem Bollio habuit honorem, 
ille enim regi visus est alios multum homines antecellere. Vere proscipi- 
iato fratres de profectionibus suis loqvi coepere, tumqve qvossivit Thorlei- 
lus, an Bollius repetere ea osstate Islandiam, an in Norvagia diutius 
commorari, vellet. Bollius respondit: neutrum mihi qvidem proposui', 
mihi enim stetit, qvum ab Islandia proficiscerer , haud pati, mei famam 

Rr 



314 

hiisi; vll ek nii at £>u takir, fraendi! vid skipi ockru. porleiki pdtti mikit, 
ef f>eir skilia, en p&, Bolli! munt pessu rada sem ddru. pessa somu reedu 
baru peir fyrir koming, en hann svaradi a pa leid : viltu ecki, Boili ! dve- 
liast med oss lengr, sagdi konungr? psetti mcr hinn veg bezt, er pu dveld- 
ist med mer um hrid , mun ek veita per pvilika nafn-bot, sem ek veitta 
porleiki brddur pinum. pa. svarar Bolli : all-fiiss vaeri ek, herra! at bind- 
ast ydr a hendr, en fara vil ek fyrst pangat, sem ek hefi adr setlat, ok 
mik heflr leingi til-fyst, en £>enna kost vil ek giarna taka, ef mer verdr 
aptr-kvamu audit. pu munt rada ferdum pinum, Bolli! 5agdi konungr, 
pviat Jper erut um flest einradir Islendingar; en pd mun ek pvi ordi &- 
liika, at mer pykir £>ii , BolJi! hafa komit merkiligastr madr af Islandi um 
mina daga. Ok er Bolli hafdi fengit orlof af koniingi pA byst hauu til 
ferdar ok geck a kugg einn, er aetladi sudr til Danmerkr *). Bolli er uui 
vetrinn i Danmorku, hann hafdi ok mikit fe med ser, fdru ok nockurir 
menn med honum af hans forunautum **). porleikr var pa eptir med 
Olafi koniingi , en Bolli fdr ferdar sinnar ok hafdi mikinn sdma af rikuni 
mdnnum hvar er hann kom, ok er Bolli hafdi verit einn vetr i Danmorku, 
pa byriar Jiann ferd sina lit i lond ok lettir ei fyrr ferdinni enri hann 
kemr lit i Miklagard. Hann var Jitla hrid adr par Jiann kom ser i Vner- 
ingia-selu ***), hofum ver ecki lieyrt frasagnir, at neinn nordmadr hafi 
fyrr gengit a mala med Gards- komingi enn Bolli Bollason ; var hann i 
Miklagardi miok marga vetr ok pdtti enn Jirauslazti madr i ollum mann- 
raunum , ok geck jafnan ncezt enuai fremstum. pdtli Vaeringium mikils 
vert um Bolia medan hanu var i Miklagardi. 

CAP. 7 4. 

iVJu er par til mals at taka, at poikell Eyolfsson sitr i biii 
sinu ok i hofdingskap sinum. Geilir son peirra Gudriinar dx upp heima 



*) Nonnulll addiuit: skildi liauu vid Olaf koiumg mcd mikilli vinattu ok veitti kon- 



ungr Jionuin at skilnadi gudar gianr. 
**) AUi: "sveitungum." 
***) Nomiulli: v i Jiou, Vairingia." 



_3I5_ 

e proximo pagoreferri, jam velim uti iu, cognate! navim nostram accepe- 
res. Thorleikus cegre qviclem discessum ferens dixit : hujus rei uii ccete- 
rarum tibi erit arbitriiun. IIuuc qvidem sermonem ad regem retulere. 
Ille vero itafere respondit: nolis, Bolli! diuiius apud 7ios commorari? 
melius mihi qvidem videretur , si per aliqvantum temporis apud me dege- 
res. Tibi sane idem honoris nomen, qvod ego frairi iuo Thorleiko dedi, 
tribuam. Tunc respondit Bollius : lubens qviclem, domine ! tibi adjunge— 
rer ; verum tamen prius eo , qvo constitui , qvoqve venire diu desideravi, 
proficisci lubet , oblatam autem conditionem lubens accipiam, si redire 
continget. Rex clixit : libera tibi erit potestas itinera tua faciejidi, Bolli! 
vos enim Islandi propriis plerumqve consiliis estisfreii; tale tamen de te 
feram judicium, Bolli! te mihi insigjiissimum visum eoriun, qvi nostra 
cetate ex Islandia devenerint. Bollius a rege proficiscendi nacius venicwi 
ad iter seseparavit,conscenditqvenavii7imercatoria7n*), cuiDaniam adire 
constitutum erat. Bollius ea hyeme inDajiia jjiorabaturj multa illi tuni 
opum vis , etiam qvidajn itineris sociorum eujn secuti. Thorleikus tum 
apud regem Olavum remansit. Bollius autejn suum cojitinuavit iter 8c 
ubicunqve venit, a potentibus virisjjiagni cestimatus est. Qvwjiqve Bollius 
hyemem in Dania transegisset, ad rejnotiores regiones adire paravit,haud 
itijiere desistebat prius qvam Miklagardujn [CojistaniijiopoUjJi) perveni- 
ret ; brevi ibi fuerat moratus , qvum Vceringoriun ijiiret societatem. Nec 
nobis qvidem relatum est, Normannorum aliqvejn sub Conslantinopolitano 
rege jneruisse prius qvajn Bollium, Bollii filium. Multas ibi clegit hyemes 
ac in ojnnibus periculis fortissijnus est habitus, ac sejjiper ijiterprincipes, 
8c magni sane Voerijigi Bolliiun existimavere , dum Cgnstajitijiopoli mo- 
raretur. 

CAP. LXXIY. 

Jram nobis res erit repetenda, ubi Ihorkellus, Eyolfi fdius , rei 
fcuniliaris curam qvietus gessit, atqve 7iiagisiratus sunul. Gellerus, il- 

*J Kuggar (Koggeskibe) olim vocahantur naves qvcedam mercatoria; magnce vastitatis, 
illisqve, qvai in historiis norvegicis passim obviaj Austfarar-Knerir diccbantur, 
haud parum similes. 

Rr 2 



316 

par; hann var snemma drengiligr madr ok vinsaell. pat er sagt eitt sinn 
at porkell sagdi Gudrunu draum sinn : pat dreymdi mik, sagdi hann, at 
ek pdttumst eiga skegg sva mikit at taeki um allan Breidafidrd. porkell 
bad hana rada drauminn. Gudrun spurdi: hvat aetlar pu penna draum 
pyda? Audsaett pyki mer pat at par mun standa J ) riki mitt um allan 
Breidafiord. Vera ma at sva se, sagdi Gudrun, en heldr munda ek aetla, 
at f>ar mundir f>u drepa skeggi i Breidafiord nidr. pat sama sumar setr 
porkell framm skip sitt ok byr til Noregs. Gellir son hans var f>a XII 
velra gamall , hann fdr utan med fodur sinum. poikell 2 ) lysir £>vi at 
hann setlar at saekia ser kirkiu~vid, ok siglir f>egar a haf, er hann var 
buinn; hann hafdi haega uti-vist ok ei allskamma; taka peir Noreg nord- 
arla. pa sat Olafr konungr i prandheimi. porkell sdtti f>egar a fund 
Olafs konungs ok med hormm Gellir son hans ; peir fengu £>ar gddar vid- 
lokur, sva var porkell mikils metinn af konungi £>ann vetr, at J>at er alsagt, 
at koniingr gaf honum eigi minna fe enn X tigi marka brends silfurs. 
Konungr gaf Gelli at jolum skickiu, ok var J>at en mesta gersemi ok agaetr 
gripr. pann vetr let Olafr konungr gera kirkiu i baenum af vidi ; var pat 
stofnat allmikit mustari ok vandat allt til. Um varit var vidr sa til skips 
flutlr, er komingr gaf porkeli, var sa vidr baedi mikill ok gddr, pviat 
porkell geck naer. pat var einn morgin snemma, at konungr geck lit vid 
ia menn ; hann sa mann uppi a kirkiu J>eirri, er i smid var ; konungr 5 ) 
kendi manninn, var f>ar porkell Eydlfsson ok lagdi mal vid 611 en stoerstu 
tre, baedi bita ok staf-laegiur ok uppstodu-tre 4 ). Konungr sneri £>egar 
pangat til ok meelti: hvat er nii, porkell? aetlar pii her eptir at semia *) 
kirkiu-vid pann er pii flytr til Islands? porkell svarar: satt er pat, herra! 
p>a maelti Olafr komingr: hogg af pu II alnir hveriu sldrlrd, ok mun su 
kirkia £>d ger mest a Islandi. porkell svarar : (ak sialfr vid pinn, ef pu 



*) Nonnulli hoc ita exprimunt: f)ar mun koma ; at mitt riki mun standa um &c. 
a ) NonnulLi inserunt: ytti lir jDorsnesi ok 6cc. 

3 ) Nonnulli addunt : undradist Jjetta mjog, pviat af morgni var minna framkomit, eua 
smidir voru vanir upp ad standa. Haun &.c. 

4 ) Alii: sillur ok stodir ; uonnulli : stolpa. 5 ) Alii : smida. 



317 

lius ac Gudrunce filius, domi adoluit. Brevi ille virilis factus vir ac ami- 
cis beatus. Memoriai traditum est aliqvando Thorkellum Gudrunce som— 
jiium enarrasse. Ego, inqpit, somniavi mi/ii tantam esse barbam, ut to— 
tum Breidafiordam illa complectereiur. Thorkellus eam somnium sibi 
interpretari rogabat. Gudruna iterum rogabat: qvam tu autumas hujus 
somnii esse significationem? Mihi manifestum videtur \j~espondit Thor— 
kellus] meam ditionem per totum Breidafiordum extensam fore. Ita qvi- 
dem fieri potest , ait Gudruna, ego vero potius crederem te in Breidafjor- 
dum barbam intincturum. Eadem cestate Thorkellus navi deducta ad 
Norvagiam proficisci parat. Gellerus, illius filius , XII ium erat annos 
natus. llle cum patre profectus est. Thorkellus notumfecit, se ligna ad 
cedificationem templi adportaturum } qvumqve paratus esset , ventis velct 
dedit Si.fausto qvidem iiinere aliqvanto tamen diuturniore usus , ad bore- 
alem\Norvagiam adpulit. Tum Olavus rex in ThrondheiniG degit. Thor- 
kellus cum filio Gellero extemplo regem Olavum adit. Ibi bene excipie- 
bantur. Memoratum est , Thorkellum ea hyeme a rege tanti cestimaium 
fuisse, ut haud minus qvam C marcas argenti defcecati rex illi donaret ; 
Julensi festo rex Gellero prcetiosissimam ac prcestantissimam dedit togam. 
Eadem hyeme Olavus rex templum e lignis in urbe cedificandum curavit. 
Magnum illud templum ac multa arte cedificatum. Vere ligna , qva? rex 
Ihorkello dederat, ad navim deportaia sunt. Ligna erant magna atqve 
exqvisiia, nam Thorkellus eadem sedulo elegerat. Matutino tempore ali- 
cujus diei rex cum paucis egressus est, conspexitqve hominem in tecto tem- 
plif qvod tum cedificabatur y constitutum. IIuuc virumrex cognovii, Thor- 
kellus enim erat , Eyolfifilius, tignis omnibus tam transtris qvam trabibus 
longis fulcra jungentibus aiqve columnis mensuram adhibens. Rex 
se eo convertens dixit : qvid hoc, Tliorkelle ! rei est? num tali modo com- 
parabis materiam, qvam ad cedificationem templi in Islandiam deporta- 
turus es. Thorkellus respondit: tali qvidem modo , domine ! Tunc dixit 
Olavus rex: cuivis iignorum majorumbicubitalem amputespartem& tamen 
id erit templum eorum maximum, qvce in Islandia sint cedificata. Jhor— 
kellus respondit : tu ipse iigna tua recipias , si te poeuiiel nimia dedisse, 



318 

pykist of-gefit hafa *), en ek mun ecki alnar kefli af honum hoggva, mun 

ek baedi lil hafa at-ferd ok eliun at afla mer annan vid. pa svarar kon- 

ungr ok allsliliiliga: boedi cr, porkell! at pu. ert mikils-verdr enda gerist pu. 

nii allstorr; pviat vist er £>at ofsi einum bdnda-syni at keppast vid oss ; 

en ei erf>at satt, at ek fyrir-muna £>er vidarins, ef per verdr audit at gera 

par kirkiu af; Jpviat hun verdr ei sva miki], at par muni of tpitt allt f 

liggia; en nasrr er ped minu hugbodi, at menn hafi lifla nytscmd vidar 

pessa, ok fari p\i fyrr at pu gctir giort ncitt mann-virki ur vidinum. 

Eptir £>at skilia peir roeduna; snyr konungr i brott ok fanst £>at a, at 

honum pdtti verr, er porkell vildi at engu hafa £>at er liann lagdi til ; Iet 

konungr pat po ecki vid vedri komast **) ; skildust £>eir porkell med mikl- 

um kaerleik. Sligr porkell d skip-fiol ok lsetr i haf; peim byriadi vel, ok 

voru ecki lengi uti. porkell kom skipi sinu i Hrutafiord; hann reid bratt 

fra skipi ok heim til Helgafells, allir menn urdu honumfegnir; hafdi porkell 

fengit mikin sdma i £>essari ferd ; hann let upp-setia skip sitt ok um-bua 

ok fcck kirkiu-vidinn til vardveizlu. porkell sitr uu heima um vetrinn i 

bui smu ok hefir mikit fiolmenni ok med ollu hafdi hann mikla rausn pann 

vetr, en Gudrun latti tpess ecki ok sagdi til pess fe nytt vera, at menn 

mikladi sik af, ok £>at mundi ***) ok a framm - reilum, er Gudrun skyldi til 

fa um alla stormennsku. porkell midladi marga-goda gripi Ipann vetr vin- 

um sinum, er hann hafdi ut haft. 

CAP. -5. 

4 

Penna vetr eptir jol bidst porkell heiman nordr til Hrutafiardar 
at flytia nordan vidu sina; ridr hann fyrst inn i Dali ok padan i Liar- 
skdga til porstcins fraenda sins ok aflar ser manna ok hrossa; hann ferr 
sidan nordr til Hrutafiardar ok dvelst par um hrid ok hefir oetlan a um 
ferdina; safnar at ser hestum £>ar um fiordinn, pviat porkell vildi ei fleiri 

*) Nonnulll addiuiL: ok cf per leikr aptr miinr at. **) Alii : vaka. ***) Alii : 

eigij Nonnulli itci: Var hun nu ok areitin um alla hluti. sem tiJ stonneusku horfdi. 



319 

ego vero ne segmentum qviclem cubitale illis demam , nee. mihi opera nec 
robur deerit ad alia ligna comparanda. r Iunc respondit rexet multa qvi- 
demcum modestia : tu vero, TJiorlelle! vir inagni sane oestimandus, yerum 
Stjarn videris animinirnius • haucl enim colonifilius citra arrogantiam no— 
biscum contendere potest ; idauiem Jiaud verum est, me tibi ligna invidere, 
si tibi ex iisdeni templum cedificare conlingeret; nunqvam vero illucl femplum 
erittam amplum, ut tua eo superbia comprehendatur ; admeam veroopi— 
nionem propius accedit } horum Ugnoruin haud multum usumfore, nec te 
humanum qvicqvid opus inde confecturum. Posthaic colloqvio finito dis- 
cessere. Deinde rex abiit 8i compertum qvidem est , eum haud sane pro— 
basse , qvod Thorhellus ejus jussa nullius penderet, etsi rex haud niultum 
talemrevelavit animum. Inde mullo cum amore discessere. Thorlellus 
navim conscendit, vela dedit in attum, secundoqve usus vento brevi iter per- 
fecit. Thorkellus navi Hrutafwrdum intravit', inde domuin Helgajellum 
eqvo vehitur. Omnes illiusadventu lcetati sunt. Jllultum Thorkellus hoc iti- 
nere sibi auxerat gloriam. Navitn deinde curavit subducendam aiqve in 
tutum redigendain , lignaqve , qvas templi cedijicationi erant destinata, 
cusiodieuda. Tiiorlcellus hac hyeme domi remausit familiarem curans rem. 
Ttlulti apud eum degere mortales. Oinnia ea liyeme magnifice instrueban- 
tur, Guclruna haud adversanie , verum eum esse pecunice usum, ui ad 
Iiomines illustres reddendos adhiberetur confirinanie ; nam illce paratce 
semper qvidem erani res , qvce a Gudruna acl suintus maguificenlia/n re- 
qvirebantur. Ma hyeme Thorkellus multas res pretiosas f cjvas secum ad- 
vexerat, ainicis suis impertitus est. 

CAP. LXXV. 

± ost hujus hyemis julense festuin, Thorlellus domo profectus 
borealia versus in Hrutafidrdum , ut inde sua apportaret ligna; acl 
interiora Dalorum eqvo primum vehitur, inde Liarslogos acl cognatum 
suum Thorsteinurn , ut sibi homines ac eqvos compararet. Incle borealia 
versus acl Ilrutafiordum ire pergit &L aliqvantum iemporis ibi moraius est, 
fuiurum iter iusiruens. Ibiin pagoa sinu deuominaio eqvos collegit, noluit 



320 

farar at gera ef sva maetti takast ; vard J>etta ecki skidtt. porkell var i starfi 

pessu frainm a Janga-fdsfu; hann kemr £>essu starfi til vegar; hann drd 

vidinn nordan meirr enn a XX hestum*), ok laetr liggia vidinn a Lia-eyri, 

sidan aetladi hann at flytia a skipi ut til Helgafells. porsleinn atli feriu 

mikla, ok setladi porkell pat skip at hafa, pA er hann . faeri heimleidis. 

porkell var 1 Liarskdgum um fdstuna, f>viat astiidigt var med peiin frsend- 

um. porsteinn raeddi vid porkel at £>at mundi vel hendt al peir faeri i 

Hiardarholt, vil ek fala land at Halddri, pviat hann hefir litid lausa-fe, 

sidan hann galt £>eim Bolia sonum i fddurbaetr; en £>at land er sva , at 

ek vilda helzt eiga. porkel bad hann rada; fara peir heiman ok voru 

saman vel XX menn, f>eir koma i Hiardarholt, tdk Halddrr vel vid £>eim 

ok var enn mal-reifasti j fatt var manna heima, pviat Halddrr hafdi sent 

nienn nordr i Steingrims-fidrd • £>ar hafdi komit hvalr er hann atti. Beinir 

enn sterki var heima, hann einn lifdi pa peirra manna, er verit hdfdu 

med Olafi fodur hans. Halddrr hafdi maelt til Beinis, £>a er hann sA reid 

peirra porsteins: gidrla skil ek erendi peirra fraenda; £>eir munu ftda land 

mitt at mer, ok ef sva er , f>a munu £>eir heimta mik a tal, £>at get ek 

at a sina hdnd mer setist hvarr peirra, ok ef £>eir bioda mer nockurn 

dmaka, pa\ vertii ei seinni at rada til porsteins, enn ek til porkels ; hefir 

pu lengi verit trur oss fraendum, ek hefi ok sent & ena naeztu baei eptir 

mdnnum ; vilda ek at pat haefdist **) midk a at lid £>at kaemi ok ver slit- 

im talinu. Ok er a-Jeid daginn raeddi porsteinn vid Halddrr, at f>eir 

skyldu ganga allir saman a tal ; eigum ver erendi vid pik. Haliddr kvad 

pat vel fallit. J>orsteinn maelti vid fdrunauta sina, at ecki pyrfti £>eir at 

ganga med f>eim; en Beinir geck med £>eim ecki at sfdr, pviat honum potti 

midk eplir pvi fara sem Halddrr gat tll; £>eir gengu midk langt a brott i 



*) Nonnulli: XXX hcstum. **) Alil : staidist. 






321 

enim Thorhellus plura Jacere itinera, si id talimodo fieri posset. Hos 
qvidem haud ciio perfectce sunt res. Thorhellus his negotiis ad tempus 
usqpe qvadragesimale intentus fuit, deniqve tamen ad finern perducta 
sunt. Ligna a boreali ' parte plusqvam viginti eqvis adportavit , in Lid-~ 
eyra autem deposuit. Inde navi ligna Helgafellum transportare statu- 
erat. Thorsteino magna erat scaplia , qva Thorkellus uti constituerat f 
qvum domum iier faceret. Jhorlcellus per ferias esuriales Liarshogis ho— 
spitabatur ; magna enim ei cum cognato suo amicitia. Thorsteinus cum 
Thorhello locutus utile sibi fore affirmavit, si ambo Hjardarholtum unct 
adirent. Volo enim f inqvit, agrum ab Haldore emendum petere, haudenim 
illi multa sunt ruta ccesa f postqvam Bollii fdiis pro paterna cosde mulc— 
tam solvit. Hic vero ager ialis est , qvalem ego maxime possidere cu— 
perem. Thorkellus hujus rei liberam eifecit potestatem. Domo inde pro— 
fectinumero aliqvantum supra XX, Hjardarholtum pervenere. Comiter eos 
Haldorus excepil, Sc in colloqvendd minime parcus erat. Domi haud multum 
aderathominuniy nam Haldorus suos borealia versus in Steingrimsfwrdum 
miserat, ibi enim balcena, qvos illi fuit, in terram ejecta erat. Beinerus 
Fortis aderat domi; ille solus mortalium, qvi apud patrem Olavum dege— 
rant, adhuc in vivis fuit. Conspectis Thorsteino ac Thorkello advenien- 
tibus Haldorus Beinerwn ita fuerat allocuius : ego qvidem cognatorum bene 
perspicio negotium. llli petent ut meum illis fundum vendam, qvod si 
evenerit, me ad colloqvium secum evocabunt 8t qvidem opinor mihi ad 
Utrumqve latus consessuros; si vero me aliqva molesiia afficient , tum 
tu haud supersedeas Thorsteinum adoriri, ego vero Thorhellum aggrediar. 
Tu nobis cognatisdiufidusfuisti&iegojamadproximasvillas misinuntios 
ad homines colligendos. JSt sane vellem, ut ecdemfere tempore accideret 
eorum adventus ac finis colloqvii. Vergente autem die Thorsteinus 
rogavit Ilaldorum, ut secum atqve Thorhello veniret ad colloqvium. Te-~ 
cum enim, inqvit, nobis negotium est. Ilaldorus hoc bene sibi convenire 
«ffirmavit. Thorsteinus dixit suis, haud necessum esse f ut illos seqve- 
rentur. Beinerus autem nihilominus secutus est, multum enim illi visuni 
tventu pvobaium > qvod Haldorus jam divinaverat. Mulium a villa 

Ss 



312 

ttinid, Haldorrhafdi yfir ser samda(saumada)skickiu ok & nist T ) laung sem pa 
var tidt. Halddrr settist nidr a vdllinn, en a sina hdnd honum hvarr 
peirra fraenda [ok f>eir settust naliga a skickiuna 2 ) ; en Beinir stod yfir 
peim ok hafdi exi mikla i hendi. pa maelti porsteinn: f>at er erendi mitt 
hingat, at ek vil kaupa land at £>er; legg ek f>etta p\i nu til umraedu . at 
nii er porkell fraendi minn vid ; £>aetti mer ockr petta vel hent, pviat mer 
er sagt at pii hafir dgndglig J ) lausa-fe en Jand dyrt undir, mun ek gefa 
fier i mdti pA stadfestu 4 ) at saemilig se ok £>ar i milli sem ver verdum 
asattir. Halddrr tdk ecki sva ilarri i fyrstu ok inntust f>eir til um kaupa- 
kosti , ok cr £>eim £>dtti hann ccki fiarri taka, f>& fcldi porkell sik miok 
vid umraeduna ok vildi saman-faera med £>eim kaupit. Halddrr drd f>a 
heldr fyrir peim , en £>eir sdllu eplir p\i faslara , ok £>ar kom um sfdir, 
at £>ess iirr var er £>eir gengu naerr. pa moelti porkell : ser pu ei , por- 
steinn fraendi ! hversu £>elta fer? Halddrr hefir £>etta mal dregit fyrir oss 
i allan dag, en ver hofum setid her at hegoma hans ok ginningum ; nu ef 
per er hugr & land-kaupi, f>a munum ver verda at gcinga naerr. porsteinn 
kvadst f>a vilia vita sinn hluta; bad nii Halddrr ur skugga ganga hvart 
hann vildi unna honum land-kaupsins. Halddrr svarar: ek aetla at ecki 
purfi al fara myrkt um f>at, at fni munt kauplaust heim fara f kveld. pa 
sagdi porsteinn: ek aella ok ecki fmrfa at fresta f>vi, at kveda f>at upp, er 
fyrir er hugat, at f>er eru II kostir hugdir, f>viat ver f>ykiumst eiga undir 
oss haerra hlut fyrir Iidsmunar sakir; er s& kostr annarr, at f>ii gerir f>etta 
mal med vild ok haf f>ar i mdt vinfengi vart; en sa er annarr at synu 
er verri, at f>u rett naudigr fram hondina ok handsala mer Hiardarholts 
land. Nii f>a er porsleinn mselli sva framt, f>& sprettr Halddrr upp sva 
hart at nistin rifnadi af skickiunni ok maelti: verda mun annat fyrr enn 
ek maeli f>at er ek vil ci. Hvat mun f>at, spyrr porsteinn? bol-exi mun 
standa i hofdi f>er af enum vesta manni ok steypa 9 ) sva of^a f>inum ok 

■) Alil : just laung o: Mngar erinar. 

2 ) Nonnuili: svo nrerr, at skikkja hans vard undir pcim. 

3 ) Alii: litit. 

4 ) Nonnidll: laml odyrra ok par metl meclalauka svo mikinn sem ockr semr. 

5 ) Nonnulli ita : f>at at oxi standi i hofdi per, poi-i,teiun! hinum vesta manni ok 
steypa &c. 



323 

illi in viridarium processere. Haldorus toga suta, longa prcediiafhula, uli 
iuui multum in usufuit, indutus erat. Ilaldorus ia agro consedil <k.u/er- 
qve cognalorum illi ad suuui qvisqve latus 8c in ipso fere togae consedere 
sinu, Beinerus autem propinqvus adstabat magnain manu securim gestaus. 
Tunc dixit 'Ihorsteinus: idmihitecum negotii est, qvodfundum a/e coemere 
volo ; hujus rei hac vice ea de causa men/ionem facio , qvod Tliorkellus 
coguatus meus jam adest ; hoc utriqve nostrum bene convenire videtur ; 
relatumenim milii est \ te rebus egere mobilibus 5 magni vero pretii agrumpos- 
sides. Ego tibi dabo habitaculum honestum tantumqve addam pecunice, 
qvantuminter nos convenerit. Haldorus primo haud illi multum adver- 
sabatur , jamqve de hujus negotii paciis agi coepere, qvumqve Haldorus 
haud omnino illis adversari videretur , Thorkellus ad sermouem eorum se 
applicuit et pactionem ad Uqvidum perducere studuit. Tunc Haldorus rem 
dijferre studere illi vero tanto acriusinstare ; eo vero deniqve res deducta esf, 
ut ille tanto obstinacius adversaretur qvanto illi insisterent vehemeutius. 
Tunc dixit Thorkellus : non vides, Thorsteine cognate ! qvo hcec cedat res? 
Ilaldorus per totam diem hanc reni nobis distulit, nos vero illius nugas 
ac allectationem exspeciavimus. Jam sifundum emere tibi in aninio est, pro— 
pius erit accedendum. Thorsteinus tum vei eventutn scire postula vit ro- 
gavitqveut Ilaldorus haudamplius dissimularet an illejundum vellet venum 
dare. Ilaldorus respondit: haud ego hoc celandum exisiimo, tehoc vespere 
sine agro emto domuin reversurum. Tunc dixit Thorsteinus: necego am- 
plius dijjerendum existimo, id qvod constitutum est proloqvi: nam tlbi 
sunt duoe conditiones destinatce Sc eniui propter viriuni discrimen hujus 
rei potestatem penes nos esse arbitramur ; aliera condiiio illa est , uti 
hancrem lubenter perfcias, nostramqve amicitiam adipiscare, altera vcro 
multo deterior : ut coactus porrecta manu mihi fundum Iljardarliolien- 
sem iradas. Qvumqve Thorsteinus tantum verbis miuitaret, subiio Ilal- 
dorus surrexit tanto cum impelu , ut togai fibu/a dirumpereiur' ita locu- 
tus : alice res prius evenient qvam ego idproloqvar, qvod mihi haud pla-' 
ceat. Qvce tum? qvazrebat Thorsteinus. Ilaldorus respondit : ascia tibi, 
kcmini pessimo, capiti iuf.xahcerebit afqve iia exiurbalit violeniiam tuani 

Ss2 



324 

ujafnadi. porkell svaradi j petta cr illa spad ok vaenfum ver at ei gangi 
eptir, ok oernar kalla ek nu sakir til, f>dtlu, Halddrr ! lalir land pilt ok haf- 
ir ei fe fyrir. pa svarar Halddrr: fyrr muntu spenna um paungulshofud a 
Breidafirdi, enn ek handsala naudigr land mitt. Halddrr gengr nu heim; 
eptir petta f>a drifa menn at baenum fceir er hann hafdi eptir scndt. por- 
steinn var en reidasti ok vildi £>egar veita Halddri atgaungu. porkell bad 
hann ei Jpat gera, ok er £>at en mesta uha?fa a* slikum iidum, en pegar 
pessi stund Hdr af, pa mun ek ecki letia at oss lendi saman. Haldorr kvadst 
£>at aetla at hann mundi aldri vanbuinn vid peim . Eptir £>etta ridu £>eir i 
brott ok rseddu margt um ferd pessa med ser. porkell maelti, kvad pat 
satt vera at f>eirra ferd var en daligsta, eda hvi vard per sva bilt, porkell 
fraendi ! at rada til Halddrs ok gera hdnum nockura skomm? porkell svar- 
adi : saltu ei Beini, er hann stdd yfir Jper med reidda exina? ok var £>at 
en mesta ofaera, Jpviat f>egar mundi hann keyra exina i hofut £>er er ek 
gerdi mik likligann til nockurs. Rida £>eir nd heim; lidr nu fdslunni ok 
kemr en efsta vika. 

GAP. 76. 

A skir-dag snemmindis um morguninn byst porkell til ferdar. 
p-orsteinn latti £>ess midk, £>viat mer lizt vedr otrriligt, sagdi hann. porkell 
kvad vedr duga mundu et bezta ok skaltu nu ecki letia mik, fraendi, pviat 
ek vil heim fyrir paskana; nu setr porkell framm feriuna ok hlod. porsteinn 
bar jafnskidtt af ulan sem porkell hldd ok £>eir forunautar hans. p& maelti 
porkell: haellu 1111, fraendi! ok hept ecki ferd vara; ei faer pii nu radit 
f>essu at sinni. porsteinn svaradi : s& ockar mun nu rada, er verr mun 
gegna, ok mun til mikils draga um ferd Jpessa. porkell bad £>a heila hittast. 
Gcngr porsteinn nii heim ok er dk&tr midk; hann ^engr til stufu ok bidr 
lcggia undir hofud ser ok sva var gidrt; gridkonan sa at tarin runnu ofan 



325 

Sciniqvitatem. ThorkeJJus respondit: talia haud hona vaticinia sunt , nec 
eventu ratafutura speramus,jamqve teHaldore ! sat criminis commisisseju— 
dico, etsi nulla acceptapecunia agrum amitteres. Tunc Haldorus respondit : 
tu prius fuci capitulum in Breidafiordo amplectere, qvam ego agrum invitus 
porrecta manu tradam. His dictis Haldorus domum abiit. Tum fre- 
qventes ad villam convenere , qvos nuntio ad se evocaverat. TJiorsteinus 
ira valde succensus Haldorum confestim adoriri voJuit; r lJiorkeJJus roga- 
vit , ne ita faceret et talia eo tempore instituere nefas esse dixit. Hoc 
autem, inqvit , tempore transacto, haud ego iibi occurrere detrectabo. 
Haldorus dixit : nunqvam sibi eorum advenium inexspectatum fore. Post 
hosc eqvis inde vecti de Jioc negotio muJta inier se loqvehantur : Thorsteinus 
eorum iter maxime qvidem inglorium affirmavit ; verum, inqvit, cur tibi, 
TliorkeJJe cognate! adeo visum terribile , Haldorum adoriri , atqve illi 
aliqvam inferre ignominiam? TJiorkeJJus respondit : tune Beinerum 
sublata securi tibi adstantem conspexisti? Hoec qvidem periculosissima 
erat res ; nam extemplo securi tibi caput percussisset, si aliqvam vim in~ 
ferre voluissem. Jnde domum redihant, jam tempus qvadragesimale proe— 
teribat, & ultima ejus septimana appropinqvabat. 

CAP. LXXYI. 

jyiatutino tempore diei qvintoe hebdomadis antepascalis Thor- 

kellusproficisciparavit, Thorsteinomultum dehortante atqve dicente : tempe- 

stati mihi videtur haudmultum fidendum. Thorhellus tempestatem maxime 

faustam fore affirmavit, nec, iiiqvit, tu memet dehortares, cognate ! nam ante 

festum paschatosdomum pervenirecupio. Deducta tum scapha Thorkellus 

eandemoneravit ;Thorsteinus vero, qvaicunqve ThorJcellus ejusqve socii navi 

importavere,statimextulit. Tunc dixitThorkellus :jam desistas, cognate! nec 

mihi iter impedias, namJiujus rei arbitrium hac vice haud tibi permittetur. 

Thorsteinus re&pondit: arbitrium jam penes illum erit , qvi rninus fausta 

consulat 8c Jioc qvidem iter Jiaud sine magno erit eventu. Thorkellus op- 

tavit ? ut salvi rursus convenirent. Inde TJiorsteinus vaJde tristis domurn 

rediit) intravitqve cubicuJum , rogans, ut puJvinar capiti substerneretur, 



326 

a haegindit ur augum honum ; en lillu sidarr kom vinds-gnyrr mikill a 
stiifuna. pa maelti porsteinn : par megum ver nii heyra gnya bana 
porkels frsenda. Nu er at scgia fra ferd peirra porkels: peir sigla um 
daginn lit eptir Breidafirdi ok voru X a skipi, vedr tdk at hvessa miok 
ok gerdi en mesla storm adr letli ; peir sdttu knaliga ferdina, ok voru 
peir menn enir rdskustu. porkell hafdi med ser sverdit Skofnung ok var 
pat i stocki. peir porkell sigla par til er peir komu at Biarnarey, sau 
menn ferdina af hvarutveggia Iandinu, en er peir voru par komnir, f>a 
laust hvidu i seglit ok hvelfdi skipinu. porkell druknadi par ok allir peir 
menn er mecl hdnum voru ; viduna rak vida um eyar, horn-stafina rak i 
pa ey, er Staf-ey hcilir sidan. Skofmingr var festr vid inn-viduna i fer- 
iunni; hann hittist vid Skofniings-ey. En pat sama kveld, er peir porkell 
hofdu drucknat um daginn, vard sa al-burdr at Helgafelii, at Gudriin geck 
til kirkiu, pa er menn voru farnir i reckiur, ok er hun geck i kirkiu- 
gards hlidit, pa sa hiin draug standa fyrir ser ; hann laut yfir hana ok 
maelti: mikil tidendi, Gudrun! sagdi haun. Gudnin svaradi: pegi 
pii yfir peim, pii l ) armi 2 )! geck Gudrun til kirkiu, sva sem hiin haidi 
adr oetlat, ok er hiin kom lil kirkiunnar pa pdtlist Juin sia, at peir 
porkell voru heim-komnir ok stddu liti fyrir kirkiu; hiin sa, at siarr rann 
lir klaednm peirra. Gudriin maelti ecki vid pA ok geck inu i kirkiu ok 
dvaldist par slika hrid sem henni syndist, gengr hun sidan inn til stiifu, 
pviat hiin aelladi at peir porkell muiidu pangat gengnir, ok er hiin kom 
i stiifuna, pa var par ecki manna; pci brd Gudriinu midk i briin um at- 
burd penna allan jafu-saman. Fostudagiun 3 ) langa sendi Gudriin menn 
sina at forviinast um ferdir peirra porkeis, suma inn a Strond en suma 
um eyar, var pa rekinn vida kominn um eyarnar ok sva til hvars-tveggiu 
strandar. pvattdaginn fyrir paska spurclust lidendin ok pdltu vera mikil, 
pviat porkell haf li verit mikill hofdingi. porkell haidi einn vetr ens 4 ) 
fimta tygar pa er hann druknadi, en pat var IVum vetrum fyrr enn hinn 
heilagi Olafr komingr fell. Gudrunu pdlli mikit frafall porkels, en pd bar 

1 ) A/ii: "hinn." 2 ) Xunnulli : \>' in fdryiiia. 

