Skip to main content

Full text of "Yenkel der Shmid"

See other formats




.א יאר 


דוד פּינסקי. 


יענקֶעל דֶער שְׁמִיעד 


אַ פּיעסע אין פֿיער אַקטען . 


וואר שא 
ת רס"ט, 


דרוּק {ה צ פֿ יַר ה' , פּײַנסקא 40 * 








דאָס אופפֿיהרונגס-רעכט איַן רוסלאַנד אי איִבּעָר- 
געֶגעֶבּעֶן געֶװאָרעֶן דוּרך א נאָטאַריעֶלעֶן קאָנטראַקט צוּ 
יה' מ. ס פּעָק ט אָ ר איַן װאַרשוֹי (פּאַנסקא 20) . 

- = דאָס איַבּעֶרזעֶצוּנגס:רעָבֿט געֶהעָרט דֹעָם פֿעָרפֿאַסעָר, 

איִן אַמעָריֵקֹא זעָנעֶן די דראַמעָן פֿון ד ור פּיָנסקי 
..קאָפּיַרײַטעֶר' (געֶעָצליִך רעָניִסטריָרט) דוּרך דֹעָם פֿעָר. 


פֿאַסעָר . 








ערשטער אַקט. 














ן 








{ פֶּערְזָאנֶען: 


35 


יענקעל דער שמיעד. 

שמחה דער בּעל:-ענלה, זײַן פֿאָטעָר . 
מאַריאַשע, זײַן מוּטעָר. 

טאַמאַרע. 

פֿרומע, איָהר מוּמע. 

ר' אהרן, פֿרוּמעָס מאַן , 

רבקה. 

רפאל, דעֶר װאָבֿעָרניִק, איָהר מאַן , 
חיה פּעשע, אַ שרכנ'טע אוּן אַ מעֶקְלעָרקְעָי.. 
אַ בּעל-ענלה. 

מיידלעך. 








דעָר (זאַל* בּײַ פֿרוּמעָן, שבּת פֿאַר נאַפֿט בּין מנחה למעויב , בּעל. 
הבּיתּ'ש, אַלטמאָדיַש אוּן זאַט אין יאֶהרעַן , אין דעָר היַנטעָרסטעֶר 
װאַנד צװײַ פֿעָנסטעֶר , אוֹיף װעָלכֿעַָ עִם שטעַהעָן װאַואָנעָם מיִם 
בּלוּמעָן אוּן צװיִשעָן װעָלכֿעָ עָם געָפֿיִנט זיך אַ גרוֹיסעָ פּליוּשעֲנעָ 
סאַפֿאַ. מיַט צװײַ פֿאַטעָרשטוּלעָן פֿוּן בּייַדעַ זײַטעָן . בײַ דעָר ליַנקעָר 
װאַנר אַ ציראַטעָנעָ קאַנאַפּע מיט אַ טיש פֿאָר איָהו, װעֶלכֿעֶר איז 
איַבּעָרְגעֶרעָקט מיַט אַ רוֹיטעָן טיִשטוּך , פֿון בּיַיִדעָ זײַטעָן קאַנאַפּעָ 
שִטנלעָן , איַן מיַטעָן פֿון דעָר רַעָכֿטעֶר װאַנד אַ טיר מיַט אַ גרוֹיסעָן 
ספרים-אַלמעָר נאָך היִנטעָן אוּן אַ שעַנעֶר פֿאַטעָרשטוּל נאָך פֿאָונט , 
די װעָנד ועָנעָן בּעֶקיעָפּט טיט בּרוֹינעָ אבּאֶיעָם, און אובֹּעָר ד: 
סאָפֿאַםס העַנגעָן בּיַלדעָר פֿוּן פֿעָרשיַעדעָנעָ גרויסע איַדעֶן אוּן איִבּעֶר 
עֶר. איַן מיַטעָן ציִמעָר העַנגט אַ 


דעָם אַלמעָר העַנגט אַזײַג 
ׂ' געֲואַשעָן, בּעֶרעָקט 


קאַנדעַליאַבּר-לאָמפּ, די פּאָדלאָגעָ אי רײַן 
מיִט אַ פּאֶר לויפֿעֲרם . 


נסטעָר און אַ פֿאַטעָרשטוּל מיט'ן טײַטש- 


פֿרוּםעָ (ױצש בּײַם ליַנקעֶן פֿע 
אוּן לײַעֶנט שטול פֿאַר ויִךְ, בּאַלד 


חמש אין די העָנד מיִט בּריִלעָן אוֹיף דֹעָר נאָו 
פומט אַרײַן היה פֹּעָשעָ מיַם דעָר קאַטיַנקעַ* אוֹיף אייַן אַובּעָל). 
היה פֹעָשׁעָ: אַ גוּט שבּת אײַך, פֿרוּמעֶטשקע , פֿרוּמע מאַכֿט אַ 
בּעֲוועָנוּנג װ! צוּ דעֲרלייַעֶנעָן אוֹיף גיך בֹּין סוֹף שורה) י 1 
חיה פֹּעָשעָ: די טיר איז אָפֿעָן. אוּן קײַנעֶר איַז בּײַ אײַך ניִטאָ 
אין די אַנדעֶרעַ חדרים . טע קאָן דאָך צוּטראָגעָן די גאַנצעַ שטוב. 








= יע שי אע עייר 





טי שעק 


:שנענ טיבי 


יי יילרע 
יתנ 























== ) עי" יי 


= 


טיא :52 2000 ,. 








8 יעָנקעָל דעָר שמיער. 





8 ר וּ מ עָ (הייכּט אוֹיף איָהר אוֹיף די אוֹיגעָן, דעָרקעָנט וי עָפּעָם ניִשט צוּעֶרשט, 


{ כֹאַפְּט זיִך אָבּעָר גלײַך) : אַ, חיה פּעֶשץָ ! אַ גוּט שבּת , אַ נוּם יאָהר ! אִיִך 


האָבּ מיך פֿעָרלײַעֶנט, האָבּ איִך ניִשט געָהעָרט, װי איָהר זײַט אַרײַנגעָקוּמעָן, 
(טוּט אוֹים די בּרוַלעֶן אוּן לעַגט זײַ אַרײַן איַן דֹעָם טײַטש-חומש, װעָלכעָן וי 
מאַכֿט צ3), : 

חיה פֹ עָ שעָ װעַצט זיך אוֹיף אַ שטוּל נעֲבּעָן פֿרוּמעָן): װאָס טאַבֿט 
אֹיָהר עָפַּיִם, פֿרוּמעֶטשקעָ? איִך האָבּ אײַך טאַקי שוֹין לאַנג ניִשט געָועָהן, 
שוין טאַקי עָפַּיִם אַ שאָק מיִט יאָהרעֶן. 

פֿ ר ומ עָ: אוּן אַצינד האָט איָהר שוֹין מסתּמא עָפַּיִם פֿאַר יעֶנטעָ 
דװאָשׂעֶן ‏ אײַך פֿעֶרדריָסט, װאָס איַך האָבּ שוֹין לאַנג קײַן צרוֹת נישט 
געָהאַט מיָט אַ דיענסט ? 

חיה פעָ שץָ: וֹעָהט אֵיָהֹר.. אוּן אַז איך װאָלט געָהאַט עָפּיִם 
פֿאַר איָהר , . װאָלט אוֹיך קײַן אחריוֹת נישט געֲועָועָן; װאָס איַז, זי אי 
קײַן איִדיִשעָ טאָבֿטעָר ניִשט 4 זי איָז אַ איִריִשע מאָכֿטֵעֶר אוּן מוּן חתונה 
האָבּעֶן, אוּן אײַך װאָלט איך שוֹין געָפֿוּנעָן אַנאַנדעָר דיענסט . 

פֿרוּט עָ: אַ דאַנק אײַך פֿאַר דעַר טוֹבה, זי האָט נאָך צײַט, עָם 
בּרעֶנט נאָך בּײַ אֵיָהר ניִשט אַזוֹי, נינש-קשה, זי איַז נאָך אַ יונג מײַרעָל, 

חיה פעָ שעָ: אוּן איִנגעָרְעָ װיִלעֶן דעָן נישט חתונה האָבּעָן? אַ 
מײַדעָל, װי זי קוּמט נאָר אַבּיַסעָל צוּם שכל, װויֵל זי חתונה האָבּעָן, 

פֿרוּמ עָ: װיַ איָהר זעָהט מיך לעֶבֹּעָן, אַז איִך װועָל מיַך צוּקריִענעֶן 
מיט אײַך דעֶרפֿאַר . װאָס איז דאָס פֿאַר אַניאוֹפן 1... 

חיה פַּעֶשעָ: הַעֶיהעָיהעָ, גְעֲזוּנד זאָלט אֹיָהר מיָר זײַן ! אָבֹּעֶר 
וי איַז די מעשה, אַז אִיִך בּיִן נאָר ניִשט געקוּמעֶן צוּ אײַך וועָגעֶן יעַנטעָ 
דװאָשען ? 

פֿרוּם עָ: ניִשט װעָגעֶן יעֶנטעָ דװאָשען ? 

חיה פ עָשׁעָ: איך װעָל זאָגעָן, װי איָהר זאָגט: יעֶנטעָ רװאָשע 
האָט נאָך צײַט. אַמאָל איז קײַן מײַרעָל נישט צוּ יוּנג געָװעָזעָן, הײַנט 
איז קײַן מײַדעָל ניִשט צוּ אַלט, ניש-קשה, זי קאָן נאָך אָבּזײַן בּײַ אײַך 
אַ פּאָר יאָהר , אוֹיבּ איָהר װיַלט זי נאָר האַלטעָן . 

פֿרוּם עָ: איַז אַז ניִשט וועֶנעֶן יעֶנטעָ דװאָשעֶן ... 

חיה פ עָשׁעָ: טאָר איך נאָר צוּ אײַך ניִשט קוּמעֶן איַן גוּמעֶן 
מוּט? דאַרף דאָס דוקא זײַן אַ ריענסט אֶדעֶר אַ שִידוּך פֿאַר דעֶר דיענסט ? 

פֿרוּמעָ: איך מײַן.. איך האָבּ געָמײַנט ,,. אֹיֵהר זײַט בִּײַ טיַר 
אַנ'אָנגעֶלעַגטעֶר גאַסט ,.. אֶבּעָר געָוועהנליִך , אַז איָהר קוּמט .., 


יע עי דיי ---גיי.;-ייייי.פי" ייג 
איקאט בי 54 








טי = בי 





ד. פּיַנסקי. 9 


חיה פּעָשעָ: איז קײַן אַנדעֶר כּלה:מײַדעָל האָט איהר גאָר ניִשט 
איַן שטוּב ? 

פֿרוּמעַ (קוּקט זיַ אָן מיַט פֿעָרװאוּנדעָרוּנג) : טאַמאַרץ ?! איָהר מײַנט 
מײַן טאַמאַרעֶן ? 