*) Nonnulli, : lradaginn. 4 J N>imu/lt : citta vctr cns fimta tugar. 



317 

& iia qvidem factumest. Ancilla lacrymas ex oculis in pulvinar defluere 
conspexit. Paullopost magnus venti sonitus ccenaculumpercussit. lunc 
dixit Ihorsteinus : ibi jam Thorkelli cognati interfectorem fremere audi- 
mus. Jam de Thorkelli ilinere memorandum: ille ea die cum IX. sociis 
navalibus per Breidafordum navigavit. Tum venius primum ortus & ve— 
hementissima deinde tempestas , illi tamen alacriter in itinere perstitere, 
erant enim viri maxime sirenui. Thorkellus gladium Skofnungum cistello 
inclusum secum habuit. Thorkellus cum sociis, usqve dum ad Biarnar- 
eyam perveniret, navigavit % , tumqve ab utroqve littore illius iter conspec- 
tumest, qvo ubi pervenit , turbo, velum percutiens , navim subvertit. Ibi 
Thorkellus omnesqve mortales , qvi illi adessent, submersi. JLigna per 
insulas late in terram ejecta suni. Angulares columnoe in insula, qvospostea 
Stafey[insula columnos] vocata est, ejectos. Shbfnungus scaphos cosiisfu- 
erat ajfixus. Ille in Skbfnungseya deprehensus est. Kespere vero illius 
diei, qvo Thorkellus cum sociis erat submersus, id novi Helgafelli accidit, 
qvum costeris omnibus decumbentibus Gudruna templum adiens ccemeterii 
portam intraret, ut larvam sibi adstare conspiceret, qvoe ad eam sese pro- 
clinans dixit : ma gnce r es fiunt Gudruna ! Gudruna respondit : at 
iu illas cela, infelix! Gudruna, uti constituerat, ad templum pergebat', 
qvum eo perveniret , Thorkellum atqve illius socios reduces atqve templo 
adstanles se conspicere credebat. E vestimentis aqva marina defluere visa. 
Gudrtina illoshaud allocutatemplumintravit ibiqve, qvamdiu ipsi placuit, 
morabatur. Deinde intravit caenaculum , Thorkellum enim atqve illius 
sociosid ingressos rebatur; qvo ubi venit, nullus ibimortalisaderat. Tum 
Gudruna toto hoc eventu mulium stupefacta. Die mortis Christi Gud- 
runa sucs, ut qvid de Thorkelli itinere cognoscerent, emisit, qvosdam inte- 
riora versus in Strandam , qvosdam vero ad insulas. Tum ligna e navi 
ejecta late per insulas Scutrumqve littus dispersa. Die saturni ante ferias 
paschales hoec nova divulgata multum animos mopere. Thorkellus enim il- 
iusiris fuerat princeps. Thorkellus , qvum in aqva interiret , ununi erat 
annum natus atqve qvadraginta. Hoc autem accidit annis qvatuor , an- 
teqvam Ola^us rex sanctus occideretur. Gudruna Thorkelli interitu valde 



318 

Iiun skoruliga af ser. Fatt eina nadist af kirkiu-vidinum. Gellir var tpa 
XIV l ) vetra gamall, hann tok Ipa til buss-umsyslu med mddur sinni, ok 
tok yid manna forradi ; var £>at bratt audsaett a honum, at hann var vel til 
fallinn til fyrirmanns. Gudrun gerdist tru-kona mikil ; hun nam fyrst 
Jevenna saltara a Islandi; hun var Iaungum um nsetr at kirkiu a baenum 
sinum. Herdis Bolla dottir for jafnan med henni um naeturnar. Gudriin 
unni mikit Herdisi. pat er sagt einhveria ndtf, at meyna Herdisi dreymdi 
at kona kaemi at henni , su var i veflar-skickiu; ecki syndist henni konan 
sviplig, hun tdk til orda: seg tpii £>at ommu tpinni, at mer hugnar flla vid 
hana, pyiat hun broltir allar naetr a mer ok fellir a mik dropa sva heita, 
at ek brenn af 611; en p\i segi ek £>er til fpessa, at mer likar til Ipin 
nockuru betr, en tpo svifr enn nockut kynligt yfir f>ik; en Jpo munda ek \id 
£>ik semia, ef mer Ipaetti ei meiri bdta-vant tpar sem Gudriin er. Sidan 
vaknadi Herdis ok sagdi Gudriinu drauminn. Gudrunu tpotti godr fyrir- 
burdrinn. Um morgininn eptir let Gudrun taka upp fialar ur kirkiu-golfinu, 
Jpar sem hiin var von at falla a kne-bed; faiin let grafa Jpar nidr i jord, 
Jpar fundust undir bein, Jpau voru bla ok ilhJig, f>ar fanst ok kinga 2 ) ok 
seid-stadr 3 ) mikill, pdtlust menn Jpa vila at £>ar mundi verit hafa volu-leidi 4 ) 
nockud; voru f>au bein faerd langt i brott £>ar sem sizt Yar manna Yegr. 

CAP. 77 . 

Pa er IVir vetr voru lidnir fra drucknun porkels Eyolfssonar, Jpa 
kom skip i Eyafiord; Ipat atti Bolli Bollason; voru Jpar a flestir norraenir 
hasetar. Bolli hafdi mikit fe dt ok marga dyrgripi, er hofdingiar hofdu 
gefit honum. Bolli var sva mikill skarts-madr, er hann kom lit lir for 
pessari, at hann vildi engi klsedi bera nema skarlats klaedi ok pells-klaedi 
ok 611 vapn hafdi hann gull-buin. Hann var kalladr Bolli enn prudi. 

*) AUi : XIII. 2 ) Nonnulli : Kviga. 3 ) Jta qvidem plures ; nonnulli vtro: 

«cidstafr, baculus incanlatorius. 4 ) NonnrdU Vofvo-Jcidi 



329 

qyidem commota , fortiter tamen dolorem. sustinuit. Pauca solum ligno- 
rum, qvce templo erant destinata , serpata sunt. Gellirus tum qpatuor- 
decim annos natus cum malre rei jamiliaris curam gerere coepit, magi- 
stratumqve occupavit. In illo brevi conspicuum eum aptum esse hono- 
ribus. Gudruna religioni se multum consecravit, prima mulierum Islan- 
dorum psalterium perdiscit, multum per noctes precibus intenta in templo 
morabatur. Herdisa, Bolliifilia, eam per noctes plerumqve comitata est. 
Gudruna Herdisam multum diligebat. Memorio3 traditum est virgini 
Herdisw in somnio aliqvando visam mulierem ad se venientem. Toga illi 
iexta. Valde illi mulier isia vultu osa visa est. Illa Herdisam tali modo 
allocuta: avias tua? referas, me illiesse succensam ; qvod suprame totas noc- 
tes sevolutat, mihiqve adeo calidas guttas superinstillat, ut tota inde cre- 
mem; hoc vero tibi ea de causa nuntio , qvod tu mihi aliqvanto places 
melius; mirum tctmen aliqvid te circumversatur ; verum te qvidem possem 
perferre, nisi Gudruna mihi esset molestior. Herdisa e somno excitata 
Gudrunaz somnium retulit. Gudruna, lo?tata omine, seqvente die asseres 
qposdam e templi pavimento, ubi in genua procidere illi erat solitum, tolli 
jussit , ibiqpe terram effodi. Ossa ibi reperta sunt, livida atqve tetri 
aspectus, locusqve magia ac veneficiis contaminatus. Tum pro certo ha- 
bitum sagoe cujusdam ibi fuisse tumulum. Ossa inde ablata in locum a viis 
hominum remotissimum. 

CAP. LXXVIL 

iJyatuor post Thorlelli, Eyolfi filii, interitum annis } navis in 
Byafiordum pervenit, qvos Bollio erat, Bolliifilio. Navales pleriqve socii 
Norvagi fuere homines. Bollius multas secum advexit opes, multaqve pre- 
tiosa, qva? principes illi dederant. Bollius, qvum ex hoc itinere rediret, 
pompas tantum indulgebat, ut vestimentis, nisi coccineis, nullis vellet in- 
duij aut etiam byssinis. Omnia illi arma auraia. Tum illi Nitidus 
inditum cognomen. Ille palam fecit navalibus sociis , se occidentem ver- 
sus suos pagos aditurum; itaqve iis napim omnesqve merces cusiodienda 

Tt 



330 

hann lysti pvifyrir skipverium sinum, at hann aetladi vestr til herada sinna, 
ok feck skip silt ok variiat i hendr skipverium sinum. Bolli ridr fra skipi 
vid Xllta mann ; peir voru allir i skarlals-klaedum fylgdar-menn Bolla 
ok ridu i gyldum sodlum, allir voru f>eir listuligir menn, en p6 bar Bolli 
af; hann var i pells-klasdum, er Gards-konungr hafdi gefit hdnum ; hann 
hafdi yzta skarlats-kapu rauda ; hann var girdr Fdtbit ok voru at lionum 
hidlt gullbuin ok medal-kaflinn gulli vafinn, hann hafdi gyldan hialm a 
hofdi ok raudan skiold a hlid ok a-dreginn riddari med guili; hann hafdi 
gladel i hendi, sem tidt var i utldndum, ok hvar sem peir tdku gistingar, 
pa gadu konur engiss annars enn horfa a Bolla ok skart hans ok peirra 
felaga. Med slikri kurteisi ridr Bolli vestr 1 sveilir alt par til er hann 
kom til Helgafells med lidi sinu ; vard Gudriin allfegin BoIIa syni sinum. 
Dvaldist Bolli par ei lengi adr hann reid inn i Saelingsdals-lungu ok 
hittir Snorra mag sinn ok pdrdisi konu sina. Vard f>ar mikill fagna-fundr. 
Snorri baud BoIIa til sin med sva. marga menn , sem hann vildi. Bolli 
pekkist pat, ok er hann med Snorra um vetrinn ok £>eir menn, sem nord- 
an ridu med hdnum. Bolli vard fraegr af ferd pessari. Snorro lagdi ei 
minni stund nu a at veita Bolla med allri blidu enn fyrr, er hann var med 
honum. 

CAP. 78. 

I-<n er Bolli hafdi verit einn vetr a Islandi , f>a tdk Snorri godi 
sdtt; sii sdtt fdr ekki ddt. Snorri la miok lengi, ok er sottinn 6x, heimti 
Snorri tii sin fraendr sina ok naudleyta-menn; f>a maelti hann til Bolla: 
pat er vili minn at pii takir her vid bui ok manna forraedi eptir dag minn ; 
ann ek pec ei verr virdingar enn niinum sonum; er sa ok nu niinn sonr 
ei her a landi, er ek bygg al. peirra verdi mestr niadr, er Halddrr er; 
Sidan andadisl Snorri. Hann hafJi £>a VII vetr ens sidunda tygar. pat 
var einum vctri eplir fall Olafs koniings ens helga j sva sagdi Ari prestr 



331 

tradidit. Bollius a navi cuniXI comitibus eqvovecius. OmnesBollii co- 
mites coccineis vestimentis erant induti^ ephippiisqve auratis utebantur. 
Omnes qvidem formosi erant viri, Bollius tamen illos antecelluit. Bys- 
sinis ille erat indutus vestibus , qvos illi dederat rex constantinopolitanus. 
Amiculo rubro coccineo superindutus erat atqve cinctus Pedimorsore. 
Manubrium erat auratum , mediaqve pars capuli auro involula. Ga- 
leam auratam capite gestabat , rubrumqve ad latus clypeum, aurea eqvi- 
tis imagine distinctum. Gladiolum manu gestabat , id enim apud exteros 
in usu. Qyocunqve in loco hospitati sunt , mulieres continuo Bollium 
illiusqve ac sociorum pompam intuitoe sunt. Hoc circumdatus splendore 
Bollius occidentales pagos peragravit usqve dum Ilelgafellum perveniret 
cum suo comitatu. Gudruna Bollii, filiisui, adventu niullumlastabatur ; 
haud tamenBollius diu ibi moratus est, anteqvamSaslingsdalstungam eqvo 
veheretur , socerumqve Snorronem conveniret atqve uxorem Thordisam. 
Ibi vero occursus lastus. Snorro Bollium cum tot hominibus , qvot ipsi 
placeret, ad se invitavit. Bollius accepit invitationem & cum illis, qvi 
illum a boreali parte comitati fuerant , apud Snorrorem illam hyemem 
transegit. Hoc ve.ro Bollius itinere valde inclytus redditus. Nec Snorro 
jam minore studio Bollium omnis generis benevolentia prosecutus , qvam 
antea , cum apud illum degisset. 

CAP. LXXYIII. 

±Lt qvum Bollius unam in Islandia hyemem transegisset, Snorro 
Antistes in morbum incidit. Ille qvidem morbus haud multa cum vehe- 
mentia. Snorro diu eodem fungebatur ; morbo vero ingravescente, Snorro 
propinqvos suos ac necessarios ad se convocavit. lum ille Bollium ita 
allocutus : Mea qvidem hasc voluntas est, uti me mortuo meam familia- 
rem rem ac honores occupes, haud enim te honore /ninus dignum existimo 
qvam meos filios. Is enim ftliorum meorum t Haldorus nempe , qvem ego 
illustrissimum fore arbitror, haud in hac terra adest. Postea Snorro ex- 
piravit-, tumqve erat annos natus septem ac sexaginta. Auctore Aro 
Multiscio sacerdote, uno anno post' t iobitum Olavi Regis sancti Snorro 

T-t 2 



332 

enn frddi. Snorri var i Tungu grafinn. Bolli ok pordis toku vid bui i 
Tungu, sem Snorri hafdi maelt ; letu synir Snorra ser £>at vel lika. Vard 
Bolli mikilhsefr madr ok vinssell. Herdis Bolla ddttir dx upp at Helga-* 
felli ok var hun allra kvenna veenst; hennar bad Ormr son Hermundar 
f llugasonar ok var hun gefin honum ; peirra son var Kodran , er atti 
Gudrunu Sigmundar ddttir; sonr Kodrans var Hermundr, er atti Ulfheidi 
dottur Rundlfs Ketilssonar biskups ; peirra synir voru Ketill, er abdti var 
at Helgafelli ok Reinn ok Kodran okStyrmir; ddttir peirra var pdrYor, er 
atti Skeggi Brandsson, ok er fcadan komit Skdgveria kyn. Uspakr het son 
Bolla ok pordisar; ddttir Ospaks var Gudrun, er atti pdrarinn Brandsson; 
peij ra son var Brandr, er setti stad at Husafelli ; hans son var Sighvatr 
prestr, er par bid lengi. Gellir porkellsson kvangadist, hann feck Val- 
gerdar ddtlur porgils Arasonar af Reykia-nesi. Gellir fdr utan ok var 
med Magnusi konungi enum gdda ok pi af hdnum XII aura gulls ok mi- 
kit fe annat. Synir Gellis voru £>eir porkell ok porgils ; sonr porgils var 
Ari hinn frddi; son Ara het porgils, hans son var Ari hinn sterki. Nu 
tekr Gudriin miok at eldast ok lifdi vid slika harma, sem nii var frasagt 
um hrid; hun var fyrst nunna a Islandi ok einsetu-kona, er pat ok al- 
mseli , at Gudriin hafi verit gofgust jafn-borinna kvenna her a landi. Fra 
p\i er sagt eitt-hvert sinn, at Bolli kom til Helgafeils, pviat Gudrunu 
pdtti avalt golt er hann kom at finna hana. Bolli sat hia mddur sinni 
laungum ok vard peim margt talat; £>a mselti Bolli; muntu segia mer £>at, 
mddir! at mer er forvitni d at vita? Hverium heilr £>u manni mest unnt ? 
Gudrun svarar: porkell var madr rikastr ok hofdingi mestr, en engi var 
madr gerviligri enn Bolli ok all-betr at ser. pdrdr Ingunnarson var madr 
vitrastr peirra ok lagamadr mestr. porvalds get ek at engu. pA svarar 
Bolli: skil ek petta. giorla, hvat £>u segir mer fra pvi, hversu hverium var 
farit bsenda f>inna, en hitt verdr en ecki sagt, hverium £>u ynnir mest; 



333 

mortuus est. Tungce Snorro sepultus. JBollius ac Thordisa e Snorronis 
prcescripto Tungce familiaresres amplexi sunt, Snorronis Jiliis haud adver- 
santibus. Bollius potens evasit vir ac amicitia felix. Tlerdisa Bollii filia 
Helgafelli educata, formosissima mulier. Ormus filius Hermundi, Illugi 
filii, illam sibi uxorem petiit eamqve nactus est, Illorum filius erat Kod— 
ranus , cui Gudruna Sigmundi filia fuit uxor. Kodrani filius erat Her— 
mundus, cui uxor Ulfheida filia Runolfi, Ketilli filii episcopi. lllorum 
filiifuere: Ketillus Abbas Helgafellensis, Reinus , Kodranus, Styrmirus. 
FUiaeratThorvaraSkeggii,Brandifilii,uxor -, inde Skogverji oriundi. Bollii 
ac Thordisce filius erat Uspakus; Uspaki filia erat Gudruna , Thorarini 
Brandi filiiuxor. Illorum filius erat Brandus, qviHusafelli nobile fundavit 
prcedium. Illius filius erat Sighvatus sacerdos, qvi ibidem diu habitavit. 
Gellirus Thorkelli filius uxorem duxit Valgerdam filiam Thorgilsi Ari 
filii de Reykianeso. Gellirus peregre profectus apud Magnum regem 
Bonum commoratus, duodecim Auros auri et magnam pra^terea pecuniam 
ab eo accepit. Gelliri filii erant Thorkellus ac Thorgilsus. Ihorgilsi 
filius erat Arus multiscius. Illius filio Thorgilsus erat nomen. Hujus 
filius erat Arius Fortis. Jam Gudruna natu facta grandior vitam tameri 
per aliqvod tempus sustinuit , his, qvi jam memorati sunt, afflicta dolori- 
bus. Illa primafuit in Islandia monacha solitariamqve degebat vitam', satis 
constat Gudrunam in hac terra generosissimam fuisse mulierum simili 
loco natarum. Memoriae traditum estBollium aliqrando Helgafellum ve- 
nisse, semper enim Gudruna filiiadventu laitabatur. Bollius saspe apud 
matrem consedit, multum cum illa locutus. Junc dixit Bollius : nummihi 
dicas hoc,mater ! qvodego scire gestio? qvem tumaritum maxime dilexisti? 
Gudruna dixit : Thorkellus potentissimus erat vir 9 maximusqve princeps ; 
nullus autem fuit Bollio augustior nec artes melius edoctus. Thordus In- 
guncefilius eorum erat prudentissimus maximeqve legum peritus. Thor- 
valdum nullam ob rem memoria dignum censeo. lunc Bollius respondit: 
hoc ego bene intelligo, qvod mihi de cujuslibet mariti tui indole memorasj 
id autem haud adliuc memoratum est, qvem maxime dilexeris ; nec tibi 
amplius hoc celare opus est. Gudruna respondit: magno studio,mi fili ! hoc 



334 

parftii nii ecki at leyna pxi leingr. (Gudrun svarar): fast skorar pu £>elta, 
sonr minn! sagdi Gudriin, en ef ek skal pat nokkurum segia, £>a mun ek 
f>ik helzt velia til pess. Bolli bad hana sva gera. pa maelli Gudriin : peim 
var ek verst, er ek unni mest. pat hyggium ver, sagdi Boili, al nii se sagt 
alleinardliga, ok kvad hana vel hafa giort, er hun sagdi J>etta, er hann for- 
vitnadi. Gudrun vard gdmul kona ok er pat sdgn manna at hun yrdi 
sionlaus. Gudriin andadist at Helgafelli ok par hvilir hiin. [Er pat mal 
manna at hun hafi verit et mesta gofug-kvendi af ei meiri aetl]*). Gellir 
porkelsson bid at Helgafelli til elli , ok er mart merkiligt fra hdnum sagt; 
hann kemr ok vid margar sogur, f>dtt hans se her lilt getid. Hann Iet gera 
kirkiu at Helgafelli virduliga miok , sva sem Arndr jarla-skald vattar i erfi- 
drapu peirri , er hann crti um Gelli ok kvedr £>ar skirt a petta ; ok er 
Gellir var nockut hniginn a enn efra aldr, pa byr hann ferd sina af Is- 
landi; Jiann kom til Noregs ok dvaklist £>ar ei lengi, ferr pegar af landi 
a brott <ok gengr sudr til Rdms, saekir heim hinn helga Petr postula; hann 
dvelst i f>eirri ferd miok lengi ; ferr sidan sunnan ok kemr i Danmork, 
pa tekr liann sott ok la midk lengi ok feck alla pidnustu ; sidan andadist 
hann ok hvilir i Rdiskeldu. Gellir hafdi haft Skdfniing med ser ok nadist 
hann ecki sidan ; en hann hafdi verit tekinn ur haugi Hrolfs Kraka; ok 
er andlat Gellirs spurdi&t til Islands, J>a tok porkell son hans vid fddur- 
leifd sinni at Helgafelli, en porgils annarr son Gellis drukknadi ungr a 
Breidafirdi ok allir £>-ir, er a skipi voru med honum. porkell Gellisson 
var et mesta nyt-menni, ok var sagdr manna frodastr **). 

CAP. 79. 

» 

1 £>ann tima er Bolli Bollason bio i Tungu ok nii var adr fra- 
sagt, f>a bio nordr i Skagafirdi a Miklabae Arndr kerlingar-nef, son Biarnar 
pdrdarsonar fra Hofda. pdrdr het madr er bid a JVIarba?li; Gudriin het 



J Uncinis inclusa omittnnt nonnuUi 
**J Nonnulli 



fationi 



li, duo nempe codd. chart., qrorum aller transcriptus est anno 1664 > c ol~ 
adhibiti, hic desinunt Jus verbis; "Ok iykr her liii Laxdaclinga - sogu." 



335 

mihi extorqvere conaris, si vero hoc alicui homini memorandum est, te 
potissimu/n deligam, cui memorem. Bollius rogavit ut itajacere institu- 
eret. Ju/ic dixit Gudruna : Cui maxime fui infesta, eum dilexi maxime. 
Uoc qvidem sat sincerum esse dicium existimamus, dixit Bollius, matrem 
collaudans, qvod elocuta esset id, qvod tanium scire gesiiisset. Gudruna 
multam obtinuit senectuiem &. memoriae traditum est eam coecam deniqve 
factam. Gudruna Helgafelli mortua est atqve ibi sepulta. llla mulie- 
rum, qvibus genus haud fuerit illustrius, generosissima habetur. Gellirus 
Thorkelli filius ad multam senectutem Ilelgafelli habitabat , muliumqve 
rerum per se gestarum memoriam reliqvit. Etsi nos parum de illo refe- 
rimus, tamen j/iultos historia? illius mentionem faciunt. Magnificum ille 
templum Helgafelli aidijicandum curavit , qvem ad modum Amorus Jar- 
laskald [Comitum poeta)testatur in epicedio, qvod de Gelliro confecit, ubi 
hujus rei haud dubiam facit mentionem. Cumqve Gellirus natujam esset 
grandior ab Islandia projectus pervenit Norvegiam, nec ibi diu commora- 
ius, ab ea terra projectus versus meridiem, Romam pervenit , sanctumqve 
apostolum Petrum convenit ; longum id illi iter. Iudea meridie profectus 
iu Daniam pervenit. Tum in morbum incidit , ac diu decubuit , sacroqve 
minisierio cultus defunctus est. Roiskilda sepultus est. Gellirus SkoJ- 
nungum secum habuerat, nec ille postea repertus est ; ablatus autem fue- 
rat e Ilrolfi Krakii tumulo. Gelliri autem morie in Islandia comperia, 
Thorkellus illius filius patemam rem amplexus est Ilelgajelli. Thorgil- 
sus autem alter Gelliri filius , adolescens in Breidajjordo cum omnibus, 
qvi apud illum in navi adessent, submersus e&t. Thorkellus Gelliri filius 
homo erat frugi ac in doctissimis viris habitus. 

CAP. LXXIX. 

Jtioc tempore, de qvojam memoratum est r qvoqve Bollius Bollii 

filius, Tungos habitabat-, in boreaii regione in Skagafiordo habitavit Jlik- 

kaboei Arnorus , Kjerlingarnevus [ylninasus),, filius Bjarui, Ihordi filii 

Hbjdensis. Thordus erat nomen viro, Marbaeli liab-itaculum, uxor GuJ- 



33(5 

kona Iians, £>au voru vel at ser ok hofdu gndgt fiar ; son £>eirra het Olafr 

ok var hann ungr at aldri ok allra manna efniligaslr. Gudrun kona pdrd- 

ar var naskyld BoJla Bollasyni, var hun systriingr hans; Olafr son Jpeirra 

pdrdar var heitinn eptir Olafi Pa i Hiardarholli. pdrdr ok porvaldr Hialta 

synir, biuggu at Hofi i Hialta-dal, Jpeir voru hdfdingiar miklir. Madr 

het pdrdlfr ok var kalladr styrimadr, hann bid i piifum ; hann var uvin- 

veittr 1 skapi ok aedi-madr mikill; hann atti gridung gran dlman. pordr 

af Marbaeli var i fdrum med Arnori. pdrdlfr styrimadr atti fraendkonu Arn- 

drs, en hann var Joing-madr Hialta-sona, hann atti illt vid bua sina ok 

lagdi £>at i vanda sinn; kom pat mest til £>eirra Marbselinga; gradiingr 

hans gerdi mdnnum mart mein, pa er hann kom ur afrettum ; meiddi hann 

ie manna, en geck ei undan gridti; hann braut ok andvirki ok gerdi mart 

illt. pdrdr af Marbaeli hitti pdrdlf at mali, ok bad hann vardveita gradiing 

sinn ; vilium ver ei Jpola honum ofriki. pordlfr lezt ei mundu sitia at fe 

sinu; ferr pordr heim vid sva buit. Ei miklu sidarr getr pdrdr at lita 

hvar gradungrinn hefir brotid nidr torf-stacka hans. pdrdr hleypr Jpa til 

ok hefir spidt i hendi, ok er boli ser pat, vedr haun jord sva at upp-tekr 

um klaufir; pdrdr leggr til hans sva at hann fellr daud a jord. pdrdr hitti 

pdrdlfok sagdi hdnum fat boli var daudr; petta var litid fraegdarverk, sagdi 

pdrdJfr; en gera mundi ek Jpat vilia, er £>er paetti ei betr. pdrdlfr var 

mal-ddi ok heitadist i hveriu ordi. pdrdr atti heiman-ferd fyrir hondum; 

Olafr son hans var Jpa VII vetra edr Vllla, hann fdr af bnenum med leik 

sinum ok gerdi ser hiis, sem bdrnum er tidt, en porolfr kom Jpar athonum; 

hann lagdi sveininn i gegnum med spidti , sidan for hann heim ok sagdi 

konu sinni. Hiin sagdi: petta er illt verk ok umannligt, mun f>er f>etta 

illu reifaj en er hun tok a hdnum pun^t, pa fdr hann i brott fcadan ok 

letti ei fyrr enn hann kom a Miklabae til Arnors; fretlust peir tidenda. 

pdrdlfr sagdi hdnum \ig Olafs; sd ek Jpar nu lil trausts sem f>er erut 



337 

Tuna, nomine. Mullarum illi artium periti, divitiis pollebant , filio 

nomen Olavus, tum ille adolescens ac optimoe spei. Gudruna , Thordi 

uxor, Bollio f Iiolliifilio, admodum erat genere propinqva; erat enim illi 

consobrina. Filius eorum Olavus nomen Olavi Pa de Hjardarholto voca— 

tusest. Thordusac Thorvaldus, Hjaltii filii, Hofi in Hjaltadalo habita- 

bant , digniiate insignes. Thorolfus nomenfuit viro ac Styrimadur [gu- 

bernator\ cognomen, habitaculum Thufis; ferox illi animus ac admodum 

vehemens. Taurusillierat, canusac admodumfuriosus. Thordus deMar- 

boslo cum Arnoro multum peregrinabatur. Thorolfo gubernatori uxor 

eratj cognata Arnoro; ipsevero Hjaltii filiorumfuitcliens ; multas illi so— 

lito2 cum accolis simultates , maxime autem cum Marboslensibus , taurus 

enimillius multa hominibus damna iniulit, qvum e communibus pascuis 

rediret; laceravit enirn pecora hominum , nec cessit lapidibusj perfregit 

autem septa, co3terum multa egitmala. Thordus de Marbozlo Thorolfum 

adiit rogans, ut taurum custodia cohiberet. Nolumus enim, inqvit } illius 

perpeti violentiam. Thorolfus negavit sibi futuram cusiodiam armentL 

Ita Thordus domum rediit. Paulopost Thordus subversos a tauro cumu- 

los cespititios conspexit. Thordus eo cucurrit hastam manu tenens , qvo 

conspecto bos faliprorupit impetu ut terros immergerentur ungulos. Thordus 

illum feriit hasta adeo ut humi mortuus procumberet. Thordus Thorolfum 

convenit eiqve dixit mortuum esse bovem. lnglorium idsane facinus, dixit 

Thorolfus, at ego qvidem cuperem aliqvid perpetrare,qvod tibi haudforet 

jucundius. Thorolfus lingvce parum temperans minitantia rnulta pro— 

tulit dicta. Thordo domo iter erat faciendum ; filius Olavus tum VII sive 

VIII annos erat natus. Is a villa ad lusum egressus, puerorum more do- 

mum sibi struxit. Thorolfus eo adveniens hasta transfixit puerum. Deinde 

domum rediit ac uxorem, qvae acta essent, docuit. Atilla: hoc qvidem, 

inqvit, malignum ac nefandumfacinus, nec sine multo malo tuo futurum; 

illevero, qvum uxor eum tam graviter castigaret , abiit domo, neo iti- 

nere desistebat, anteqvam Miklabwum ad Arnorum perveniret. Utrinqve 

de novis rogatum. Thorolfus illi Olavi cosdem retulit dicens: apud te 

jam qvoero auxilium propter affinitatem. Arnorus respondit: hanc rem 

Vu 



338 

sakirmagsemdar. (Arndrsvaradi): Ei fer p& siaandi eptir um penna lilut, at ek 
muna virda meira magsemd vid £>ik enn virding mina ok saemd, ok asiar attu 
her engrar van af mer. Fdr pordlfr upp eptir Hialtadal til Hofs, ok fann 
pa Hialtasonu ok sagdi f>eim hvar komit var lians rnali, ok se ek her nti 
til dsiar sem p>id erut. pdrdr segir: slikt eru nidings-verk ok mun ek 
enga asia veita £>er urn petta efni. porvaldr vard um farr; faer pdrdlfr 
ecki af peim at sinni ; reid hann i brott ok upp eptir Hialtadal til Rey- 
kia; fdr £>ar i laug; en um kveldit reid. hann ofan aptr ok undir virkit at 
Hofi ok raeddist vid einn saman, sva sem annarr madr vaeri fyrir ok kveddi 
hann ok fretti hverr par va?ri kominn. Ek heiti pdrolfr, kvad hann. Hvert 
vartu farinn? edr hvat er per d hondum, sagdi laun-madrinn? pdrdlfr 
sagdi tilfelli pessi dll eptir pvi sem voru, bad ek Hialtasonu, segir hann, 
sakir naudsynia minna. pessi svarar, er fyrir skyldi vera: gengit er nu 
padan, er peir gerdu erfit £>at et fiolmenna, er XII hundrut manna satu 
at, ok ganga slikir hofdingiar miok saman, er nii vilia ei veita einum 
manni nockura asia. porvaldr var riti staddr ok heyrdi talit; hann gengr 
pangat til ok tok i tauma hestsins ok bad hann af baki stigaj en pd er 
ei virdingar vaenligt vid pik at eiga fyrir sakir fdlsku pinnar. 

CAP. 80. 

JNu er at segia fra pdrdi , er hann kom heim ok fra \ig sonar 
sins ok harmadi £>at miok. Gudrun kona hans maelti: f>at er £>er rad at 
lysa vigi sveinsins a hond pdrdlfi, en ek mun rida sudr til Tungu ok 
fmna Bolla fraenda minn, ok vita hvern styrk hann vill veita ockr til eptir- 
mals. pau gcrdu sva, ok er Gudrun kom i Tungu, faer hun par vidtdkur 
gddar. Hun segir Bolla \ig Olafs sonar sins ok beiddi at hann toeki vid 
eplir-malinu. Hann svaradi: ei l^yki mer pelta sva haegligt at seilast til 
saenidar i hendr f>eim Nordlendingum ; frettist mer ok sva. til sem madrinn 



339 

haud mentis composqvceris, si affinitatem tuammajoris qvam meum honorem 
ac gloriam facturum me existimas, nec tibi a ?ne ullum auxilium speran- 
dum est. Thorolfus ad interiora Iljaltadali profectus Ilofum perve/iit, 
Hjaltiiqve filios convenii docens, qvomodo illius comparata esset causa. Jam 
qvide/n, inqvit, ego a vobis auxiliumflagito. Thordus dixit : nefanda talia 
sunt flagitia , nec ego libi ullam opem feram. Thorvaldus haud multa 
qvidem respondit ; nec Thorolfus hac vice ullam ab iis opem impetravit. 
Eqvo deinde abiit Reykos interiora versus Iljaltadali, ibi thermis se lavit. 
Vespere autem per Hjaltadalum descendens ad aggerem, qvo villa Ilofum 
erat circumdata , pervenit , ibiqve solus secum loqvebatur simulans, 
alium ibi constitutum esse hominem, seqve salutare atqve rogare, qvi ille homo 
esset. Illedixit: Thorolfus mihi nomen est. Qyailibivia? qvidve nego- 
tium? dixit homo fictitius. Thorolfus istos omnes eventus , uii acti erant, 
docuit. Hjaltii, inqvit, filios meis succurrere periculis jlagitavi. Tumre— 
spondit is, qvi adesse fingebatur : jam aliter se res' habent atqve tum, 
qvum freqventia illa instauravere parentalia, qvibus MCC hominum in— 
terfuere. Jamqve eorum principum., qvi uni jam homini opem ferre no- 
lint , multum aitenuatur potentia. Thorvaldus Joris adstans colloqvium 
audiit, eoqve progressus est, eqvi habenis prehensis eum descendere jussit. 
Tamen, inqvit , haud mulla? erit futurum gZoria? tuam suscipere causam 
propter tuam stoliditatem. 

CAP. LXXX. 

JDe Thordojam memorandum, qvod domum reduxfilii cosde audita, 
multum contristaius est. Uxor Gudruna illidixit: svadendum existimo, ut 
causam ho/nicidii inpueropatrati coniraThorolfum agendam edas. Egovero 
meridiem versus eqvoTungam vehar, cognatumqve JBollium conveniam atqve 
experiar, qvale ille auxilium hanc ad causamnobis exhibere velit. lta illi 
facere instituere; qvumqve Gudruna Tungam perveniret, bene ibidem ex- 
cepta est. Bollio Olavi filii caedem memorans rogavit, ut casdis vindictam 
susciperet. Ille respondit: haud rnihi videtur ciira pulverem f apud 
borealis regionis viros honorem captare^ &L mihi qvidem relatum est , jam 

Uu 2 



340 

muni par nidr kominn, at ecki muni haegt eptir at Ieita. BoIIi tdk pd \id 
malinu ura sidir ok fdr Gudrun nordr ok kom heim; hun sagdi pdrdi 
bdnda sinum, sva sem nu var komit, ok lidr nri sva framm um hrid. Eptir 
jdl um vetrinn var lagdr fundr £ Skagafirdi at pver-d, ok stefndi porvaldr 
pangat Guddala -Starra, hann var vinr peirra braedra. porvaldr fdr til 
pingsins vid sina menn, ok er peir komu fyrir Urd-Skridu-hdla , pa hlidp 
ur hlidinni ofan at peim madr, var par pordlfrj redst hann i ferd med 
peim porvaldi, ok er peir attu skamt til pver-ar, pa mselti porvaldr vid 
pdrdlf: nu skaltu hafa med per III merkr silfurs ok sitia her upp frd 
basnum at pvera; haf pat at marki: at ek mun snua skildi minum ok at 
per holinu, ef per er fridt ok mattu pa framm-gdnga, skioldrinn er hvitr 
innan; ok er porvaldr kom til pingsins, hittust peir Starri ok tdku tal 
saman. porvaldr maslti: sva er med vexti, at ek vil pess beida, at pri takir 
vid pdrdlfi styrimanni til vardveizlu ok trausts, mun ek fa per priar merkr 
silfurs ok vin&ttu mina. par er si madr, segir Starri, er mer pykir ecki 
vinsaell, ok uvfst at honum fylgi hamingia; en sakir okkars vinskapar, pa 
vil ek vid honum taka. pa gerir pu vel, segir porvaldr, sneri hann pa 
skildinum ok frd ser hvolfinu, ok er pdrdlfr ser pat, gengr hann framm 
ok tok Starri vid hdiium. Starri atti jard-hris i Gud-ddlum, pviat jafnan 
voru med hdnum skdgar-menn; atti hann ok nockut sbkdtt. 

CAP. 81. 

Bolli BoIIason byr til vfgs-malit Olafs; hann byst heiman ok 
ferr nordr til Skagafiardar med XXX mauna; hann kemr a Miklabae ok 
er hdnum par vel fagnatj segir hann hversu af-siod um ferd hansj aetla 
ek at hafa framm vigs-malit nu & Hegra-ness-pingi a hendr pdrdlfi sl^ri- 
manni; vilda ek at pci. vaerir mer um peffa mal lidsinnadr. Arndr segir: 
ecki pyki mer pii, Bolli ! vaent stefna lit, er pu. saekir nordr hingat vid 



341 



reumeum tn locum peroenisse, uii haudfaciU deprehendatur ■ t am en Bol 
ln,sden,a V e caussam suscepi, Gudruna rursus oorealia vema ^a 
V ,u domum, maraum docens u,i res essetacta; ita jamaliaoa.Junfp"' 
trlapsum est ternporis. Hyeme , post festum Juiense, conJntus ThZl 
» Sagafiordo tndtctus, eo Thorcaldus Starrium Guddalensem evocaZ 
fratr.hus Me admodumfuit amicus. lhor V aidus cum suiscZZl m 
ad,t ; cu mqV ead Urdshriduholas per V eniret, e monte v ir ad iUum dec^rTt 

tSFfZ ^ Ule Th ° rValdi ^ «*"*— ~ - i™ 

Thorotr lh Z aaaUte " lCUmhaUdpr0CUlab ^ t > ™°r V aldus talimodo 
Ihorolfum aUocutus est: tres jam marcas argenti tecum apporte , & 

z r :z: :: m t hic assideas - u m *» ■*-■■ - «• ~V 

peum ad te ,a con.erto, ut illius conspicias c avum , tunc tioi projdi 
esse tutum; tnternum ciypei aioum est. Et Qmm Thor.aldus *LZ! 

T™'' ^^r^" ^^ ^oroaiduTZt: 
sia res jam comparata est ■ 7> m<rr> *,* rz ?^ ^ , 

f esi. ie rogo, ut Thorolfum Gubernatorem ex»i- 

pias eumqve serves atqve Uli feras ovem • tih', , ^orem ex,i~ 

j r jeias opem , tibi ego tres arsenti marcn* 

Z:L: 7u77 TT simuL Ilic « videm h ° m ° & ~Ts£ 

* - „ toszraiz rratia ego Ulum excipiam. CuiThorvaldu^ 

bonum, mqvii, faetum. Tumqve converso clvveo m ^orvaldus. 

twocl Thn^/r ■ • ""wrsocijpeo, cavum conspectui obtulit i 

quod Tkorolfus conspiciens in lucem prodiit & a. SW • 

CAP. LXXXI. 

domo profeTZ ^"r ^ ^ ^ ""»* "**" oceepit. Jama„e 
aomo projectus boreaha versus rwmYyy 7, • n 

V enit. Vbi V enit Mihl 1 i """f** *•*«• » Skagaffordum per- 

Provosi , Ven ' tMMa,Heumb ™e>'>ie X cept»s, itineris rationem docuit. 

accusal7 T* "' " ^~" «WW* Thoro!fu m ob ctedem 
IZ 2 A Q VMem UU "" Arn ° re! " Mi h ™ "" —ferre* 

ZcZTsfc T " eSPO " dU ; HaUd mihi VideH °> BM ° ' ****> **>« ren, 
occpe, e, « cutn tantce .ni^itatis v iris,uti Hio in ooreaiiparte adsunt, con- 



342 



slika ujafnadarmenn, sem her er at eiga ; munu peir ptt. rnal meirr veria 
med kappi enn rettindum; en «erin uaudsy» pyki mer per a vera; munu ver 
ok freista at petta n.al 4 u»ngi framm. Arnrir dregr at ser fiolmenni mikit; 
rida t»eir Bolli til pingsins. pdr bnedr fiolmenna miok til Hegraness- 
pings; peir hafa frett um ferdir Bolla; aetla peir at veria malit; ok er 
menn'koma til pingsins, l.efir Bolii framm sakir a hendr pdrdlfi; ok er til 
,arna var bodrt, gengu peir til porvaldr ok Starri vid sveit sina, ok bngdu 
at eyda malinu fyrir Bolla med styrk ok ofriki. En er betta ser Arndr, 
gengr bann i milli med sina sveit ok mfctti: pat er monnun, einsastt *) at 
fera her ei sva marga gdda menn i vandraedi sem a horfis., at menn skyb 
ei na logum um mal sin, er ok ufaliit at fylgia pdrdlfi um pe.ta mal ; 
[muntu porvaldr ok lid-driugr verda ef reyna skal] **). Peir porvaldr ok 
Starri sdu nu at malit mundi framm-ganga, pviat peir hofdu ecki lids-afia 
,id pcim Arnori ok lettu peir fra. Bolli sckti pdrdlf styrimann par a 
Hegraness pingi um vfg Olafs fraenda sins, ok for vid pat hcim. Shldust 
peir Arnor med kieerleikum. Sat Bolli i bdi sinu. 

CAP. 82. 

Porgrimr het madr, hann atti skip uppi standanda f Hrutafirdi; 
pdngat reid Starri ok pdrdlfr vid***) honum. S.arri n.aflti vid s.y.imann: 
hcr cr madr at ek vil at pu takir vid ok fly.jir ul, ok hcr eru III merkr 
silfurs, er pd skalt hafa ok par med vinatlu mina. porgrfmr ma=lt. : a 
pessu pyki mer nockurr vandi, hversu af hendi verdr leyst; en vid askorun 
pina mun ek vid l.onum taka; cn pd pyki n.dr pcssi madr vera ecki gip.u- 
vamligr. pdrdlfr redst nu i sveit med kaupmonnum ; en S.arri ridr hcim 
vid sva buit. Nu cr at segia fra Bolla: hann bugsar um efni peirra pdr- 
61«, ok pykir ei verda miok med oiiu fylgt, ef pdrdlfr skal sleppa; fretti 
hann „u at hann er til skips nidinn. Bolli bys. l.eiman; sctr hann h.alm j 
") AU,: «nU-i. ") Uncmis inclusa alii omittunt. '") <«" ■ ""' ei " 



343 

tendere statuisti, hanc enim caussam illi, vehementia magis qvam jure def- 
fendeut ; tarnen tu ad suscipiendam eandem tnaxima pideris uecessitate 
cogi, 8c nos qvidem annilemur uti haic caussa rite procedat. slrnorus mul— 
tam collegit hominum multitudinem j deinde ille cum Bollio ad conventum 
profectus est. Etiam Jraires cum multo comitatu conventum adiere Fle- 
granesensem. Bollii itineris comperta fama, causam defendere statuerant. 
Veruin ubi ad conventum ventum est, Bollius Thorolfum accusare occepit, 
Sd dejfendeudi occasione oblata, Thorvaldus ac Starrius cum suo comitatu 
progressi, vi ac impoientia Bollium a caussa depellere staiuerant , qvibus 
conspectis jlrnorus cum suo comitatu intercessit dicens : tutissimum om- 
nibus est cavere : ne tot pra?stantes viri, qvot janz intenditur periculum, 
molestiis implicentur aut a caussarum suarum ceqvo jure depellaniur, nec 
wqvum est r l liorolfum in tali caussa adjuvare Si. tibi, Thorvalde ! rnulta 
vi opus erit, si vires experiendae sunt. Jam Thorvaldus ac Starrius iniel- 
lexere sehaud impedire posse caussa? processum, haud enim illi ylrnoro ac 
illius cotnitibus pa.es fuere viribus, itaqve cessabant contendere. Bollius 
Thorolfuui Gubernatorem in conveniu Hegranesensi, coedis Olavi cognati 
sui reuin damnavit. Posieadomum abiit. ylrnorus acBollius multa cum 
amicitia discesserunt. Jam Bollius qvietus domi mansit. 

CAP. LXXXII. 

x horgrimuserat uomen viro; ei inHrutaffordo subducta erat navis. 
Eo Starrius comiiante Thorolfo eqvo vectus est. Siarrius gubernatorem ita 
allocutus est: hicjam vir adest, cjvem ego vellem te excipere ac ad exte- 
ros abducere j 8t tu qvoqve tres istas argenti marcas accipias meamqve 
amicitiam simul. Thorgrimus respondit : TIoc tibi perficere haud mihi 
videtur citra difficultaiem, tamen propter flagitaiionem tuam ego illum 
accipiam, etsi viri aspeciushaud multamfaii benignitatem indicare videa- 
tur. Jam Thorolfus in mercatorum societatem pervenit; Starrius autem 
ita acta re domuin rediit. De Bollio autein memorandum, qvod Thorolfi 
caussam reputanti haud omnino res iransacla videbatur , si Ihorolfus 
effugeret '; jam vero eum ad navetn pervenisse audierat. Boihus iiaqve 



344 

a hbfud ser, skiold a hlid, spidt hafdi hann f hendi, en girdr sverdinu 
Fdtbit; hann ridr nor<3r til Hrutafiardar ok kom i J>at mund, er kaupmenn 
voru albunir; var ]>a ok vindr a kominn ; ok er BoIIi reid at budar-dyr- 
unum, geck por<51fr ut i f>vi ok hafdi hudfat i fangi ser. Bolli bregdr 
Fdtbit, ok leggr i gegnum hann. FelJr porolfr a bak aptr i budina inn, 
en Bolli hleypr a hest sinn. Kaupmenn hlidpu saman ok at honum. Bolli 
mselti: hitt er ydr radligast at lata nii vera kyrt, Jpviat ydr raun ofstyri 
verda at leggia mik vid. velli; en vera ma at ek kvista einn-hvern ydvarn 
edr alla II *) adr ek er feldr. porgrimr segir: ek hygg at petta se satt. 
Letu Jpeir vid kyrt, en Bolli reid heim ok hefir sdtt mikinn frama i £>ess~ 
ari ferd; faer hann af pessu virding mikla, ok £>6tii monnum farit skoru- 
liga: hefir sektann manninn i odrum fidrdungi, en sidan ridit einn— saman 
f hendr uvinum sinum ok drepit hann £>ar. 

CAP. 83. 

Um sumarit **) & alpingi fundust £>eir Bolli ok Gudmundr enn 
riki ok toludu mart. pa maelti Gudmundr : pyi \il ek lysa, Bolli! at ek vil 
vid slika menn vingast, sem f>er erut; ek vil bidda per nordr til min til 
lialfsmanadar veizlu, ok f>yki mdr belr at £>u komir. Bolli svarar: at visu 
vill hann piggia soemdir at slikum manni, ok het hann ferdinni. pa urdu 
ok fleiri menn til at veita honum J>essi vinganar-mal. Arndr kerlingar- 
nef baud BoIIa ok til veizlu at Miklabae. Madr het porsteinn, hann bio 
at Halsi, hann var sonr Hellu-Narfa ; hann baud BoIIa tii sin, er hann 
faeri nordan, ok pdrdr af Marbaeli bad Bolla. Foru menn af Jpinginu ok 
reid Bolli heim. petta sumar kom skip i Dogurdar-nes ok settist £>ar 
upp. Bolli tok til vistar i Tungu XII kaupmenn, voru peir par um Yetr- 
inn, ok veitti Bolli f>eim allstdrmannliga ; satu J>eir um kyrt framm yfir 



** 



*) Alii ita : at ek kvisti cinn eda tvo af 3 r dur adr enn &c. Cod. membr. legiti 
Jf<, sed rectius videtur III aut aliqvis numerus major. 



) Alii : cptir. 









345 

domo abire paravit, galeam irnposuit capiti, clypeum lateri ajfixit, hastam 
tenuitmanu,cinctus gladio Pedimorsore. Borealia versus in Hrutafiordum 
eqvo vehitur eoqve pervenit eojere tempore, qvo mercatores oinnino ad iter 
essent parati,jamqve secundus spirabat ventus ; qvumqve BoWus tabema- 
culi foribus adeqvitaret, Thorolfus in eodem momento egressus lecticam in 
sinu geslabat scorteam. Stricto tum Bollius Pcdimorsore hominem transfixit; 
Thorolfus resupinus in tabernaculum prostratus est. Bollius vero eqvum 
extemplo conscendit , mercatores autem concursantes eum aggressi sunt. 
Bollius dixit : jam vobis consilium optimum judicn , vos qvietos continere, 
haud enim memet citra pulverem in pulverem consternetis; fieri autem po- 
test, ut ego alterutrum vesirum aut utrumqve ampuiem, anteqvam occidar. 
Thorgrimus dixit : hocego verumesse autumo; ita illi se abstinebant. Bol- 
lius autem domum eqvo vectus multam ex hoc itinere gloriam reportans 
multum enim illi hac re gesta honos auctus, visaqve res strenuetransacta : 
in alia enim terroe plaga homo condemnatuSj solitari deinde iiinere ad ho- 
stilem agrum suscepto idem occisus. 

CAP. LXXXIIL 

J^adem aestate Bollius ac Gudmundus Dives in comitiis publitis 
convenientes multa secum invicem loqvebantur. Tunc dixit Gudmundus: 
hoc scias, Bolli! ialium virorum, qvalis tu es, me expetere amicitiam, ita- 
qve te invito ad dimidii mensis convivium, mulium exhortans , ut venias. 
Bollius respondit, se vero velle honorem, qvi illi a tali viro offerreiur, 
acceptare ; itaqve se venturum promisit. Tum et alii viri similia illi exhi- 
buere amicitice documenta ; Arnorus enim Kjerlingarnefus Bollium invitavit 
Myklabcei ad convivium celebrandum. Thorsteinus erat nomen viro; Hals 
habitaculum, pater Hellujiarjus. Ille Bollium, qvando a boreali regione 
rediret, ad se invitavit ; Bolliumqvoqve invitavit Thordus Marba?lensis. E 
comitiis discessum est; Bollius domum eqvo vectus. ITac azstate na visDugur— 
darnesi appulit atqve ibidem subducta est. Bollius XII mercatorum ho~- 
spitio excepit, ibi per hyemem commorabaniur, generoso apud Bollium hv- 
spitio utentes; usqve adjulense tempus praiterlapsum qvieti illi mansere. 

Xx 



346 

jol ; en eptir jdl aetlar Bolli at vitia heim-bodanna nordr, ok laetr hann ba 

jarna hesta ok byr ferd sina, voru beir XVIII i reid ; voru kaupmenn 

allir vapnadir. Bolli reid 1 blarri kapu ok hafdi 1 hendi spidtid komings- 

naut et gdda. peir rida nu nordr ok koma a Marbaeli til pdrdar, var par 

allvel vid beim tekit; satu nri i miklum fagnadi. padan ridu beir a Mik- 

labae til Arndrs ok tdk hann agoetliga vel Yid beim ; var bar veizla en 

bezla. pa maelti Arndrr: vel hefir bri gert, Bolli! er bii hefir mik heim- 

sdll; byki mer pri hafa lyst i bvi vid mik mikinn felagskap; skulu ei eptir 

betri giafir med mer, enn bri skalt biggia mega; min vinatta skal ber ok 

heimil vera ; en nockurr grunr er mer a, at per seu ei allir menn vinhollir 

i bessu heradi; bykiast sviplir vera saemdum ; kemr bat mest til beirra 

Hialta-sona; mun ek nii radast til ferdar med per nordr a Heliar-dals- 

heidi, pa er ber farit hedan. Bollisvaradi: bakka vil ek ydr, Arndr bondi ! 

alla saeind, er ber gerit til min nri ok fyrrum ; byki m er ok bat baeta varn 

flock at ber ridit med oss ; en alt hugdum ver at fara'med spekt um bessi 

herut, en ef adrir leita a oss, ba ma vera at ver leikim ba en nockut i 

mdt. Sidan raezt Arndr til ferdar mvd beim, ok rida nii veg sinn. 

CAP. 84. 

i\u er at segia fra porvaldi, at hann tekr til orda vid pdrd brod- 
ur sinn: vita munlu, at Bolli fer hedra at heim-bodum; eru beir nri at 
Arndrs XVIII saman ok aetla nordr Heliardals-heidi. Veit ek pat, sagdi 
pordr. porvaldr meelti : ekki er mer po um £>at, at BolJi hlaupi ner sva 
um horn oss, at ver finnim harm ei; bviat ek veit ei hverr minni saemd 
hefir meirr nidr-drepit enn liann. pdrdr maelli: miok ertu ihlutunar-samr 
ok meirr enn ek vilda, ok lifarin mundi bessi, ef ek redij pyki mer uvist 
at Bolii se radalaus fyrir ber. Ei mun ek leliast lata, sagdi porvaldr, en 



3 47 

V^erum post ju/ense festum Bollius versus borealia convivia adire statuit ; 

tum eqvos calceari jussit seqve ad iter paravit. X.VIII iter ingressi 8c 

omnes qvidem mercatores armati. Bollius in itinere livido erat indutus 

amiculo, prcestantemqve illam hastam geslabat , qvam rex illi dederat. 

Jam borealia versus eqvitantes Marbce/um <td Thorduin pervenere. Bene 

excepti, mulla ibi cum lostitia morabantur. Inde Mik/abasum ad Arno- 

rum pervenere ? ibiqve admodum amice excepti sunt. Prasstantissimum 

ibi convivium. Tunc dixit Arnorus: bene tu fecisti, Bolli! qvod memet 

visitasti , mullum eo familiaritatem mecum monsirasse videris, nec apud 

me prcestantiora reliqva erunt dona, qvam illa, qva? libi afferentur ; mece 

qvoqve amicitios tibi erit copia; haud mihi tamen abest snspicio, qvosdam 

hujus pagi virorum tibi minus esse amicos, nam dignitate se orbatos exi- 

stimant, hoc autem ad Hjaltii filios potissime perlinet; te itaqve hinc 

abeuniem borealia versus in tesqva Heliardalensia comitabor. Bollius 

respondit : ego qpidem^ tibi Arnore virhoneste ! gratias referopro illo omni 

honore, qvomeet jam etantea ajfecisti, 8c tumqvidem nostra cohorsmulto 

videbitur honoratior, si tu nosmet fueris comitatus ; verum nos qvieti istos 

pagos transire statueramus- si autem alii nos fuerint aggressi,feri potest 

ut et illi a nobis aliqvid patiantur. Deinde Arnorus cum illis proficisci 

parat. lter inde ingressu 

CAP. LXXXIV. 

Ue Thorvaldo jam memorandum qvod Thordum Jratrem ita 
nllocutus est: te qvidem scire arbitror Bollium hic convivia freqventare ; 
nam cum WIJI sociis apud Arnorum commoratur ac borealia versus per 
tesqva He/jardalensia iier facere statuit. Scio qvic/em hcec, dixit Thor- 
dus. Thorva/dus dixit : Kerum mihi parum p/acet , uti Bo/lius nostris 
ita armis prwsu/tet ut illumhaud conveniamus , ego enim neminem novi, 
qvi meum magis qvam ille honorem lceserit. Thordus clixit : tu vero /u- 
benter 8t /ubentius qvam ego ve/im multas causas suscipis 8t hoc qvidem 
me auctore haud susciperetur iter, haud enim mihi certum videtur Bo/Uum 
contra te consi/io egentem fore. Haud ego dehoriabor, clixit Thorva/dus, 

XX 2 



348 

pu. munt rada ferd joinni. pdrdr moelti : ei nmn ek eplir sitia, ef J>u ferr, 
brddir! en f>er munu ver eigna alla virding £>a , er ver hlidtum i f>essari 
ferd ok sva ef ddruvis ber til. porvaldr safnar at ser mdnnum ok verda 
peir XVIII saman ok rida a leid fyrir p>a Bolla ok sella at sitia fyrir peim. 
peir Arndr ok Bolli rida nii med sina menn, ok er skaint var i milli peirra 
ok Ilialta sona, p'A moelti BoIIi iil Arndrs: mun ei £>at r».u rad, at per hverfit 
aptr? hafi £>er pd fylgt oss et dreingiligsta; munu £>eir Hialla synir ecki 
sueta jQd-radum vid mik. Arnor moelti : ei mun ek enn aptr hverfa, pvi at 
sva er sem annarr segi mer, al porvaldr muni til £>ess oetla at hafa fund 
pinn, eda hvat se ek £>ar upp koma? blika £>ar ei skildir vid? ok munu f>ar 
vera Hialta-synir ; en po maeili nu sva um biiast, at pessi peirra ferd yrdi 
f>eim til engrar virdijigar, en megi metast fidrrad vid pik. Nii sia peir 
porvaldr brsedr at peir Bolli eru hvergi lid-fa?rri cnn peir ok pykiast sia, 
ef peir syna nockura uluefu af ser, at peirra kostr mundi mikit yesna; 
synist peim pat radligast at sniia aptr, alls *) peir mattu ecki sinum vilia 
iramm-koma. pa maelli pdrdr : nii fdr sem mik.vardi, at £>essi ferd mundi 
verda hoedilig, ok paeiii mer enn betra hcima setid 3 hofum synt oss i iiand- 
fkap vid menn, en komit engu a leid. peir Bolli rida leid sina, fylgir 
Arnor £>eim upp a heidina, ok skildi hann ei fyrr vid p& enn halladi af 
nordr ; £>a hvarf hann aptr, en Jpeirr ridu ofan-eptir Svarfadar-dal ok 
koma a boe jpann., cr a Skcidi Iiet ; pcir bid sa madr cr Helgi het; hann var 
oelt-sinurr ok illa **) i skapi, audigr ai fe; hann atti pa konu er Sigridr 
hel, hiin var frrend-kona porsleins Hcliu-Narfasonar, hiin var peirra skor- 

* 

ungr meiri. peir Bolli lilu hey-gard Iiia ser, sligu £>eir par af baki ok kasta 
J>eir fyrir hesta sina ok veria til heidr iillu, en p6 heldt Bolli peiin aptr 
at liey-giofinni j veit ek ci, sagdr luiiin^ hvert skap-lyndi bdndi hefir. peir 
gafu liey-vdndul ok lelu heslana griua i. . A haonum heima geck lit madr 
ok Jpegar iim.aplr okmoelli: jaenn ern vid heygard pinn, bdndi ! ok reyna 
desiaruar***}. Sig.i.idr husfreyia SYarar : peir eiuir munupeir menn vera, at £>ai 



*) AHi : J>v:af„ **j Alil 1 il!s. ***) Alii legunl: dessiarnar. 



349 w 

tibi vero liherum relinqvetur utrum projicisci velis annon. Thorclus dixit: 
haud ego remanebo si tu t frater! profectus fueris; tibi autem omnem ho- 
norem tribuemus, qve/n ex hac expedilione reportaverimus , idem faciemus 
siqvidadversi acciderit. Thorvaldusviros collegit NVIII, et una cum illis 
Bollio ac illius comiiaiui profectus est obviam, illi insidiari staiuerat. Ar~ 
norus ac Bollius jam cum suis iter continuavere } cumqve breve inter eos 
aiqve Hjallii filios reliqvum esset spatii, BoLlius Ar/torum ita alloqvitur'. 
Non jam foret optimum utitucum iuisreverterere? Jam enim honestissime 
7ios estis comitati, nec ego opi/tor Hjaltii flios 7nihi struere insidias. Ar~ 
norus dix.it : haud ego adhuc revertar ; 7nihi enim videtur ac si aliqvis mihi 
in aurem insusurret Thorvaldum te convenire constituisse. Qvid autem ibi 
emergit? Non ibi fulge/tt clypei? Hjaltii filios ibi reor aclesse. Keru/n jam 7ios 
ita remposse/nus cotnparare, ut eorum istud iter 7iulli illis foret glorice, secl 
tamen existimari qviret, uti insidice tuo structoe sint capiti. Thorvaldus jam 
ac Thordus fratres comperientes Bollium sibi haucl esse i/tferiorei/z numero 
co/nitantiuniy atqve inteltigetttes ipsorum co/tdiiionem t/tulto deierioretn 
fore, si aliqvod facinus molirentur , opiii/ium duxerunt reverti y qvu/n, qvce 
cuperettt, neqvirent perficere. Tunc dixit Ihordus : Ja/n id eve/tit qvod 
ego expectavi: islud futurum iter igno/ni/tiosum ; jamqve saiius duxerim 
domi ret/ianere ; hostitetn enim exhibuimus animu/n, nihil tainen efficientes. 
Bolliuscum comiiibusire perrexit,yIr/ioro per tesqvct/noniana eosco/nilanie, 
nec prius discedente qva/ziad declivia tnoiilis boreamvergeniia veniuin essex ':; 
tum vero revertebaiur ; illi per Svarfadardalum desce/tde/ttes advillam Shei- 
du/n vocatam pervettere ; ibihabilavit vir, Iletgius nomi/te, igttobile iltigenus, 
magna itierat malig/titas, diviiice supererattt ; uxor illi Sigrida /tomi/ie, 
Thorsteino Hellunarftfilio cognatct ; getterosior illi indoles inerat. Bolliusac 
illius soeiifoenite sibipropinqvum conspexere, ibi ab eqvis descendentes, foe- 
num iis sparsere, nec muiiuin adhibuerefoeni, ianie/iBollius eos monuit utjoe- 
noparcerenty dicens, se nescire qvalis colo/toesset aniitiu&y iili auteni mani- 
pulum sumsere foeui eqvisqve praibuere* Ilotno qvida/n, qvi i/i villa ad— 
esset, egressus, statim inlro rediit dicens : viri hic foenili tuo adsunt , co- 
lone! foeni cumulos perteutanies. Uxor Sigrida respo/ulit : iales istas 



350 

mun rad at spara ei hey vid. Helgi hlidp upp 1 oda-fari ok kvadst aldri 

hafa skyldu tpessi rad, at hann leti stela lieyum sinum ; hann hleypr £>egar 

sem hann se villaus ok kemr J>ar at sem f>eir adu. Bolli stdd upp, er hann 

leit ferdina mannsins, ok studdist vid spidlid konungs naut, ok pegar Helgi 

kom at lionum ok mcelti : hverir eru pessir pidfarnir, er mer bidda ofriki, 

ok stela mik eign minni, ok rifa i sundr hey mitt fyrir fararskidla sina? 

Bolli sagdi nafn sitt. Helgi segir: f>at er ulidligt nafn ok muntu vera urett- 

\is. Vera ma at sva se, segir Bolli, en hinu skaltu maeta er rettvisi er 1. 

Bolli keyrdi p& hestana fra heyinu ok bad pa ei aeia lengr. HeJgi maslti : 

ek kalla ydr hafa slolit mik Jpessu, sem Jper hafit Jiaft, ok gert a liendr ydr 

skdggangs-sbk. pu munt vilia, bdndi ! segir Bolli, at ver komim fyrir oss fe- 

bdlum vid £>ik, ok hafir pu ei sakir a oss, mun ek gialua tyenn verd fyrir 

liey pilt. pat fer heldr fiarri, svarar Helgi, mun ek framar ahyggia um f>at, 

er ver skilium. Bollimaelti: eru nockurir hlutir £>eir, bdndi! er Jpti vilir hafa 

i soett af oss? £>at pyki mer vera mega, segir Helgi, at ek vili spiot pat et 

gull -reknaj er f>u hefir i hendi. Ei veit ek, segir Bolli, hvart ek nenni Jpat 

til at lata; hefi ek annat nockut heldr fyrir £>vi sellat; maf!u Jpat ok varla 

tala at beidast vapns ur hendi mer ; tak heldr annat fe sva mikit at £>u 

pykist vel haldinn af. Fiarri fer £>al ! svarar Helgi, er pat ok bezt at Jper 

svarit sliku fyrir, sem Jper Jiafit til-gidrt. Sidan hdf Helgi upp stefnu ok 

stefndi BoIIa um piofnat ok let varda skoggang. Bolli stdd ok heyrdi til ok 

brosli vid (litinn Jpann *). En er Helgi liafdi Jokit stefnunni, mselti hann : 

naerr fdrtu lieiman? BoIIi segir honum. pa maelti bdndi: £>a lel ek £>ik 

hafa a ddrum alist meirr enn halfan manut. HeJgi hefur f>a upp adra slefnu 

olc stefnir Bolla um vergang; ok er p\i var lokit, pa maelti Bolli : Jpu hefir 

mikit vid, Helgi ! ok mun betr fallit at leika nockut i moli vid pik; Jpa hefir 

Bolli upp stefnu ok stefndi Helga um ill-meeli vid sik, ok annarri stefnu 



') Alii: hlutum Jjessum. 



351 

viros arbitror, ut illis foenu/n denegare haud svadendum existimcm. Hel- 

gius furioso cum. i/npetu surrexit negans, se talibus usurum consiliis aut 

per/nissuru/n , ut foenum illi furio surriperetur. Extemplo uti mente 

captus cucurrit ad eum locum, ubi constitere. Bollius advenientem con— 

spiciens hominem surrexit innixus hastos , qvam illi dederat rex; Ilelgius 

eum statim adiens ita locutus est : qvale hoc furum genus est , qvod mihi 

inferat vim, meaqve bona mihi surripiat, suisqve eqvis foenum meu/n dis~ 

pergat? Bollius nomenco/ifessus est. Ilelgius dixit: illepidum sane ziomen 

teqve injustum esse homi/iem arbitror. Ita qvidemferi potest, dixit Bollius, 

tu vero justitiam a me experiere. Bollius tu/n eqvos a foenili abegit, socios 

rogans, ne diutius ibi rnanerent. Helgius dixit: ego vos id, qvod sumsistis, 

mihi furto surripuisse judico , 8t in vos/net ipsos capitale crimen co/nmis— 

isse. Bollius dixit: spero te, colone ! hoc pecunia expiare nobis per/nissu— 

rum y atqve ita nos accusare cessaturum. Ego iibi duplex solva/n foeni 

pretium» Nullo pacto, dixit IIelgius r majora ego moliar , anteqvam dis— 

cedamus. Bollius dixit : nu/nqvos res sunt , qvibus acceptis nobiscum in 

gratiam velis redire? Haud ego pernego^ dixit Ile/gius, me hastam illam 

obauraiam, qvam manu gestas, accepturum. Ego vero nescio, dixit Bol- 

lius, an illam iibi iradere velim ; illa enim ad aliud negotium desii/iata 

est &L tibi qvidem talia vix essent proloqvenda , ut telum 9 qvod manu ge— 

starein, posceres, aliam potius tantam accipies pecuniam, ut tuo satisfiat 

ani/uo. Nullo pacio, respondit Helgius, et optimum qvide/n est, ut iale/n 

luatis poena/n, qvalem sitis meriti. Dei/ide Helgius Bollium citare orsus', 

furti illi dixit die/n, sylvestre ei exilium minitans. Adsians BoUius atqve 

ista audiens subrisit levissimi hominis amentia ; Helgius autem citatione 

fmita Bollium rogavit : qvando domo profectus es? Bollius hoc illi /ne/no- 

ravit. 'lunc dixit colonus : tum te ab aliis ultra mensis dimidium susten- 

tatum existimo. ylliam iiaqve Helgius citaiiouem orsus Bollio mendica- 

tionis dixit die/n, qvo Jinito Bollius ita locutus est : mulla moliris Helgil 

Melius qvidem conveniet y haud tranqvillum omnia perpeti. Tu/n Bollius 

citationcm orsus Helgio conviciorum sibi ingestorum die/n dixit, alia cita- 

tionc diem illi dixit /nali consilii ,. qvo sua sibi boua auferre conatus sii. 



352 

um brek-rad til fiar sins. peir maellu forunaufar hans at drepa skyldi 
skelmi £>ann. Bolli kvacl pat ei skyldu. Bolli let varda skdg-gang; hann sagdi: 
t>er skulut [xra heim hiisfreyu Helga knif ok belli, er ek sendi henni, 
pviat irier er sagt, at hun hafi gott eina lagt lil varra haga. Bolli ridr nu 
i brott, en Helgi er par eptir. peir Bolli koma lil porsteins a Hals ok fa 
t>ar grfdar vidtokur; er f>ar buin veizla frid. 

CAP. 85. 

iNii er at segia fra Helga at hann kemr heim a Skeid ok segir 

husfreyu sinni, hvat £>eir Boili hofdu vidazl; fjykiumst ek ei vila, sagdi 

hann, hvat mer verdr til rads at eiga vid slikan mann , sem BolJi er, en 

ek er mala-madr engi; & ek ok ecki marga, pA er mer muni at malum 

reita. Sigrfdr husfreya svaradi: fni ert ordinn mann-fdli mikill; hefir dlt 

yid ena gofgustu menn ok gert £>ik at undrij; mun per ok fara, sem makligt 

er, at f>u munt her fyrir upp-gefa allt fe* f>itt ok sialfan £>ik. HeJgi heyrdi 

a ord hennar ok pdliu ill vera , en gruuadi po at salt mundi vera, p\i 

at honuin var sva farit, at hann var vesalmenni ok £>6 skap-illr ok heimskr; 

sa hann sik engi faeri hafa til ieidretlu', en maelt sik i ufaeru ; barst hann 

Iieldr illa af fyrir £>etta allt jafn-saman. Sigridr let taka ser hest ok reid 

at finna porstein fra?nda sinn Narfason, ok voru peir Bolli pi. komnir, 

hun Iieimti porstein d mal ok sagdi honum i hvert efni komit Yar. pd hefir 

slikt illa til tekist, svarar porsleinn. Hun segir ok hversu vel Bolli hafdi 

bodit, eu liver6u heimskliga Helga for; bad hun porstein eiga i allan hlut 

at petla mal greiddist. Eptir f>at for hun heim ; en porsteinn kom at mali 

vid Bolla: hvat er um, vinr! sagdi hann, hvart hefir Helgi af Skeidi s^nt 

fdlsku mikla vid f>ik? vil ek bidia, at per leggit nidr fyrir min ord ok vird- 

it £>at engiss, pyiat umxt eru pnv afglapa- ord. UoUi svarar: £>at er vist 



353 

lllius comites neqvissimum illum hominem occidendum censuere. Bollius 
ita faciendum negapit. Etiam Bollius [in citaiione'] sjlvesire minatus est 
exilium; tumqve dixit : Helgii uxori cultrum ac balteum, niissa a me 
dona, domum deportatis, relatum enim mihiest, eam nisi bonis consiliis 
nullas sibi jiostri negotii paries vindicasse. Jam Bollius indeeqvo vehitur, 
Helgius autem remanet. Bollius cum sociis HaUum pervenit ad Thorsiei- 
num. Lautum ibi convivium insiauraium eral. 