חיה פעָ שץעָ: װאוּנדעֶרט איָהר זִך הײַסט דאָס, װאָס חיה 
פּעֶשעָ די מעֶקלעֲרקְעָ, אַ שדכנ'טע צװיַשעַן דיִענסט-מײַרלעָך, זאָל קוּמעֶן 
רעַדעָן אַ שידוּך אײַעֶר פּליִמעָניִצעָ? אַ העזה אַבּיִסעֶל , װאָס ‏ 

פֿרומץַ: אוֹ, מיט אײַך צוּ רעֲדעֶן דאַרף מעָן דאָך עָפֹּיִם 
נאָל ) : 
חיה פֹעָשעָ: שעָמט אײַך ניִשט, איהר מאָנט עָם זאָגעָן, איִך 
װעָל מיך ניִשט בּעֶלײַדיִנעָן, װאָרוּם איִן ד'ר'אמתן װאָלט מיַר ניִשט אַרוֹיפֿי 
געֲקוּמעֶן אוֹיפֿן קאָפּ אפילוּ, צוּ קומעֶן צוּ אײַך מיִט אַ שידוּך פֿאַר אײַעֶר 
פּליִמעָניִצץָ. װאָס האָבּ איך דאָ װאָס צוּ לײַקעֶנעָן -- מײַן טחוֹרה אי 
ניִשט פֿאַר איָהר , מײַן סחוֹרה איז פֿון אַ גאַנץ בּיליַגעֶן סאָרט. איִך װײַס 
גאַנץ גוּט, אַז װאָס עֶס איז גוּט פֿאַר אַ יעֶנטץָ דװאָשעָן, איַן ניִשט גוּם 
פֿאַר פֿרוּמץ ר' אהרן'ס אַ פּליַמעֶניִצעָ, כֿאָטש אַןאָריַמעָ יתוֹמה, 

פֿרוּמץעָ: אוּן יעֶצט האָט זיך בּײַ אײַך עָפּיִם געָמאַבֿט פֿאַר 
אִיָהר ? 

חיה פ עָשעָ: בּײַ מיַר אַלײַן האָט זיַך גאָרנישט געָטאַבֿט . מיר 
אַלײַן װאָלט דאָם אפילוּ איַן חלוֹם ניִשט אײַנגעָפֿאַלעָן . 

פֿרוּמעָ: אָבּעֶר אֹיָהר זײַט'אָך נעָקוּמעָן מיט אַ שידוּך פֿאַר 
איָהר ? 

חיה פֹּעָשֶץָ: װי זאָל איַך אײַך זאָגעֶן! דֹעֶר שידוּך איַז ניִשט 


מײַנעָר, מיַר איַז עֶר ניִשט אײַנגעפֿאַלעַן . 


פֿ רוּמ עָ: אוֹי, קרוֹינעָלעֶך מײַנע, זעָה , אַז מיַך אַרט ניִשט. װעַ 
מעָן עֶר איַז אײַנגעָפֿאַלעָן . 

חיה פ עֶשעָ: פֿעָרשטעָהט אֹיָהר מיך, דאָס טרעָפֿט זיך מיר 
צוּם עֶרשטעָן מאָל אין מײַן לעֲבּעֶן. װאָס זאָל איִך אײַך זאָגעֶן ? איך 
האָבּ דאָך שֹין אַ סך זאַכֿעָן איִבּעָרגעָהאַט אוֹיף מײַן לעֲבּעָן, אַז איִך זאָל 
נעָמעֶן אַלץ אוֹיסדעֶרצעַהלעָן, װאָם איַך האָבּ איִבּעֶרגעֶהאַט אוֹיף מײַן 
לעֲבּעָן, װאָלט איַך געדאַרפֿט נאָך אַמאָל אַזויפֿיעל לעֶבּעָן, ‏ אַז איך זאָל 
נאָר האָבּעָן צײַט דאָס איכּעֶרצוּדעֶרצעָהלעָן. אֶבּעֶר אַזאַ זאַך טרעָפֿט זיך 
מיַר צוּם עֶרשטעָן מאָל. | 

פֿרוּמץָ: קרוֹינעָלעֶךְ מײַנץ, העֶרצעֲלעֶך מײַנע ! מע װעֶט שוֹיף 





י ינע עס יש יש עי 



































4 
וֹ 
4 





| 
: 














10 יעָנקְעָל דעָר שמיער. 


בּאַלר קוּמעָן פֿון מעריב, . אוּן איך קאָן נאָך גאָר פֿון אײַך קײַן טאָלק 
ניַשט דעֲרגעָהן - 

חיה פַּעֶשעָ: װאָס איַז דאָ צוּ דעָרגעַהן אַטאָלק + װועָט'ץ קוּמעֶן 
פֿון מעריב, װעָט'ן אָנציִנדעֶן ליכֿט אוּן מי װעָט װײַטעָר רעַרעָן. --- איז 
אײַעֶר פּלימעָניִצעָ נאָר אין דעָרהיַיִם ניַשטאָ! 

פֿרוּמע: ױ אי אַױעָק אופֿן כּולװאַר. נאַ, אוּן אֶהֵן איָהר, 
הײַסט דאָס, װיַלט איָהר מיִר ניִשט זאָגעָן , װעָר, װאָס, וועֶטעָן . 

חיה פּעָשעַ: װי הײַסט, איִך װיל ניִשט 4 אַ ודאי װויַל איַך, אוּן 
איִך װעָל עָם אײַך מאַקי זאָגעָן. 

פֿרוּטץ (אין כּעס) : װײַסט איָהר נאָר װאָס 1 טשעֲפּעָט זיַך גאָר 
פֿון מיַר אָבּ ! איִהר נוּריעֶט מיָר דאָך עָפַּיִם אַרוֹים די נשמה  .‏ וויָלט איָהר 
רעַדעֶן, טיק רעָדט, אַז ניִשט, אַרט מיך אוֹיךְ ניִשט . איך װעָל דאָך פֿון 
אײַך קריָגעָן אַ קאָפּװעָהטאָג . 

חיה פ עָש עָ: אוֹי, פֿרומעָטשקע , װעֶר עֶם װיַנשט אײַך אַ קאָפֿי 
װעהטאָג, זאָל איָהם אַלײַן האָבּעֶן אוֹיף ראָס גאַנצעָ לעֶבּעֶן. איִהר ראַרפֿט 
אָבּעֶר אוֹיף מיַר ניִשט איַן כּעס װעָרעָן. אַז איָהר זאָלט װיַסעָן רי גאַנצע 
מעשה װאָלט אֹיָהר אָסוּר אין כּעם געֶװאָרעֶן אוֹיף מיָר, װאָס איִך דרעָה 
אײַך כּלוֹמר'סט אַ קאָפּ .. בּקיצוּר, אַז איִהר זאָגט מיַר צוּ, אַז איָהר וועָם 
אוֹיף מיַר ניִשט אין כּעס װעָרעֶן, װעָל איִך מיט אײַך רעַרעָן אָפֿעֶנע 
דיבּוּרִים. 

פֿרוּמ עָ: װאָס זאָל איך עָפַּיִם איַן כּעם װעָרעֶן אוֹיף אײַך + מיַר 
װעָט דעֶר שירוּך נישט געפֿעַלעָן, וװועֶל איך זאָגעֶן נײַן, אוּן אוֹים געָשעֶפֿט. 
אַבּי רערט . 

חיה פֹּעָשץָ: איָהר דאַרפֿט אֶבּעֶר װיִסעָן, אַז נישט איך האָבּ 
דעָם שידוּך אוֹיסגעֶטראַכֿט, מי האָט מיך געֶשיִקְט, פֿעֶרשטעָהט איָהר מיך . 
איִך װיֵל, איָהר זאָלט דאָס װיִסעָן: מי האָט מיַך געָשיִקט. מיר 
װאָלט קײַנמאָל ניִשט אײַנגעֶפֿאַלעַן ... 

פֿרוּמ עָ: זעָהט, װי איִהר האָט מוֹרא צוּ זאָגעֶן, װעָר דער חתן 
איַז, איָהר װיִלט'אָך איָהר ניִשט רעֲדעֶן אַ שידוּך מיט אײַן אַנטלאָפֿעָנעָם 
אָסטראָזשניק ? 

חיה פַּעָטץָ: זאָל גאָט אוֹיסהיִטעָן! װאָס מײַנט אֹיהר עָפֹּיִם, 
אוּן איך קעֶן זיך דאָס מיִט אַנטלאָפֿעָנעַ אָסטראָושניַקעָם ‏ מײַן סחוֹרה 
איַז אפילוּ פֿון בּיַלוגעֶן סאָרט, אֶבּעֶר ניִשט קײַן אַנטלאָפֿעַנץ אָסטראָזש= 





ד. פּיַנסקי. 11 


ניָקעָם . אוּן אִיָך װיַל איָהר בּכלל גאָרניִשט רעַדעָן. מי האָט מיַך געָשיִקט, 
בּיִן איִך געָגאַנגעָן. 

פֿרוּמעָ: טיק זאָגט-זשע מיר, װעָר האָט אײַך געָשׁיִקְט ! װאָם 
דרעָהט איֵהר מיר אַ קאָפּ, װאָס ? 

חיה פֹּץָ שעָ: װעֶר זאָל דאָם זײַן! אָט די געֶראְטעֶנעָ סחוֹרה יי 
דעֶר שמיער ... יעֶנקְעָל דער שמיער ... 

פֿרוּמעָ: װעֶר? יעָנקעֶל דֵעֶר שמיַער+ אָט דֹעָר. + 

חיה פּעָשעָ: יאָ, יאָ, עֶר, עֶר אַלײַן. דעֶר פֿײַנעֶר חברהימאַן, 
איַז געֶקוּמעֶן צוּ לויפֿעָן צוּ מיַר אַ פֿעָרסאָפּעָטער , איִך זאָל שוֹין געַהן צוּ 
אײַך אוּן רעַרעֶן דעָם שידוּך . איַך האָבּ איָהם נעָװאָלט אָנשפּײַעֶן אַ פֿולעָ 
צוּרה,. וי הײַסט, זאָג איַך צוּ איִהם, װאָס בֹּיזטוּ משונץ געֶװאָרעָן+ 
מעָהר פֿעָהלט דיַר שוֹין גאָרנישט 4 רבּ אהרנ'ם פּליְטעֶניִצעָ דוקא , אַן אַני 
דעָרעָ שטעָהט דיָר ניִשט אָן+ -- אַזוֹי האָכּ איַך איָהם געָזאָגט , װי איָהר 
זעָהט מיך לעֶבּעֶן, װאָס? איַך װעָל מיך עָפּיִם שעָמעַן פֿאַר איִהם! -- 
װי בּיזטוּ גאָר געָקוּמעֶן אוֹיף דאַרוֹיף ? האָבּ אֹיָהם געָואָגט . דוּ בּיִוט אַזאַ 
אוּן אַזאַ, דוּ װײַסטאָך, װאָס דוּ בּיִם, האָבּ איִך איָהם געָזאָגט, אוּן זי 
איַז אַזאַ כּשר קינד, אַזאַ טײַעֶר קינר , אַזאַ גאָלדעָנעֶר נפש?!... זאָגט 
עֶר צוּ מיַר : איָהר געָהט , װאָס אַרט אײַך. אַז אֶבּזאָנעֶן, זאָלעָן זײַ מיִר 
דאָרטעֶן אָבּזאָגעָן, ניִשט אֹיהר . דאָס אי ניִשט אײַעֶר געשעָפּט. ואָג 
איִך צוּ איָהם : װי הײַסט, איַך װעֶל געָהן } איִך זאָל געָהן אוּן מי זאָל מיך 
אַרוױסװאַרפֿעַן פֿון אַלץָ טיִרעָן ? מי וועָט מיך דאָדמעָן דאָך איַך װײַם ניִשט 
װאָס , אוּן זײַ װעָלעָן זײַן געֲרעֶבֿט. אַזֹ האָבּ איִך איָהם געָואָגט. גאַנץ 
פּשוּט . װאָס האָכּ איִך װאָס מוֹרא צוּ האָבּעֶן פֿאַר אַזאַ שטיק גאָרנישט+ 
עֶנטפֿעָרט עֶר מיר : איָהר געֵהט נאָר, איַך װועָל אײַך נוּט בּעַצאָהלעֶן פֿאַר 
אַלץ. אוּן אַז מי װעָט אײַך דאָרטעֶן צוּ פּלעֶטעֶן דעָם מוֹח, בּיַן איִך דאָך 
עָפּיִם אַ שמיַעד , װעָל איַך אײַך שׁוֹין מאַכֿעָן גאַנץ. װיַל איַך דאָך אוֹיסג: 
סעָן צוּ איָהם אַלעָ בּײַוע חלוֹמוֹת, מאַכֿט עֶר קײַן טענוֹת ניִשט אוּן װאַרפֿט 
אוֹיף מיַר אַרוֹיף מײַן ,קאַטינקע" אוּן שטוּפּט מיך אַרוֹים פֿון שמוּכּ אוּן 
בּרײַנגט מיך אַזש בּיַז אַהעָר , נוּ, װאָס זאָגט איָהר דעֶרצוּ + בּון בּריִקְעָל 
האָט עֶר מיך צוּנעֶפֿיהרם, אוּן איִך בּיִן אַ בּעלן צוּ וועֶטעֶן, אַז עֶר שטעַהט 
דאָרטעָן אַציַנד אוּן װאַרט , 