CAP. LXXXV. 

Jiam de Helgio memorandum, qvod Sleidum domum perveniens 
uxorem docuit, qvid sibi cum Bollio negotii fuisset* f^erum ego , inqvit, 
parum intelligo , qvid mihi consilii tutissiminn sit capere conira talem 
virum f qualis Bollius est ; haud enim ego mullum in causis versatus , nec 
multi sunt illi, qvi mihi forensem ferant opem. Uxor Sigrida respon- 
dii: tuvero tegessisti ut virstultissimusynobilissimosenim viros adortus sto- 
liditatis edidisti miraculum , hoc vero meritam tibi fortunam inferet, nam 
omnestuasopes teqve ipsumdeperdes. Helgio illius verba audienti parurn qvi- 
dem eaplacuere, tamenvera esse suspicatus est. Talisenim illi ineratindoles 
qvod vir erat pusilla-nimis multce iamen neqviiice atqve stoliditatis , nec 
ullam sese expediendi viam conspexit , sed verbis summa sibi contraxerat 
pericula. His omnibus simul ceger factus.est animo. Sigrida eqvum sibi 
adduci jussit atqve profecta est ad cognatum suum Thorsteinum , Narfi 
jilium, conveniendum. Tum Bollius cum suis advenerat sociis-, illa Thor- 
sieinum ad colloqvium secum evocavit docens , qvo res essent deductoe. 
'lhorsteinus respondit: hoc vero male accidit. llla etiam memoravit ge- 
nerosas a Bollio oblatas conditiones, utqve Helgius sese gessisset stolide, 
rogavitqve Thorsteinum, ut omni studio isthanc litem ad liqvidum perdu- 
cere conaretur. Postea domum rediit. Thorsteinus autan cum Bollio ia- 
lem ingressus est sermonem: qvid isiud cimice I rei est? Num Helgius 
Skeidensis se admodum stolide erga te gessit? Ego vero te rogo , ut mei 
gratia hanc rem omitias, nulliusqve pendas , nam hac de re valet : Jutilia 
esie-fatutitiim verba. Bollius respondit . verumid qvidem, hoc qvoqvenul- 



354 

at petta er engiss vcrt, mun ek mer ok ecki um petla gefa. pa vil ek, segir. 
porsteinn , at per gcfit honum upp £>elta fyrir mfna skuld ok haflt J>ar 
fyrir mina yinaltu. Ecki mun fcetla til neins vanda Iiorfa ; let ek 
mer fatt um fmnast, ok bidr jD.it var-daga. porsteinn moelti: f>at raun 
ek syna, at iner p>ykir mali skipta at Jpetta gangi eptir mfnum vilia; ek 
vil gefa £>er hcst pann, er beztr er her i sveitum ok eru XII samau 
hrossin. Bolli svarari slikt er allvcl bodit, en ei parftu at leggia 
her sva mikla stund k, ek gaf mer Iilid um slfkt , mun ok lftid af verda, 
pa er i ddm kemr. pat er sannast, segir porsteinn, at ek vil selia per 
sialfdaemi fyrir malit. Bolli svarar: pat eetla ek sannast at ecki purfi um 
at Ieitast, £>viat ek vil ecki &a?ltast a pctta mal. pd kysld pat er ollum oss 
gegnir versf, segir porsteinn, pdlt Helgi se lilils - verclr J>a er hann po* i 
venzlum bundinn vid oss y pa munu ver hann ei upp-gefa undir \apn 
ydur, sidan pu vilt engis min ord virdaj en at peim atkveedum at Helgi 
hafdi i stefnu vid J>ik, lizt mer £>at engi skemdar-auki, pd at pat se a ping 
borit. Skildu peir porsteinn ok Bolfi heldr faffga; ridr hann i brott ok 
hans fclagar,, ok er ecki gelit at harxn se med giofum i brolt leystr.. 

CAP. 86. 

DoITi ok hans fdrunautar komu a Modru-vollu til Gudmundar ens 
rflca, hann gengr i nidti peim med allri bfidu ok var en gladasti. par satu 
peir halfan manud i gddum fagnadi. pa moelti Gudmundr til BoJIa: hvat 
er til-haft um pat, hefir sundr-pyeki ordit med ydr porsteini? Bolli kvad 
litid til-haft uai pat ok tck annat mak Gudmundr meelti: hvcria leid 
aetlar pu apir at rida? Ena somu, sagdi Bolii. Gudmundr maslti ': letia vil 
t-k ydr pe^s, pviat mer er sva sagt at J>id porsteinn haflt skilit faliga; ver 
heldr hir med mer ok rid sudr i var ok laliun pa pessi mal ganga tif 



355 

lius est pendendum , ncc ego hoc mulium curabo. Tunc ego velim, dixit 
Thorsteinus , ut illi ignosceres mei causa meamqve contra accipere vel- 
les amicitiam. JBollius respondit : Jicec qvidem res erit citra periculum ; 
ego enim haud mullum illud curavi, vernale vero tempus exspectabit. 
Thorsteinus dixit : ego vero manifestum reddam mihi rnagni interesse vi— 
deri, uiiJioc, qvem ego cupiam,eitm nanciscatur evenium, tibi enimeqvumdo— 
nabo, qvi in his tribubusprosstajitissimus est,grexeqvarius numeroXII illum 
seqvitur. B ollius resp ondii : prosslaniem sane ojfers conditionem; tamen haud 
uecessum erit hoec tibi ianta agiiare cura. Ego hcec haud curavi multum, 
nec in judicio res magni habebiiur. Ego vero, inqvit Thorsteinus, hujus 
causo? tibi liberum arbitrium permittam. Bollius respondit: ego verissi— 
mum existimo inutile esse talia pertentare; ego enimin hae causa nullani 
accipiam condiiionem reconciliandi. Tum iu id eligi-s, qvod nobis omni— 
bus minus faustum sit, dixit Thorsteinus \ qvamvis enim Helgius haudmagni 
cestimandus sit , tamen nobis est ajffiniiate conjunctus , nec nosmet illum 
vobis trademus trucidandum , qvandoqvidem nosira dicia nil apud te va- 
lent. Ea veroverba , qvoe Helgius in te adhibuit in ciiatione , ut in comi— 
tiisrepetantur,ignominiaadaugeri neqvaqvam videiur. Thorsteinus acBol- 
lius minus familiariier discesserunt. Bollius cum sociis inde profectus, 
nec memoratum est illum donis honoraium abiisse. 

CAP. LXXXVl. 

Jjollius ac illius comiies Modruvallos ctd Gudmundum Divitem 
pervenere. Mulia ille cum comitate aiqve la^tiiia illis obviam egressus 
est. Ibi per dimidium mensis egregio utentes hospitio commorati sunt. 
lunc Gudmundus Bollium ita allocuius est : Qvosnam hujus rei ratio est? 
numqvos inter te alqve Thorsteinum dissensio est exorta? Bollius hoc 
magni momenii esse pernegans , alia de re loqvi occepit. Gudmuudus ro- 
gavit: qva tu via domum projiciscere? eadem qva veni , dixit Bollius. 
Gudmundus respondit : hoc ego vobis disvaderem ; relaiuin enim miiii est, 
tiutm cum Ihorsteino discessum haud absqve offensioue fuisse. Potius 
apud me maneas t ac vere versus meridiem proficiscare , tu/nqve istas lites 

Yy 2 



35(5 

vegar. Bolii lezt ei mumli bregda ferdinni fyrir hdt £>firra, en f>at hugda 
ek, f>a er Helgi fdlit let sem heiinskuligast ok maelti livert dord a at ddru 
vid oss ok vildi hafa spidtid konungs-naut ur hendi mer fyrir einn hey- 
vdndul, at ek skyldi freista at hann fengi umbun orda sinna; hefi ek ok 
annat eellat fyrir spidtinu at ek munda heldr gefa f>er ok f>ar med gull- 
hringinn f>ann, er stdl-konungrinn *) gaf mer, hygg ek nu at gripirnir seu 
betr nidr-komnir enn f»a at Helgi hefdi £>a. Gudmundr £>ackadi honum 
giafir pessar ok mselli: her munu smaerri giafir i mdli koma enn verdugt 
cr. Gudmundr gaf Bclla skiold gull-lagdan ok gullhrfng ok skickiu, var i 
henni et dyrsta kleedi ok buin 611 f>ar er baeta f>6tti; allir voru gripirnir 
miok agsetir. pa maelli Gndmundr: illa pyki mer £>u gera, Bolli ! er f>u vit 
rida um Svarfadar-dal. Bolli segir £>at ecki skada munu j ridu peir i brott 
ok skilia £>eir Gudmundr vid enuni mestum kiaerleikum. J)eir Bolli rida 
nu veg sinn ut um Galmar-strdnd. Um kveldit komu £>eir a f>ann bse, er 
at Krossum heitir, £>ar bid sa madr er Ottar het, hann stdd uti, hann var 
skollottr ok i skinn-stacki ; Ottar kvaddi £>a vel ok baud peim par at vera; 
pat ]?iggia- f>eir j var f>ar godr beini ok bdndi en. katasti, voru £>cir £>ar um 
ndltina.. Um morgininn, er jpeir Boili voru ferdar bunir**), £>a maelti Ottar : 
vel hefir J>u gert, BoIIi ! er pu hefir sdtt heim bae minn, vil ek ok syna £>er 
lilid tillseti , gefa £>er gullhring ok kunna pdck at £>u f>iggir; her er ok 
fingr-gull, er fylgia skaL BoIIi piggr giafirnar ok paekar bdnda. Ottar var 
a liesti sinum f>ar miezt,, ok reid fyrir peim leidina, fryiat fallit hafdi 
snidr lilill um ndltinaj fieir rida uii veg sinn lit til Svarfudar-dals, ok er 
£>eir hafa ei lengi ridit sneriht hann vid Oltar ok mselti lil BoIIa : pat mun 
tk syna at ck vilda at f>u vaerir vin minn, er Iler annarr gullhringr er ek 
vil £>er gefa, vseri ek ydr vel-viiiadr i p\i er ek maelta; munu £>er ok 
pess, fmrfa. Bolli kvad bdnda fara slormannliga. lil sin, en po vil ek piggia 
hringinn. pa gerir pu vel, segir bdndi. 



*■) Alii: SkottkonimgrimT.. **) Aliir. ferdbunir. 



357 

transigamus. Bullius propter iales minas se iier dilaturum ncgavit ', hoc 
vero, inqvil, constitui, qvum Uelgius ille siulius se maxime gererel stolide, 
nobisqve continua ingereret convicia , hastamque , regium rnienus, pro uno 
foeni mauipulo a memet posceret , tentare illi diclorum reddere renumera— 
tionem, et qvidem ad aliud hastam destiuavi, tioi enim illam et aureum 
simul annulum, qvem constaniinopoUtanus mihi dedit rex , donare consti— 
tui. lloec cimelia rne.Iius ila esse collocata arbitror, qvam si Helgius ea 
accepisset. Gudmundus illi pro his muneribus gratias persolvit dicens : 
viliora qvani ceqvum est iibi reddentur munera. Gudmundus BoIIium do- 
navit clypeo obaurato , aureoqve annulo atqve toga e panno pra?tiosissimo 
confecta, auroqve distincta ubicunqve ad ornamentum conferre visum est. 
Prcvstaniissima omnia illafuere gestamina. Tunc dixit Gudmundus : pa- 
runi mihi placet , BoIIi! si per Svarjadardalum iter facies. Bollius icl 
damno futurum negavit. Deinde Bollius cum suis profecius a Gudmundo 
intimo cum amore discedens. Jam Bollius ac socii per Galmarstrandam 
ire perrexere, vespere ad villam pervenere qvce Krossar vocabatur. Vir ibi 
- habiiabal Gttarus uomine ; foris ille adsiitil capiie calvus, fogamqve ge- 
stans e pelle confectam. Oitarus comiier illos salutavit , et apud se ho- 
spitium obtulit ; hoc illi accepiavere. Bonoibi hospitio ulebaniur et hospite 
admodum hilari. lbi nocteui iransegere. Seqvente die cum BoIIius ac 
iliius comiles ad iier parati esseni , Ot/arus ita locutus esf : bene fecisti, 
BoIIi! qvod meam villaui adiisli, qvamcbrem exiguani qvidem iibi reddam 
gratia/u, aureiimtiui anuulu/u douabo, gratiasqve habebo, si illuin velles 
accipere. Digitule qvoqve hic aurum adest, qvod illum seqveiur.. Bol- 
hius munera aceepians colono gratias egif. Ottarus suo vecius ecpm viam 
illis prcecursavii , tidiii ilict nocle aliqvauium niuxerat. Jam ire perrexe- 
runt ad Svarfadardalum r cuniqvs haud mulium vice confecissenf, Oitarus 
couversus Bullium allocutus- est : ego reddam manifestuni niemet cupire ut 
iiiihi ainicus sis ,. alter enim. aureus annulus liic mihh adest \ qvo te donare 
volo, nam in iis y cjvce possum _ mihl erga vos animus esf integer j ei hoc 
qvidem vobis erit opus- Bollius coloni generositatein erga se cullaudavit, 
tamen aunuium, se accepfurum. ujjiruicivit. Colonws hoc illum bene facere- 
tealaius esf. 



358 
CAP. 87. 

JNii er at segia fra porsleini af ilalsi . pegar honum pykir van at 
Bolli muni nordan rida, pa safnar hann monnum ok aetlar at sitia fyrir 

* 

Bolla^ ok vill 11 ii at verdi umskipti um mal peirra Helga; £>eir porsieinn 

hafa XXX manna ok rida framm til Svarfadardals-ar ok seliast par. Lidtr 

het madr, er bid a VoIIurn i Svarfadar-dal , hana var hofdiugi mikill ok 

vinsaell ok malamadr mikill ; pnt var biiningr hans hvers-dagliga: at hann 

hafdi svartan kyrtil ok refdi i hendi, en ef hann bidst til viga J>a Iiafdi 

liann blan kyrtil ok exi snag-hyrnda, var hann p'A heldr ufrynligr. 

peir Bolli rida ut epiir Svarfadar-dal, fylgir Ottar peim ut um baeinn nt 

HaJsi ok at anni ilt, £>ar sat fyrir peim porsfeinn vid sina menn, ok pegar 

cr Oltar ser fyrir-satina , bregdr hann vkl ok keyiir hest sinn pvert 

i brott. peir BoIIi voru sinum megin ar hvarir, en ain var leyst med 

londum, en iss fiaut a henni midrij hleypa peir porsteinn rit a isinn. Helgi 

af Skeidi var ok par ok cggiar pa fast ok kvad nu vel at peir Bolli reyndi 

hyiirt honum vseri kapp sitt ok metnadr einhlitt, edr hvart nockurir menn 

nordr par mundu pora at halda til mdfs vid, hann; parf nri ok ei at 

spara at drepa pd alla, mun pat ok leida ddrum, segir Helgi, at veifa os$ 

*gang. Bolli heyrir ord Helga ok $4r hvar hann er kominn tit a isinn; 

Bolfi skylr at honum spidti ok kemr i Iiann inidlan, fellr hann a bak aptr 

i ana, en spidtid flygr i backann ddrum-megin sva at fast var, ok heck 

Helgi par a nidr i ana. Epiir pat tdkst J>ar bardagi hinn skarpasti j 

Bolli gengr at sva fast at peir hrockva undan er na?rr voru; pa sdtti 

framm porsleinn i mdti Bolla, ok pegar peir fundust hoggr BoIIi til por- 

sleinns a oxlina, ok vard pat mikit sar; annat sar feck porsteinn a faefij 

sokniu var en hardasia. Bolli vard ok sarr nockut ok po ccki miok. Nu 

er at segia frd Otlari: hann ridr upp a VdlJu til Lidls, ok Jpegar pcir 

finnast maclli Ottar: ei er nu sctu-efni, Liofr! sagdi hann, ok fylg pu nu 



359 
CAP. LXXXVIL 

Ifam cle Thorsteino Ilalsensi memorandum , qvod cum Bollium 
lorealem versus adventurum exspectaret , viros collegi* Bollioqve insidiari 
statuit, jamqve Helgii litem transigere. Thorsteinus cum XXXviris ad 
jlumen Svarfadardalense eqvo vehitur, ibiqve consistit. Liotus eral nomen 
viro, habitaculum Fallis in Svarfadardalo, potens ille princeps ac pollens 
amicitia el in causis agendis versatus. Qvotidianus talis erat habitus : tu- 
nicam gesiavit nigram, at machceram in manu. Si autem pugna ineunda 
esset, tunica erat ccerul&a, securisqve cornuata. Tumilliaspectus torvior. 
JamBollius cum sociis perSvarfadardalum septentrionem versus ivit. Otta- 
rusprceter villamllalsum usque ad flumen eos secutus estj ihi Thorsteinu* 
cum suis obsedit. Conspectis vero insidiis Ottarus , subita re commotus, 
transversa incle via , citato eqvo avolavit. Bollius ac illius hostes cliver- 
sam fluminis ripam tenuere; soluta autem erat ab utraqve ripa glacies, 
medioqve flumine innatabat. Thorsteinus cum suis in glaciem prosiluit. 
Helgius Sleidensis ibi qvoqve aderat , sociosqve vehementer hortabatur di- 
cens : jam bene convenire, ut Bollius experiretur, utrum illi vehementia aa 
superbia ad omnia sujtceret , anve qvidam virorum borealium illum ad- 
gredi auderet; nec ultijam parcendum sed omnes trucidandos. Hoc qvo- 
qve, inqvit Helgius , alios perterrebit , ne nobis postea injuriam inferant. 
Bollius Helgii dicta audiit conspexitqve hominem in glaciem progressum. 
Tum Bollius conjecta in eum hasta, medium illumferiit; homo resupinus 
influmenprostratusest, hasta aulem avolans in oppositam ripam eum 
secum transtulit, ibiqve ripce ita infixa est, ut ex illa suspensus in aqvam mer- 
gereiurHelgius. Posthcec acerrimapugna exorta. Bollius acleo vehementer 
aggressusest, utpropiusaccedentesretropellerentur. Tum ThorsteinusBol- 
iium adortus, cui occurrens Bollius axillam feriit acgrave vulnus intulit, 
«hudfkjampede Thorsteinusvulnusaccepit. BoUiusaliqvantumqvoqve vul- 
neratus est, nec multum tamen. Jam de Oitaro dicendum. Ille Vallos ad Lio- 
tumeqvo vectus est, qvem ubi co-nvenit ita alloqvebatur } haudjam tibi eril 
considendum, Ljoief tuvero, cjvandoqvidem bona adest occasio, tuam 



360 

\irding binni, er ber liggr ]aus fyrir. Hvat er nu helzt i bvi, Oltar? ek 
hygg at beir berjist her nidri vid ana porsteinn af Halsi ok Bolli, ok er 
bat en mesta hamingia at skirra *) vandroedum beirra. Lidlr maelti: opt 
sf nir bu sf ber mikinn drdngskap. Liolr bra vid skiolt ok vid nockura 
menn ok beir Olfar badir; ok er beir koma til ai innar beriast beir Bolli 
sem ddast, voru pa fallnir III menn af porsteini; bdr Lidtr ganga frannn i 
medal beirra snarliga sva at beir mattu noerr ecki at hafasf. pa marlti 
Lidtr: ber skulut skilia begar i stad, segir hann, ok er bo mi serit at ordit; 
vil ek einn milli gera ydvar um bessi mal, en ef bvi neita adrir-hvarir, 
ba skulu ver veila beim at-gaungu. En med p\i at Lidtr geck at svA fast, 
ba haetlu phit at beriast; ok bvi jatru Jivarir-tveggiu at Lidlr skyldi gera 
um betta beirra i milli. Skildust beir vid sv3 buit; fdr porsteinn lieim, en 
Lidtr bfdr beim Bolla heim med ser ok bat biggr hann. Fdru beir.BoUi 
a Vollu til Lidis; par heitir i Hestanesi sem beir hofdu barist. Ottar 
bondi skildist ei fyrri vid ba Bolla, enn beir komu heim med Lioti, gaf 
Bolli honurn sldrmannligar giafir at skilnadi ok backadi honum vel sitt lid- 
sinni; Jiet Bolli Oltari sinni vinallu. Fdr hann heim til Krossa ok sat i 
bui sinu. 

CAP. 88, 

Eptir bardagann i Hest-nesi fdr Bolli heim med Lidti a VoJlu 
yid alla sina menn, en Liotr bindr sar beirra, ok greru bau skidtl, bviat 
gaumr var at gefinn ; enn er beir voru heilir sara sinna, ba stefndi Lidlr 
bing fiolmennt, ridu beir Bolli a bfngit, bar kom ok porsteinn af Halsi 
Vid sina menn, ok er pingit var sett, maelti Lidtr: nu skal ecki fresta 
uppsogn um gerd ba, er ek hefi samit milli beir,a porsteins af Halsi ok 
Bolla, hefi ekbat upphaf at gerdinni: at Iklgi skal hafa falJil uheilagr 
fyrir fll-yrdi sin ok tiltekiu vid Bolla; sarum beirra porsteins ok Bolla 
jafna ek sarr.an; en III menn, er fellu af porsteini, skal Bolli bseta , en 

*) Mii: «tyra. 



361 

seqvere dignitatem. [Ljoius respondit :~\ qvid tum negotii potissimum ge- 
riturOttare? \Ottarus dixit ;] Bgo Thorsteinum Ilalsensem acBolliumhic 
ad Jlurnen conjligere autumo , magnce vero foriunae ducendum esset, siqvis 
eorum posset pericula avertere. Ljotus dixit : Tu vero sa?pe liberali- 
tatis egregia docuinenta exhibes. Ljotus confestim cum aliqvot viris Ottaro 
seqvente sese in viam dedit. Verum ubi ad amnem pervenere , Bollius ac 
Thorsteinus acerrime conjlixere. Tres tum Thorsteini comilum ceciderant. 
Ljoius cum suis comitibus tanlo cum impetu processit inter conjligentes 
ut nilfere ejjicere qvirent. Tunc dixit Ljotus : jlb invicem extemplo disce- 
dite Scjam qvidem satis perpetratum est. Ego solus istas vobis lites diju— 
dicabo, qvod si alterutri vestrum nobis pernegaveriut, illos nos adoriemur. 
Cumqve Ljotusadeo insisteret acriter, a pugna destitere &C utriqve qvidem 
Ljoto caussoe arbitrium detulere; ita discedebant. Thorsteinus domum 
rediit. Ljotus vero Bollium ac illius comites ad se invitavit , qvod Bollius 
haud aspernatus cum suis Ljoium Pollos secutus est. Locus ubieonflixere 
Hestnesum vocatus est. Ottarus colonus a Bollio haudprius discessit qvam 
domum cum Ljoto perveniret. Bollius discedentem magnificis donavit 
muneribus Sc pro auxilio sibi lato egit gratias suatnqve ei amicitiam pro- 
misit. Ottarus tum Krossas revertebatur, repetitqve reifamiliaris curam. 

CAP. LXXXYIII. 

JL ost pugnam Hestnesensem Bolliuscum Lioto Vollos omnibus suis 
comitantibus domum profectus estj Liotus vero vulnera eorurn deligavit 
qvo2 , cum major illis cura impenderetur , cito sanata sunt. Ubivero evul- 
neribus in integrumsunt restituti,JreqventemLiotusconvocavitconventum. 
Bollius cum suis eqvo vectus ad conventum Thorsteinus qvoqve Halsensis 
cum suis advenit sociis', conventuqve constituto Liotus ita orsusest; haud 
jam illud judicium, qvod inter Thorsteinum Tlalsensem atqve Bollium ani- 
mo constitui, eloqvi supersedebo. Id mihi erit iniiium sententioe: Ilelgii 
propler conviiia casteraqve qvo3 in Bollium ausus est suscepta, inexpiatacoe— 
des esto; Ihorsteini ac Bollii vulnera osqvi pendeo ; Irium autem qui cecidere 
Thorsteini comitum Bollius ceedem pecunia expiaio. Verum proptermala 

Z z 



362 

fyrir fidr-rad vid Bolla ok fyrirsat skal porsteinn greida honum XV 
hundrut III alna aura, skulu f>eir at £>essu alsattir; eptir petta var slitid 
f>inginu, segir Bolli Lidti at hann mun rida heimleidis ok packar honum 
vel alla sfna lidveizlu ok skiptust £>eir fdgrum giofum vid ok skildu vid 
gddum vinskap. BoIIi tdk upp bii Sigrfdar a Skeidi, pviat hiin vildi fara 
vestr med hdnum, rida f>au veg sinn f>ar til er J>au koma a Miklabae til 
Arnors, ,tdk hann hardla vel vid £>eim, dvdldust £>au par um hrid, ok 
sagdi Bolli Arndri allt um skipti f>eirra Svarfdaela hversu farit hafdi. 
Arnor maelti: mikla heill hefir pu til borit um ferd f>essa vid slika menn 
sem pu. attir J>ar er porsteinn var, er £>at sannast um at tala at fair eda 
engir hdfdingiar munu sdtt hafa meira frama ur odrum herudum nordr 
hingat enn f>u, £>eir sem jafn marga dfundar-menn attu her fyrir. Bolli 
ridr nu i brott af Miklabae vid sina menn ok heim sudr, tala £>eir Arn- 
drr til vinatlu med ser af nyiu at skilnadi ; en er Bolli kom heim i Tungu, 
Yard pdrdis hiisfreyia hans hdnum fegin, hafdi hiin frelt adr nockut af 
orrustum peirra Nordlendinga ok pdfti mikit i haettu at hdnum taskist vel 
til; sitr Bolli nii i biii sinu med mikilli virdingu. pessi ferd Bolla var gerr 
at nyium sogum um allar sveilir, ok toludu allir einn veg um at sKk pdtti 
varla farin hafa verit naliga, 6x virding hans af sliku ok mdrgu odru. 
Bolli feek Sigridi giaf-ord gdfugt ok lauk vel vid hana, ok hofum ver ei 
heyrt f>essa sogu lengri. 



363 

consilia insidiasqve , Bollii strucias capiti, Thorsieinus UUXVhundrada 
aurorum triulnarium solvito. Ita firma utriqve gratia esto. Solutus inde 
conventus. Bollius dixit Lioio se domum profecturum egitqve gratias pro 
eo , qvod sibi tulisset, auxilio. Splendida utrinqve data munera , disces- 
susqve admodum amicus. Bollius Sigrido3 Slceldensis familiarem sustulit 
rem, voluit enlm ea versus occidentem eum seqvi. Illi ire perrexerunt, 
utqvedum Mihlaboeum ad Arnorum pervenirent. llle admodum benigne 
eos excepit. Ibi per aliqvantum tempestaiis commorati. Bollius Arnoro 
memoravit omnia sua cum Svarfdoelensibus negotia, uti acla erant. slr- 
norus dixit: tuavero in hoc itinere fortuna insignis, siqvidem tibi cum tali 
viro, qvalis Ihorsieinus est , fuit contentio. Et qvidern illud dictum veris— 
sinuun: paucos vel nullos principes ex aliis iribubus advenientes majorem 
qvam te gloriam ex hac boreali regione reportasse, si iot infesii illis viri 
adessent. Bollius cum suis Mihlabceo meridiem versus domum profectus 
est ? cum ab Arnoro discessisset renovato inter eos amiciiice pacto -, Bollius 
vero, ubi domum pervenit Tungcun } uxor Thordisa admodum lcetata est, 
nam antea audierat cle pugnis qvas cum borealis regionis viris gesserat, 
mariti fortuncun magno inpericulo versari raia. JamBollius qvietusfami- 
liarem curavit rem jamqve mulla illius gloria. Bollii heec expeditio per 
omnes pagos sermonibus celebrata, omnibusqve idem de illa visum: vix 
unqvam ialem antea susceptam fuisse. Bx his ac similibus mullis rebus 
admodum illi dignitas aucta est. Bollius Sigridam in nobile elocavit ma- 
trimonium, eamqve honesie dimisit. Hanc historiam haud prolixiorem 
accepimus. 



Z 



p A T T R 

A F 

GUNNARI flDRANDA-BANA, 




.etill x ) het madr, ok var kalladr prumr 2 ) hann var son pidr- 
anda, ok bid 1 Niardvik; kona hans het pcrgerdr, sjnir hans porkell ok 
Eydlfr. par var sa sveinn at fdstri , er pidrandi het, ok var Geitisson, 
hinn efniligasti madr af ungum mdnnum i Auslfjdrdum. Bidrn het madr, 
ok var Kdreksson 3 ), bid i Skridudal 4 ). Hann var gddr bdndi ; peir voru 
ileiri brsedur. Eitt sumar er fra pvi sagt, at mselt var til hesta-ats; atti 
annann Ketill i Niardvik, cn annann Bidrn iSkridudal. par varfidlmennt 
ok gdd skemtan. par var pidrandi Geitisson. Svo lauk hesta-viginu, at 
Biorn atii betri hestinn. Hann veik at pidranda, ok mselti: vid pik Yilda ek 
vingast, ok gefa per liest pann, er ek atti i dag. pidrandi J>ackar honum 
giofina, ok skaltti vinattu mina i mdti hafa. Bidrn qvedst pa hafa, £>at er 
liann vildi. Sa madr var a manna- mdtinu, er porir het, hann var kalladr Eng- 
lands fari; hann maelli ok til vinallu vid pidranda. Hann hafdi komit ut 
sumarit fyrir *), ok verit a vist med Broddhelga ; hann hafdi ok mikla vin- 
altu vid hann. pelta haust er sagt fra p\i , at madr kom til gistingar til 
Biarnar Korekssonar, ok J>eirra braedra, nefndist Asbidrn veghamar 6 ), mikill 
madr og 7 )sterkligr, biartr a hars-lit 8 )illa eygdr, langhalsadr 9 ), ok var a vist 



*) Nonnulli legtmt: porgrfmr, sed perperam ; v. Landnain. 

£ ) Avus ejus yocabatur cognomenlo : prymr. 

3 ), Alii scribunt: Roreksson, alii Horcgsson. 

4 ) Alii : Skridda/. 5 ) Alii: adr annat suinar. c ) -////: vcgLamr, alii Vcgghamr. 

7 ) Alii addunt svipligr. 

8 ) Alii : svartr a luir ok mjok Larileygdr illa (Alii: Lar-cygdr ilits). 
s ) AUi addunL ! Iiauu kvadst vcra sunnlendskr ok vera a vist etc. 






HISTORIOLA 

D E 

GUNKARO THIDRANDICIDA 



\V/ {jeiillus erat nomen viro y Ihrunius eideni cognomen ; Thid- 
randiillefilius ; JSiardviiaiJiabitabat. Uxor illius TJiorgerda, filii TJiorkel- 
lus&lEyolfus vocati. Puer ibi nomine Ihidrandus Geitiris filius educatus 
est , optimce spei eorum, qvi in sinuosa qvadrantis parte orientalis [Islan— 
dias) erant, adolesceniium. Eral etvirnomineBjbrn, fdius Korelci; colonus 
ille melioris noics, in Slridudalo Jiabitavit. Plures illi qvidem fratres fuere. 
Memoratum est qvadam cestate hippomachiam esse instiiutam, et qvidem 
[eqvorum qvi ad certameu erant destinati] alterum KetilLo Njardvikensi 
alterum vero fuisse Bjomi Skridudalensi. Magna eo confluxit hoininuni 
multitudo , cui hoc certamen valde erat oblectamento. Thidrandus Sc ibi 
adfuit Geitiris flius. Finilo certamine Bfornis eqvus prwstantior ju- 
dicatus est. Tum ille ad Thidrandum conversus : Tecum, inqvit , luben— 
ter amiciiiam jungerem ; eqvum iiaqve , qvem hodie ad certamen stimulavi, 
dono a me accipias. Ihidrandus gratias pro dono retribuens , at tu con- 
ira, inqvit y meam accipias amicitiam. Tunc Bjbrn id, qvod exoptavisseh 
sibi contigisse asseruit. Iluic conventui adfuit virnomine Uiorerus, cogno- 
mento Englandsfarus (jrtnglicepeta) vocatusest. Ethic Thidrandi amicitiam 
arnbiit. AHsiate proxime praiterlapsa ille ab exteris redierat, et Brodd— 
'helgii usus crat hospitio. Erat et inter eos intimct amicitia. Memorioe 
traditttm est + hoc autumno advenisse pirum qvendam ad Bjornem Koreki 
filium illiusqve fralres ad hospitium petendum. Ille Asbfbrnum Kegha- 
marum sese vocari faiui\ Vir ille erat magnce staturoe P speciem rubu&iL 



366 

med Asgrimi Ellidagrimssyni ; vil ek nu £>ar vistar leila her, segir hann, 

sein menn vilia ser gddann verkmann fa. peir qvadust pess miog Jmrfa 

ok iok hann ser vist med Kdreks sonum. peim likadi vcl verknadr 

hann ok skapsmunir *). Var hann med £>eirn naur pria vetur, ok graeddi fe, 

ok pa. vildi hann & burl ok bad at peir fengi hdnum bdlstad nockurn. 

peir braedur sogdu honum belur Iient at gridvist, enn at eiga btisifiar vid 

menn. Hann kvad ei puifa illgetur um pat at hafa. Sidan feingu peir 

honum bolstad skamt fra ser, ok bid hann par miog um peirra fe, en 

skuldin 6x miog fyrir honum, pvi hann var oskuld-var. pa maelti Biorn 

til hans: £>at grunadi roik, ,at buid mundi J>er ei hent, ok vil ek £>u farir 

aptr til vor, ok vinnir af £>er skuldina. Hann kvad en litt reynt vera bu 

sitt, ok bad at sva buit maetti standa; sva var ok giort. Hann keypti margt 

pat hdnum £>dkti girniligt; ok er pdrir Englandsfari kom par i sveit, J>a kom 

Asbiorn til hans, ok kvadst vilia kaupa ad honum varning. pdrir maelli : 

mer er .sagdr £>u felitill. Asbiorn svaradi: ecki er ek fe-mikill sagdr; en er 

£>6 skiolt aflandi a verkum minum ok prifsemi. porir kvadst mundi selia 

honum varninginn ok er pdrir hittir Eroddhelga aplr^ spyr hann at um solur 

hans. Hann scgir honum alt sem farit liafdi. Helgi maelti : par hefir f>u 

selt peim manni, er mcr er dskapfeldr ok hrodavseniigr. Ok um sumarit 

fdru peir ad skuldaheimtum sinum, ok hittu Asbiorn veghamra, ok spyria 

hann um skuld sina. Hann kvadst ei vita hvad til mundi verda um slika 

tolla, ok ecki fa J>eir af hdnum ; en f>eir Koreks - synir mistu pidnustu 

hans**). Ok er Asbidrn sa, at ei mundi meiga um kyrt sitja, hliop***) hann 

burt, ok kom hann ofan i Niardvik, hitli Ketil , ok beiddi hann vidldku ; 

ek mun per hagfeldr, pvi ek er verkmadr gddr, en £>u ert idiufullr sidlfrj 



*) Nonnulli addunt: i Fyrsttmni, cn pvl verr scm hann hafdi vcrit lcngr. 
**) Alii ila melius: uiistu p<5 mcst vid haim. ***) Alii: hljopst. 



367 

prce se tulit, crines illi erant jlavi, oculi dtformes &C col/um longum. Apud 
Asgrimum EHidagriini fiiium ille in huspitio fuerat commoraius. Jam, 
inqwitf tuihi in hac regione ibi hospilium expetendum exisiimo, ubi sint, 
qvibus prcestanti operario opus sit. Jlli se iali mullum egere afirmarunt. 
Fixam sibi capessivit mansionem apud Koreki filios, illis qvidem placebant 
opera ejus et indoles. Tresfere hye/ues apud eos commoraius pecuniaqve 
ditatus, abeundi cupidilate captus esl, rogavitqve fraires, ut sibi habiia— 
culum iribueretit. llli vero respondebant ei melius convenire famulaniium 
mansionmn qvam ofjiciorum vicinis mutuo proestandorum cura ; at ille con— 
jecturis hac de re in pejorem partem factis non opus esse dixit. Tunc illi 
habitaculum suo propinqvum tradiderunt , 8c qvidetn ibi eorum maxitne 
sumtu domesiicam rem sustentavit , jatnqve ei ces increvit ulienum , nam 
in hoc evitando parum cautus fuit. Tunc Bjorn: JJoc, inqvit , suspicalus 
sum , qvod tibi domesticce rei cura parum conveniret, jam placet utadnos 
redeas 8>C labore compenses debitam nobis pecuniam. Aiille dixit, vixejus 
rei factum esse periculum, qvomodo sibi res domesiica gereretur simulqve 
rogavit, ut inproesenti siatu res manere permitlerent', qvod qvidem impe— 
travit. Cum Jhorerus Englandsfarus ad illam regionem perveniret , As— 
bjorn in rebus coeniendis , sui ipsius desiderium secutus, eum adiit, dicens y 
seabeomerces emerevelle. Thorerus dixit: pecuniam tibi, Asbjorn! deesse 
perhibelur. JJaucl, respondit ylsbjorn, perdives qvidem dicor, brevi tatnen 
pecunia acqviretur industria aiqve frugalitaie domeslica. Thorerus merces 
illi se venditurum affirmavit. CumjamBroddhelgium conveniret, rogatus 
de venditione mercium , omnia, ut actaerant , memorabat. JJelgius dixit: 
vendidisti jutn hoinini milii &. ingrato 8c in proierviam prono. yEsfaie ad 
pecuniam sibi debitam exigendam profecti , Asbjornem J^eghamarutn con- 
■veneruni , feceruntqve debitce pecunice mentionem ; ille vero scire negavit 
qvo pacio jam ejusmodi tributa solverentur. Nec tum illi pecuniamullatn 
acceperunt , illorum autem negotiis danda privabantur KoreJci filii opera. 
ulsbfurn vero cum inielligeret haud sibi fore dotni qvieteintutam, repente se 
abstuht Njardvikamqve se contulit ac convenit Keiillum eumqve roguvil, 
ut se exciperet. Tibi , inqvit , ero idoneus: sum eniiu in operibus sireuuus, 



368 

enek tok lilid gott upp hla J>eim Kdreks sonum. Ketill kvad ser litld um at 
taka vid honum *). Haf vid raun pina, bondi ! scgir liann. Oradligt nmn 
pat at giora adra menn ser at ovinum fyrir £>ik. Ei mun svo mik.it ilt 
af standa, segir Asbiorn. pat vard, at Ketill tdk vid honum. Ok er Koreks 
s} r nir spyria £>etta, hitta peir Kelil i Niardvik, ok segia, at peir fengi 
honum alJar 2 ) skuldir af Asbirni, ok kvadust missa mikils fiar vid hann. 
Ketill segir £>eir mundi sannara hafa; en ek mun ei gialda fe fyrir hann. 
pidrandi var par vidstaddr, ok lagdi ord til , at Ketill fdstri sinn mundi 
gialda fe fyrir Asbiorn. Kelill segir: ei mun ek gialda fe fyrir hann , en 
leyfa mun ek at peir slefni honum vid fa menn. pidrandi segir: und- 
arliga lyzt £>er pelta, fdslri ntinn ! 3 ) ok vonum betur verdr, ef £>etta fer 
vel cif Jiondum. Ketill segir: miog fylgir pu mali pessu, ok muntu Iauna 
hestgiofina. pidrandi kvadst pess vilia fysa, er honum gegndi best. Vid 
sva buit rida peir i burt ; en pidrandi fdr £>a nordr i Krossavik, ok um 
sumarit a manna-rndti reeddu Kdreks synir um , at £>eir mundu nidr fara i 
Niardvik at slefna Asbirni , ef pidrandi fseri pangat a kynnisleit. poili pa 
von, at Lidtr mundi fara med peim. pat sama sumar kcm skip i 
Breidavikj pat er a millum Husavikr 4 ) ok Borgarfjardar, ok voru par styri- 
menn, annar Gunnar en annar pormodr. Atlu menn kaup vid p&, ok 
setludu her at vistast. Kelill reid til skips, ok tdk vid styrimonnum ; fdru 
poir lil vistar med honum. Gunnar var manna vaskligaslr, mikill ok sterkr, 
ok manna vsenstr at sid. pidrandi kom til Koreks sona um sumarit ; toku 
£>eir vid honum einkar vel, var hann f>ar um ndttina. peir beiddust at gior- 
asl fylgdarmenn hans, ok til allrar £>idnustu vid hann. Hann tok £>eim (pvi) 
vel. peir kvadust nu vilia fara til Niardvikr med honum at stefna As- 
birni. pidrandi jatadi £>eim p\i. Kdrekr karl moelti: Ei segir mdr vel 



a ) Alii addunl : kvad ei vel spyrjast til lians atfer&a.' 

-) Alii; at jpeir fcingi ei rettar etc. 3 ) Alii addunt; vkl ofta?ki Jjitt. 

4 ) Alii: Hcrsavikf (rectius: Herj6lfsvik). 



369 

iu vero es vir indusiria insiguis, at Koreki filii parci fuere in operibus 
mihi remunerandis. Keiillus negavit se lubeuter eum exCepiurum. As- 
bfurnus eumrogabai se experiri. Ketillus respondii: haudexpedire videtur 
ut tui causa aliorum mihi conjlarem iuimicitias. Cui Asbfurnus : haud, 
inqvit, tantum tibi procreabitur mali. Tandem Ketillus eo est deductus f 
ut eum occiperet. Qva qvidem re comperta Koreki filii Ketillum Njardvi- 
lensem convenerunt , dicentes ei jam incumbere omne >' ces alienum , qvod 
Asbjornus sibi contraxerit , se vero propier illum multce pccuniai jecisse 
jacturam. Ketillus qvidem jusiain eorum causam affirmans, se tamen negd- 
vit pro Asbjorno pecuniam soluturum. Thidrandus eorum interfuit col>- 
loqvioj rogavitqve Ketillum educatorem suum, ut solveret pro Asbfurno 
pecuniam. Ketillus dixit : haud sane qvidqvam solvam' ? permitiam iamen, 
ut paucis adhibitis teslibus diem illi dicant. Thidrandus dixit : Miram, 
mi altor, seqvi videris hac in re rationem; 8c ultra qvam sperandum est 
accidet, sihuicbene prospicias rei. Tum Ketillus : Juiric, inqvit, caussam 
acriter urges, jamqve eqvi donationem remunerabis. Thidrandus dixit se 
id potissimum Jiortalurum, qvod optime ex illius re esset. Iia re acta 
rursus abeunt ; Thidrandus vero Krossavikam petiit. yEstate seqvente in 
conventu qvodam juit Koreki filiis de ea re sermo, qvod Njardvikam essent 
profecturi, ut ylsbforno diem dicerenl, si Jhidrandus eos comiiareiur 
amicos visitatum, tuin enim spes adfuit Ljoium eos secuturum. Eadem 
wstate navis appulit Breidavikas , qvi locus inter Husavikam &. Borgar- 
Jiurdum situs est. Duo erant navis gubernaiores: alter Gunnar , alter 
vero I hormodus nomine. Inco/ce cum illis commercium habuerunt , ipsi 
vero iu hac terra hospiiium qvcerere stalueranL Keiillus ad navem eqvo 
vectus est excepitqve gubernatores. Illi vero ad ejus se contulerunt hospi- 
tium. Gunnarus erat vir admodum strenuus, magnae siatura? ac robustus 
aspectuqve pulcherrimus. Ea aistate Thidrandus ad Koreki filios pervenit, 
ab eisqve admodum benigne est exceptus & qvidem apucl eos pernoctavit. 
llli rogarunt, ut sibi permiiteret eum comiiari,seqvedixerunt eumculturos 
vmni studio. Ille autem bene aceepit. Tum fatehantur se Njardvikam 
cum eo profacturos, ut Asbjorno diem dicerent. Thidrandus hanc affirma- 

A a a 



370 

hugr um pessa ferd, ok hafid {dlcI synir mfnir gddann dreing 1 haeltu, en 

eigit vid allbradann mann, par Ketill er, en annann illann. peir voru £>ar III 

Korekssynir, Bidrn porfinnr ok Halddr. pdrir Englands-fari var 1 fdr med 

pidranda ok II menn , sem ei eru nefndir, ok voru peir VII saman. 

Foru £>eir partil peir koiiiu i skdginn skamt fraNiardvik; foru par af baki, 

gidrdust f leik, ok skutu skogvondum i milli sin. pa mselli pidrandi : pat 

h) r gg ek, at fdstra minum pyki va?r heldr lid-margir , ok styggist vid £>at. 

pat sa Asbiorn veghamar, par sem hann sldd a myri nockri, ok grdf 

torf; hr.nn pekti hvdrir voru, ok pdktist vita, hvert erindit var; kastar 

nidur verkfserunum ok hleypr a skeid heim til boear. Einn af£>eim broedr- 

um skaut til hans skotvendinum, ok kom a kvid Asbiarnar; ei hljdp hann 

at seinna. pidrandi kvad pat betr ogidrt. Asbidrn hlidp heim ok fdr felmtur 

miok i eldhus. Ketill bakadist vid eldinn ok spurdi , hvi hann fasri svo 

fliolt. Hann maelti : spyria er bezt til valigra £>egna. Ertu kalladr garpr 

mikill ok hefnir min ei , er spidtid stendr i gegnum mig. En f>eir pidr- 

andi urdu seinni ; £>eir mattu ei rida hit gegnsta yfir myrarnar. pidrandi 

kvad sig nii gruna, hvdrsu Vegluunar mundi tulka fyrir peim. Ketill bak- 

adist vid eldinn , ok kendi ei heitt af honumj kvad f>at midk undarlegt. 

Asbidrn had hann hefna sin, ef hann vaeri vaskr karlmadr. En Kelill vard 

midk skapbradr, ok*) tok spidt**). En pidrandi ok peir voru £>d komnir i 

tunid. pidrandi bad sina menn hlifast vid fdstra sinn. Ketill hlidp 

piegar ad Birni Korekssyni, ok lagdi hann i gegnum, £>vi hann var 

nseztr honum, ok er pdrir Englands- fari ser £>at, hlidp hann at Katli, ok hio 

framan i fang hdnum, ok var Jpat pegar bana-sar. pa var ok pdrir veginn 

af heima-manni Kelils. porgeir het madr ok pdrir Bringr; peir vdru 

heimamenn Ketils, ok fellu; en pidrandi vildi £>a burt rida, ok felagar hans 

med hdnum, ok voru peir V saman. Heima-kona hlidp inn , ok sagdi 

*) Alii interserunl ; ma?]ti: sjaldan hefir pnrft at fria mer liugar» Ilanu hlcypr ut 
ok prifs spjot mikit. **) Alii addunti ur geyiunuin sudr fra baenum. 



371 

vit rem. Tum senex Korehus eos ita est allocutus: Haud de hoc itinere 
bene proesagit animus & sane vos, meiflii, egregium virum exponitis pe- 
riculo, erit autem vobis agendum cum Ketillo, viro in iram admodum prce— 
cipiti St altero maligno. Korelci filii , BJorn , Thorfinnus &. Jlaldorus ibi 
aderant. Thorerus Englandsjarus cum duobus aliis, qvorum nomina non 
memorantur , Thidrandum est comitaius. Septem numero simul profecli 
sunt. In silva haud procul a Njardvila prhnum constiterunt atqve ab 
eqvis descenderunt $ tum se lusui dedernnt uc Jasces sarmenticios inter se 
jactabant. Tunc dixit 1 hidrandus: Vereor ne ciliori nimio mulli numero 
videamur atqve illeea re ojfendaiur. ylsbjorn Veghamarus, qvi in palustri 
loco terram effodit biiuminosam, eos conspexit cognovitqve qvidqve sibi vel- 
lent commentus, operis instrumenlis abjeciis domum inde avolavit. Unus 
fratrum fascem in eum immisit, feriiiqve Asbjorno venirem, at ille non cu- 
curit segnius. Ihidrandus hoc melius infecium afjirmavit. Asbjorn 
domum Jestinans multa cum trepidatione cubiculum intravit. Ketillus se 
ad ignemealefaciens rogavit,cur tamjestinanierprogredereiur. llle respon- 
dit : Homines noxios fama fioscercprosstat. Tu qvidem Jvrtis vir haberis, me 
tamen non ulciscere &L siferro transfixus sum. Thidrandus auiem & socii 
retardati sunt, nam rectd per paludes tendere non licuit. Thidrandus 
dixit, se jam comminisci, qvo pacto Veghamarus eorumres expositurus sit. 
Ketillus se qvidem ad ignem fovit, nec ullum tamen sentiit calorem Sc hoc 
sane mirum esse ajfirmavit. Asbjorn , si virilis illi virtus inesset , eum 
se ulcisci jubebat. Tum Ketillus rapida commotus ira hastam sibi 
sumsit. Ihidrandus cum sociis tum intraverat cigrum villoe proximum. 
Thidrandus suos rogavit ut altori parcerent. Ketillus BJornem Korehi 
Jdium invadens transfixit ferro, erat enim ei proximus. Qva re conspecta 
Ihorerus Englandsfariis Ketillum adortus adversum illi pecius feriit, 
lethaleqve vulnus infulit; tum St Thorerum occidebat famulus Kelilli 
domesticus. Viri fuere duo, alter Thorgeirus, alter vero Ihorerus Brin— 
gus nomine, Ketilli illi erant domesiici famuli , & hi qvidem sunt occisi. 
Tum Thidrandus cum sociis discedere voluit \ jam qvinqve erant numero. 
Ancilla qvcedam cuhiculum intravit , qvceqve acfa erani Gunnaro ac Thor- 

A a a 2 



372 

petta Gunnari okpormddi ok vissu peir ei af peim hlutum, er sva skjdtt hdfdu 

at-borist. Ilun moelti : undarligir menn erut pid, at pid siljid her, en bdndi er 

drepinn uti ok menn hans, ok muii aldrei dad i yckr. Gunnar kvad hana 

ofmargt tala*), eda hvor er sa f freirra for er meslr er skadi ad? pat er picl- 

randij sagdi hinarma**) kona, ok kemur pa nockud fyrir bdnda vorn, ef pu 

drepr Iiann. Gunnar skaut spidti i flock peirra, ok kom pat 1 bak pidranda, 

ok i gegnum hann, ok fell hann daudr af hestinum. En porgerdr hus- 

freya ok synir hennar lefu illa yfir pessu verki, ok kvadu petla mesta ohapp***) 

ok kvadust aefla her mundu miklir cptir-mals-menn verda, ok mikil rask 

atgjdr, ok hclu peim 1 burt Austmdnnunum. porgerdr kvad peim mundi 

hvdrgi fritt verda , ok litlu sidar hvdrfu peir a brott ok vissi engi hvad af 

peim vard. Allir menn hdrmudu pessa atburdi, pvi at pidrandi var manna 

viusaelastr, ok pdlti mikils- verdr. Freltust pessi tidindi vida, ok pdttu 

mikil. Litlu sidar kom porkell Geitisson i Niardvik, ok nockrir mcnn 

med hdnum at leila cftir Ausfmdnnum, ok fe peirra, ok kvad naudsyn 

hvdrutveggium cftir ad Icita, ok sina harrna reka. porgerdr kvad naudsyn 

peirra at leita, ok kvadst pa Lurt rckit hafa. peir porkell foru burt vid 

sva buit. Leid nu veturinn ok hafdi porkell grun a, at peir Gunnar, er 

pa var kalladr pidranda-bani, ok pormodur fclagi hans, mundi vera i 

varnadi peirra KetHssona, porkels ok Eydlfs. Nu kcmur porkeli Geitis- 

son at mali vid fceima-mann sinn , er pdrdr het, ok maelti sva: sendifdr 

hefi ek etllat per ofan iil Niardvikr at s, gia peiin braedrum, at hross eitt 

se horfit fra slddhrossum peirra. pdrdr ma^Iti: pat eitt erindi vil ek 

pansat bera, at peim braedrum se cekcrt misbodit i peirri fdr. Hann 

mselti: til engra svika skal petta gidra. Fdr pordr nu ofan til Niardvikr, 

ok sa<>di peitn braedrum um hrossit. peir kvadu hann syna gddvilia i pessu, 

ok skilia \id s\a buif. Litlu sidarr iara peir braedur porkell ok Eydlfr lil 

") Alii : taka mikit af ok kvad \>css litla J>'5rf. **) Alii : auma. 

**'*) JSouuulti: ok kvadu ei [alii: Guuuar kvad nu) sva-}>iiit vera uiundi. 



373 

modo retulti, illts enbn ignotce erant res tam celeriter gesta?. llla dixit : 
miriim qvide/n videmini genus mortalium , hic cjvieti manenies dum ante 
eedes herus atqve illius Jamuli trucidentur 8c sane videmini viriiitis om- 
nino experles. Gunnarus dixit cam nimis esse loqvacem. Qvis autetri, est 
inter eos, cujus e meclio sublaii maximum erit desiderium. Ilic qvidem est 
Thidraudus , dixit infelix illa mulier , &L qvidem si illum inlerficis, ali- 
qvantam conseqcimur heri ultionem. Gunuarus hastam eorum agmini im- 
misit, qvce Ihidrandi tergum nacta hominem iransfixit ita ut moriuus ah 
eqvo prosternerelur. Verum liera Thorgerda atqve illius filii hoc facinus 
multum improbaruut alqve hoc gravissimum vocarunt ihfortunium , seqve 
credere dixerunt, mullosjore hujusjacinoris accusatores, gravemqve causscv 
persecuiionem; Sc qvidem adveuas ex orisnte (o: Norvagos) abire jubebant. 
Thorgerdctcontendit, nusqvam illis pacem tutamfuturam. Paulo post eva- 
nuerunt e couspectu homiuum, uec erat ulli cognitum qvo se contuleriut. Om- 
nihus Juerunt hi evenius valde lugubres, erat enim Ihidrandus hominibus 
accep tissimus ac maximi cestimaius. Jam hcec nova lale divttlgart mulium 
mortalium auiinos commovere. Aliqvanto post venit Thorkillus Geitirisfdius 
Njardvikam uounullis comitatus homiuibus, ad advenas qvcerendos cum 
eorum opibus, dixiiqve utriusqve iuteresse partium, ut eos qvosrerent suosqve 
dolores ulciscerentur. Thorgerda eos qvidem qvcerere necessum Judicans, se 
lainen eos abegisse afjirmavit. Ihorkillus itaqve cum sociis infecia re re— 
diit. Jam elapsa hyeme & Thorkillus cjvidem commentus esl Gunnarum 7 
qvi tum Thidraiidabani\JThidrandi-cidci) est vocatus, ejusqve socium Thor- 
modum apud Ketilli filios Thorkillum ac Eyoljum cusiodiri. Jam Thor- 
kitlus Geitiris filius famulum suum domesticum ad se vocavit sic eum al- 
locutus: Statui ie mittere NJardvikam, ut fratribus, qvi ibi habitant, 
munties ecjvam ex eoruin eqvariis abiisse. Thordus respondit : ialem so- 
lum uuniium fratribus afferam, qyati allato nulla ratione lasdaniur. llle 
hoc sine Jraude jieri ajjlrmavit. Jam Ihordus NJardvikam pervenit Jra- 
tribusde eqvo nuntium apjyortans. Illi vero dixerunt euni hac rebenevolen- 
tiamerga se iesiari; inde discesserunt. Paulo postfratres 7 horkiUus ac JEy- 
olfus adjoenile accesserunt ubi ecjvitium erat consiiluium. Ojnica erai illa 



374 

stackgards £>ess, er hrossinn voru vid ; var logn-drifa um daginn, og dimt 
vedr ; ok er peir braedur voru vid gardinn, kornu at tpeim V mcnn , ok 
var pad porkell Geitisson. peir idku J>a braedur hondum ok bundu pa. 
porkell bad pa segia til Austmanna, kvadst vila, at tpeir vaeru a peirra 
valdi. peir tpraetlu ok kvadust ei til peirra vita. pa leiddi porkell ser- 
hvorn peirra burt. Hann liafdi feld yfir ser; hann let hoggva f>ar kalf 
undir gardinum, ok let blaeda ur kalf-striupanum ok a porkel ; Jpa bar 
hann aplr af ser feldinn, ok maelli til Eyolfs, ok bad hann segia til Aust- 
manna, ella muntii drepinn, sem brddir Jpinn, ok er her bldd hans a feld- 
inum. EydJfr maelli: frekr er hvor til fiors, ok mun ek heldr segia til 
peirra, enn verda drepinn. peir eru her at geifahiisum vorum , ok hdfum 
vid braedur jafnan foert peim mat pangat i vetr, pa vid hofum farit til 
hrossa. Ok er Eyolfr hafdi Jpetfa maelt, f>a var porkell pangat leiddr ok 
var heill. Eydlfr meelti : brogd hefir pii nu haft vid oekur, porkell ! en 
fpat vilda ek, at ek maetli segia per Jpa sogu eitlhvort sinn , er per voeri ei 
niinni skapraun enn mer, er J>u sagdir brddr minn daudann. porkell 
Geitisson let nu binda pa braedur baedi a hondum ok fdtum, ok Iau tpeir 
undir stackgardinum, en hann ok felagar hans fdru nu til geita-hussins. 
Gunnar tdk til orda: dfridsamliga hefir mik dreymt, pormddr felagi! ok 
vil ek vid gaungum lit, ok stefnum upp til fialls ; f>vi ei mun ockr reynast 
fridrinn *) bradliga. Sidan geingu peir ut, ok var logndrifa niyrk. peir 
siii nii mennina, ok attu peir skamt til hussins ; peir hlupu undan i drifunni. 
porkell Geilisson skaut spidli , ok kom a pormdd midiann, ok dapradi 
honum undanferdin, bad Gunnar hialpa ser ok halda undan. Gunnar 
kvadst dvanr at flya fra feldgum sinum. pormddr maslti : sja nu, felagi ! 
at spidtit stendr i gegnum mik, ok mun ek skidtt deya. Sa nu Gunnar 
at hann var at bana kominn ok sokti undan. Einskirt giordi vedrit, ok 
er porkell kom at pormddi, veitti hann honum skjotann dauda ok dvaldi 
pat fyri ferdlpeirra, er peir stumrudu**) yfir honum daudurn. Gunnar kom 



*) Alii: riufast ofridriim; alll ofundin. **) Alii styrmdu. 



375 

dies ac nivosa, venti tamen siluere. At cum fratres ad fcenile pervene- 
rint, qvinqve eos homines sunt adorti , qvibus Thorkillus Geitiris filius 
prceerat. llli fratrescomprehenderunt atqve in vincula conjecerunt. Tlior- 
killus rogavit, ut indicarent ubi advenoe ex oriente morarentur,se enim scire 
cont&ndit qvod in eorum essent potestate. llli autem constanternegare nec se 
de iis qvidqvam scire contendere. Tum Ihorkillus eos in diversa abduxit 
loca. Pallio ipse erat indutus. Mactato tum adfoenile vitulo, aspersit 
Thorkillum sangvine ex amputato viluli collo, deinde exuit pallium, Ey— 
olfumqve allocutus rogavit,ut indicaret ubi advence isti morarentur, qvocl ni 
jeceris, qvemadmodum frater tuus, trucidabere ; jamqve inpallio ejus sang— 
vinern respice. Eyolfus dixit : emitur vita vel grandi pretio*) Si sane in- 
dicabo ut mortem evitem. Illi qvidem ad caprilia nostra se tenent, nos 
enim fratres hac hyeme plerumqve eum in locum iis apportavimus cibum, 
qvando ad eqvos visendos exivimus. Qvoe cum Eyolfus dixisset ilhesus 
adductus est Jhorkillus. Tum dixit Eyolfus; nos qvidei?i fraude cir- 
cumvenisii} Thorkille, verum lubenter tibi aliqvando talem ajferrem nun- 
tium, qvi haud minus tibi animum angeret qvam is, qvem mihi de fatris 
morte tulisti, meum animunt. angebat. Thorkillus Geitiris fitius fratres 
jam manibus &L pedibus revinctos \ ad foenile reliqvit , ipse vero cum sociis 
ad caprile accedebat. Gunnarus Thorntodum ita est allocutus: Parum 
lceta mihi portendere somnia, mi socie Thormode, itaqve egredi lubet mon— 
tesqve petere , brevi enim noscemus paci paruin esse fidendum. Deinde 
sujit egressi, multa tum ac caliginosa nix est ejfusa. Jam conspexerunt 
homines caprili appropinqvantes. Illi vero aufugere seqve nivis caligine 
occultare.. Thorkillus: Geitiris fdius hastam emitlens Ihormodo medium 
corpus feriit ,. tumqve ad currendum segnior est factus.. llle Gunnarum 
se ipsumfuga servare jussit. Gunnarus dixit sibi liaud essemorem socios 
deserere. Thormodus dixit .► Respice^ mi socie ,. me hasta transfixum bre- 
viqve moribundum. Gunnarus intelligens eum ultimum trahere- spiriium, 
aufugit. Jam coelutn serenum est redditum. Ihorkillus autem cum ad 
Thormodum perveniret cilam illi mortem intulit,. hoc fuit illis itineris im- 
pedimento, qvod circa moribundum constiterunt* Gunnarus pervenit ad 

*) ■?; ornnes vitce sunt avidi~ 



376 ■ 

at bse pov.n er at Backa het i Borgarfirdi ; ^ar bid sa madr, er Sveinki 
Jiet, garpr mikill ok mesli ddseldarmadr *) vidr-eignar. Han var uli , ok 
kvdddust peir. Gunnar maelti: skiott mun ek pnrfa hiaJpar fcinnar**), bdndi ! 
p\i at Jier ferr porkell Geitisson vid Vla mann, ok leitar eftir lifi rninu, 
en hefir drepit adr felaga minn. Hann maelti : eclci Jiofum vid fyrr margt 
vid-azt; en Jilt ertu nu kominn ; en synt pik adr i karlmennsku, ok hefnd- 
ir lmssbdnda f>fns, en vinar vors. Nii mun £>er lier litit traust til lang- 
vara ***), er slikir menn saekia vel eptir. Gack fyrst inn i anddyri, ok sva 
giordi hann. Sidan Jivelfdi Sveinki yfir hann eldi-torfi, cr inn var borid 
i frammhusit. Sidann komu peir porkell at baenum ok hans menn ok hitfu 
Sveinka uti. porkell spyrr hvdrt Gunnar voeri par kominn ****), ok vilium ver, 
segir porkell, at £>u seljir hann framm, en vaer eigumst gott vid. Sveinki 
kvad Jiann mundi f>ar ei finnast, nema hann vaeri til stofu genginn. Nu 
megit £>er fmngat leita, en ei hefir ek fyri rannsdkn ordit af nockrum monn- 
um, edr ospektar fcrdum slikum. Gengu l>eir til stofu. pa maelti Sveinki 
vid f>ann, cr utidyr geymdi; sa var af fdrunautum porkels: ek mun her 
vera, at ei komist raadrinn ut, en Jm gack til stofu. Nti hliop pessi til 
stofu. Sveiuki bad Gunnar uppstanda ok lit fara, ok rak slagbrand fyrir 
hurdina. pa maelli Sveinki: nu skuluin vid ganga ofan til skips, er ek a 
nidr i fioru, ok svo gidrdu £>eir. par hvelfdi skip, f>at var litil skrita, 
er liann hafdi latit broeda. Her skaltu fara undir skipit, ok verdr nu 
skidlt til rada at iaka. Sveinki rak pa Idmb sin til fidru i fdrin, at ei 
matli sia tveggia manna for. Fdr nu Gunnar undir skipit. Nii er ad segia 
fra £eina porkeJi, at £>eir fara lir stofunni, ok voru nii inni byrgdir, ok 
komust ut, cn po lieldr seint, ok er peir komu lit, var Sveinki kominn heim i 
tunit, ok hafdi rekit lomb sin nedan fra sid. porkell maelti : ovinaltu 
giorir £>ii nu til vor, edr hvat hefir f>u gidrt af Gunnari? Til Gunnars 
kann ek ei ad scgia, segir Sveinki, en ei er orvaent, at ek lati nockurn 



* 



) AUi: hinu odadasti. **) Alii: lijalpvfeda (Jiialprada) nokkurra binua. 

"*") Alii : m\ iimnu pcr at litlu trausti tillog vor. 
**** j Aiii adilant : ok pottist svip hafa , at hann vrcri pav kominn. Nii cr pat suinra 
nianna s.ocn, at i bessari icid iiafi vcrit Ifelgi Droplougarson ined porkcli 
flqenda sinnm. en ci vitum ver hvurt vatt er. 



377 

villamBorgajfjorde/isem, qva? Bakki estvocata, ibi habitabat vir,cui no/nen 

Svei/ikius, fortis ille erat vir nec in negotiis ulli facile cedens. Js foris 

astabat. Post salutationem mutuam dixit Gunnarus : opus est mihi, co- 

lone , cito tuo auxilio, nam Thorkillus Geitiris filius cum IV hominibus 

jjiemet perseqvitur, jjieanimortem expetens, verwji jam antea socium jneujji 

trucidavit. Sveinkius respondit: Haud multa hactenus nos intercesserunt 

negoiia, jajn vero periculis esimplicitus, sed antea virlutis exhibuisti do— 

cumentum, dwn tuwn herum nostj-wnqve amicum ulcisceres. Jam qvidem 

Jiaud diu tibi hic securitas continget , cum tanti viri te summo studio per- 

seqvantur ; sed tameji jam primum ijitra vestibulum. Jlle vero ei gessit 

morem. Deinde Sveinkius cajjiinarium cespitejn, qvi in vestibulo aderat, 

supra eum cwnulavit. Tum Ihorkillus cum suis ad villam pei'vejiit at~ 

qve Sveinkiwji ante cedes deprehendit. Thorkillus rogavit an Gunnarus 

eo pervenisset ; nos enimpostulamuSj dixitThorkillus, ut eum nobistradas 7 

nos autem amice nostra transigamus negotia. Sveinkius negavit ibi eum. 

deprehensum iri nisiforte intraverit coenaculum. Jam sane ibi qvceratis, 

licet a nejnijie tameji aniea talejn sum perpessus explorationem ac perse- 

cutiojiem violentam. Deinde coenacuhun intrarmit , iujic dixit Sveinkius 

illi Thorkilli comiti, qvi fores custodivit: ego sane hic adero ne homo au- 

fugiat ; verum tu hitra coenaculum. Jlle vero dicto paruit. Svemkius 

GunnariifJi surgere ac egredi jussit Sc ipse obicem januce objecit. Tiun 

Sveinkius : Jam Jiavejn, inqvit , qvoe jjiihi est in littore astajis adeanius ; 

dein statim eo perrexerunt. Jji littore adstabat navigiwji subversu/Ji, 

scapha hosc erat parva, qvam antea impicarat. Sub hoc navigio, [inqvit 

Sveinkius^te jam occultes , jam enim j/iaturatoopus est. Sveijikius eadejJi 

via agnos ad littus abegit, ne duorum hominwn vestigia conspicerentur ; 

ja/nqve Gunnarus se sub navigio occultavit. Nunc de Thorkillo ac ejus 

sociis jjiemorajidwn, qvode coenaculo egressi sese inclusos comperivere, unde 

factum est ut segnius foras provenirent , cumqve tajideni egrederentur, 

Sveij/kius jam aderat in agello villa? proximo, agnos a littore domwn 

agens. Thorkillus dixit : inimice te jam erga nos geris ; verum qvo inloco 

Gunnarum occuliasii? Sveinkius dixit : nullum de Gunnaro possum afferre 

B b b 



378 

prett koma imdti dspektar-ferdum slikum. Forum nri til sidar, segir por- 
kell. pat ma vera, segir Sveinki. pa komu peir til skipsins, er par 
hvelfdi. porkell maelti: fylsni vaeri £>at, at fara £>ar undir skipit. Sveinki 
mselti: ek er vanr at geyma undir skipinu reida minn, eda p\i ferr ei 
einhvorr ydar innundirpat okrannsakit; ella ferr ek, ef per £>orit pat eij ok 
svo for liann inn undir skipit; ok i pvi lagdi porkell upp undir*) ok kom 
i lser Gunnari; ok er Sveinki ser pat, bra hann knifi, ok lagdi i laer ser, 
ok sneri knifinum sem med spidti hefdi lagt verit, ok maelti er hann kom 
iit: ecki aetla ek per hafit vaegt mer i Jpessari ferd, ok vaeri jafnir mal- 
endur, mundi pess ei dhefnt. porkell moelti : ecki vilda ek J>er geig hafa 
giort; en varla vitum vaer hvor svipan i er. Aptr geingu £>eir til baear, 
ok rannsokudu enn, ok fdru i burt sidan. pa moelti Sveinki vid Gunnar: 
a brot munum vid mi leita. Sidan fylgdi hann hdnum i fidshlodu, tdk 
par laust hey ur stalinu , er holt var innan, ok bid um hann sem best. 
Hvarf porkell enn aptr, ok kom til hlodunnar. Sveiuki var par duslandi, 
ok spyr hveriu gegndi um ferd peirra, at J>ar gangi a engu, utan rann- 
sdknum. porkell kvedst ei vita, vid hvdr brdgd hann aetti, en kvadst ei 
nenna at leggia hann vid velli at dreyndum sokum. Sveinki maelti; pess er 
von at £>it munit drepa mik ; en £>ykia mun f>at skidtroedi at saklausu, en 
mann mun ek hafa fyrir mik adr ek hnig at grasi. Sidan fdru £>eir burt. 
Sveinki maelti nu vid Gunnar; en skulum vid ofan fara nauta-feril til 
sidar, ok er peir koma £>ar, maelli Sveinki: hdlmr liggr her liti fyri land- 
inu sem f>u ser, ok er pat mikit sund, en £>at er mannraun, £>ar pu crt 
sar. pangat vilda ek pu legdir, ef pu ert faer, en ek mun saekia pik pa 
dhaett er. Gunnar maelti : vel fer fcer, ok er £>etla vandlaunaf, en a £>ella 
mun ek haetta, po Ieingra vaeri. Sidan lagdist Iiann uli hdlminn med 611- 
um berklLedunum, ok geck honum £>at vel, en var £>6 styrdr midk ; lagdist 



') Alu ; skipit ok kendi at kvikt vai fyrir ok tagtli i lar &©. 