פֿרוּמץָ: ועָהט, האָט מעָן ניִשט אָנגעֶצוּנרעֶן איַן כּית-מררש 
קײַן ליִבֿט? 

חיה פּע שעָ: אַודאי האָט מעֶן ראָס אָנגעֶצוּנדעָן. 











אטאנ 


יכ" 


י עבריאע עג 






55 


אט 
































יעקא יוש קלאט 2 





אט בי א יע שי ישי ישש לאטש ".טעה 





12 יעָנְקְעָל דעֶר שמוער. 


פֿר וּ מ עַ: דאַרף מען שוין אוֹיך אָנציַנדעָן, (הױבּט אָן צוּ זאָגעֶ) 
,גאָט פֿוּן אברחם" . 

חיה פֹּעֶשעֵ: אוֹי, אַז איהר האָט מיַך נאָך נישט אַרוֹיסג עֶטריִבּעֶן, 
איז דאָך ראָס עָפּיִם אַ שטיַקעֶל נס, אוֹי, . איִך װאָלט עָפּיִם איִצטעֶר אַ 
גאַנצעָן תּהלים אָבּגעָאָגט! װאָגט אוֹיך) ,נאָט פֿון אברהם". 

פֿרוּמץ נגעַהט אַרֹים, בּרעַנגט אַרײַן אַ שװעֶכֹּעֲלְעָ, רײַבט זי אָן אוּ 
ציַנד אָן דו העַנגלאָמפּ) אַ גוּטעָ װאָך! 

היה פֹּעָ ש עִ (עֶנדיִגעֶנדיָג די תּפלה) : אַ נוּטעַ װאָך, אַ גוּט יאָהר, 
עָם זאָל עָפּיִם זײַן אַ מזל'דיגע װאָך, אַ פֿרעַהליִכֿעָ װאָך... איַך װײַם, 
אפשר ... אַבּי איִהר האָט מיך ניִשט אַרוֹיסגעֶמריִבּעֶן, איַז... איַך װײַם? 

פֿרומעִ (עוסק'נדיג זיַך טיט דעָר לאָמפ, װעֶלכֿעָ װיֵל עָפּיִם נושט גנּם 
בּעֶנעֶן) : איַך בּיַן אפילוּ ניִשט קײַן גוּטעָ, אֶבֹּעֶר אַרוֹיסטרײַבּעֶן האָבּ איַך 
נאָך קײַנעָם נישט אַרוֹיםנעֶטריַבּעָן . 

חיה פע שעָ: אַז איך זאָג אײַך, עֶס האָט אוֹיף מיֶר געציִטעָרט 
די הוֹיט, ועָן עֶר װאָלט מיִך נישט געֶשטוּפּט אַהֹעֶר מיִט ג'װאַלם, אַז 
אָסוּר אוֹיבּ איַך װאָלט געָנאַנגעֶן . 

פֿרוּמ עָ: װאָס איָו עֶר משוּנץָ געָװאָרעֶן + װאָס האָט זיִך איָהם 
מיִט אַמאָל פֿעָרװאָלט טאַמאַרע ? 

חיה מע שעָ: זאָל איך אַזוֹי װיִסעָן פֿון איָהם. עֶר האָט מיר 
עָפּיִם געָזאָנט ‏ איִך האָכּ דאָס איָהם אוֹיך געֶפֿרעָנט, האָט עֶר מיר דעָן 
געָעֶנטפֿעָרט ? איִך האָבּ אֵיָהם אָנגעֶהוֹיבּעֶן אוֹיסצוּרעָבֿעָנעֶן פֿעָרשיַערעֶנעָ 
כּלוֹת, ‏ מײַדלעֶך פֿון זײַנם גלײַבֿעָן, איִך װײַם, ישראל דֹעָם קצב'ס מײַדעָל, 
אפרים דעָם שנײַרעָרם, מיכאל דֹעָם שוּסטעָרס, עֶנטפֿעָרט עֶר מיַר, אַז 
ד י מײַדלעֶך קאָן עֶר אַלײַן קריַגעָן, צוּ זײַ דאַרף עֶר מיך ניִשט האָבּעָן. 
טיק קריג זײַ דיַר , זאָג איִך איָהם, װאָס האָט דיֶר אָנגעָשפּאַרט דוקא רבּ 
אהרנ'ס פּליַטעֶניִצעָ + האָט עֶר מיָר דֹעֶן געֶעֶנטפֿעַרט ! עֶר האָט מיך געַ 
שטוּפּט! עֶר האָט מיך אַזוֹי אַ נעָם געֶמהוּן פֿאַר דעֶר האַנד, איַן אַו עֶר 
האָט זי מיר ניִשט איבּעֶרגעֶבּראָבֿעָן, איַז טאַקי אַ נם מן השמים . 

פֿרוּם עָ: עֶר איז דאַבֿט זיִך אַ גרוֹיסעֶר פֿעָרריִענעֶר ? 

חיה פּעֶשעָ: צוּ איַז עֶר אַ פֿעֶרריַענעֶר + הֹעָ-העָ ! וועָן עֶר װאָלט 
נאָר ניִשט נעָוועֶזעָן אַזאַ שאָלטיַק. װעָר װאָלט דעָן געֶוועָעֶן צוּ איָהם 
גלײַך ‏ יעָנעֶר איַן שטענדיג פֿעָרװאָרפֿעָן מיט אַרבּײַט. װאָלט עֶר נאָר 
אַזאַ מעָנש געַוועָועֶן. וי אַ װײַבּ װאָלט שוֹין פֿאַר איָהם געֶגעֶסעֶן בּרוֹיט 
מיִטן פֿולעַן מוֹיל, 











ד, פּיַנסקי, 15 


פֿרוּםעַ: און אַזאַ חברה-מאַן װיָל דאָך מסתּמא נדן אוֹיך ? 

חיה פעָשעָ: פֿן װעָמעָן+ פֿון אײַעֶר פּליִמעָניצץָ! אַקאָפּקע 
ניִשט . אַזוֹי האָט עֶר געָזאָגט. װי זי שטעַהט אוּן נעָהט, װיל עָר זי נעָ 
מעָן . אפילוּ קײַן חתן-מתּנוֹת ויֵל עֶר ניִשט. דעֶרפֿאַר אֶבּעֶר װעֶט עֶר 
איָהר אָנקוֹיפֿעָן ... : 

פֿרוּמ עָ: זײַן טאַטץָ איַז, דאַכֿש זיַך .,, װאַרט, אוֹיבּ איִך האָבּ 
קײַן טעוֹת ניִשט .,. 

חיה פעָשעָ: װעֶר זאָל זײַן זײַן טאַטץָ? עֶר שטאַמט ניֵש ט 
אָכּ פֿון אַזאַ גרוֹיסעֶן יַחוּם. זײַן טאַטע איִז שמחה דֹעֶר בּעל-ענלה, 

פֿרוּמ עָ: אַ שײַנעֶר יָחוּם, ניַשטאָ װאָס צוּ זאָגעָן. 

חיה פֹעֶשעָ: העָרט, אָם דאָס איַז דאָך די מעשה װאָס דעֶן 
האָבּ איַך אַזוֹי מוֹרא געָהאַט צוּ נעָהן צוּ אײַך ? איִהר דאַרפֿט װיִסעָן, אַז 
איך בּיַן גאָר קײַן. שרעֶקעֶרינעָ נישט , אָבּעֶר מי דאַרף דאָך װיִסעָן, װאוּ 
דעֶר חמוֹר שטעֲהם . 

פֿר וּ מ עָ : אוּן װאָס איַז עֶר אַזוֹי פֿאַר אַ מעָנש? 

חיה פֹּעָשעָ: װאָס זאָל עֶר זײַן פֿאַר אַ מעֶנש? אֵיֵהר האָט'אָך 
מסתּמא געֲהעָרט? אַ טריַנקעָר, אַ... אָבּעֶר זעָהט נאָר, פֿרוּמעֶטשקע, 
געֲזוּנד אוּן שטאַרק זאָלט אֹיָהר מיָר זײַן, אֹיָהר פֿרעֶגט זיַך פֿעָרנאַנרעָר, 
אַקוּראַט װי איָהר װאָלט טאַקי.,, זעָהט נאָר, איך בּעָט אײַך, אוֹיבּ אַזֹי, 
טאָ לאָיטיַר טאַקי רעַדעָן קלאָרעָ דבּוּרים . װאָס , איָהר װילט טאַקי, איִך 
זאָל אײַעֶר פּליִמעֶניִצעָ רעַדעֶן רעָם שידוּך ? 

פֿרוּמעָ: װאָס הײַסט, איך װיַל? װאָס האָבּ איִך דאָ װאָס צוּ 
װעָלעָן 4 זי איז עָפּיִם מײַן טאָכֿטעָר ? איך נִיבּ איָהר עָפּיִם נרן + זי אי 
אַ יתוֹמה אוּן אוֹיף זיך אַלײַן אַ בּעל-הבּית'שעָ, אוּן װאָס זי וועָט וועָלעָן. 
װועָט זי טהוּן, אוּן אַז איך װעָל ניִשט יוועָלעֶן, - איז װאָס 4 זי איז שוין 
קײַן נפל'ץ ניִשט .. 

חיה פעֶשעָ: זעָהט אַ טשעֲקאַװעָם, האָט זיַך מיַר גאָר ועָן געָי 
חלוֹם'ט, אַז איִך זאָל בּײַ אײַך פֿעָרריַענעֶן שרכנוּת } 

פֿרוּמע: בּײַ מיַר וועֶט איִהר סײַ:װו!סײַ קײַן שרכנות ניִשט פֿעָר- 
דיַענעָן . עֶרשטעָנם אַװעָק. שרכנות זאָל עֶר אײַך שֹין בּעֶצאהלעָן, 

חיה 8 עָש{ָ: איִך מײַן טאַקי -- : 

פֿרוּמ עָ: אוּן צװײַטעָנם , װאַרט-זשע אוֹיִס, בֹּיַ איִהר װועָט הֹעָ 
רעָן, װאָס זי װעָט אײַך זאָגעָן. . 