379 

indicium; haud lamon niirum est, si lalem violentiam aliqva fraude com- 
pensem. Nunc ad mare pergamus t dixit Thorhillus. Sit sane ita, re- 
spondit Sveinkius. Dein ab subversum navigium pervenerunt. Thorkil- 
lus dixit : occultus qvidem sub navi locus est. Sveinkius respondit: soleo 
sub navi armamenta servare navalia, qvid autem obstat cur aliqvis vestrum 
navem subeatac exploret^ alias egomet subibo, si ad hoc vobis deest ani- 
mus; tumqve ipse subiit navim. In eodem momento Thorkillus hasta sub 
navem porrecta femur Gunnaro feriit, qvo conspecto, Sveinkius cultro sibi 
sauciavit femur cultrumqve itain vulnere rotavit ac sihasta fuisset sauci- 
atus, cumqve rur sus proveniret ita locutus est: haudsane videmini mihimet 
in hac exploratione pepercisse, necjoret hoc inultum, si cum ceqvali esset con- 
tendendum. Thorkillus dixit: nonqvidemte lcesum volui; vix tamenintel- 
ligimus, qvcenam huic rei insint praestigia?. Deinde ad villam redierunt ite~ 
rum qve explorarunt tumqve demum discessere. Tunc dixit Sveinkius Gun- 
naro: hincjam nobis erit abeundum & eum deinceps ad foenile deduxitj sum- 
sitqvefoenum efoeni cumulo,qvi tum erat concavatus y eumqve summa cum 
cura occultavit. Thorkillus iterum reversus ad foenile pervenit. Sveinkius 
circa foenum sordibus everrendis occupatus , rogavit qvaznam esset itineris 
ratio, anqve nullafutura esset explorandi fmis. Thorkillus negavit se scire 
qva fraude circumveniretur, nec dixit sibi placere eum e medio tollere nisi 
re planius comperta. Sveinkius dixit: verisimileest qvod memet irucidetis, 
hoc tamen in innocente nimis temere factum judicabitur & qvidem aliqvem 
immolabo anteqvam prosternar. Dein illi abiere. Jam dixit Sveinkius 
Gunnaro: Nunc, qva boves per nivem fecerunt semitam ad mare descen- 
demus; qvo ubi ventum est , Sveinkius Gunnarum sic alloqvitur : parvam 
hic insulam prope terram conspicis; nanti eo pervenire arcluum, saucio 
periculum, optarem tamen, siposses, ut eo transnatares, ego vero te repe- 
tarn, qvando tutum erit. Gunnarus dixit : multam mihi nec facile remu- 
nerandam benignitatem exhibes, verum hoc mihi periclitandum judicarem 
si vel longius esset natandum. Deinde cum omnibus armis ad insulam 
transnatavit , qvod qvidern ei cessit bene & si membra frigore rigida sunt 
facta, iumqve decubuit & ejecio in litora fuco sese obruens sese cntra 

B bb 2 



380 



nidr, tfk grefst i brukit at veriast fyri kulda. En pi Sveinki veit Gunnari 
dhsett, reri hann framm i holmin, hittir Gunnar, ok kvad mril at biarga 
honum*) , gat hann nu valla geingit. Sveinki flutti hann sfdann Iieim, ok var 
hann par nockrar naelur ok huldi **) sik. pa maelti Sveinki : nu munu her ei 
verda langvistir pfnar, £>vf ek ber ei traust til at lialda ]oer leingr. Mun 
ek nu senda f>ik til He]ga Asbiarnarsonar, vinar mins, ok kom par a 
nattar-peli , gack ***) at hiisi £>vf er HeJgi sefr i, ok er £>at sidvani peirra 
manna, er hann saekia heim lil trausts, at klappa par a, ok geingr hann 
sialfr til dyra, ok opt hafa Tpess daemi ordit. Sidan vfsar Sveinki Gunn- 
ari a leidina, ok skyldn vid sva buif. Gunnar kom sfdan i Mida-nes. 
Gunnar drap & dyr a husi pvi, er Helgi svaf i. Hann vaknadi og maelti: 
skidls pykist pessi purfa. Sfdan geck Helgi tir, ok kvoddust f>eir. Gunn- 
ar segir honum allann malavoxt, ok jarteikn ok ordsendfng Sveinka. Hann 
moelti: ei er sa forsialaus sem Sveinki hialpar. Nu mun ek vid f>er taka, 
£>vi ek & Sveinka margt gott at launa, ok gack i utibur mitt, ok var Gunn- 
ar tpar um vetrinn vel haldinn. Um vorit eptir atti Helgi ferd ofani 
Fiordu; hann mselti adr vid pdrdfsi konu sina: svo er hattat, segir hann, 
at her liggr vid alt ockar gott vinfeingi, hvorsu tpii ert mer um nnil 
Gunnars, medan ek er i burtu. Hun kvad £>a vifat, er reynt vaeri. Lm 
kvold eitt er sagt at XII menn koma a baeinn i Mjdanesi. Husfreya geck 
ut ok heima-menn med henni, ok var £>ar kominn Biarni Broddhelgason 
brddir hennar. Hun bfdur lionum par at vera. pat er vel bodit, segir 
Biarni, en tpat er erendi milt al saekia hfngad Gunnar pidrandabana, er 
drap frsenda vorn ok fdstbrodr; er hann her i utiburi ok mun ek upp- 
bridta, ef pu likr ei upp. pdrdis maelti: far ei svo at Tpessu,, brddir! 
en haf tpd erendi pitt. Ver her i nott, fraendi ! ok cr Tpat saemiliga giort. 
Var mer pidrandi svo astudligr ****), at Tpvi betr Tpaetti mer sem Gunnar voeri 



*) A/ii: Gunnar var ^a niiog dasaclr sva at hann gat £<c. **) alii: Jivfldi. 

***) Alii adUutu: at nordr - dyrum. **** j Alii: asthugadr. 



381 

frigus tutatus est. Sveinkius autem cum Gunnarum securum intelligeret, 
ad insulam remigat, Gunnarumqve convenit, ja/nqve tempus venisse dicit 
ut eiferretur auxilium ; nec jam amplius ad incedendum ei satis erat vi- 
riurn; dein eum perduxit domum, ubi aliqvot noctes occultus est commo- 
ratus. Tum Sveinlcius : haud, inqvit, hic tibi longinqvum erit hospitium, 
nec ad te diutius tutandum satis mihi est potestatis, verum jam te ad 
amicum meum Helgium Asbjbrnis fdium miitere statui, ad hunc te noctu 
conferas, adeasqve cubicuium, in qvo lielgius dormitat, solent enim homi- 
nes,qvi ad eum confugiunt ad auxiliu/n petendum,ilHus fores pulsare, tum 
ipse progreditur adfores aperiendas ; cujus qvidem rei sunt exempla sat 
freqventia. Deinde Sveinkius Gunnaro monstravit viam , ja/nqve disces- 
serunt. Gunnarus cum Mjoanesum perveniret, pulsavit fores cubiculi, in 
avo Helgius dormivit. Ille e somno est excitatus dicens: opus est huic 
auxilio, tumqve Helgius est egressus. Salutalione daia atqve reddita Gun- 
jiarus sua/n omnem causam exposuit, nec non signa ac nuniium [qvceaSvein- 
kio acceperat]. Helgius dixit : haud ille auxilio est destitutus, cuiSvein- 
Jcius fert opem, teqve sane excipiam^multa eni/n a Sveinkio iu nos egregie 
sunt facta, jamqve solitarium qvod mihi est penuarium i/itra. Ibi Gun- 
jiarus per illam hyemen mansit prasstanti usus hospitio. Kere Helgio ad 
Fjordos iter erat Jaciendu/Jiy veru/n anteqvam proficisceretur, uxorem ilior- 
disam sic est alloculus : resita, ijiqvit , est comparata , qvod jiostra tota 
amicitia ab ea pendet be/iignitate , qva Gu/mari causa/Ji,/Jie absente,trac- 
tabis. Illa hajic rem tujji cognitum iri affijvjiavit y cujji experiejitia doceret. 
Memorice tradiium est duodecim hojjiines vespere qvodajJi villcuji Mjocuie- 
sum pervenisse. Materjcunilias cum famulilio egressa fratrem Bjarniu//i 
Broddhelgii filium conspexit advectum. lllafratri obtulit hospitium. Bjar- 
nius dixit : certe tuambejiigjiiiatem collaudo, jam veroid potissimuui est Jie- 
gotii, ut GujuiarujJi Ihidrajidabajiuni, nostri propi/iqvi ac socii i/ilerfec- 
torem mecu/n abducam , ille hic jam in solitario degit penuario, cujus qvi- 
dem perfringam fores, nisi tu aperis. Thordisa respondit : /ie hoc pacto, /nl 
frater, rem aggrediaris • tamentuum perficias negotium ; hacnocte qvidem 
hic /naneas, /ni jrater, sic enim decet ; verum Thidrandus mihi certe adeo 



_ 382 

fyrr drepinn, ok hefir Helgi bdndi minn £>etta miog vid mer sed i vetr ; 

pvi hann vissi ek vildi Gunnar feigann,' ok leitum nu f>essa ddur pu fer 

hedan. peir Bjarni stigu af hestum sinum, ok voru um ndttina. Sendi 

pordis II menn um bygdir, ok stefndi at ser monnum, ok vdru par 

saman komnir XL*) manna um morguninn. Biarni stdd i klaedi ok maelli: 

sel nu framm Gunnar, systir! Hun maelti : ei veit ek f>vi £>ii sdklir heim 

med sliku mdti systur £>ina, ok unna henni sva ills hlutar, at ek skyli 

selia £>ann mann undir vopn £>in, er bondi minn seldi mer til geymslu; 

ok mun ek ei pann mun yckar giora, ok muntu ei na Gunnari at sinni, 

nema Jdu vinnir fullt til. Biarni moelti: nu eru brogd, ok maeltir fm an- 

nat, fraendkona! enn per var i hug i giaer. Reid Biarni padan vid sva 

buit. pdrdis geck i utibrir, £>ar Gunnar var i ok moelti: hvorsu hyggr 

p>u nu til at ganga a vald Biarna? Gunnar moelti: ei mundi pat reynt, 

ef Helgi vceri heima. Hun maelti: ei mun £>at enn reynt verda. Hann 

packar henni. Sidan kom Helgi heim, ok var honum fra ollu sagt. Hann 

maelti: vissa ek, at ek var vel kvaentr, ok er f>at vel, at hiin sagdist i 

9ett sina. Var Gunnar um sumarit med Helga, og var hann £>a sekr giorr 

a f>ingi, ok let porkell Geitisson saekia **) sektir. pa ***) tdkust vidskipti 

Helga Asbiarnssonar ok Grims Droplaugarsonar, at Helgi var veginn , ok 

sehdi pordis Gunnar vestr til Helgafells til Gudrunar Osvifursddltr lil halds 

ok trausts, ok skyldi vel vid hann, en Gudrun tdk vel vid honum. pat var 

i fcat mund, er hun var fostnut porkeli Eydlfssyni; og petfa sama sumar 

reid porkell Geitisson til Niardvikr, og vildi saekia sektafed. yEtlat er, 

segir Eydlfr, at fed se mikit, en alt er pat burt af Islandi, ok faer pu ei 



*) Alii: XXX. **) Alii: hann til sekta. ***) Alii: Ok ci mikhi sidar. 



383 

Juit carus f ut Gunnaro qvcun prirnum occiso maxime lcetarer , & sane hac 
hyeme Helgius meus maritusa me diligenier prcecavebat, bene enim cogno- 
vit Gunnari mortem rnihi esse exoptatani, quamjam qvidej/i qvcerendam 
censeo anteqyam hinc abeas. Dein Bjarnius cum suis ab eqvis descendit 
& hic jam pernoctavit. Tum Ihordisa duobus per vicinam regio- 
nem missis nuntiis , homines ad se convocavii ; postero die XL viri apucl 
eam erant congregati. Bjarnius cum vestes induisset: jcuji, inqvit , mea 
soror, Gunnarum nobis trade. Illa respondit: Haud sane intelligo, cur 
talis sorori veneris hospes, utillius rebus tam male consulerenon dubites, 
illum viruni, qve/n conjux mece mandavit custodice,. tibi ad neceni traden- 
dum esse , cojitendejido? Haud eqvidem tali jjiodo dec!arabo } qvein ego 
vestru/n pluris faciam ; nec jam Gunjiarus in tuajn poiestatejn pervejiiet, 
prceter multu/n molesiunzqve Jiegotiurn. Tlijii Bjarjiius: Jamres, inqvit, 
cum dolo geruniur, & hesierno qvidem die, lepicla soror, ctlia atqve animo 
inercuity depromsisti cotloqvia. Inde Bjarnius domurji eqvo vehitur. Tum 
Thordisa solitarium cubiculum, ubi Guruiarus jnorabatur , ingressa : cue 
placet , iriqvit, jam in Bjarnii potestatem pervenire? Gunnarus dixit: 
haudfieret ejus rei periculum, si Helgius domi adesset. Nec qvidemjam 
Jiet, respondit Thordisa. Gujmarus illi [pro auxitio]egit gratias. Postea 
Helgius rediit domzun, hisqve omnibus qvce gesta erant compertis , novip. 
inqvii , JJie prcestanti uswn conjugio; lcetor qvod illa generis nobUiiatem 
comprobavit. Hanc cestateni Gunnarus apud Ilelgiu/n com/noratus, 
in comitiis publicis exilio est jnultatus. Thorkillo Ge/tiris filio sup— 
plicium expetente. Tu/n coeptce Helgii Asbjornis filii 8c Grimi Drop- 
laugce filii simultates. Helgio autejn occiso, misit Thordisa Gunna- 
rujJi in regionem occidentalejn Helgafellum , Gudriuiceqve Osvifi filice 
tutelce deniandavit. Qvali Gunnarus a Ihordisa benignitaictie est mi&~ 
sus tali Sc a Gudrujia exceptus est. Hce res eodem fere tejnpore ge— 
rebantur , qvo Thorkillus Eyolfifilius eam desponsavit sibi. Hac &L jam 
a?siaie Ihorkillus Geitirisfilius Niardvikam eqves venit ut rei bona secunz 
auferret. Eyolfus dixit : hanc qvidem pecuniam multani censeri, omnem 
vero ex Islandia esse avectam, nec nummulusy inqvit, in iucun venietpote— 



38 4 

einn pening. porkell skilr fcelta satt vera, ok reid burt sidan. Nu er 
at segia fra porkeli Eydlfssyni, er han sdkti brddkaup' sitt til Helgafells; 
var J>ar margt manna komit. Um kvoldit', er menn tdku handlaugar, 
helt Gunnar pidrandabani vatni fyrir pehn ok porkeli, med hdtt sidann 
a hofdi. porkell f>ykist kenna manninn, ok spyr hann at nafni. Hann 
nefndist, sem hdnum likadi , en ei sem var. porkell sendi eftir Gud- 
runu ok segir: Gunnar pidranda-bani fari & burt, p>eir mundu ei badir 
f>ar vera. Hun maelli, porkell skyldi f>a i burt ef hann vildi, ok ser 
likadi at fa hann ei ad bonda, ok vinn ek pat ei til, segir hun, at selia 
f>ann mann undir vopn, er ek vil halda. Snorri Godi var par, vinr 
Gudrunar, ok hdfdu pau C manna heima, ok sa porkell sinn kost best- 
an , at kyrrt vaeri, ok tdkust pi radin med porkeli ok Gudrunu. En 
hun kom Gunnaii pidrandabana utan med fulltingi Snorra goda, ok 
leysti hann vel af hendi. For Gunnar utan, ,ok kom aldrei jsidan til 
IsJands. Hann scndi Gudrunu Osvifursddltr saemiligar giafir, ok Sveinka 
ord, at hann faeri utan med alt sit; ok sva gidrdi hann. Tdk Gunnar vid 
honum agaeta-vel, ok fcck honum goda kosti, ok var han i Noregi til elli 
aefi sinnar; ok lukum ver her £>essum psetli af Gunnari pidrandabana *). 



k ) Alii ita: ok ljkr her sogn Gunnars pidrandabana. 



385 

stalem. Ihorhillus hcec vera intelligens reversus est. Jam de Thorhillo 
Eyolfi filio memorandum , cum Helgafelli nuptiale convivium celebravit ; 
multi ibi convenerant. Vespere, cum convivoe manus lavarent , Gun- 
narus Thidrandicida cum coeieris tum Ihorkillo aqvam ministravit. 
Caput grandi pileo obtexerat. Thorhillus virum cognoscere ratus , eum 
de nomine rogavit. Ille nomen, qvod conveniens visiun est , haud vefum f 
edixit. Thorhillus, Gudruna ad se vocata, Gunnarum jussit abire, se cum 
eo simul commoraturum negans. Gudruna dixit : si res talimodo sese ha- 
Leret, Thorhillo esse abeundum, si ipsi luberet , nec sibi displicere, si eum 
maritum non sortiretur ; nec tuum inqvit, thalamum tanti facio, ut tru— 
cidandum tradem virum, qvem ego servatum volo. Snorro Antistes Gud- 
runoe amicus ibi aderat ; domi illis prcesto erant viri C; qvam ob rem 
Thorhillus nullam conditionem paciprcetulit. Deinde Ihorhilli &. Gudrunce 
celebratce nuptice. llla vero Gunnaro Thidrandicidce , adjuvante Snor- 
rone antistite, commeatum ad exteros procuravit , eumqve multa cum li- 
beralitate dimisit. Gunnarus ex Islandia profectus nunqvam rediit. Ille 
Gudrunce Osvifi filice splendida misit Tnunera^Sveinhioqve nuntium, rogans, 
ut ad se veniret; ille vero ei gessit morem. Gunnarus illum egregie exce- 
pit , &i prcestantissimis conditionibus honoravit. Is ad ultimam usqve 
senectutem in Norvegia clegit. 

Sicexplicit illud caputhistoriaz, qvod de Gunnari Thidrandicidcjs 
rebus agil gestls. 



C c« 



DISQ VISITIO 

D E 

LMAGINIBUS IN 7EDE OLAVI PAVONIS HIARDARHOLTENSI, 

(SECULO io«») EXTRUCTA, SCENAS AUT ACTIONES MYTHOLO- 

GICAS REPR.ESENTANTIBUS, IN LAXD7ELA MEMORATIS ; 

(CAP. 29 PAG. 112- 114.) 



Auctorc F l nno M agnus en. 



n 



at sumar let Olafr gera eldluis i Hiardarholli meira oc bctra 
enn menn hafi set; voru £>ar markadar a agaetar sogur, a £>ilividinum ok 
sva a raefrinu; var £>at sva vel smidat, at pi pdtti miklu skrautligra er ei voru 
tioldin uppi. At alidnum vetri var bod allfiolmennt i Hiardarholli, pviat £>a 
var algiort eldhiisit; f>ar var at bodi Ulfr Uggason ok hafdi ort kvaedi um Olaf 
Hoskuldsson ok um sogur pser er skrifadar voru a eldhusinu ok faerdi hann 
par at bodinu. petta kvaedi er kallat Husdrapa ok vel ort. Olafr Iaunadi vel 
kvaedit." i. e. "Ilac oestate Olavus dicetam (sive coenaculum) ampliorem 
atqve magnifcentiorem qvam homines alibi \in Islandict] exstructam vi— 
derent , cedificaudam curavit ; erant enim tabulata atqve lacunar celeber- 
rimis historiis {i. e. historiarum aut fabularum eciypis) distincta (vel sig- 
nata). Tanta cum arte diceta illa juit fabricata (sive adornata) , ut au- 
leis (ciut tapetibus) remotis, multo pulchrior appareret. — Versus hyemis 
finem convivium Hiardarholti celebrabatur, ingenii hospitinn multitudine 
freqvens , tum enim diceta perfecte instructa. Eo convivio Ulfus Uggi 
filius interfuit 3 qvi poema de Olavo Hoshuldi filio deqve illis historiis, 
tjvce in diceta pictce(scriptce vel reprceseniatce) crant, coufecerat y istudqve 



387 

in hoc convivio reciiavit. Carmen hocce, qvod Husdrapa (z. e. poema de 
cedificio agens) vulgo appellaiur, eleganter certe fuit concihnatum. Ola- 
vtts ipsius auctori largam prcesiittt remunerationem." 

Vetustihujus carminis jragmenta nonperpauca Skalda nobis ser- 
vavit , id primo loco ita memorans *) : Ulfr Uggason hefir qvepit eptir 
savgu Calldrs langt skei& i Husdrapu o: "TJlfus Uggi filius prolixamBalderi 
historice (sive mythi) expositionem in carmine Husdrapa dicto concin- 
navii." Pretiosa illa fragmina his inserere, & versione ac notis illu- 
strare non hcesitavimus , qvum artificii prcedicti, inler Scandinavos e de- 
scriptis antiqvissimij vera indoles St aspectus inde ex magna parte eluci- 
dari videantur. 

Ad prooemium carminis Husdrapa hemistrophium hocce olim sine 
dubio periiuuit [l. c. pag. 100). 

Hialldrgegni tel ec Hilldar 

Hugreifum Oleifi; 

Hann vil cc at giof Grimnis 7 

Gedfiar£>ar la qvepia **). 

o: Bellici strepiius animoso responsori 
Olavo (poema) recito; 
Ipsum, Grimneris (Oclini) dono, 
Mentalis sinus latice ***) salutabo. 
Decanlantur cceterum illis fortuito nobis servatis, qvamvis abruptis &. 
dissipaiis , strophis aut hemistrophiis tres borealis Mythologice fabulce, 
Juec nempe: 

i. Incendium sive funebris rogus Balderi Dei (qvum reliqva ejus 
illic celebrata vita infeliciier desii). 



*) Vid. Snorra - Edda asaint Skuldu &c, utgefin af R. Kr. Rask Stockholmi I8I8> 8 
pag. 103- <Jr. pctg. 105- Jn seqventibus /ectiones tariantes ibi allatas , qvas 
cailcris praijerendas censenius , adoptaturi sicmus. 

**) Prosaice ita in ordincm redigendum: Ec tel Oleifi hugreifuni Ilildar hiallduri gegni; 
hann vil ec qvejjia gedfiarjDar-lu at Grimnis giof. 

*■*) /. e. potsi sive carmine , secundum mythicam Eddis phraseologiam. 

C C C 2 



388 

2). Certamina Thori cum Tlymere giganie & Jormungando dracone 

o: mundano sive Midgardensi serpente. 
3). Rixa aut pugna TleimdalU Sc Loku. 

I. Descripserat vates noster magnificam Deorum ad Balderi 
flammeas exeqvias processionem. Hcecce tantum Jragmina episodii illius 
jam e^xistunt; (L. c. pag. io4) : 

Rior a bavrg til borgar 
Bav&frdpr sonar Of>ins 
Freyr oc fdlkum styrir 
Fyrst oc gvlli byrstum *) 

o: Vehitur primo ad arcem **) Odini jilii 
Verre aureis setis pra?dito 
Pugnandi gnarus Freyerus , 
slgmina (coelestia) ducens ***). 

Pag. 96 decantaiur Odinus cum corvis isti propriis 8c Valkyriarum ag- 
mine illuc tendens, duobus qvidem separatis hemistrophiis, qvce solidam 
olim siropham ita effecisse videniur : 

Ri&r at vilgi blio\i 
Vidfraegr (enn mer li&a) 
Hroptatyr (of hvopta 
Hrdprmal) sonar balij 
par liyck sigrunni svinnum 
Sylgs Valkyriur fylgia 



*) Ordine prosaico : Fyrst ri5r havdfrodr Freyr til Odins sonar borgar 7 a bavrg, 
oc gulli byrstum, oc styrir folkum. 

**) Arcem hanc significare pulo pyram Balderi {Odini filii) exeqvialem , qvum taiis 
etiam arx vovetur eddicis carminibus, proprie sic dictis. J^ide editionem Eddaz 
antiqvioris Mavnienseni \{ , 240, 258 , 590« — Hodie qvoqve principes Asiatici 
Buddhistica; religioni addicti palatiis pro fiunebribus rogis uluntur. Vide scrip~ 
tu/n nostrum: Edda-Lajren og dens Oprindelsc IV , 541-542- 

**) Simili moclo Grosci ac Romani vates Solem vel Apollinem decanlarunl. Freyerus 
nosiralibus tsalaris lumiuis prwcipuus director credebatur. 



389 

Heilags tafus oc hrafna, 
Hlaut innan sva minnum ^). 

o: Eqvitat celeberrimus Odinus 2 ) 
Ad fdii rogum parum gratum , 
Dum per ora nosira 
Encomia proferuntur' 7 
Opinor ibi prudentem victorem 
Seqvi Valhyrias propinatrices 3 ) 
Et corvos insuper ; ita sancti sacrificii 
Litamen intus memoramus. 

Pag. 97 Heimdallus Deus eidern processioni adfuisse dicitur: 

Kosligr ripr at kesli 
Kynfrdps, f>eim er gocT hldpu, 
HrafnfreistajDar hesti 
Heiuidallr at mav^ fallinn 4 ). 

o: Eximius Heimdaltus f eqvo vectus , tendit 
Ad rogurn, qvem Du struxerant 
Filio cceso posteritate clari 
Corvorum lentatoris (Odini). 

Monstravimus alibi Eddae funioris relationem de Baldero ad Husdrapos 

(& igiiur proprie ad ariifcii ibi descripti) normam composilam fuisse *). 



') Ordine prosaico : Vfdfra?gr Hroptatyr rfpr at vflgi blipu sonar bali — en mcr 
]ipa hroprmal o-f hvopta; par hyck syJgs Yatkyriur oc hiafna ffyJgia svhmum 
sigrunui, sva minnum innan hlaut hciiags tafns. 

a ) Proprie: tempestatum vel etiam prarco?iui/i aut sacerdolum Deus. Vid. Edd. 
antiqv. III. 444- 

3 ) Hic forte proprie : libamina exeqvialia ferentes.. V^alkyrias Deorum ac /leroum in 

V alhalla propinatrices juisse , alias est notissimuiti. 

4 ) Ordine prosaico : Kostigr Heimdallr ripr hcsti at peim kesti er goc5 hlopu at kyn- 

frops hrafnfreistapar fallinn mavg. 

5 ) Edda antfqv. III. 2S>8 J — translat. Dan. II. 45 «2' Bidrag til nordisk Arclnxologie 

pag. 30 sq. 



390 

II. Acl myiJiicas TJiori cum draconemundano Sc, Ilymere giganie 
ceriamina varia JiemistropJiia aUudunt. Famosa illius piscatura , qvci 
ipse Jormungandiun capere sive occidere teniavil , in fragmentis seqven- 
tibus memoratur : 

Memistrophium SJcaldce insertum (pag. i5S <Bc 178) ac aliud ibidem 
{pag. 2oi) inverso orcline integram stropliam efficere putamus , & ambo 
iia rite componenda : 

Innmani skein ennis 

Onddlts vinar barida, 

Ass skaut segi - geislum 

Orfrsaell a men stor&ar ; 

En stir&jpinull sfar&i 

Stor&arlegs fyri bor#i 

Frdns a folka-reyni 

Franleilr oc bles eitri *). 

o: Fulsil luna torvi numinum 

Amici fronte inclusa **) ; 

Asa \_Deus~\ laude beatus 

In ieUuris monile \_serpenteni\ 

Terribiles ejaculavit radios ; 

Sed conirci) acl ncwigii latus, 

Angvis aspectu coruscus oceani, 

Rigide extensus , fixo visu intuebatur 

Terrce populorum leittaiorem, venenum eructans. 
Teriium (pag. 102) ceJebrat ca?dem angvis Miclgardensis in Iklda juniure 
inde memoraiam sed auctori non acceplam: 

Vi&gymnir laust Vimrar- 

Vafts af franum nafrri 



*) Ordint ' prosaico: Ondotts banda vinar ennis innmaui skein ; Ordsasll ass skaut aegi- 
gcisJum a stordar mcn. Ya\ franleitr stordaricgs stirdJDiuull stardi , f) n bordi, 
a frons foJka rcyni oc bles eitri. 

*) /. e. TJ10H JulniinanlLa oculus. 






391 

Hlusta grunn vi& hravnnom; 
Hlaut innan sva minnum *). 

/. e. Lati Vimrce vadi transgressor**) 
Ad undarum aggeres (pressum) 
Caput corusci serpentis abscidit — 
Hasc inlus carmine memoramus. 
De Thori certamine cum gigante Hymere seqvens agit hemistrophium : 

Fvllavflugr let fellir 
FialJgauts hnefa skialla, 
Ramt mein var pat, reyni 
Reyrarleggs vi& eyra ***). 

o; Perqvam validus monticola? prostrator 

Pitgnos allidi fecit 

Auri {genas) arboris trunci tentatoris 

Id damnum acerbum evasit! 
III. Leguntur seqveniia in Skcrlda inter poeticas Heimdalli de- 
nominationes (pag. 107 ). "Est [vocatur] Lokius accessor scopuli (marini) 
dicii Vagasker 8c petrae Sfngasteinn appellatae; tum cum Lckio de monili 
(Freyce) Brisingico contendit] Qsive altercatus est). Ulfus Uggii fdius d* 
hac re prolixam confecit episoden , in carmine suo Hde&ipa, ubi etiam 
memoratur: qvod tunc ambo isti phocarum assumlis formis usi fuerint." 
PaullopostCpag. 106) inter Lokii appellaiiones hcec invenitur : "Hostiliter 
altercanscumHeimdallof seqventi Ulfi nostri cantilend additd : 

*) ViS^mmr yimrar-vaSs Iaust hlustagrmm af franum nagri, v i$ nravmium- sva 
Miiiuiuiu hlaut iunan. ^uium , svn 

**) Pj&rius sensus & orim vocis Vidg^mnir ( qvce SL-aldce auctori g i gas audli0 miU 
^utem obscurissmu apparent & translatio illa idcirco pro merd conjectura habenda 
— sed certe /uc de vado amnis Vimrce (aved Thorus ih expeditione ad Geirrodi 
habuacula transieraO sernzo juit podtcv , unde cs illam JJec appellationem «umsit 
sluctor Eddce jwuons (pag. 63J hanc relalionem, sed uon carmen Ilvmisqvida Fdd<L 
antiqviori insertum, manifeste secutus est. ' ' 

'**) Ordine prosaico : Fullavflngr fialJgauts fellir Ut hncfa skialla reyni rcvrarlc^s vi* 
eyra; ramt nicin var pat. ' J **»«&>■ "0 



392 

Racf-gcginn bregftr ragna 
Rein at Singasteini 
Fraegr vi& firna slaegium 
Farbauta mavg vari; 
Mo&avflugr rae&r mae&ra 
Mavgr haf-nyra favgru, 
Kynni ec, aoY enn einna 
Atta, maerfrar pattum *). 

o: Consultus ille cito commovet 

Jiam Deorum (Iridem) ad Singasteinuin , 
Celebris ob cautelam contra 
Farbauti gnatum , mire callidum', 
jlnimo validus flius 
Matrum unius prceter ocio [o: novem~\ 
Jam ienet splendidum maris renem [lunam vel gemniani} ; 
Hoc carminis strophd promulgo **). 
Mrtificia illa Olavi Pavonis celeberrimus Suhmius pro runicis inscriptio- 
nibus accepit. Rectius noster P. E. Muller in iis picturas rccognovit hi- 
storicas sive mythicas. Opinor egomet repraesentationes ipsas sculptoris 
sive rectius scalptoris scalpro esse productas, qvam circumstantiam nar- 
ratoris verbis: "markadar" & "smidal" optime congruere censeo. Nihilo- 
minus hcecce sculpturcevel scalpturce variis insuper coloribus vel pigmentis 
fucata? aut adornatae juisse videntur. Sic poeia, in sua artificii descrip- 
tione expressis verbis loqvitur de verre Freyeri , aureis setis insigni. JJe 



*) Ordine prosaico : Raclgrgninn brcgilr ragna rein at Singasteini , frajgr vari \ic$ firua 
ilsegium 1'arbaula mavg. MokSavllugr mavgr atta acSr cim einna (r) msetlra rwSr far- 
gru hafnyra. (pat) kynni ee ma-rdarbattum. 

**) n Uti hic de Iride , qvasi Deorumvia sive ponte sermo est , sic valem itidem 
lunam pro Jlammeo Freya; moiiili habcre , et istam splendidum maris sire oceani 
i enem (qvamvis simul de gemmd pellucida sive fulgida , monili illi inclusd , dici 
jjossitj appeliare censeo. Hodiedum Islandi irinant. fmeteoron qvoddam aeris pe- 
lagici, lridi non absimile) noninant h afg a 1 1 o: bilem oceani*" 4 yideantur C6e- 
tera hur pertinentia in Edda antiqviore Ili , 309-311« 



i 



93 



fu/gido&Z radianie Thori visu sive oculo; de corusso dracone 8c splendida 
lunci {sive gemma). Scimus prceterea Venedos aut Sclavos gentiles(Scan- 
dinavorum vicinos) tale pictoe scatpfurce genus adamasse Sc exercuisse; 
qvam qvoqve observationem non tantummodo de serioribus medii cevi figu- 
ris, sed etiam de vetusiissimis Mgyptiorum, Groecorum & Indorum imagi- 
nibusvalere novimus *). 

Mirareiur sane nemo^etiamsi nulla talia ariis antiqva? monumenta, 
ex ligno maxime corriiptibili facia, jamdumreperirentur; nihilo minus ali— 
qvot similis artificii reliqvice in borea nostro sunt detectce , sed soepissime 
ab inventoribus spretce ac igni vel oblivioni traditoe. Existunt tamen 
fragmenta qvoadam scalpti operis et cjvidem partim variis coloribus (rufo, 
flavo & airo) fucata , inventa in sepulchro Danorum regince celeberrimce, 
Ihyroe Danabot (sive Dannebod) dictos, Gormi grandasvi conjugis , circa 
annum Q^Sfatis defunctce, qvoj hic in museoregio antiqvitatum borealium 
servantur 8c qvorum descriptionem nosmet , una cum amicissimo nostro 
Ihomsenio, tigneo illo sepulchro, tumulo stupendi operis incluso prius visi— 
tato, adumbrare conati sumus**). Fragmina illa, qvce permille circiter an— 
nos hwno fuerant gravata , 8c per maximum istud temporis spatium aqvd 
vel madido luto involuta , nihilcminus colores , ipsis olim inditos, re— 
tinuere, qvoe circumstaniia nobis persvasit, ipsos olei ope illam acqvisiisse 
durabilitatem. Picta igitur isia ligna tradidimus doctissimo chemice in 
universitate Havniensi professori IV. C. Zeise, qvi colores illos oleo origi- 
nitus indubie admixtos Juisse ceriis probavit experimentis ac proprio 
testimonio. Oleaceam picturam, qvamvis rudem sane & subtiliori arti 



*) Suhms Tabeller til den crftiske Historie af Damnark, Tab. XXXIX. P. E. MKlIer 
Saga-Bibliothek II, 386-387, Den asldre Edda II, 46 sq. Bidrag til nordisk 
Archajologicpag. 30, 97,100-102- Cfr. Rahbek nordiskc Forta^lHuger II, 245-46- 

**) Antiqvariske Annaler IV, 64 sq. , 88, 97, 135-138- Tab. I & II. Cfr. Einn 
Magnusens Optegnclser paa cn Reise til Jellinge. Khavn. 1821 pag- 74 sq. 129 
Cqvod opusculum celeberr. Nyrupii iiinenbus Danicis insertum habeturj. Iter 
illud, qvod amplissimis investigalionibus et detectionibus ansam dedit , ab immor- 
tali Daniai Mecamate, illustris. Johanne Buloiv de Sanderumgaard, eqvite ordinis 
Elephantini p. p. institutum juit 1820-, 

D dd 



394 

non adaptata?n t medio oevo in septentrione Scandinavico exercitam esse, 
nos prius suspicati jueramus , variis rationibus adducti l ). 