חיה פֹּעָשץָ: װי הײַסט 1 אַנאַר װעָם זי זײַן, װעָן זי װעָט זיַך 
































14 יעָנקְעָל דֹעָר שטיַעד. 


ניִשט אָנבֿאַּעָן מיט בּיַדעָ העָנר. װאָס מײַנט אֹיָהר, אַועָלבֿעָ חתנים 
װאַלגעָרן זיִך עֶפּיִ איַן די גאַסעֶן + שײַן איָז עֶר דאָך, אַז מי קאָן זיַך אין 
זײַן פּנים ניִשט אײַנקיקען װי. איַן דעֶר זוּן. דאָס האָבּ איִך דאָך אײַך 
נישט װאָס אָבּצוּמאָלעָן, איָהר האָט'אָך מסתּמא געֲזעָהן . שעַן אוּן געָזוּנר, 
בּלוּט אוּן מיִלך, אַז אַ חיּת אוֹיף איָהם צוּ קוּקעָן. זײַ װעָרעָן דאָך אַלֹעָ 
זײַן כּפּרה, אוּן אַ גוּטעֶר איז עֶר -- מדינוֹת אוֹיסצוּפֿאָהרעָן . װאָס עֶר 
פֿעָרדיַענט , צוּמײַלט עֶר דאָך ... 

פֿ רוּמעָ: הײַנט װאוּ נעָמט עֶר אוֹיף צוּ טריָנקעָן ? 

חיה פּעָשעָ: צוּ טריָנקעָן! איִהר מײַנט, דר'אמתץ, עֶר איו דאָם 
דעֶר גרוֹיסעֶר שכּוֹר ? װאָס אֹיָהם פֿעָהלט נאָך צוּ אַ גרוֹיסעָן שּוֹר, זאָל 
דאָס צוּקוּמעֶן אוּנעֶר פּאָליצמײַסטעָר, דעָם צוֹרר. אָט גלאַט, אַ פֿעָר: 
יריַענעֶר איז עֶר , אוּן קײַן װײַבּ אוּן קײַן קיִנְדעֶר האָט עֶר אוֹיף זיך נישט, 
אי גיִט עֶר זיִך אַמאָל אַ לעָבּ , אָט, עֶר װועָט חתוֹנה האָבּעָן יי 

פֿר וּ מ עָ: װאַרט, איו ניִשט עָמיַץ אַרײַן איַן שטוּבּ } (װי'געָהט צוּ 
דעֶר טיָר) . טאַמאַרֹעָ, דוֹ? 

שט יִמ עֵ (פֿוּן אַ צװיַיטעָן ציַמעָר) : ואָ. 

פֿרוּמץָ: קוּם אַהעֶר אַרײַן אוֹיף אַ װײַלץָ. 

די שטיִמץָ: נלײַך. 

פֿר וּ מ עָ (הֹיבּט אָן אומצוּגעָהן איבּעָר'ן ציִמעָר , -- שװגעֶן * 

טאַמאַרץָ (קוּמט אַרײַן  ,‏ פֿעָרריכֿטעַנדיַג מיִם די העֲנד אוַהרעָ האָר): 
גוּם װאָך. 

פֿרוּמץָ: גוּט יאָהר. 

חיה פעֶשעָ: אָט אי זי טאַקי אַלײַן, אַ נּט װאָך, אַ נוּט יאָהר 
יאײַך, טאַמאַרעֶטשקץ ! 

ט אַמאַר עָ: װאָס עָפּיִם: ,אָט איָז זי אַלײַן"? 

חיה פֹּעָשֹׂעַ: מסתמא האָטץ געֶרעָדט פֿוּן אײַך. 

טאַטאַרץָ: גוּטס! שלעבֿטם? 

חיה פ עָ ש עָ: שלעָבֿטס. אַלץ הײַסט, שלעָבֿטם. מֹע האָט אײַך 
קײַן אײַן גאַנץ בּײַנרעֶל ניִשט געֶלאָועָן. האָט אײַך נאָר איַן די אוֹיעָרעֶן 
נישט געקלוּננעָן ? 

טאַ מאַר עָ: איִך האָבּ מיַך ניִשט צוּנעָהעֶרט , 

חיה פּעָשעָ: אוֹיפֿן בּוּלװאַר זעָנעָן די אוֹיגעָן אַזוֹי פֿערנוּמעָן , 
אַז מי פֿעָרנעָסט די אוֹיעֶרְעָן. אֶבּעֶר וועָן איָהר. װאָלט געוואוּסְט, װאָס 
-מיַר האָבּעֶן דאָ געָרעָדט, װאָלט אֹיָהר זעֶך שוֹין צוּגעֶהעֶרט. 








ד. פּיָנםק: . : 15 


ט אַ מ אַ ר {ָ: אפשר יאָ אוּן אפשר ניִשט . 

פֿרוּמץָ: ױ אי דיַר נעָקוּמעֶן רעַדעָן אַ שידוּך -- אוּן װײַסט, 
מיט וועֶמעֶן ? 

חיה פ עָשעָ: געָזוּנר זאָלט איָהר מיר זײַן , פֿרוּמעָטשקע, אֹיָהר 
קאָנט קײַן שרכנ'טע ניִשט זײַן , דאָס לאָזט שוֹין מיַך. מיַר וועָלעֶן רעַרעָן, 
װעָלעֶן מיָר זיך דעָררעַדעָן, װאָס גלאַט נעֶמעָן אוּן אַרײַנפֿאַלען װי אַ 
יאָוועֶן אין רעָר סוּכּה 1 אַז מעָן זאָגט אַ מײַרעָל : איך קוּם דיָר רעַרעָן אַ 
שירוך , . קאָן זי גאָר פֿאַפּעָן אוּן אַנטלױפֿעָן . װאָרוּם שײבֿות צוּ זאָגעָן, 
װעָלכץָ מײַעָל װיַל דאָס חתונה האָבּעָן 4 זײַ שעֶמעֶן זיַך גאָר צוּ העָרעָן 
װעָנעֶן אַועָלכֿעָ זאַכֿעָן . : 

ט אַמאַר עָ: נוּ, אַז איִך בּין נישט אַנטלאָפֿעָן, מאָגט אֹיָהר ראָך 
מאַפֿעָן אַבּיִעָל בּקִיצוֹר , 

חיה פעָשעָ: בּקיצוּר! שייך, בּקיצוּר 1 מיַר שְטעַהעָן דאָך ניִשט 
אוֹיפֿן פֿראָסט , אָט, לאָ'מיַר עָם מאַכֿעָן, װי צוויִשעָן אונז יוּדעֲנעָם פֿיִהרם 
זיך -- טאַקעָ מיִט נײַעָן מאָס, רעַר. 

טאַמאַר ץָ: װעָן איִך װאָלט געָוואוּסט , װאָלט איך שוֹין בּעֶסעֶר 
געָבּליִבּעֶן אַבּיִסעָל לעַנגעֶר אוֹיפֿץ בּוּלוואַר , 

פֿרוּמ עָ: לעַנגעֶר נאָך 4 װעַניָג זיַך אָנגעָשפּאַציַערט 4 דֹעָר פֿעָטעֶר 
קוּמט גלײַך פֿון מעריב אוּן מע דאַרף אוֹיפֿשטעָלעָן דעָם סאַמאָװאַר, יעֶנְטעָ 
דװאָשע פֿעָרגעֶסט אָך אוֹיךְ, אַז זי דאַרף קוּמעָן אַהים , 

ט אַ מ אַר עָ: װעָל איַך געָהן אוֹיפֿשטעלעָן דעָם סאַמאָװאַר . 

חיה פעָ שעָ: נײַן, איָהר העֶרט זוך שוֹין אוֹים. דעֶר סאַמאָװאַר 
וועָם ניִשט אַנטלױפֿען, אוּן דאָרטין קאָן זײַן שטעָהט אַמעֶנש אוּן װאַרם. 
װאָרוּם איָהר דאַרפֿט װיִסעָן, אַז מי האָט מיך געֶשיִקְט אַהֹעֶר , מיט געָי 
װאַלט געֲנוּמעָן אוּן אַרוֹיסגעָשטוּפּט מיך אַהעֶר -- אַוֹי האָט עָם יַעֲנֹעָם 
אָנגעָשפּאַרט צוּ האָבּעָן אײַך פֿאַר אַ כּלה. 

פֿרוּמ עָ: בּקיצוּר, ראָס איָו יעָנקעָל רֹעֶר שמיער ... 

ט אַמאַר עָ: װעֶר+! 

פֿר וּט עָ: יִעֶנקְעֶל דעֶר שמיעד, אוּן זאָל זײַן אַ מעשה מים אַ 
סוֹף. קעֶנסט'אָך איָהם, האָסטאָך מסתּמא ועָגעֶן איָהם געֶהעֶרט, איָן גע 
פֿעָלט עֶר דיָר, זאָג יאָ,, און זאָל זײַן מיַט מול ; געָפֿעָלט עֶר דיַר ניִשט, 
טאָ זאָג נײַן,, און נעה אוּן שטעָל אוֹיף דעָם סאַמאָװאַר , 

חיה 8 עָש עָ: אָבּעֶר פֿרוּמעָטשקע, טײַעֶריִנקעָ, האַרציַנקע, איָהר 
קאָנט אָך מיָר אַזוֹי קאַליעָ מאַכֿעָן דעָם גאַנצעָן שידוּך, 























אשת לב 






= ;שטעט 


6325: 


16 יעָנְקְעָל דעָר שטיעד. 


פֿרוּטעָ : איך האָבּ פֿײַנט, אַז מי בּאַלאַקעָט גלאָט אַזוֹי.. װאָס 
איז דאָ פֿאַראַן צוּ רעַדעֶן מיִט קונצעָן 5 זי איַו קײַן קיִנר ניִשט , זי װײַס 
נאַנץ גוּט, אַז חיים סיִמעָ'ס זוּהן װעָט זיַך צוּ איָהר ניִשט שרכנעָן, אוּן 
פּאָליאַקאָווס אוֹיך ניִשט , אוּן אַ רוֹיטשיַלך אַ וראי ניִשט , איו ניַטאָ װאָס 
צוּ רעדעָן. אַיתוֹמה אֶהן נדן האָט זיך ניִשט װאָס איבּעֶרְצוּנעֶמעֶן. אוּן 
אַז מיַך אַרט ניִשט דֹעֶר יַחוּם ... : 

ט אַמאַרעָ (װעֶלכֿעָ : איִן געָשטאַנעָן די נאַנצעָ צײַט װיַ פֿעָרגליַװעָרט, 
רעָדט קוֹים אַרוֹים) ; יאָ, דער עיקר זײַט אִיִהר, דאָס װײַם איִך. 

פֿרוּט עָ: װאָס הײַסט, דעֶר עיקר בִּיִן אִך ? װאָס װײַסטוּ? װאָס!--- 
דוּ זאָג נאָר מיַר ; װאָס װועָט זײַן דעֶר סוֹף פֿון דײַן זיצעָן בּײַ מיַר 1 װאָס 
װעֶט זײַן דעֶר תּכלית + װאָס וועֶסטוּ אוֹיסזיצעָן 1 איך האָבּ עָפַּיִם פֿון ואַי 


. נעֶן דיַך אוֹיסצוּהאַלטעֶן 4 


טאַמאַרץָ: אַז איִך האָבּ צוּ אײַך קײַן טענוֹת נישט, 

פֿרוּמעָ: אַ דאַנק דיַר דעָרפֿאַר! האָסט נאָך געָדאַרפֿט צוּ מיָר 
טענוֹת האָבּעֶן ! איִך פֿרעָג ריך מעָהר ניִשט , וי לאַנג וועֶסטוּ נאָך ויִצעָן 
אַזוֹי בּײַ מיִר אוֹיפֿן קאַרק 1. איז אַן עֶם קומט אײַנעֶר אוּן װיַל דיִך נעֶמעֶן 
וי דוּ שטעהסט אוּן געָהסט , איַז ניַטאָ װאָס איִבּעֶרצוּטראַכטעֶן . 

חיה פעָש עָ: װי איָהר שטעָהט אוּן נעָהש , יִל עֶר אײַך נעָמעָן, 
וי איָהר זעָהט מיַך לעֶבּעֶן , אוּן מהּנוֹת האָט עֶר צוּנעָזאָגְט אוּן װאָס װיַלט 
איָהר ניִשט. עֶס האָט אֹיָהם אַזֹי אָננעָבֿאַפּט, אַו עֶר האָט מיַך מיִם 
נװאַלט געֶשלעֶפּט אַהעֶר . אַקוּראַט װי איָהר װאָלט אֹיָהם עָפּיִם אוּנטעָר- 
נעֶגעֶבּעֶן ליובּיזניִק. בּיוין בּריִקעָל האָט עֶר מיַך דאָך צוּגעֶפֿיִהרם, אוּן איָו 


געֶבּליִבּעֶן שטעָהן אוּן היַטעָן, ‏ צוּ װעָל איִך אַרײַן צוּ אײַך. עֶר שטעָהט 


דאָרטיִן נאָך אַ וראי אוּן װאַרם, בּיַז איִך וועֶל אַרוֹיסקוּמען צוּריִק - 
טאַמאַר עָ (געָהט צוּ מאַשיַנעָל צוּם ליַנקעָן פֿעַנסטעָר אוּן קוּקט אַרוֹים 
איַן נאַם) , 
חיה פעָ שעָ: װאָס, מע זעָהט איָהם דאָרטין ? ס'איז פֿיִנסטעָר, 
אַז ניִשט , װאָלט איָהר איָהם שוֹין מפתמא דאָרטיִן נעֶזעָהן. 
טאַמאַרעָ (קעֶרט זיַך אָבּ פֿון פֿעָנסטעָר): געָהט, זאָגט איָהם, אַז.. 
חיה פֹּע שעָ: אַז--אַד--אַו1. 
טאַמאַרץ שטי): אַז -- -- גוּט, 
חיה 8 עִ ש עֶ (אײִבּעָוראַשט , ניִט אַ פּאַטש מיִם דו העָנד) ; נאָמוניל, 
טאַטעֶלעֶך, זעָהט נוּר, אוֹי, איִך גלויבּ דאָך גאָר מײַנץ אוֹיעֶרעֶן נישט! 
פֿרוּמעִָ: איִך מײַן, דוּ דאַרפֿסט דיַר גוּם איִבּעֶרלעַנעָן , נוֹיטעֶן 


ר, פּיַנסקי . : 17 


נוֹיט איך דיך דאָך ניִשט. דוּ װײַסטאָך אַ יראי,. װאָם פֿאַר אַ מענש 
עֶר איז} 

ט אַָמאַר עָ: װאָס מאַבֿט עֶס אוֹיִם, מוּמץָ, װאָס האָט אײַן אֶריִמץָ 
יתוֹמה װאָס איִבּעֶרצוּלעַנעָן? 

פֿרוּמץָ: זְעָה, טוּ נאָר אַ קוּק, װאָס בּיַן איִך אוֹיסעֶן געְוועָיעֶן 
מיָט די װעָרטעָר ? 

טאַמאַד עַ: איך האָבּ צוּ אײַך גאָרנישט, מוּמעָ. 

פֿרוּמעָ: אוּן אַז דוּ האָסט יאָ צוּ מיר עָפּיִם, מײַנסטוּ, אַרט 
מיך אַ סך? 

מאַמאַרץָ: איַז אַוראי ניִשטאָ װאָס צוּ רעַדעָן. 

פֿרוּמץָ: די גרוֹיסעָ רעוֹת, װאָס דוּ האָסט געֶהאַט פֿון מיָר! 
װעַניָג דיַך נאָך אוֹיסגעָהאַלטעֶן ! 

טאַמאַרעָ: װעֶר האָט אײַך װעֶן עָם איַן װאָם געָואָגט} 

היה פִעָשעָ: אוֹי, קרוֹינעָלעֶך מײַנע, זעָהט נוּר, איִך בּיַן דאָך 
עָפּיִם געֶבּליַעבּעֶן זִצעָן װי אַ לײַמעָנעֶר נוֹלם! װאָם זיַץ איִך, װאָס + איִך 
דאַרף דאָך לוֹיפֿען צוּ איָהֶם. איַז זאָל איִך איָהם טאַקעָ זאָגעָן + 

טאַמאַר עָ: איהר'ט'אָך געֶהעָרט װאָס. 

היה פעָ שעָ: אוֹי. עֶר װעָט'אָך מיַר אָנטוּן אַ גאָלרעֶנעָ קרוֹין ! 
איַז הײַסט עָם קאָן עֶר קוּמעָן נאָך הײַנט, זאָגעָן מיָר, צוּ אַ קנין? 

פֿר וּמ עָ: װאָס איִז די אײַלעָניִם + אײַלעָן זִך איָז ניִשטאָ װאָס, 

חיה פ עָשץָ: װאָס איַז דאָ פֿאַראַן װאָס אָבּצוּלעָנעָן + אַז אוֹיבּ 
יאָ, פֿאַר װאָס מאַקי ניִשט גלײַך אַ קנין} אוֹי, רבּוֹנוֹ של עוֹלם, אוֹי, 
װאָס אַלץ קאָן זיך מאַכֿעָן! אוֹי, איך װעָל דְאָךְ לוֹיפֿעָן צוּ איָהם, ‏ װי 
שדים װאָלשעָן מיך געֶטריִעבּעֶן. אוֹי,,, אַ נוּמע װאָך אײַך דעָרװײַלעָ! 
(אײַלט אַװעָק). 

פֿרוּמ עָ: װאָס איַז ראָ טאַקעָ געָוועֶועָן פֿאַר אַן אײַלעָניִם ! 

טאַמאַר עָ: איך געַה אוֹיפֿשטעָלעָן דעֶם סאַמאָװאַר . 

פֿרוּמעַ: װאָס בֹּיטוּ מיַר אַזֹי אָנגעָבּלאָועָן? אַקוּראַט אין ריר" 
אמתץ, וי איך װאָלט דיך עָפּיִם געָצואוּנגעָן. : 

ט אַמאַר ע (געהםט צוּ דעָר טיר). 

ר' אַה רן (קוּמט אַרײַן): גוּט װאָך . װאָס איַז עָפּיִם פֿיַנסטעָר אין 
סטאָלאָוֹעָ ? אוּן וועֶר איִז דאָס אַרוֹיסגעָלאָפֿעָן פֿון שטוֹבּ װי אַ משוּנעֶנץָ? 

פֿרוּמעָ: חה פַּעֲשׁעָ די מעָקלעָרקע. (צוּ טאַמאַרעָן) נעַה בּריַנְג 
אַרײַן צוּ מאַכֿעָן הבדלה. 
































יט ר עלא 
ליל : 








פ יעָנקְעָל רעָר שמיַעד. 


ט אַמאַר עִ (געָהט אַרוֹים), 
פֿרומע רבעֲקט אוֹיף אַ בּרעָג טיִש) : קאָנסט שוֹין אָבּנעֶבּעֶן טאַמאַ: 
רעָן אַ מזל טוֹב, חיה פַּעֶשעָ איַז דאָ געֲוועָעֶן אַ שירוּך רעֲדעֶן איִהר -- 
דעָר חתן האָט זי אַלײַן געֲשיִקְט ; אוּן אוּנעָרְעָ איַז מוּסכּם געָװאָרעָן. 
רכבּ אהרן: ט, זאָל זײַן מיט מול, װעָר איַז דעֶר חתן ? 
פֿרוּמץ: דעֶר חתן אי אפיל ניִשט אַזאַ אַנטיִקְעָל, נוּר מילא, 
אַבּי זי װיֵל איָהם . 
ט אַמאַר עִ (קוּמט אַרײַן טוט אַ פֿלעשעָל רוֹיטעָן װײַן , אַבּעָכֿעָר, אַ 
הדס'ל אוּן דער הבדלה) . 
רבּ אַהרן: װעָר אי עֶר? 
פֿרוּמ עָ: אָט מאַך אָבּ אַפֿריַעָר הבדלה, 
ר כּ אַ הר ן: װאָס האָסטוּ מוֹרא אָנצוּרוּפֿעָן מיַר דעָם חתן ! 
ט אַטאַר עָ: יעֶָנקעָל רֹעֶר שמיעד . 
רבּ אַהרן: װעָר! װעָר, האָסטוּ געָזאָגט 1 יעֶנקעָל!! 
טאַ מ אַר עָ: איַז װאָס האָט איָהר אײַך אַוֹי רעָרשראָקעָן , פֿעָטעָר ! 
אײַך שטעָהט אָפשר דעֶר יָחוּם ניִשט אָן ? 
ר כּ אַהרן: אָט מיט דֹעָם?.. מיט אֹיָהֶם!+ּ.. עֶר איַז דאָך .= 
מסתמא לצנות ! קוּקט אוֹיף פֿרוּמעָן) . 
פֿרוּמץָ (גײַ): ניִשט קײַן לצנוֹת! ניִשט קײַן לצנוֹת! מאַך 
הבדלה, מאַך ! וי לאַנג װעָל איַך נאָך װאַרטעָן? 
רבּ אַהרן (גיעסט אָן װײַן אין בּעֲכּעָר) : איִך װעָל אײַך ניִשט נלוֹי: 
בּעֶן, אַז איָהר וועָט מיַר אפילוּ איִך װײַם ניִשט װאָם , 
טאַמאַרץ: אֹיָהר ועָט שוֹין לוֹיבּעֶן, פֿעָטעָר, אַז עֶר װעָם 
בּאַלר קוּמעֶן אַהעֶר. װאָס איָז, עֶר געֶפֿעָלט אײַך אפשר ניִשט 1 טיַר גֹעָי 
פֿעָלט עֶר זעֲהר שטאַרק, אוּן דעֶר מוּמעֶן אוֹיך, 
רב אַ הרן: עֶר איַז דאָך... נוּ, אֵה... איֵהר האָט דאָך געָמאָגט 
אַפֿריעֶר פֿרעָנעֶן בּײַ מיַר אוֹיךְ. װאָס איו דאָס נעָועָעֶן פֿאַר אַן 
אײַלעָניִם } | 
פֿרוּטעָ: מאַך שן הבדלה, מאַך. דוּ װעָסט שוֹין רעֶררעַרעֶן 
שפּעָטעֶר . האָבּ מיַך בּײַ איָהר ניִשט געָפֿרעֶגט, װאָס איַן די אײַלעָניִם ! 
רבּ אַהרן: אֵה, נוּ... װי טוּט מעָן עָפַּיִם אָבּ אַואַ זאַך ? עֶר אי 
דאָך ... װעֵה, אֵה,,, הנה אַל ישׂוֹעתי.., (מאַכֿט הבדלה, אוּנמערבּרעכֿעֲנדיָג 
זיִך אָפֿט מיט אוּנצופֿריעדעָנהײַטם-אוּן פֿערוואנּנדעֲרוּנגס-אויםרופֿעָן , נאָך דער חברלה 
װיַנשעָן זײַ זיִך אֶלְעָ צוּ אַ עגנּט-װאָך"). 