Majora ejus generis e septentrionali antiqvitate specimina nobis 
desunt ; qvod autem illa Hiardarholtensia artificia non penitus rudia aut 
inelegantia fuerint , concludere possumus 9 tam ex aliis ejusdem vetus- 
tatis in nostris terris repertis monumentis, qvam ocularium testium effatis 
de pictis gentilium Venedorum sive Sclavorum scalpturis, nobis a medii osvi 
scriptoribus servatis. Legimus ita e. gr. seqventem descriptionem templi 
principalis Stettinensis circa annum n5o 2 ). "Erant in civitate Stettinensi 
continoe qvatuor, seduna ex his , qvos principalis erat , mirabili cultu et 
artificio constructa fuit, interius Sc exterius sculpturas habens, de parie- 
tibus prominentes imagines hominum et volucrum & bestiarum , tam pro- 
prie suis habitudinibus expressas, ut spirare putares ac vivere , qvodqve 
rarum dixerim, colores imaginum extrinsecarum nulla tempestate nivium 
vel imbrium fuscari vel dilui poterant, id agente industria pictorum.'* 
Longe prius (circa annum ioi5) Dithmarus Merseburgensis ita descrip- 
serat templum Rhetrense : "Fanum de ligno artificiose compositum; hujus 
parietes variai deorum dearumqve imagines mirifice insculptoB exterius 
ornant 3 )." Similis tenoris est postremorelatio Saxonis Grammatici de 
templo Arconensi, circa annum n6g aDanis christianis destructo : "Erat 
delubrurn materia ligneum, opera elegantissimum t non solum munificentia 
cultus. Exierior osdis ambitus accurato coelamine renidebat , rudi atqve 
impolito picturae artificio varias rerum formas complectens 4 )." Ex hisce 
descriptionibus concludere possumus, qvod reproesentationes in oede Olavi 
Pavonis *) Venedicis jam memoratismaterie, formdScpicturd optimecon- 
venirent, eo tantum descrimine: qvnd illoe externos ornaverint ondium pa- 
rietes , hos autem internos, lacunari insuper addito. 



') Bidrag til nordisk Archasologic 1820 pag. 87-90 (translat. Svec. 81- 84). 
S ) Sigfridi vita S. Ottonis apud Ludewig, Scripiores rer. Bamberg. I. 680- 
3 ) Uilhmari 31erseburg. Chronicon (Leibnitz. Script. rer. Brunsvic \, 38l)« 
"*) Saxonis Gratnmatici Hist. Dan. Lib. XIII. 

*) Celeberrimi nostri cevi sculptoris , Alberti Thorvaldsenii aiavi , secundutn genealo- 
giam a doctise. Espolino exaratam. 



IfliMUIiMliWiWilI»™^ 



DE VI FORMUL£ 
"AT GANGA UNDIR JARDARMEN." 



Auctore P. E. Miiller, Theol. in Univers. Havn. Prof ess. 



Qjaa 



facramenti genus describiiur p. 58-6o 8c per se memoratu dig- 
num et, qvatenus nobis hucusqve indagare licuit, priscis borealibus pro- 
prium. Omnia itaqve loca in monumentis lslandorum hac de re obvia 
colligendo et pro virili illustrando nos operas pretium facturos esse exi- 
stimavimus*). 

Constat qvidem, ut a significatione verborum auspicemur , voca— 
bulum ''meri* significare lunulam , genus ornamenti muliebris, monile, 
torqvem, unde istud ''men brisfnga" o: monile rutilans , gestamen Freya?, 
carminibus scaldorum celebratum**). Ilinc nostrum "jardarmen" originem 
duxit, qvod igitur proprie significat cespitem longiorem in lunatam for- 
mam curvatum , deinde qvodcunqve lamen cespitium ***). 

Qvicunqve cespitem ejfoderunt dicebantur "jardarmenskerda." Te- 
statur id versiculus, qvem liber originum Islandioe p. 543 servavit in ser— 
vum foveam cespite tegendam fodientem "f>arf eigi jarnat eggia ne jardarmen 
skerda'' o: non opus est jerro acuendo aut cespite secando. Formulam igi- 
tur r at ganga undir jardarmen" vertere licet cespitem sive lamen cespitium 
subire. 



*) Prcccipua loca huc periinentia jam commemoravit u4rngrimus Jonos in f?rymogosa 
p. 101 - 102 add. Arnesens islandske Rettergang, foroget af J. Eriehsen S. 7 & 
S. 233-235- 

**) Vid. carmen eddicum Ihryms - Qvida dictum in Edda antiquiore sive S&mwidinQ 
Siroph. XIII. 

***) Vid. Glossaria in Historiam Niali latine redditam Ilaynia; MDCCCIX et in librum 
originum Islandiw Havniai 1774- 

Ddd2 



396 

Cespes, ait Feslus, est terra in modinn lateris coesa cum herba. 
Sed cespitem itaqvoqve effodere licet, ut laminis figuram referat, qvce qvi- 
dem cespitis forma tuguriis tegendis est aptissima. Lamen vero cespi- 
tium, cujus fines ambo liumi affiguntur in speciem fornicis facile surgit , 
qvifulcro adhibito allius erigi potest. 

Jamsaiis constat inter priscos septentrionis incolas actiones sym— 
bolicas in judiciis scepsfuisse adhibitas, easqve, qvo antiqviores , eo sim- 
pliciores atqve significantiores. Sed nullafere actio symbolica magis est 
nativa, nulla in oculos magis incurrens , qvatn ea, qva homo corpus in- 
curvando se homini inferiorem ostendere conatur. JFlinc illa 7rporicvvriris 
qvce per totam Orientem invaluit, hinc qvoqve mos ille Romanorum inimi- 
cos devictos sub jugum mittendi satis 7iotus. 

Credimus itaqve lamen cespitium ea ratione in judiciis fuisse ad- 
hibitum, ut talemfornicem facile parabilem poence loco subirent ii, qvi- 
bus peccatum aliqvod vel ojfensa qvcedam esset luenda. 

Ilunc morem in Islandia invaluisse testatur historia Vatnsdce- 
lensium his verbis*): "Bergr lysti hogginu til Hunavatns-bings, ok bio bangat 
til mala-greidslu; sidan koraa menn til bings ok leitudu um saettir, Bergr 
kvadst eigi mundi febaelr taka, ok bvi at eins saettast, at Jokull gangi undir 
III jardarmen, sem ba. var sidr, eptir straks-gerninga sina, ok sva. litillaeli sik 
vid mik. JokuII kvad fyrr munclihann troll taka, enn hann lyli honnm. por- 
steinn kvad betta dlita-mal, ok mun ek ganga undir jardarmenit. Bergr kvad 
ba goldif. Hit fyrsta jardarmen tdk i 6x1, annat i mjadmarhofut, bridia i 
midtlaer; ba geck porsteinn undir hit fyrsta jardarmenit. Bergr maelli ba : 
svinbeigi ek nu bann sem aedstr er af Vatnsdaelum. porsteinn maelti : bat 
burftir bu eigi at maela, en bat tnun fyrst i moti koma bessum oruum , at 
ek muneigigangaundirfleirii" o: Bergus denuntiavit litem de ictu (qvocl sci- 
licet Johull Bergum in conventu nuptiali capulo ensis verberassef) in 
foro flunavatnensi esse perseqvendam, atqve se eocontulit, ut aciionem 



*) Vatnsdseia Saga ok Saga of Finnboga liinum Ramma, Kiobenhavn 18 12- 4- S« 134^ 

Cfr. Landnuma Ed. Ham. phg. 190- 



39? 

instrueret. Advenerunt dein, qvi litem componere studuerunt. Dixit 
vero Bergus senullam mulctam pecuniariam esse admissurum, nec liteni 
posse transigi, nisi Jolcull, pro more istius oetatis, tres cespites ad faci— 
nus indignum luendum subiret , atqve ita humiliationem proderet. Re- 
spondit Jolcull se potius ad malos genioa abiturum, qvam illi morem ge— 
rere velle. Thorsteinus vero rem perpendendam esse asseruit, seqve ces— 
pites subiiurum promisit. Id Berguslsibi sujficere dixit. Primus ces- 
peshumeros tetigit , alter cingulum , tertius ad medium usqve femur ad— 
scendit. Dum Thorsteinus primum cespitem subiit, hcec verba exciderunt 
Bergo: jam virum inter F atnsdoslenses principem suis instar deprimo. 
Non tuum est, inqvit Thorsteinus, falia effutire. Hic primus erit verbo- 
rum iuorum fructus, qvod non plures cespites subeam. 

Ex ea observatione, qvod cespitem subire ignominice loco duxe- 
rint Islandi, explicari potest dicterium istud, qvod Slcarphedinum contra 
Slcaptium, Thoroddi filium, protulisse narrathistoria Niali*) : "Servos, ait, 
qvosdam pretio adduxisti , ut cespitem effoderent, qvem cum surrepsisses, 
noctem ibi transigebas (sidan keyptir bu. at braelum at rista upp jardarmen 
ok skreid bu bar undir um notfina).'' Ilomo scilicet petulantior carpsit 
Thoroddum, qvod non solum latebras qvozsiverit , sed ne qvidem cespitem 
subire (rem igitur per se ignominiosam) pro3 metu recusaverit. 

Dum igitur fornices cespitii sozpius in comiiiis exstruebantur, 
atqve observabant Islandi istos, nullo fulcro sustentatos, interdum qvide/n 
hoc vel illo subeunie manere firmos, inierdum vero levissimo motu tactos 
corruere ; facile illuin ritum cespiiem suheundi ad ordalium qvoddam sive 
judicium Deorum convertere poiuerunt, qvod ex historia nostra p. 58 fac— 
ium fuisse inlelligimus ; consiat enim iales scepius actiones a variis gen-- 
tibus ad hoc probaiionis genus antiqviius fuisse adhihitas, in qvibus exiius 
iam anceps videretur, ut toiusforiunoe esset relinqvendus **). 



*") Sagan af Niali borgcirssyni ok sonuto Lans ; Kaupnianna]u\fn 1772, 4to p. 18- 

**). Plura exempla tatium ordaliorum exsttint in dissertatione : "on the trial by ordeal 
among the Ilinclns by Ali IbraLim Klian, chicf inagistrate at Benares" in coiiec- 
ticge cui inscribiiur ; Asiatic researches vol. I, p. 389/ 392- N. j . 0, 



393 



Dum addit autor noster hunc ritum a paganis haud minori ob- 
servantia fuisse peractum ac , "skirslu" o: gestationem ferri candeniis a 
Christianis sua astate viventibus , innuit ritum cum aliqvo Deorum cultu 
fuisse conjuncium sive sacramenti genus exhibuisse. Neqve hoc a prima 
hujus ritus origine, qvalemnos suspicati sumus, alienum; nam omnes fere, 
qvoe humilitatemprce se ferebant } actiones 7 in antiqvitate adDeos placan- 
dos fuere adhibiioz. 

Juramentum per cespitem, qvod olim in Germania invaluisse 
constat*\ eatenus qvidem a ritu islandico dijfert , qvod tale juramentum 
prcestiiurus nullam subierit fornicem f sed cespitem modo manu tetigerit. 
Attamen ostendit mos isle saiis vulgaris varias gentes spectasse cespitem 
tanqvam aptissimum et domicilii et agriculturce symbolum $ qvce sentiendi 
ratio tauto magis in lslandos cadit , qvanto magis constat et domos et 
agros istius insuloe taniummodo gramine fuisse tecfos. 

Tertio loco lamen cespitium adhibebatur ad foedera sodalitia 
jungenda. Erigebatur framea staluram hominis excedens , ab utroqve 
latere lamen cespitium ita erat suspensurn, ut medium a cuspide Jrameos 
sustentaretur, fines vero humi ajpgerentur. Cespes itaqve hoc modo ad- 
hibitus, non amplius fornicis , nec jugi, sed altioris pyramidoz speciem 
retulit; erecto capite transierunt juraturi de eveniu haud solliciti} dum 
fulcro solido satis cautum erat , ne cespes corrueret. 

Historia Gislii Sursonii **) rationem describit, qva Islandi qva- 
tuor sub finem seculi decimi sanctum amicitioe foedus sollenni modo inire 
conati sunt his verbis: "Ganga nii ut i Eyrarhvols-odda ok rista f>ar upp 
Jardarmen, svo badir endar voru i jordu fastir, og settu J>ar undir Mala- 
spiot ***) £>at er menn mdttu taka hendi sinni til geyrnagla. peir skyldu 



*) J. C. H. Dreiers Misccllaneen Liibeck 1784 in 4- S. 102 sqv. Abhandlung von den 
an einigen Orten iiblich gewesenen Gctwohnheit den Eid auf griinen Sode abzu- 
stattcn. Bohme diplomatische Beytrage zur Untersuchung der Schlesischen Rechte 
, und Geschichte 2 B. 1 Th. S. 141- 
**) Agjetar Fornuianna Sogur ad Forlage Biorns Marcussonar in 8- Holura MDCCLVI. 
P- /34. 
) De Malaspirit pi.de qvaz disputantur ad calcem vita Viga- Ghtmi in indice vocum p. 
211-212- Havnics 1786^4- 



399 

pav 4 undir ganga: porgnmr, Gisli, porkell og Vesfeinn; ok nii vekja f>eir 
ser bldd; ok lata renna saman deyra sina i jDcirri niold, er upp var 
skorin i jardarmeninu, ok hraera saman allt moldina ok blddit. Ok sidan 
falla Jpeir a kne ok sverja tpann eid at hvor skal annars hefna sem brddur 
6i'ns ok nefna 611 god l vitni; ok er £>eir tdkust i hendur allir, £>a madti 
porgrimr: aerin vanda hefi ek, po ek gidri £>at vid pA bada porkel ok Gisla 
maga uiiua Sdc. o: Exeunt ad promontorium Eyrarhvol, ibiqve lamen ces- 
pitium eo modo excidunt, ut ambce extremitates solo affixa? essent; huic 
supponunt frameam caslatam, ita ut clavum ejus (o: clavum qvo ferrum 
manubrio fixum tenetur) manibus attingere liceret. Qvatuor viri cespitem 
subituri sangvinem suum eliciunt, ita ut deflueret in humum, unde lamen 
cespitium exciderant. Dein cruorem permiscent , tum genua jlectunt ju- 
rantes per omnium Deorum fidem , unumqvemqve alterius necem ceu fra- 
tris esse vindicaturum. Cum vero in eo essent , ut dextra dextris omnes 
jungerent, 7/iorgrimus manus subtraxit, dicens se sibi periculum sat mag- 
num paraturum, si cum Thorkelo et Gislio ajjinibus suis hocce foedus 
iniret Scc. 

Similia qvaydam habet Fostbrsedrasaga *) de duobus adolescenti- 
bus ferocioribus, qvifoedus inire voluerunt , ut unus necem alterius ulcis— 
ceretur, hosc ajferens verba : "£>d at J>a vserimenn kristnir kalladir, pa var p6 
i fuinn tima ung kristni ok rniok vanger, sva at margir gneistar heidninnar 
villu vdru pa enn i veniu margra manna. I fyrnsku hafdi su sidvenia verit 
hardfeingra manna Jpeirra, er f>at ldgmal gerdu sin a medal, atsa skyldi an- 
nars hefna, er lengr lifdi; pi skyldu Jpeir ganga undirlll jardarmen ok var pat 
eidr Jpeirra. Sa leikr £>eirra var a pA lund, at ri^ta skyldi upp priar torfur 
langar, peirra endar skyldu allir fastir vera l jdrdu, en heimta upp lyckiurnar, 
sva at madr maefti ganga par undir. pann leik frdmdu f>eir porgeir ok por- 
mddr o: Licet incolos tum christiani dicerentur, tamen religio eo tempore 
[initio seculi undecimi) erat rscens et valde impura, iia ut multae reliqvios 



*) F6stbraedra-Saga edr Sagan, af Jporgeiri Ilavardssyni ok porm6di Bersasyni Kol- 
ibrunarskaldi. Kaupmannahojfn, prentut hia Thiele 1822 in 8. P- 7« 



400 

errorum paganorum in moribus multorum hominum superessent. Olim 
hic mos inter viros fortes foedera de mutua ultione pangenies invaluerat, 
ut tria lamina cespitia juraturi subirent. Ita vero mos isie comparatus 
erai , ut tres cespites longos ccederent, qvorum exiremitates omnes humi 
afiigerent,curvaturas vero ita elevarent, ut eos Jiomo subire posset. Uunc 
ritum Thorgeirus et Thormodus secuti suntS' 

Hazc descriptio apte conspirat cum loco pr&cedente; pra?terea 
inde discimus numerum cespitum ternarium qvoqve in Joedere sodalitio 
jungendo fuisse adhibitum. 

Eundem deniqve morem respexit autor narrationis fabulosas de 
Thorsteino Vikingi filio f juramentum sodalitium his verbis describens: 
fpeirvdkvudu ser blods i Idfum, okgengo undir Jardarmen, ok sdro £>ar eyda, 
at hver skyldi annars hefna, ef nokkr £>eirra yrdi med vopnom veginn o: 
sangvinem suum ex volis elicuerunt , lamen cespitium subierunt , et jura- 
mentum prasstiterunt. De mutua ultione, si alteruter morte violenta 
periisset. 

Plures loci , in qvibus mentio facta est hujus consvetudinis , in 
antiqvis Islandorum monumentis nobis haud occurrerunt. Solennis vero 
ille laminis cespitii usus ta/n arctecum superstitione pagana erat nexus, 
ut Christianismo et recepto et firmaio non potuerit non in desvetudinem 
abire. 









hy.ViW.Wil.lliliT.T^ 



AD PAGINAM 70- 72 & 230. 

NONNULLA DE NOTIONE VOCIS 

"J A R T E I K N." 



Auctore E. C. TV erlauff. 

7/ 

\*JLt plerumque in ceteris veterum Islandorum scriptis, ita etiam 
hoc loco vocabulum Jarteikn primariam obtinet significationem externi seu 
sensibilis cujusdam signi, quod mandati oralis vel vice fungi , vel verita- 
tem testari potest. 

Quemadmodum hic Mellcorlcaz flius, se regi Hibernico e filia ne- 
potem probavit 9 sic etiam conjugii expertes fosminas , ut filii sui a pa- 
tribus agnoscerentur , simili modo effecisse', nuniios , se plenam de re 
quadam colloquendi habere potestatem, ostendisse (sanna sogn sina); ami- 
cos de instanti periculo se invicem prosmonuisse ; omnes, in universum, 
qui ignoti et prima vice in conspectum alicujus se sisterent, se revera eos 
esse , quos profiterentur , ejusmodi signis afjirmasse , pluries narratur. 
L't vero is , ad quem nuniius quidam perveniret, perspectam haberet talis 
signi veritaiem , inter amicos interdum jam aniea de hac re convenerat *). 
Res autem, quibus a d ejusmodi Jarteiknir utebaniur veteres, hos 
plerumque erant: 

i. Annuli. Ita Gudruna annulum inserto lupino capillo fratribus 
misit, ut eos de insidiis Atlii, mariti sui, prosmoneret **) ; - flii 



*) Arnesens islandske Rettergang p. 238 > ofr. Ileimskringla , II. p. 130- Varr. 
f *) Edda Saeinundi Tom. II. p. 287- 371- 

Eee 



402 

adulterini, suo quisque patri , talibus annulis fulem fecerunt*), et 
legati , quo facilius datam sibi potestatem testarentur , annulum 
mittentis exhibuerunt **). Aurum vero veteres cum ad alia orna- 
menta, tum praicipue ad annulos adhibebant , et hoc metallum , ut 
universe inantiqvis scriptis scepius quam argentum occurrit, ita, ubi 
tali in nexu, sine uberiore explicatione , aurimentiofit, semper fere 
annulos digitales (fingrgull) significat , quos inprimis, quoniam bra- 
chialibus minores essent , pro signo mittere amabant***). 
2. Nummi. Quorum tamen non iiisi unum, quantum scio, exemplum 
exhiberi potest , idque in Gisla Surssonar Saga (****), ubi ha?c relatu 
dignissima narratio legilur : "Gisli ris upp snimma um morgininn, 
oc gengr til smidio; hann smidar silfrpening er stod eyri; hann hnitar 
saman peninginn oc voro a XX naddar, hann var i tveim lutum, ok 
voro X naddar i hverjom lut, ok pdlti sem heill vseri, f>a er saman var 
lagdr ok malti po taka sundr i tva Iuti j Gisli tekr nu i sundr peninginn, 
ok selr annan lutinn i hendr Vesteini, en hann sialfr hefir annan; bidr 
pa petta hafa til Jarteilciia, ef nockut geriz pati, er peim f>ickir mali 



*** 



**** 



) Ans Bogsvcigis Saga inBiorneri nordiske Kampcdater, p. 17. 30- Olafs Saga 
Tryggvasonar ed. Soalh. 11. p. 309 - 10- 

) Ilcimskringla, T. II. p. 77- Ex antiquis Germanorumlegibus, annidorumtalicon- 
silio missorum exempla ajferri possunt: cfr.Leges Bavaricw, Tit. II. §. 14- 

) Thorstcins Vikings. S. ed. Reenhj elm, p. 74. Vatnsdccla S. ed. JVerlaufJ, 
p. 12- 18. 21. cjr. Torfcci H i s t. Norp. II. p. 105- Kannpeviser ed. P. Syv, 
p. 70. IIuc spectat sine dubio symbolicus ille mos , pactionem quam/ibet jrangen- 
dis annulis confcrmandi (O. Sperling de numis non cusis , p. 216), Quce au- 
tem in iumulis atque etiam in terra , swpe inpeniuntur annulorum fragmenta , ad 
hanc rem perlinere, peri non simile est , quum potius ad annulorum pro nummis 
usum rejerri debeant (qua de causa vocabula baugar et gull, baugar e t fe haud raro 
synonyma sunt) ; itaque sequitur , ut annuli inlerdum frangerentur , quo Jacilius 
pro minoris valoris nummis possent usurpari. De hoc annulorum pro nummis apud 
peteres usu cjr. Biorneri nordiska Hjalteprydnad , p. 66 sq. Lagerbring. 
Svca Rikcs Historia, I. , p. 426- Edda? Samiund. II. p. 579. 775. 955. 

) B. Marcussonar Agiastar Formnannasogur, p. 136- Legitur ha?cce narratiun- 
cula eliam in Arnesens islandske Rettergang, p. 238, sed grapitatis causa hoc 
quoque loco inseritur. 






403 

skipfa, ok skulum vkl pk at eins sendaz i milli, segir Gisli, ef lif an- 
narshvers liggr vid." "Gislius, qvum mane surrexisset , ofiicinam 
"adiit, nummumque argenteum orce pondus habentemfabricavit, cu- 
"jus duas partes XX hamulis connexit. Constitit enim duabus 
'particulis , quarum qvoevis X hamulos continebat , qui, cum ad- 
'necterentur, fierinonpotuit , quin ipse nummus integer et indiscis- 
"sus videretur , et tamen in duas particulas facile sejungi poterat. 
"Gislius nummum disjunxit , particulamque alteram 1'esteino tradi- 
"dit, alteram ipse retinuit , rogans , ut , si quid majoris momenti 
"accideret , hic nummus inter eos signum esset , neque iamen , in- 
"quit , nisi in capitis periculo verseiur , nummumalter alteri mittet*' 
Tale quid etiamin Francorumhistoria occurrit, nam de duobus regi- 
busnarratur , eosnummumaureum confregisse, quofacto alter eorum 
alteram nummi particulam legato suo auctoritatis causa iradidit*). 

5. Cu Itel lu s et cingulum. Ut enim hic (p. 7 2) Melhorkoe filius, 
matris nuirici vetula?hoc signo sese manifestavit, ita Olavus, Iryggvii 
filius , quum e proelio navali ad Svoldum commisso, utjert traditio 
quoedam, nando effugisset, amicos suos in Norvegia ope peregrinan— 
tis Norvagi, se adhuc in vivis esse , simili modo certiores fecisse 
dicitur**). 

4. Denique cuivis mandato orali (ordsen<\ing)addita fuisse scepe dicun- 
iur Jarteiknir, quorum tamen vera ratio uberius non explicaiur. 
Quantum autem conjeciare licet, unam alteramve rerum supra com- 
memoratarum, inprimis annulos , huic usui inserviisse , persvasum 
mihi habeo ***). 



*) 0. Sperling de nummis non cmis , p.T76- Ruptiseudiscissinummi, inprimis 
peregrini v. c. Arabici , Anglici &c. , qui hic e terra ejfodiuntur , ad ipsorum in 
mercatura usum sine dubio pertinent. 
**) Olafs Tryggvason. S. ed. Scalh. 11. p. 309 - 10- 314- 
***) Heimskringla I. p. 327- II. p. 80. 84- 115- 126- 130- 201- 246- 33L Kn)'t- 
]inga S. p. 84- Egils Skallagrimss. S. p. 35- 67- 95- et al. cjr. G. L. Badens 
AfhancUingcr i Fasdrelandets Culturhistorie, I. p. 170. 

E e e 2 



404 



Quum vero postea literis et sigillis eadem, ac hisceUrldknmu, ad- 
seauerentur antiqui, veri simillimum videtur, tn usu fuisse hcec stgna 
Z, si non arte scrioendi antiquiore, attamen eo, auo hanc nondum ad 
'icra adhibere didicerant, quam ad brevia epitaphia atque tncanta- 
menta, vcl , ubiplurimum, ad stcmmata genealogica , hgnu aut lap.di- 
lus inscribenda, non autem mcmbrana , cujus adscribendum usus ser.us 
opera inprimis ehristianorum monachorum invaluit. Quum tgttur oecurnt 
Labulum Jarteiknir, tanquam si hcec signa in Norvegia tempore et.am- 
num Olavi Sancti in usu essent , hoc propterea fieri credunus , quod tun 
temporis cpistolas scribere nondum didicerant; id quod eUam documento 
esJpotest, missum illudet signum, quod Ansgarius nomine regis Ju- 
tix Erici, ad Olavum, Svecorum regem, attutit*), ita esse interpre^n- 
dum, ut aut Ordsending et Jarleikn (versio antiqua Svec. habet Bud et War- 
iega **), aut epistolam ab ipso Ansgario pro rege scriptam et monogram- 
Jate regis signatam, hisce vcrbis describi voluerit auctor ***). Ubtvero 
Jarteikn sequenti tempore, poslquam epistolce conscribi eoeperunt, inve- 
nitur, ibi aut eas res, quoe in locum illius succederent, epistol* nvmrum 
etsigilla, hoevcrbosignificari, aut accidisse, ut mandatum htens cre- 
dere non ausi sint miitentes, sed annulo sive sigillo affirmare maluermt, 
ponamus necesse cst. Ita etiam illud Ordsending ok Jarteiknir juocum 
CanutusSanctusfratremOlavumcaptivuminFlandriamnns* ), recte 

fortasse interpretamur. Quum in Scandinavia ceteroquin seculo Xlmo 
sigillajam in usu cssent, et sequente seculo etiam apud Islandos annuhs 

■ o -n n r, T -n &.*7% clr S u h m i i Danmarks Historie 

*) Rembertus m Scr. rer. Dan. I.p. 47o> c J r - °" ,,t 

II. p. 178- 
**) Ihrii Gloss. Sviogoth. col. 972. , . 

***\ Talis interpretatio in hunc locum polius videtur auadrare , quam ex opnuone C 
Deichmanni(S*hmsBreve, p. 320) in literae illas regia manu more 
ipsorum dejormatas, auas a Sveeorum rege Bjornone ad Ludovicum unpera- 
iorem attulit Ansgarius (Scr. rer. Dan. I. p. 448> 

-*) KnytKnga-Saga, P . 84- Ceterum rocabulo Jartcikn hoc certe loco epistolam ^et 
sigillumsignificariposse, equidem non nego , auum in ^eimskrmgla, IIL P; 439- 
441 Erlingus SLaLki regis Danici Ordsending , bref ok innsigli iiWN chcatur. 



405 

insculpia kaberentur*} , satis constat , vocabulum Jarteiknir cum bref 
conjunctum **) nihil aliud, quam sigiila, significare posse. Annulus, 
qui affirmandi causa , antequam ars scribendi ad literas dandas adhiber 1 
incepitj una cum nuntiis mittebatur, postquam ipsejam s/gnatorius fac- 
ius est, eodem consilio , non solum ad signandas literas periinebat , sed 
etiam sine literis vim prisiinam servabat***). lllorum autem signorum 
genus quoddam diu postquam Scandinavis innotuit epistolarum exaratio, 
ad communicationem qualemcumque et clandestinum inier homines ?io- 
varum rerum studiosos commercium, instituendum valuisse , e loco Sax— 
onis memoratu dignissimo\duculenter patet ****). Jbi autem Magnus, 
Regis Erici Lam filius, nuntium cum siipulato signo misisse dicitur ad 
Eskilli Archiepiscopi e fdia nepoies, qui contra llegem Tf^aldemarum 
Jmum cum illo conjuraverant ; "Ihormerus, ac coram rege super manda- 
"tis, quorum esset gerulus , perquisitus, post diutince negationis amba- 
"ges, quozstionis metu credita sibi secreta deiexit, lignum c ompactile, 
"quale more danico inter amicos sigilli vim obtinet , a se epistolai 
^loco gesiari confessus , cujus dimidium a Canuto et Carolo perinde ac 
"syngraphus liabereiur." 

Sensu transiiivo vocabulum Jarteikn, idiomate non solum Islan- 
dorum, sed Danorum etiam et Svecorum , significat : 

1. sensibile quodlibet iudicium, quo vere accidisse aliquid probari po- 
test. Ita Geirmundus , cui Jomsvicenses expeditione sua Norvegica 
digitos absciderant, mutilas suas manus Haconi Jarlo protulit, 
"segir at par voro Jart eiknir, at herr var i landino *****)." 

2. portentum seu omen de futuris rebus. Ita fatidica quasdam Inge- 
mundo seni , eum in Islandia habitaturum esse , cecinit: "ok kvad 
"f>at til Jarteikna, at f>a mundi lutr horfinn orpiissihans, ok kvad 



*) 

**> 

***> 



*) Sturlunga-Saga , IL, p. 222 : "fingr-gull - - var dockr steinn i ok grafit a i n n s i g 1 i." 
^) Exempl. gr. Heimskringla, III. p. 328- 

k ) Temporibus eliam expeditionum cruciatarum annuli tali consilio missi sunt, "YV i 1- 
ken Gesch. d. Kreuzziige, II. p. 448- 
****) Lib. Xir. p. 359- cfr. Suhmii Danm.-Hist., VII. p. 496". 

*****j Heimskringla, I. p. 234; alia exempla vid. Olafs Tryggvasonar S. ed. Sccdh. I. p 
174. SverrisSaga, p. 264- 



406 



"hann f>a mundi finna, er hann graefi fyrir ondvegissulum sinum a land- 
"ino" *). Sed nihil , nisi prceter naturam accidisset , portenti (jar- 
teikn) nomine gaudebat. Arnorus , Tummii filius , post pugnam 
quandam Sighvato Sturlce filio narravit , se per totam cesiatem 
cegrum fuisse, sed rogatum, ut amicis auxilium proestaret, pires 
recuperasse. Sighvatus autem interrogatus , an id portentum esse 
crederet , responsum tulit : "Slikt kalla ek alburd en eigi Jar- 
"teikn" *). 
5. sensu forensi notam characteristicam, qua res qucevis ab aliis dis- 
cerni potest 3 ), et in universum argumentum quodlibet juridicum, 
quo rei cujusdam veritas per literas, sigilla vel testes probari 
solet 4 ). 
4. ejfectus vires naturce superantes seu miracula *)• 

Antiquumhoc vocabulum rectius Jerntegn scribi , atque aveterum 
Jernbyrd 6 ) originem habere, interpretatio admodum absurda est, jam 
pridem ab Ihrio aliisque lingvarum borealium peritis , repudiata. De- 
rivatio a verbo Anglo-Saxonico jeran i. e. monstrare, ostendere, declarare, 
qucun K. Anlcerus proposuit, veri esset simi/lima, si hoc verbum apud auc- 
tores ab Ulo laudatos 7 ) revera inveniri posset. Ibi vero quum desit, Jh- 
rii derivatio a veterum Germanorum Warzeichen, cujus W, ut in aliis quibus- 
dam verbis, in Scandinavorum J transiit % ), mihi magis arridet. 



>) LandnamaLok , ed. Ilafn. p. 186- 
") Sturlunga Saga, II. p. 54- 

3) Jvdske Lov ed. K. Anker, p. 184- Qui rem quandam amisit, "scal seghas lyttina? 
oc jasrtaken oc merki." Jdem in Svecorum legibus sensus obtinet, vid. Jhrii 
Gluss. 1. col. 972- Ancheri (p. 32(D derivatio vocabuli lyttince ab Islandorum 
at lita o: adspicere , lit 6. vultus , vix sibi constat ; verisimilius ab lsl. litr et vete- 
rum JJanicorum ldd P: color , derivatur. 

4 ) Magni Gulapingslog ed. Magnasana, p. 60 cfr. Vidensk. Selsk. Ordbog in vo- 
cab. Jertcgn. 

s ) Occurrit in permultis veterum hlandorum scriptis , e. g. Ileirnskringla, II. p. 393- 
Iiungurvaka, p. 180- Sverris Saga, p. 266. 

6 ) O. JFormii Monumenta , p. 76- Re s eni i Annol. ad WifterJagsret , p. 617- 
Ferelii Jndex l. scythoscand. p. 132- Osiersons Glossarium, p. 406- The- 
strup om Thingcne, p. 43- 

7) Somnerum et E. Lye. vid Ankcrs Ordforklarmg til J. Lov, p. 326. 

8) Ihrii Gloss. I. c I. Olavius, Gloss. Synt. de Baptismo , opinatur , syllabam 
iar esse eandem ac Alemannorum er et Anglo - Saxonum fore i. e prcepos. dan. for. 



railiHOTiWUViWiWfi™^^ 

BMsafflssi» 



INDEX PERSONARUM IN LAXD/ELA 

OCCURRENTIUM. 



A. 

Aldisa, filia Ilulmgaungu- Ljuti , 229- 

Aljdisa, uxur Olavi feilan , 15 sq. 

Alfus Dalensis, generis numerusi aucior 13« 

249- 277- 
An albus, 97- 205- 

An niger v. venlrivirga , 97- ejus suinnium 
213 - 17- gesta ejus 221-23- 241-45- 
sumnus lethargicus et sanatiu 225-27- 
murs 245- 
Arius multiscius (frodi) T/iorgilsis f 9. 
321 sq. 
- furtis , 333- 
Arius Marif 13- 

Armodus, paler Thorbjargaz uxoris Hruti 9. 
Armudus, ajfinis Gesti Oddleifi f. 125- 131- 
Arnbjbrn Sleitubj arnii j. 69- 
Arnurus jaidaskald (cumitum poetaj, 335. 
Arnorus Kerlingarnef (aninasus), Bjarniif 

335 sq. ejus gesta 338 - 49- 3(53- 
Asbjbrn audgi (divesj, Hbrdi f. \\. 
- Ketilli stulti f 3. 
r Veghamar, 365 *£■ 371- 
Asgaulus, servus Thordi Goddii, 27- ejusfde- 
litas et sirenuitas t\$-.\<).peregrinatio5 1 - 
Asgeir Audunni /. 1(53. 