ד, פּינסקי . 19 


רכּ אַהרן: אֵה... ך'מײַן... האָסט נעָהעֶרט אַ חתן ? יעָנִקעָל רעֶר 
שמיעד ! 

ט אַ מאַר עָ (נעָמט צוּ די הבדלה-זאַכֿעָן אוּן געַהט אַרוֹים), 

רבּ אַהרן: טאַקעָ, װאָס איַז די מעשה -- אי דאָס טאַקע 
אמת ? 

פֿרוּמעָ: װעָר זאָגט דיַר ליַגעָן, וועָר 4 

ר 3 אַהרן: איז װאָס איַז ראָס פֿאַר אַן אוֹפן} 

פֿרוּמֵץָ: װאָס זאָל דאָס זײַן פֿאַר אַן אוֹפֶן? עֶס האָט אֹיָהר אָנ 
געֶשפּאַרט אוּן פֿאַרטיָג, 

רב אַהר |: װי הײַסט, עֶס האָט איָחר אָננעָשפּאַרט ? וי מאָגעֶן 
מיַר גאָר דעָרלאָזעָן אַזאַ זאַך ? 

פֿרוּט עָ: װאָס דעֶרלאָזעָן, װאָס 1 זי פֿרעָנט עָפַּיִם בּײַ דיר עֲצוֹת ? 
זי איַז אַ יתומה אוּן מאָג טוּן מיט זיַך װאָס זי װיַל, 

רבּ אַהרן: װי הײַסט? אוּן אַז זי װעָט װעֶלעֶן נעָמעָן אַ שטריק 
אוּן אוֹיפֿהײַנגעֶן זיך, מאָגעֶן מיַר עֶס אוֹיךְ דעֶרלאָזעָן} האָסט געָהעֶרט אַ 
חתן פֿאַר איָהר? יעֶנקעָל דעֶר שמיִער ! אַזאַ מנוול, אַזאַ שטיק גאָר ניִשט.., 
אַ--אַ -- איך בֹּעֶט דיך איבּעָר פֿאַר די רער -- אַזאַ מײַרעָלניִק, אַואַ 
שיכּוֹר א 

פֿרוּמץ: זי װײַם עֶס דעָן ניִשט? װאָס האָסטוּ זיך צוּשריָעֶן, 
װאָס, משונעֲנעֶר : האָסט פֿאַר אֹיֵהר עָפַּיִם אַן אַנדֹעֶר חתן ? קאָנסט איָהר 
געֶכּעֶן נדן + אוּן עֶר װיָל זי נעָמעָן, װיַ זי שטעָהט אוּן געָהט ! 

רב אַהרן: דאַרפֿעָן מיַר זי דעָרפֿאַר, הײַסט עָם, אַװעֶקגעֶבּעֶן אַ 
איַךְ װײַס ניִשט וועָמעֶן, אַן אוֹיסװאוּרף, אַ ... 

פֿרוּמ עָ: מוּ נוּר אוֹיף איָהם אַ קוּק : מיר געֶבֹּעֶן זי שוֹין אַװעָק! 
װי הײַסט, מיַר נעבּעֶן זי אַװעָק ? זי האָט זיַך דאָך אַלײַן אָנגעָכֿאַפּט אָן 
איָהם ! דוּ װײַסט'אָך שוֹין ניִשט, װאָס דוּ רעֶדסט, 

ר כּ אַ ה ר ן : װיַ הײַסט , זי האָט זיַך אָנגעָכֿאַפּט ? װי. האָט זי זיך 
גאָר געָקאָנט אָנבֿאַפּעָן} 

פֿרוּם עַָ: ,וי האָט זי זיך נאָר געֲקאָנט אָנבֿאַפּעָן ?" {װיַ האָט זי 
זיך גאָר געָקאָנט אָנבֿאַפּעָן +" װאָס אין זי עָפּיִם אַ קלײַן טײַרעָלץָ+ אַ 
פּיטשיַנקע איַן זי, װאָס 4 זי איַז שיין, אָהן עין הרע, אַ מוֹיד אין די 
יאָהרעֶן אוּן פֿעָרשטעָהט, אַז אײַנעֶר איז בֹּעֶסעֶר װי קײַנעֶר. װאָס וועָט זי 
אוֹיסזיִצעָן, װאָס? אוֹיף װאָס וועָט זי װאַרטעָן , אוֹיף װאָס ? אוּן װיַעדעֶר 
געָרעֶדט, װאָס מאַכֿסטו דאָ פֿאַר אַ רעש ? אַ פֿעָרדיִענעֶר איַז עֶר 1 געָלט 


























20 יעָנקעָל דעָר שמיַעד. 
האָט. עֶר ? אַי, װאָס עֶר אִיז דאָרט;ן נישט אַזאַ נרוֹיסעֶר צריק, װעָט זי 
דאָך זײַן זײַן װײַכּ, טאָ זאָל זי איָהם איבּעָרמאַכֿעָן, אוּן זי איִו אַ סחורה, 
ניש'קשה . זי וועָט איָהם אַרוּמװיַקלעָן אַרוּם פֿינגעָר אָט װי עֶר איַו דאָר? 
טין איִך װײַם װאָם. 

רבּ אַהרן: דעָם שִיבּוֹר, דעָם מײַדעָלניק, דעָם יי 
פֿרוּמע: אַז עֶר װײַל חתוּנָה האָבּעָן, אִיַז אַ סימן, אַז עֶר װיָל 
אוֹיפֿהעָרעָן צוּ זײַן דאָם, װאָס עֶר איָו געְוועָועֶן 
רִבַּ אַהרן: איִז בּײַ דיר, הײַסט עָם, איו עֶס אַ נלײַבֿעֶר שירוּך + 
איז בּײַ דיָר, הײַסט עָם י. 
פֿ רוּ מע: װאָם בּײַ מיַר, 
דאָ. מיַט דיר, װאָס? 
רבּ אַהרן: מילא, זי איַז דאָך ד ײַן פּליִטעָניִצעָ, איִך מײַן, דײַן 
בּרוּרעָרס טאָבֿטער . נאָר זאָגען זאָג איִך ריר , אַז װועָן זי װאָלט ניִשט 
געָהאַט דיִך פֿאַר אַ מוּמעֶן ... 
- = פֿרוּם עָ: אוֹי. אַ מגפה זאָל אוֹיף דיִר קוּמעֶן ! װאָם בּיִן איך שוֹין 
דאָ, װאָס ? װאָם האָסט זעֶך צוּגעֶטשעֶפַּעָט צוּ מיַר + יעְָעָ האָט יִך אָכ* 
געֶכֿאַפּט, בּיִן איך דאָ שולדיג ! איָך צווינג זו עָפּיִם 1 האָט זי געָזאָלט נֹי 
מעָן דעָם אוֹיסנעֲװײַיקְטעָן ישיבה בּחוּר ; װעֶן זי איַז געָוועֶועָן בײַ איָהר 
מאַטעֶן . 

4 רכּ אַהרן: העָרסט, איז װאָס האָסטוּ אוֹיסגעֶפֿיִהרט + דאָס ואָב 
איַך דאָך , אַז וועֶן זי װאָלט דיך ניִשט געהאַט פֿאַר אַ מוּמעָן אוּן װאָלט 
נישט געדאַרפֿט אָנקוּמעָן צוּ דײַן לאַסקע, װאָלט זי... אַז איִך רְעַר שין 
נישט וועָגעֶן יחוּם,: מיך אַרט שוֹין נישט, װאָס עֶר איַו אַ שטיֶער, מיך 
אַרט שוֹין ניִשט זײַן טאַטע דֵעֶר בּעל ענלה --- איך װעָל שוֹין זאָגעָן, װי 
דוּ זאָנסט: אַ יתוֹמה, אָהן נדן, אַן אָריִם מײַדעָל,. מילא! אָבּעָר נלאַט, 
װי קימט אַזאַ עֶהרליך אוּן כּשר קינד צוּ אַזאַ מין אוֹיסואוּרף ? וי קאָן '* 


װאָס ? איי -- אוֹי---אוי! װאָס רער איַך 


איִהם נאָר וועָלעֶן? אַז,. אַז.., אַז עֶר איָז נאָר קײַן איִר ניִשט ! װיַלסטוּ 


מיך אײַנשמוּעָסן , אַז זי האָט זיך אָנגעָבֿאַפּט אָן איִהם מיַט | גוּמעֶן װויִלעֶן ? 
אַז.. נאַן 

ט אמ אַ ר עָ (קוּמט אַרײַן , זי האָט פֿעָרװײַנטע אוֹינעָן) . 

פֿרומעָ: וי שמעהט'ס מיַט'ן טײַ . 

ט אַמאַרעָ יעֶנטעָ דװאָשע איז נעָקוּמעָן. 


פֿרוּמע: װאָס האָט שוֹין דאָרט;ן בּײַ דיַר געָרעֶגעָנט פֿון די 


אוֹיגעָן, װאָס ? 





ד. פּיַנסקי. ו 21 


רב אַהרן: האָסט נגעָהעֶרט אַ שירוּך! יעֶנקְעֶל דֹעֶר שמיִער! 
אָבּעָר גאָרנישט, האָסט ניַשט װאָס צוּ װײַנעָן. עָרם קוּמעָן, . װעָט עֶר 
אַװעֶקנעָהן, איִך װאָלט וועָלעֶן נלאַט װיַסעָן, װי קומט עֶר נאָר אוֹיף 
דעָם געָראַנק, צוּ שדכעֶנעָן זיַך צוּ דיַר } אַזאַ העוה פֿון אַואַ שטיק 
מנוּול ! 

טאַמאַר עָ: פֿעָטעָר, זיִדעָלט אֹיָהם ניִשט. װאָרוּם עֶר וועָם וע 
רעָן מײַן חתן . 

ר כּ אַ הדן: װאָס איַז דאָס פֿאַר אַ וועָרְטעֶר ? דוּ װײַסט, װאָס דוּ 
רעָדט + װי הײַסט, עֶר וועָט וועָרעֶן דײַן חתן + עֶר וועֶט עֶס װעָרעֶן מיִם 
געָװאַלט ? 

טאַמאַר עָ: מיט געָוואַלט נישט, אָבֹּעֶר ... 

פֿרוּמץָ: איַז װאָס האָסטוּ דאָרטין געֶװײַנט, װאָס? 

רב אַהר} (נעֶטעֲנדיְג דעָם סידוּר פֿוּן אַלמעֶר צוּ זאָגעָן זיתן לך"): 
ֹעָהסט , מײַן טאָבֿטעֶר , איַך זאָג עֶם דעֶר מוּמען איַן רי אוֹינעָן, זי איז 
טאַקי אַ שלעָכֿטעָ, אֶבּעָר ... : 

פֿרוּמץַ: איִך געָפֿעָל דיר ניִשט , איז טאָמעֶר וועֶסטוּ זיַך מיִט מיר 
צו'גטץ ? אַ שלעָבֿטע בּין איַך ! די גרוֹיסץָ שלעבֿטס, װאָס איִך האָבּ איָהר 
דאָ אָנגעָמאָן ! אייך האָבּ איָהר עֶסעֶן ניִשט געֶנעֶכַּעֶן ! אַלײַן האָבּ איך גע 
געָסעָן אוּן נעָטרוּנקעָן ‏ פֿון פֿױיגעָל-מיִלך, אוּן זי האָט נַעָכּיִך בּײַ מיר 
געָהוּנגעֶרט ! ' 

רבּ אַהרן (צוּ טאַטאַרעֶן): - אֶבּעָר, פֿעָרשטעָהסט,. דאָס װיָל איך 
דיר טאַקע זאָנעָן --- אַזוֹי שלעָבֿט, אַז דוּ זאָלסט דאַרפֿען אַנטלױפֿעָן פֿון 
אוּנז צוּ יענקעָל דעָם שמיער, איַז נאָך דיַר בּײַ אוּנו ניִשט , 

טאַט אַר ץָ: איך װיִל נישט אַנטלױפֿעָן אוּן איך האָב ניִשט גֹעָ* 
זאָגט, אַן מיר איז בּײַ אײַך שלעָבֿט. 

ר' אַ הרן : נײַן,, איִך ‏ מײַן איַן ר'ר'אמה'ן . פֿעָרשטעָהסט, איָו גאָר* 
נישט , איז ניִשטאָ. װאָס צוּ אַנטלױפֿעָן, ‏ איַז נישטאָ װאָס אַרוֹיסצוּכֿאַפּעֶן 
זיך װי פֿון אַ פֿײַעָר. דו בּיזט נאָך ניִשט אַזוֹי אַלם, דוּ קאָנסט נאָך בײַ 
אוּנז זיַצעָן, בּיָז עֶם וועָט קוּמעֶן דײַן אמתיעֶר בּעֶשעֶרְטעֶר , עָפּיִם אַ לײַ: 
טיִשעָר מעֶנשׁ. ": 

טאַאַר עָ: אַז מיך אַרט ניִשט יעַנקעָל. 

פֿרוּמץָ: נּ, איַז האָסטוּ װאָס צוּ רעַדעֶן מיט אֹיָהר ! 

רבּ אַ הר | : װי הײַסט, דיַך אַרט ניִשט יעֶנקעָל+ דוּ װײַסט, װאָס 
דוּ זאָגסט ? דוּ װײַסט רעָן, װאָס פֿאַר אַ מעָנש עֶר איַן? עֶר איז,. הם ! 










































5 2 : 46 : גי א 
עייר 2 אע יי אע 1 :חרק 


- }ידד אי 





טענ 


אישק 


:גע 


4 טאפש עג 
יי עי יע 


0346 -עכעאיר?‎  .2 


טאנגעאו-צל?::עו יי 


4 
א 





22 יעָנְקעָל דעָר שמיעד. 


מע טאָר דאָך אֹיָהם איִן אַ איִריִשעָ שטובּ ניִשט אַרײַנלאָזעָן ! װײַסטוּ דאָס 
בֿאָטש? 

מאַמאַר עָ: איך װײַם, 

רבּ אַהרן: אי נ! 

טאַטאַרץָ: איך װײַם אַלץ װעָנעֶן יעָנקְלעָן. איַך װײַם נאָך 
אָפּשר מעָהר וי איָהר , אוּן דאָך ... 

פֿר וּמ עָ (איְראָניִש) : עֶר איָז דאָך אַזאַ שײַנעֶר . 

טאַמאַרעָ: װאָס מײַנט איִהר, מוּמעָ, ראָס איַז שוֹין גראָר קײַן 
חסרוֹן ניַשט, 

פֿרומעָ (וּ וב אַהונ'עָ): זעָהסטוּ, האַ? װאָס װיַלסטוּ נאָך 
מעָהר ‏ 

רבּ אַהר ן: זײַן שײַנקײַט קוֹילעָט דאָך אֹיָהם אַװעָק. דעֶרפֿאַר אי 
עֶר דאָך אַזוֹי אוֹיסגעָלאַסעָן ... איַך זאָג דיִר, איִך בּיִן שֹין מוֹחל אַלץ, 
װאָס עֶר איַז געָוועָעָן, איִך האָבּ אֶבּעֶר מוֹרא,. אַז עֶר װועָט ניִשט בּעֶסעָר 
װעָרעֶן, אַז עֶר וועֶט בּלײַבּעֶן דעָרועֶלבּעֶר שאָלטיִק נאָך דעֶר חתונה וי 
פֿאַר דעָר חתוּנה. אַז... אַז עֶר איַז דאָך עָפּיִס גאָר קײַן מעָנש ניִשט. 

ט אַ מאַר עָ (יפֿצט אייף): פֿאַר דאָס האָבּ איִך דאָס אוֹיךְ מוֹרא, 
איִךְ האָבּ זיִבֿעָר נוִשט געֶװײַנט איִבּעֶר דאָס, װאָס עֶר איז געֲועָועָן בּיַז 
אַהעָר { איִך האָבּ אוֹיך ניִשט געָװײַנט, װאָס עֶר איַז אַ שמיִער, װאָס עֶר 
שטאַמט ניִשט פֿון גרוֹיסעָן יְחוּם . עֶר איז מיַר טוֹיזעָנר טאָל ליַעבּעֶר, וי 
דעֶר אויסגעֶװוײַקטעֶר ישיבה בֹּחוּר .., : 

פֿרומץ צוּ רב אַהונ'עָ): נו, האַ? 

טאַמאַרעָ: װאָס זאָל איִך דאָ לײַקעֶנעֶן ? איִך װײַם, אַז עֶר האָט 
אַסך גוּסעָ טעלות איַן זך, אַו אַלֹעָ, װעָר עָם פֿעָרקעָרט נאָר מיט 
איָהם, האָבּעָן איָהם ליַעבּ. אֶבּעָר איִך װאָלט ניִשט געָװאָלט דעֶרלעָבּעַן 
צוּ זעָהן איָהם קוּמעֶן אַ שיכּורעֶר אַ הײַם, אוּן איִך װאָלט ניִשט געֶװאָלט 
זעָהן נאָך אַ סך זאַכֿעָן, 

ר כּ אַהרן: איַז װאָס דאַרפֿסטוּ קריבֿעָן ? מיִט אַ געֶזוּנרטעָן קאָפּ 
אין אַ קראַנקעָן בּעֶט! 

טאַטאַרעָ (מיט אַזיפֿץ): מילא, ועָל איִך ריזיִקיַרעֶן . יעֶרעֶר 
שידוּך איִז דאָך אַן אײַנשטעֲלעָנַיִם. (מיט נצחוֹן .) אֶבּעֶר װיַ געָפֿעָלט אײַך, 
װאָס פֿון אַלעָ מײַדלעָך האָט עֶר מיִך אוֹיסגעֶקליִעבּעָן ) 


רבּ אַהרן: אַנאַר איַז עֶר, װאָס 4 עֶר װײַם שוֹין, װאָס אַ מײַרעָל 


איָז . אוּן אַזאַ מײַדעָל װיַ דוּ.., 





א" יא 


21 


וט 


יב 1 


יש 


ערהע 


4 





ישר 


ד. פּינסקי. 25 


פֿרוּטעָ: זעָה נאָר, זעָה נאָר.., קוּק נאָר אָן דעָם אַלטעֶן איִדעָן! 
סליוּנקעָם הינעֶן איִהם שוֹין בּאַלך פֿון מוֹיל. 00 

טמאַטאַרץָ; איַז װאָס אַרט אײַך, פֿעָטעָר. עָם װעָט שוֹין זײַן 
נוּט, איך װעל שוֹין .. איַך וועָל שוֹין מאַכֿעָן פֿון איָהם אַ מעָנש! איָהר 
װעָט זעָהן, פֿעָטעָר ... 

פֿרוּמץָ: שאַ, עָפֿעָנט ניִשט עֶמיִצעֶר די טיר ? (טעָן העָרט חיה 
פּעָשׁעָם שטיַמעָ אגן נאָך אַנדעָרעָ שטיַמעָן) . 

פֿרוּמץָ: דאָס קוּמעָן זײַ שוֹין, 

ט אַ מ אַ ר ע (װעָרט שטאַרק אוֹיפֿגעָרְעֶגט, סטאַרעָט ויִך אֶבּעָר אָנצוּנעָמעֶן 
אַ רוּהיִג געָויכֿט). - 

ר בּ אַ הרן: זעָה, אוּן איַך האָבּ נאָך טײַנץ זמרות"-ניִשט געָזאָגט 
(עָס קוּטט אַרײַן חיה פּעֲשעָ, נאָך איָהר יעָנקעָל ,. אוּן נאָך איָהם שמחה מיַָט מאַריאַ- 
שצֶן . מֹעָ בּעָנויִסט זיך) ; גוּט װאָך! גוּט יאָהר! 

היה פּעָשעָ: אָט אי דאָ אי דֹעֶר חתן, אי די מחוּתּנים. מיַר 
האָבּעָן ראָס געָמאַכֿט אוֹיף ניך . : 

פֿרוּמ עָ: זעֶצט זיך, נעָמט פּלאַץ. : 

יעָנ קעָ ל מַעֲצם זיִך אוֹיף דעָם פֿאַטעָרשטוּל פֿאָרנט בּײַ דעָר רעָכטעָר 
װאַנר, בּעֲטראַכֿט דאָם ציָמעָר אוּן װאַרפֿט פֿאַרבּײַגעַהעָנדיָג בּליִקעַן אוֹיף טאַמאַרעֶן) י 

מאַריאַשע װעצט זיַך מיט אַ זַפֿץ אוף אַ שטוּל בּײ דְעָר לינקעָר 
װאַגד אוּן שפּאַרט אוּנטעָר דעָם קאָפּ מיט דעָר רעָכֿטער האַנד). 

ש ט ח ה װעָצט זיִך ניִשט װײַט פֿנן מאַריאַשעָן, מעלה גרה'דיג מִיֵשׁ זײַן 
צאָהנלאָועָן מוֹיל און אַרוֹיסגעכּעֶנדיִג ‏ פֿון זיך פֿעָרלעָגעֲנהויטם.טעֲנעֶר) : 
הם, הם, 3ץ. ; 

היה פֹּעֶשׁעָ װעֶטצעֲנדיָג זיִך אוֹיף אַ פֿאַטעָרשטנּל אין היַנְטעָרגרוּנד) : 
זעָהט איָהר איָהם , הא ? אָט קאָן גאָר עֶר גאָר קײַן צװײַ ניִשט צעַהלעָן, 
האָט זיִך אַװעֶקגעֶזעָצט װיַ אַ סט אַטיִק. ; | 

מאַריאַ שע (מש אױפֿץ): יאָ, אַ סטאַטיִק! אוֹיף שונאי ציֹן 
געָזאָגט געָװאָרעֶן. 

יעָנקעָל לאָכּש פֿעָרלעֶגעָן): אַגוּטעָ רעָקאָמאַנראַציעָ. 