Asgeir JEdihollus , fdius Audunni Shbhidis, 
163- 191- 199- 201- 227- 

- Erpif 13- 

- filiits Kjarlani et Hrefnce'' 211. ^"«* 

educatio 229 s 7- 

- Svarlif 121. 
Agrimus EUidagrimi f 367- 
Asmundus Thorgrimi Hceruholli f 163- 
Astrida Breidjjbrdensis, uxur Bardii , 101- 
Atlius Shjalgus , 13- 

Auda v. Audura (Broka-Audur), /^xor Thurdi 
Glumi f 125- c«r «c appellala 137- 
repudiata d marito suo vindictam sumit 
139-41- 217- 235- 

Audgils Thurarini j. 289- ^y- 

Audunnus Asgeiris AHdihulli f \63- 
Asgeiris f 163- 
Festargarmus , 231- 
- Shbkull , 163> 

Audura v. Auda , 17- 

Bardius Gudmundi et Thuridcc f. 121- ejus 

gesta, 237-41- 
Bardus Hbshuldi f ejus genus et ingenium, 

23 *£• 69 A '|7- matrimonium 71- >'£* <&- 

mesticcc 101 - 5- 



\ 



408 



Beinn fortis , famulus , 97. 320 - 25- 

Bergtkora , filia Olavi Pavonis, uxor Thor- 
halli pontificis , 109- 121- 

Bjarga Eypindi f. 13. 

Bjarnius , Brcidarskeggii fil. \67- 

Brodd- Ilelgii ftl. 381 sq. 
Thordi filius Hofdensis , 335. 

BJorn Austrcenus , fil. Kelilli Flatnefi , 3. 
Islandiam adnavigavit et sede/n fixit 
Bjamarhajna, 5 - 7- II sq. 123- 

- Buna, 3. 123- 

- Korekifil. 365 sq. 371. 

- Strandensis , ejus genus et divitice 20- 
23- 

Bollius , filius Bollii etGudrunce , 299- e J us 
ingenium 257» 263- conj urationem cum 
aliis iniit de nece patris sui ulciscenda 
269- 305-9- hahitus ejus descriptio 27 3- 
5- ejus gesta bellica 28 I • quanli d matre 
sua ccstimal/ts 287- 293 -5- matrimo- 
nitini nobile iniit 298 -305- ejus pere- 
grinatio et honor in JYorvegia 310- 15- 
Constaniinopolin profectus fceringorum 
societatem iniit 315« lslandiam redux 
rem domesticam curat 328 - 35« mag- 
nam celebritatem et amicitiam gestis suis 
et consiliis sibi acqvirii 336-347- 
— Thorleiki filius , 103- educatus d 
Olavo Pavone patruo suo 107 sq. , gla- 
dium Fotbit dono accepit \\ 9. ejus na- 
tandiperitia 131- prarsagia de ejus fatis 
132-3- societas ejus cum KJartano et 
peregrinatio 159-65- judicium ejus de 
religione Cliristjana 171- baptizatur 
175 - 7- Islandiamredux matri/nonium 
iniit cum Guciruna Osvifi f KJartani 
socii sui et sobrini sponsa I 8 I - 7- iude 
contentiones 193-201-207-15- d uxore 
sua insligalus , conj urationem tandem 
iniit de sobrino suo interficiendo , mor- 



liferumque vttlnus ei inlulit 219 _ 23- 
cujus facli pcenituit et pecunia expiavit 
224-33 • fratres KJartani, d malre sua 
excitati , conjuratione initd, Bollium 
necant 23 5 - 47- hujus ca?dis vindicia 
pjosiea sumta, 253. 57 sq. 65 sq.uxoris 
Judicium de hoc viro , 333 sq. 

Bra/idus orvi (munificus) Eermundi f 167- 
Thorarini et Gudrunce f 333- 

Br eidarskeggius , \ 67- 

Broddhelgius , 365 sq. 

Borkus digri (crassus)filius Thorsteini Thor^ 
skabiti , 17- 57« 

c. 

Canutus fraler Thorkelli Catuli , \25- 139- 
217- 

D. 

Dala-kollus vid. Kollus Dalensis. 
Dalla , filia Thorvaldi , uxor Isleifi episcopi, 
163- 

E. 

Egillus , Audunni fil. 163« 

Skallagrimi fil. mentio ejus, 89- III- 
237- filiam suam Thorgerdam Olavo 
Pavoni elocavit 91-5« 
Eiclus de Aso , 249 - 55- 
Eldgrimus , 1 47 - 5 1 • 
Erlendus , lonce fil. 229- 
Erpus , Meldunis comitis fil. 13- 
EyJJordenses , \5- 
Eyolfus, Egilli el Uljeidce fil. 163- 

grai (glaucus) Thiordi Gellirisf 17- 
lialti (cla udus) , I63> 
operarius Ilelgii Hardbeini J . 281- 
- Ketilli fil. 365- 373 sq. 383- 
Eyrbyggce, 247- 
Eysteinn archiepiscopus , Jilius Erlendi Ili- 

maldce , 229 '. 
Ewindi/s Austmannus , 3- 7- 



409 



F. 

FIJ otshlidingi , (57- 

Froiho fr&kni (strenuus) , 3- 

G. 

Gaungu - Hrolfus, 0xna Thoriris f. 123. 

C eirmundus gnyrr , III. Islandiam perve- 
nit , 113- uxorem ducit , 1 15. JYorva- 
giam peregrinatur, in syrtes delatus cum 
omnibus sociis interiit 117- 19- 

Gellir filius Thorkelli et Gudrunae , 30J.pe- 
regrinatur , 317- ejus habitus et inge- 
nium 329- matrimonium iniit et alia 
vice. peregrinatur , 333- Bomarn adiit, 
Daniam redux moritur , 3 3 «5- 

Gestus Oddleifi fil. 125- somnia explanat et 
futura prosdicit 127-33. ejus mentio 
145- 249- mors ejus 287- 

Gillius gerzki (russicus) , mercator opulens 
29 sq. 

Gilsbeckingorwn stirps , 13. 

Gizurr liviti ((rfbusj baptizatur , \f9-pere- 
grinatur I g I . Islandiam redux, e man- 
dato regis religionem Christianam felici 
cum successu annuntiat , 183- 

- episcopus, filius Isleifi episcopi et Dallas, 
163- 

Gjaflauga , Arnbjornis filia , Thorleiki Ho- 
skuldi f uxor , 69- 

- Kjallaki (cognomine : gamli) filia , 7- 
Chtmus Geiri filius , 125- 135- 
Creilada , uxor Thorfinni comitis , Groce 

filia, 9. 
Cretlirus Asmundi fil. 163- 
Grinia, Kotkelli uxor, I3.5. venefica 143. 151. 

mortis genus 153. 
Crirnus Droplaugoe filius , 383. 
Grimus , Helgce Kroppensis fil. exul sylve- 

stris b homicidium 249 - 53- strenui- 



tale sua et magnanimilate libertatem sibi 
acqvirit , multisqve cum opibus peregri- 
natur 253 - 55- 

Groa Geirmundi & Thuridce filia , 117 sq. 
- Hoskuldi Kolli filii soror , 25- 
Thorsteini Baudi filia , 9. 
Gudlaugus, Osvifi nepos ex sorore, gestaejus 
bellica 219-23- ob aggressionem vio- 
lentam et insidias capiti ' KJartani struc- 
tas jure c&dendus cestimatur , 231. ' 

Gudmundus , ex qvo insuloe Breidfjbrdenses 
nomen trahunt , 5Q. 

- dives , 181. 345. 355 sq. 

- Solmundi f. affinis Kjartani, 119. 
191 sq. 201. 207 sq. 237. 

Gudnya,filia Bardi Hoskuldi f. uxor Ilalli 
Vigastyris f 101. 

Gudrida Thorsteini surti fil. Thorlelli Tre- 
filli uxor , 25- 59- 

Gudruna Gudmundi et Thuridce f 12 1. 

Osvifi filia , ejus formas et ingenii 
descriptio , 123- somnia ejus 4 expli- 
cantur, 125-31 • nuplicc ejus cum Thor- 
valdo Haldoris pontificis f 133. divor- 
ium 135- desponsata itcrum Thordo 
Ingunnoe f postqvam uxorem suarn, sub- 
ornatus aGudruna, repudiaverat, 137- 
9. marito ejus per magicas artes in mari 
submerso, vindictam sumere qvccrit, 143- 
47- res ejus amatorioe cum KJartano, 
161- 165- tertia vice matrimoTiium inii t 
cum Bollio Thorleiki f 183-88- qvod 
minus felix erat postqvam Kjartanus 
rediit , I9I~95- 199- contentionum auc- 
trix illa existit, 201-3- 207 -II. in- 
stigatio ejus ad vindictam , 213-19- 
lcetitia ejus de KJartani coede , 225. 
233- 239- dcscriptio vestitus ejus et mag- 

Fff 



410 



nanimitatis , 245-49- 297- desponsata 

4 vice Thorhello Ejolfi f. 253-55- in- 

stigatio acerba ejus ad vindictam cosdis 

Bollii mariti sui sumendam , matrimo— 

nio Thorgilsi sub verbis fucosis pro- 

misso , 257-65- qfd sumta magnopere 

loetatur , 283 - 87; nuptice ejus cum 

Thorkello , 293 - 99- magnaminitatis 

ejus documenta, 299 -305- 311 -19- 

prassagit mortem mariti sui , 327- nar- 

ratio de ejus pitce tenore , 329~33-y- 

dicium ejus de maritis suis , 333-35- 

tnors 335- 

Gudruna, Sigmundiflia, Kodrani uxor, 333- 

- Thordi Marbailensis uxor , 337-41- 

- JJspaki filia , uxor Thorarini Brandi 

fil 333- 
Gunnar gubernalor , cogn. Thidrandicida, 
casdis reus palrocinium et dona d Gud- 
runa Osviji f. obtinet et peregrinatur 
101-96- Jslandiamrediit 369- Thid- 
randum Geitis filium interficit , unde 
cognomen adeptus , 373- occultam agit 
vitam 375-apud Sveinkiutn commoratur 
377~9 deinde apud Ilelgium Asbjbr- 
nis /I-'3SI- Gudrunas auxilio et patro- 
cinio commissus, donis acceptis, peregri- 
nalur 383 - 5* 

- Hlijarisfil. 17- 
Gunnbjorn Erpi fil. 13- 

Gunnhilda regina , judicium ejus de et dona 
in Hrutum Herjo/fi j. 61-63- ejusamor 
et dona munifica in Olavum Pavonem 

73* 75- 85- 
Gunnlaitgus ormstunga (vermi-lingvis) lllugi 

J- 13- 

Gdtuskeggii , 9- 

//. 

Haco rex, Adalsieini alumnus , 21- expediiio 
ejus havalis , 29- magnum honorem et 



munera Hoskuldo exhibet , 33- dona d 
Hersero qvodam accipit , 123- 
Haco comes potens Hordias, III. 113- 167- 
Haldorus , Armodi et Thorunnas fil. 125- 
257- 261- 263- vindicat Bollii catdem 
unacum aliis , 269« ISlS-ejus stalura 
275- virum occidit , 291' 

- Garpdalensis pontifex , 133- 

- Gudmundi diviiis fil. 181- 

- Koreki fil. 371- 

Olavi Pavonis filius, educatus a Ilolm- 
gaungu- Bersa , 109- III- 187- gesia 
ejus , 227- 231- 233- occidit Thorkel- 
lum de Hrajnaiindis 235- instigatus d 
matre sua conjurationem et consilium de 
Bollio occidendo cum fratribus et aliis 
cognatis iniit 237 -47- per intercessio- 
nem Snorronis pontificis istud homici- 
dium expiat, 307- 309- ejus strenuiia- 
tiset pervicacias documentum 321 -25. 

- Snorronis pon tificis fil. 3 3 1 - 
Halla, Gesti Oddleifi filia , 249» 
Ilallbjorn slikistcinsauga, Kotkelli fil. venefi- 

cus, 135- magiam exercet 143- sup- 

plicium, 153- 155- manes ej us sa?pe con- 

specti 157-9- 
Halldisa, Erpi filia , Dala-Alfi uxor 13. 
Hallfredus Vandrasdaskald , 167- 175- bap- 

tizatur 177« 
Hallgerda iangbrok, Hoskuldi filia , 25- 
Hallsteinus pontifex , I 35 - 37- 141- 145- 
Hallus Gudmundif. 197- 201. 229- 237- 

- Gudmandi et Thuridas fil. 121- 
Ingjaldi Sandcyargodafrater, 39-41- 

- Vigastyris filius , 101. 
Haraldus Gunnhilda? filitm , rex Norvegia?, 

liberalilas ejus in Islandos et honor exhi- 
bitus 61- 63. 73. 75- 87- 93- 149- 

- pulchricomus , 3» 

- Sigurdi filius , 229- 



411 



Ilardbeinus, filius Helgii Hardbeini f. 271« 

281 sq. 
Hebridenses , 137« 
Ilelga Kjallaki filia , 7- 
Kroppensis , 249« 

Olavi feilan filia , Gunnaris Hlifaris 
f uxor. , 17- 
Ilelgii Ilardbeini /ilii , 289 ~ 91« 
Ilelgius , Asbjbrnis filius , 381- 383- 

Bjolan , Ketilli fiatnefi f 3- Ts~ 
landiam pervenit , Esjubergi habitavit, 
5- 7 sq. 15- 

- Hardbeini filius , statura ejus et vitas 
genus 239- particeps est homicidii Bol- 
lii 241« 245- Gudrunam Bolii uxo- 
rem maligne tractat 245~7- Gudrunaj 
odiumineum , 259- 263- ex cujus con- 
siliis filii ejus conjurati Helgium occi- 
dunt 265-73- 279-83. 

- magri (macer) Eyvindi et Rafarta; fiL 

3- 5- 13- 

- Olavi Pavonisfil. 109- 241- 

- Osvifi filius , 123- 219- 

- Oliarisfil. 123- 

- Skeidensis , 349 - 59- 
Hellu-Narfius, 345- 

Herdisa, Bollii et Thordisaj fclia , 311. 

329- 333- 
Herjolfus , 19 sq. 63- 
Hermundus, Illugi nigri fil. 13. 333- 

- Kodrani fil. 333- 
Hersteinn Thorkelli fil. 17- 
Hildur Helgii filia , 5 7- 

- Thorarini filia , 59- 
HjalLii Jilii , 107- 337-49- 
Hjaltius, Skeggii filius , 179-83- 
Hjardholtenses, I95. 209 sq. 247 '• 
Hohngaungu-Bersus, Veleifi fil.15> 109 S( I' 
Ljotus de Ingjaldssando, 229- 
Hrappits s. Viga - Hrappus , Sumarlidi 



fd. genus ejus et ingenium 25 sq. mens 
iniqua et mors 55, manes ejus con- 
specti multa facinora ejfciunt , 55. 97- 
99- Cadaver ejus effossum cremaiur, 
101. 

Hrappi alterius mentio, 277« 279- 

Hrefna, Asgeiris wdikolli fil. 163- mundus 
ejus magnificus 193- 197- Kjartano 
nubit , 199 SC I' peplum ejus pretiosissi- 
?num, qvo ornata est , invidiam gignit, 
103-5- id surripitur 107- subreptionem 
professa Gudruna 109 S I' homicidio- 
rum ansam dedit , 125« mors ejus mi- 
rabilis , 131- 

Hrodnya Skeggi Midfjordensisfilia, Thordi 
Gelliris uxor 17. 

HroIJus krakius , 335- 

Hruti servus in libertatem redactus 

101. 

Hrutiani , 10 1 sq. 

Hrutus Herjolfi filius , 21- Islandiam per- 
venit 6 1 • posiulat /uvreditatem suam 
maternam ,63- !"■ pugna cum servis 116- 
skuldi superior evadit 65. pacem facit 
cum Hbskuldo fratre suo , 67. uxorem 
ducit 69- discordia de novo orta inter 
ettin et Hoskuldum etfilios ejus 101 sq. 
Eldgrimitm furem interficit 149. \5\. 
unde Kotketill ^eneficia in eum intendit, 
153-25- 159-61- 

Hunbogus Alfi Dalensis filius , 269-277- 
281 s q- 

Hundus , Ubertus Unna? , 13. 

Ilrammenses viri , 51« 

Hbfdam an ni , 13- 

Ilordus, 9 s q' 15- 

Hoskuldus, Koili Dalensisfilius , I f. 17-21. 
uxorem ducit , 23- peregre profectus , 
17-anciIkim emit , 29-31- Islandiam 
rediit 33-7- filium suum educandum 

Fff 2 



412 



Thordo Goddio committit , 51-5- hce- 
redilatem Hruto fralri suo solvere no- 
luit , C I sq. unde contentio , quos ami- 
cis intercedentibus sedatur 65 - 7- domi 
quietus rei familiaris curam habet 69- 
73- ambiit uxorem filio suo Olavo 87- 
93- aucloritatem efus promovit , 95. 
vota salutifera ei auguratur , 97-9- 
discordia de novo cum Hruto orta, li- 
bertum ejus inlerficit 10 1 sq. moritur 
103 sq. 

- Olavi Pavonis filius , 109- 241. 

Jlhtgm svarti (nigerj, 13. 
Ingibfarga Asbfbrnis divitis et Thorbfargos 
filia, 13. 

- soror Olavi Ttyggvii filii , ejus cum 
Kfartano colloqvii mentio , 183- Kjar- 
tano IslandiatTireversu.ro , inter votafau- 
sta , dona magnifica dat 189 -91* 

Jngjaldus Frothonis frajkna filius , 3- 

Olavi feilan filius , 27- 

Saudeyargodi (Poniifex Saudeyen- 

sisj 37- dissensio ejus cum fraire suo 

Hallo 39-41- conamina ejus cosdemfra- 

iris sui vindicandi per consilia et stre- 

nuiiatem mulieris irrita fiunt , 43 - 5 !• 

Ingunna uxor Glumi Geirifilii , 125- com- 

mulat habitaculum suum, 135- illauna- 

cum filio suo, imbre procelloso per artes 

magicas exorto, mari submergit 141-43- 

Jofrida Gumiari filia , uxor Thoroddi Tttn- 

gu-Oddi f. et Thorsteini Egilis filii, \ 7. 

Jon Ulfi et Jorunnai fil. 229» 

Jorunna , Bfornis ftlia , formos ejus venustas 

et indolis generositas , 21- Hbsktddo 

Kolli f. nubit , 23- mariio peregrinante 

rem domesticam curat , 27- Melkor- 

Lam (.oucubinam Hbsbttldi odio habet et 



male tractat 35-7- prudentia sua pa- 
cem et concordiam inter maritum suum 
et Hrutum fratrem ejus efficit, 65-7' in- 
videt Olavo illegitime nato opes suas, 9 9 • 

- Mannvitsbrekka, Ketilli Flatnefifilia, 3. 

- Thorbergi filia , Ulfi uxor , 229- 
Isleifus episcopus , 163' 

K. 

Kadlina Gaungu - Hrolfi filia , Midbjargai 
mater, 123. 

Kalfus Asgeiris JEdikolli f. efus vitos genus 
163- consortium mercatorium cum KJar- 
tano 165- 177 sq. Britaniam adiit 
189.» inde Norvegiam redux, Islandiam 
revisit 1 8 9 - 9 1 • *V/e e t KJartanus mer- 
ces inter se amice divisere , 193- auspex 
est matrimonii Kjartani et Hrefnos so- 
roris suos 197-201- Kjartani ccedem 
trgre lulit , 229- 

Karus Hruti filius , 153« 

Ketillus episcopus , 333- 

Flatnefr (silusj BJamii Bunos filiu^, 
dux Norvegta; , 3- ob odium Haraldi 
regis in magnates per mare occidentale 
iter fecit , 5- filii ejus Islandiam petunt 
7- mentio ejus , 21- 123- 

- Hermundi et U/fheidos f. , abbas Hel- 
gafellensis , 333- 

- fiflski (stultusj, 3. 

- Thrumus , 365-71« 

- Vedur, 3. 

Kjallakus B/brnis et Gfafiauga? f. 7- 
gamli, 7. 

Kfartanus Asgeiris et Thorbjarga? f. 121. 

Kfartanus, (d Myr-KJ artano avunculo suo de- 

nominatusj, Qlavi Pavonis et Thorgerdaf 

filius 109- c f ns statura , indoles et cor- 

poris exercitia III. natandi peritia, 

131- Gestus auguratur faia efus 133- 



413 



ejus cumBollio et Gudruna Osvifif. ami- 
citia, 161- consortium iniit mercatorium 
cum Kalfo , 163 - 5- peregre Norvegiam 
proficiscitur unacum Bollio, 167- nandi 
artis periculum facit cum Olavo rege 
Tryggvii f. qui munifico dono eum or~ 
nat , 169- ejus ac Bollii Tnutua collo- 
qvia de religione. Christj ana ei de rege, 
qvi eandem annuntiat , 17 I- colloqvium 
cum rege de rel. Christ. 173-5- bapti- 
zatur 177- regis de eo honorificum ju- 
dicium , 177- apud regem commoratur 
tanqvam obses , dum relig. Christja- 
na Islandis annuntiaretur , 179 - 83- 
Ingibjarga regis soror magni eum azsti- 
mai et peplum preiiosum ei dono dat l S 9- 
venia regis domum proficiscendi irnpe- 
irata , dono regio ornafus Islandiamre- 
visit , 191- ejus cum Hrejna colloqvium 
193- ejus exqvisiius habitus vestium, 
dona Bollii contemnit ; ad pagos bore- 
ales profectus , in ludis et corporis exer- 
citiis' palmam aliis prairipit , 197« 
Hrefnam jisgeiris filiam uxorem ducit, 
eiqve in linteis dat peplum pretiosum, 
regino3 donum 199 ~ 201- hoc Gud- 
runa Osvifi f ei invidet , et odium Jo- 
vit in Kj artanum , 203- ensem, qvemrex 
ei dederat , clam ablatum , sine vagina 
recuperat , 205- peplum Hrefnas furto 
ablatum , 207- Gudrunam Osvifi 
f furti insimulat , ignominiamque 
magnam ejus familias facit, 209- 
unde inimicitios magnos , 211. pactum 
Bollii de fundi emtione irritum facit et 
fundum emit, 213. adiit occidentales re- 
giones ibique aliqvamdiu moratur ,215- 
insidia? ei structai ex Gudrunas consiliis, 
217-19« pugna inter eum et insidia- 
tores 221- o, Bollio interficitur , 223- 



ejus) ccedem, per Olavi infercessionem 
Bollius pecunia expiavit , reliqpi caydis 
participes proscripti 225-33. Thor- 
gerda vero mater ejus casdem e/us agre 
ferens , filios suos instigavit, ut vindic- 
tam sumerent 235-43- 

KJartanus , Thorhalli et Bergthora: f 121. 

Kjarvalus , Hiberniat rex , 3 • 

Kodranus Ormi f 333- 

Kolbeinus Thordi Freysgodi f \ 8 \ . 

Kollus Dalensis , dux 9- lslandiam pervenit, 
II. moriiur 17 sq. ejus mentio 23- 27- 

Korehi filii , 367-71- 

Korekus , 369- 

Kotkellus venificus , 135. ejus magia, I4~. 
151. mala inde orta, 143. \53-protec- 
iionem sibi emit , 145- persecutio , 147. 
ejus c&des 155 sq. 

L. 

Lambius Thorbjornis skriups f. 89. ejus ex~ 
istimatio , 159 aggressio et congressus 
cum Bollio, 241- 1^5-pacemsibiparat 
adoriendo Bollii aggressores et homici- 
das 259- 267 sq. ejus statura etvestitus 
275- expeditio ejus improbatur 281 sq. 

Laugenses, 139- 145- 207- sq. 221. 

Laxdalenses , 65- 67. 259- 

LJotus , 369- 

Vallensis 359- sq. 

Ljufa, Bjornis uxor , 21- 

Lodverus Thorfinni filius , 9« 

M. 

Magnus bonus , rex , 333« 
Marus Atlii f 13. 
Meldun comes , 13. 

Melkorka Myrkjariani, Hibernice rcgis, filia, 
Hoskiddi , Dala - Kolli f. concubina, 



414 



deinde uxor Thorbjorni s skriups ; emiaci 
JIoskuLdo , 31- pervenit Is/andiam ibi- 
que paril infantem , cui nomen Olavi 
inditum, 35- post longain taciturnita- 
tem tandem loqvilur , nomen etgenus suum 
aperiens , 37- male traclata d Jorunna, 
37- nubil Thorbjorni , qvo merces pere- 
gnnationis JiLio suo comparare possit 
69- 7 1 ■ Jiiio suo dat signa , qvibus Jli- 
bernice rex genus ejus agnoscere possit 
73- ista signa et Melkorkce uomen cigni- 
tum d Myrkjartano , 81 - 85- mulia ex 
Jliberma Jilium suum reducem percon- 
iatur , 87 - 9- ejus mors et sepulturcs 
locus , 159. 

3JidbJarga Osviji mater , 123- 

Myramanni , 229- 

MyrkJ artauus Hibernice rex , pater Melkor- 
kce , 37- 71- avus Olavi , 75- OLuvum 
et ejus socios benigue excipit 79 -83- 
regis dignitatem ei ojfert, qvam cum 
Olavus ambire noluit , donis pretiosiif- 
eum ornat 85- ejtts mentio 87~93- 283- 

Mordus Gigja , 67- 

N. 

NjalL JleLgcv Kroppensis Jilius , 249- 
Niardvikingi , 297- 

o. 

Oddus Thorkallce J. 123- 219- 
Olava Gudmundi et Thuridce J\ 121. 
Olava Thorsteini J. 9- 
OLavi filii , 257- 265 sq. 307 - 9- 
OLavus FeHan, Thorsteini raudi J. 13- 
- hvjti (albus) Jngjaldi J. 3-" 

PjS (Pavo) JJSskuldi /'. ex concubiua 
Mz/korka succeplus , 35- 37- educatus 
ci 7'hordo Goddio cognomen Pa obti- 
net , 51-3- pcregre projectus Norvegiam 
venil , 7I~3- caierva magna , qvamrex 



Norv. ei concessit, slipalus, Hiberniam 
navigavit , avum suum maternum con- 
venit eumque genus suum edocuit , 75- 
83- donis pretiosis ornatus Norvegiam 
rediit , 85- Islandiam pervenit 87- 
uxorem JVtorgerdam Egilisf. ducit, 8 9 - 
95- ejus exqvisitus habitus 93. reijamil. 
curam dat et villam amp/am exstruit, 
mttltis opibus pollens , 96 *£• luclalur 
cum Jlrapii manibus , 99 sc /- duodecim 
d patre morienie auros dono accipit et 
benediclionis apprecalionein , 103 sq. 
convivium parentcde cum fratribus cele- 
brat , magnijicentia ejus in muneribui 
dandis , \ 07 sq.Jilium suum K/artanum 
alio committit educandum 109 sq.pere- 
grinatusest , \\\. lslandiam rediil ma- 
teriem secumafferens, \ \$.Jiliam suam 
Gcirmundo elocal , \\5. dona ejus in 
Geirmundum , 117- res ejus domesticce, 
ejus somnium , 1 1 9 - 2 1 . ejns cum Gesto 
colloqvium , 131-33- adjuvat, utjami- 
lia Kolkelliana exstirparctur , 153-57- 
discordiam Thorleikum inter etJIrutum 
to/lit, \59~6I-Jiiii sui peregrinationem 
improbat , 165- jusiitice efus et animi 
cordati documenta, 183-87- omni modo 
Kjariani in BoLlium injensum animum 
sedare sludel, 1 9 1 - 20 1 - 205 - 7- nup- 
tias Jilii sui Kjarlani magnijice celebrat, 
203- improbat ignominiam, qvam Kjar- 
tanus JJolLiance Jamilice exhibnit 209- 
Kjartaiii ccedem accusat 12.1 • auxi/ium- 
qve ab omnibus ajjinibus suis ad vin- 
dictatn sumendam postulat , 229- om- 
nes , qvi homicidio Kjartani interjue- 
rant , cajiitis danmavil , Bo//io excepto, 
qui , per Olavi inlercessionem , pecunia 
expiat facinus suum , 231- ejus mors, 
233- ejus mentio, 237-9- 321- 327- 



415 



Olcwus sanctus , rex. 301- 305 s q- ejus in 
Islandos benignitas et de iis judicium, 
307-15- ejus colloqpium cum Thorkello 
Eyolfi f et praisagia , 317 -19- 
Thordi Marbcelensis et Gudrunce f ejus 
casdes 337- e/ui ccedis pindicta 339-44- 
Tryggpiifilius, rex Norpegice , annun- 
tiat Christj anismum in Norpegia , 1 6 1 • 
nandi certamen instituit cum Kjartano, 
169- orationes regis 171. annuntiat Is- 
landis in Norp. degenlibus rel. Christ. 
173-77- uiisit Thangbrandum sacer- 
dotem ad Islandiam ,. 179- misit Gis- 
surum album et IIj allium Skegii f. in Is- 
landiam ad relig. de jiopo praedican- 
dam , 181 sq. dona ejus in Kjartanum 
et honorificum de eo judicium 1 8 7 - 9 1 * 
ejus mentio , 20 1 • 

Orcadenses , 9- 

Ormus Erpif. 13- 

- Hermundi f 333- 

Oska Thorsleini raudi filia , mater Thor- 
steini surti , 13- 
- Thorsteini surti filia , uxor Thorarini, 
25- in mari submersa est 57 - 9- 

Ospakus Ospifi fil. 123- per instigationem 
sororis sua? Gudrujice Bollium piolenter 
aggreditur 2 17 _ 19- 223- unde capilis 
damnatur , 229- 

Osvifus Helgii Jilius , ejus genealogia, 123- 
ejus res domesticce fiorentissima? , 125- 
filiam suam Gudrunam eiocat, 131-33- 
ejics mentio 141- Kotkelliana? familice 
irascitur 143 - 5- ejus cum Olapo Pcc 
amicitia, 161- 193 scq. Gudrunam fi- 
liam suam adhortatur , ut matrimonium 
Cum Bollio ineat , 185-7- conpipia mu- 
tua inter eum ac Olapum , 201 sq.Jili- 
orum ejus conjuratio de Kjartano inter- 
Jiciendo, 215- 229- qpapropter proscripti 



sunt , 23 I • auxilium ab Snorrone ponti- 
fice petit ad pindicandam Bollii ccedem 
247 sq. ejus mors , 287- 
Ottarus Bjbrnis ausira^ni f J23- 

BJornis et GJaflaugce , Jil. 7. 
Krossensis, 357-61- 

P. 

Petrus apostolus , 325- 

R. 

Rafarta Kjarpali Hibernice regis filia , 3. 
Baudabj arnius , 25- 

Reinus Ilermundi et Ulfheidce fil. 333. 
Reyknesingi , 25- 

Runolfus Dalensis , JJlfi filius , \%\. 
filius Ketilli episcopi , 333. 
Rognpaldus Mazrarum comes , 9. 

s. 

Scoti , 7. 9. 25- 

Sidu - Ilallus , 179- 

Sighpalus Brandi filius , sacerdos , 333- 

Surti filius , legifer , 3> 
Sigrida Hellu-Narfifilia, 349- 353- 363. 
Sigurdus comes, Lodperi f. 9- 
Skeggius , Bran di filius , 333- 

- Midfjordensis , 13- 
Skogperji, 333. 

Skorrius , filius Helgii Hardbcini f. 283- 
Sleiiu - BJarn ius , 6$. 
Smicl - Sturla , KJartani fil. 121- 
Snorro , Alfi Dalensis fil. 249- 
Thordi filius , 121. 
Thorgrimi filius , pontifex 17- edu- 
cat filium Gudrunai Ospifif 145- 275- 
patrocinium noluit prazbere Ospifi filiis 
contra Olapum Pci, 225- 229- auxilium 
ejus Gudruna Ospifi f. petit et commu- 



41(5 



txtt cum ea habitaculum , 247-49- con- 
silia ejus et malrimonii auspicia :', 253- 
285- sq. consiliaetcolloqviumcumGud- 
runa de Bollii cccde vindicanda , 257- 
61- 265- causce forenses ei nuniiatcc, 
289-91- exhortalur Gudrunam, ut Thor- 
hello nuberel 293 - 5- tumullum inter 
Thorhellum et Gunnarum Thidrandici- 
dam ex Gudrunce auspiciis sedat , 297- 
385- invitat Bollium ut secum coinmo- 
raretur , 299- filiam suam Thordisam 
Bollio elocat , 301-5- reconciliationem 
inter Bollii Jilios et Olavi filios ejjicit , 
30~~9- Bollio pecuniam magnam ad 
peregrLnalLonem obtulit , 311- tesla- 
mentum ejus et mors , 331- ejus pro- 
les , 333- 

Solreiga , uxor Helgii Hardbeini f. 239- 

Starrius Guddalensis , 341-43- 

Steindorus groslappi Steinthoris f 235- 
Thorlaki Eyrensis f 309- 

Steingrimus Gudmundi et Thuridce f 121- 

Sleinthorus , Errensis Thorlctki filius , 7- 

OlawL Pavonis filius , 109- 187- 
KJartani ccedem cngre fert , 231- ejus 
nuptice et habitaculum , 235- KJartani 
cccdis vindictam sumit , 241- 245- re- 
conciliatur cum BollLL JLULs , 309- 

Steinus Gudmundi et Thuridcc J\ 121- 
- Thorhallce fiiius , 123- 219- 227- 

Stigandus Kolkelli f 137- magiaui exercct, 
143- in exilio vitam degit , 153-55. 
ejus ccsdes , 157- 

Strandamanni , 25- 

Stu/us poeta , Thordi felLs f 145. 

Slyrmirus , HermundL et Ulfhcidce J. 333. 

Sumarlidius pctter Viga - Hrappi , 25- 
Viga- Hrappi f 25- 55- 

Surtus Thorsteini f 3. 

Siarjdcchnscs , 363 - 



Sveinhius, 371-81- 385- 

Sreno Alfi Dalensis f 269- 277- 281 = 

Srertingus Bunolfi Dalensis filius , \ 8 \. 

SvcrtJingi , 3. 
Sockolfus , 13. 

Th. 

Thangbrandus sacerdos , 179 sq. 
Thidrandus Geiiis f 297- 365- ejus facino- 
ia 371. Gunnaro gubernatore interfici- 
iur, 373- 
ThjodolJ\ts lagi (impjocerus) 123- 
Thora filia Olcwi Feilan, uxor Thorsteini 

T?iorskabiti ,17- 
Thorarinus Brandi filius , 333. 
Bardii filius , 10 1- 
fylsenni (Barrifrons) Thorcli Gel- 
liris Jiiius , 17. 
Thorarinus , Ragabrodir, legifer , 17. 
pontifex, 289- 

Thoris Scclingi filius , 123. una- 
cum Ano Hrismaga inrenit ensem KJar- 
tani , 205-J'undum suum vendidit Bol- 
l'° > 211- eundem agrum deinde ven- 
didit KJartano ,213- unacum KJartano 
iter ad occidentales regiones instituit, 
215- auxilium, qvantum potest, Kjarlano 
prcvbet , cum insidicc clandestincc ei 
slruereniur et occideretur 221 -25- 
Thorarinus , mariius Oskce , 25- mari sub- 

margit 57. 59. 

Thorbjarga , drmodi filia , uxorHruli, 69- 

Crassa, Olari Pavonisjilia, uxor 

slsgeiris Srarti et Vermundi Thorgrimi 

./• 109- 121- 

Thorbjarga Skeggii Midfjordensisfilia, uxor 

sfsbjornis dLrLtLs , 13- 
Thorbjorn skrupius , cjus ingenium et rei do- 
mesiica? status, 27- Melkorkaminma- 
irimonium ducit , 69- 71- ejus filius, 



417 



89. ejus mors et sepuliurce locus , 159- 
ejus meniio , 283- 
Thordisa Olapi Fcila.ii/iiia, uxor Thorarini 
Ragaljrodiirs. 

- uxor Helgii Asbjornis filii , 381-83- 

- Snorronis pontificis fclia , uxor Boliii 
303 sq. proles ejus 3 1 1. 33 1-33. 
Thjodolfi fdia , Osvifi uxor, 123- 

Thordus, domesticus famulus 373- 

Freysgodi, igj.