ר בּ אַהרן (וּמט צוּ צוּ שמחה'ן); אַזוֹי, רכּ שמחה, װיַלט אֹיָהר 
דאָס װעָרעָן מיַט מיַר אַ מחוּתּן ? וָּ א 

שמהחה טעלהנרהנדיג): הם, הם, כץעָ! דװיִל! װאָס הי 
עֶר װיָל, עֶר מוּט. 7 
מאַריאַשץ: אַז עַר איז אַרײַנגעָלאָפֿעָן װי אַ פֿעָר'סם'טעַר -- 

















גכ יענקעל דער שטיער ‏ 


װײ אַ פֿעָר'סם'טעָר איַז עֶר דאָך אַרײַנגעלאָפֿעָן -- מיר זאָלעָן נעָהן מיִט 
איָהם אַהעֶר , האָבּ איִך דאָך געֶמײַנט, אַז עֶר רעָדט אוֹיס'ן װועָג, שונאי 
ישראל . וועָן חיה פּעֶשעָ װאָלט מיַט איָהם ניִשט געֲוועֶעֶן אוּן װאָלט אוּנו 
ניִשט דעֶרצעָהלְט, װאָלט איך אויסנעבּײַטעָלם צוּ איָהם אַלעָ חלוֹמוֹת אוּן 
װאָלט מיך פֿון אָרט נַיִשט געָריָהרט. איִך װאָלט עֶס אָננעָנוּמעְן פֿאַר 
אײַנעָם פֿון זײַנע גלײַכֿװעֶרְטעֶלעָךְ אוּן אוֹיסנאַרעָניִסעֶן. אוּן איך װעָל 
אײַך זאָגעֶן דעֶם אמת, מיר גלוֹיבּט זיך דאָס נאָך אַציִנד אוֹיך נישט . 

פֿרוּמעָ: יאָ, אַז מי איַן אָריִם, זײַנעֶן אַלֹעָ פֿון גלײַבֿעֶן יָחוּם , 

מאַריאַשץָ: אַז מיך װאוּנרעָרט נאָר, װאָס ס'שצעֶך געָפֿונעָן 
אײַנ, װאָס זאָל איָהם װועָלעָן. 

ט אַ מ אַר 9 (לאַכֿט נעֶרװֹעז אוֹיף). 

חיה פַּעָשעַ: שאַ, שאַ, מאַכֿט מיַר דעָם שירוּך נישט קאַלִיעָ. 

שמ חה: שאַ! שאַ! צעֶךְ צוּרעֶדט! בּהמה, פֿערר! 

חיה פַּעָשעָ עו יעָנקִלעֶ): נוּ, װאָס האָסט צעָך אַװעֶקגעָועָצט 
אוּן שװײַנסט וי אַ חתן-בֹּחוּר. 

יעֶָנקעָל: דאָס בּין איך דאָך טאַקץ. 

מאַריאַשעָ: מיַט אַמאָל איו עֶר געָװאָרעֶן אַ שעָמעֶװריִגעָר . 

חיה פעָ שעָ: איָהר װײַסט, לאָמיר נאָר לאָזעֶן חתןכּלה אַלײַן, 
זײַ זאָלעָן זיך דוּרבֿרעַרעָן . 

פֿרוּמעָ: קוטט טאַקע אַלעָ אין סטאָלאָװע. זאָלעָן זײַ זיַך דאָ 
דוּרכֿרעַדעַן . 

רב אַהרן: װאָס איז זײַ דאָ צוּ לאָועָן אַלײַן? זײַ קאָנעָן זיַך זי 
צעָן דאָ, אוּן מיַר וועָלעָן זיִך זיִצעָן דאָ, אֶרעָר מיַר קאָנעֶן אַלעָ געָהן איִן 
סטאָלאָועָ. זײַ וװעָלעֶן זיך רעַדעֶן זײַעָרם, אוּן מיר וועָלעֶן אוּנו רעַרעֶן 
אוּנזעָרס. איך דאַרף נאָך זאָגעָן גייתּן לך" . 

חיה פ עָשעָ: זעָהט נוּר, זאָל איך אַזוֹי געָוּנד זײַן, װי רבּ אַהרן 
האָט מוֹרא צוּ לאָזעָן זײַ אַלײַן , 

רב אַהרן: איך האָבּ מוֹרא ! װי הײַסט, איך האָבּ מוֹראַ ! 

מאַריאַשעָ: עֶר אי בּאַלד געֶרעֶכֿט, אוֹיף מײַנץ נאמנוֹת, 

פֿרוּמץ: לאָמיָר, ניַשט-קשה. מאַכֿט איָהם ניִשט פֿאַר אַואַ 
איִך װײַס ניִשט װאָס. װאָם נעֲועָועָן, איַז געָוועֶעֶן. אַציִנד װעָט עֶר 
ועֶרעֶן אַ חתן, חתוּנה האָבּעֶן אוּן װעָט בֹּעֶסעֶר װעֶרעָן. 

מאַרִיאַשעָ: בַּעֶסעֶר װעָרעָן! עֶר װעָט בּעֶסעֶר װעָרעָן! געָפֿײ 
נעָן, װעֶר זאָל בּעֶסעֶר װעֶרעָן ! 


ד, פּיַנֹּסקי . 25 


חיה פּעָשעַ: קומט, קוּמט, (צוּ טאַריאַשעָן); העָרט איָהר, איָהר 

האָט געָמאָנט גאָר בּלײַבּעָן איַן דעֶר הײַם, 
- ש מ ח ה (צו טאַריאַשעָן) :. דו שװײַג ‏ שװײַג ! בּהמה! פֿעָרד ! געָה 

אַ הײַם ! 

רב אַהרן (קרעַכצט) : אָך--אָך... נאָ, מילא ,,,. ותְּן לך אלהים 
מטל השמים וּמשמני האָרץ ,.,. (געַהט אַרוֹם). 

מאַריאַשעָ (קרעַכצעָנדיט: שװײַג, שװײַג .,. דאָס אַלץ , וגעֵה= 
אַרוֹים) . 

שט ח ה: בּהמה ... בּהמה ... פֿעָרד ,.. פֿעָרד ,.. (אָבּ) . 

חיה פַּעֶשץָ: האָסט נַעֶהעֶרט, אַן אײַגעָנעָ מאַמע זאָל אַזוֹי 
רֹעָדעֶן! אָבּ). 

פֿרומ ע (געֵהט אַרוֹיס די לעָצטע אוּן לאָוט אָפֿעָן די טיר). 

היה פעָ שׁעָ (קוּמט צוּ און מאַכֿט זי צו). 

יעָנקעִ ל (איַן פֿעָרלעָנעָנהײַט, װײַם ניִשט װאָס צוּ טון מִּיִט די העָנד 
נעָםט זיַך אַראָבּ דאָס היַטעָל , דרעהט עֶס אַ װײַלע אַרוּם, אוּן שמײיַבֿעָלט אַ פּאָר 
מאָל אָבּ מיַט אַ גאַנ'ץ פֿעָרלעגעֲנעָם שמײַכֿעַל, װעָן עֶר טרעַפֿט זיִך טיט טאַטאַרעָס 
בּליִקְעָן) י 

ט אַמ אַ ר ץע איַז נאַנץ רוּהיג,, זיִצט אויפֿין סאָפֿאַ אָנגעָשפּאַרטעָרהייִם, 
בּעֶגעָנעָנט זַנעַ בּליקעָן נאַנץ פֿעָסט אוּן װאַרט, עָר זאָל עָפּיִם ואָגעָן. 

יעָנקעָל (שטײַכֿעַלט אָב) : עֶך, איִך קאָן דאָך פֿעָררוֹיכֿעָרן ‏ אַ פּאַ- 
פּיִראָם ? װעַל איך עֶפֿיַס בַּעֲקוּמעָן דעָם לשוֹן. װאַרט ניִשט אָב אוֹיף אײַן 
עַנטפֿעָר, נעָמט אַרוֹים אַ פּאָרטטאַבּאַק און העַבּט אָן צוּ דרעֲהעֶן אַ פּאַפֿוִראָס) . 

טאַטאַרע נאָך א קלײַנעָם שװײַגעַן): איך האָבּ גאָרנישט גנע 
װאוּטט , אַז איָהר זײַט פֿון די שרעקעֲריִגעָ, 

יע נק על בּעֲנעֶצש דאָס פּאַפּיראָטעַפֿאַפּוער מיט דֹעָר צוּנט : אָט אַזֹי, 
אָ, זאָנט אויך אַ װאָרט , 

פֿאַמאַרעָ { איך דאַרף דעֲרֹצוּ ניִשְׁט פֿעָררױבֿעָרן קײַן פּאַפּיַראָם . 

יעָנקעָ ל (רײַבּט אָן אַ שװעָבּעֲלעָ. אָן די הוֹיזעֶן אוּן פֿעַררױכֿעָרט . האַרט 
היַנטעָר דעָר טור דעָרהעָרט זֹיִך רבּ אַהרנ'ם ,ומרות". 

יעָנ קעָל! דעָר פֿעָטעֶר העָרט זיך טאַקי צוּ, װאָס מיר רַעֲרעָן, 

ט אַ מ אַר עָ: עֶר װעֶט ניִשט אַ סך אֶנֹהעֲרעֶן . 

יעָנק על לאכֿט; רײכֿעָרם). 

(שװײַגעֶן) . 




















אש 








הנעט 


טע אע יי 








אק 


יי שער 555 


ר א טיט אב 


;געט +! 





ארי א 





6 יַעֲנקְעָל דעַר שמיעד. 
יא קע ןעט עי יו י.י עי 

יעָנקעָל: איָהר.. איָהר ... איִהר'ש מאַקע בּאַלר מײַנעָן,, אַז איִך 
קאָן קײַן צװײַ ניַשט צעָהלעֶן. : 

טאַמאַר עָ: אוּן איִן דיר'אמתץ? 

יעָנקעֶל: קאָן איך שוֹין צעַהלֹעֶן איִבּעֶר צװײַ אוֹיך . איַן אַלירי 
רוּחוֹת, װײַס איִך, די צוּנג געָהט עָפּיִם ניִשט אַציַנרעָרט. 

טאַטאַר עָ: דֹעֶר פּאַפּיראָס האָט אוֹיך ניִשט געָהאָלפֿעֶן 4 

(שװײגען) . 

ם אַ מ אַ ר עַָ (מיִט אַ דורכֿדרינגעַנדיַגעָן בּליִק, רוּהיָג) : זאָגט מיַר, פֿאַר 
װאָס אי אײַך עָפֹּעָם אײַננעֶפֿאַלעָן צוּ שרכ'נעֶן זיך צוּ מיר, אוּן נאָך 
געֶטריִבּעָן חיה פַּעֶשעָן, זי זאָל נעָהן , װאָס גיכֿעָר } 

יעָנקעַל: אָטאַװֹי.. אָט אַזוֹי.., אַציְנר װועָל איך קאָנעֶן רעַרעָן. 
(פֿעָרלעָשט דעָם פּאַפּיַראָס, שטעָהט אוֹיף, װאַרפֿט איָהם אַרײַן איִן שפּײַ קעֶסטעָל בּײַ דעָר 
טיָר, אוּן העַבּט אָן צוּ רעַדעָן איַן אויפֿרעָגוּנג , שטאַרק װאַרפֿעַנדיַג טיט די העָנד). 
איָהר העָרט'אָך , טאַמאַרעָ , איִך ... װי זאָל איך אײַך זאָגעֶן 1,.. העָ, איךיל 
מיך ניִשט קאָנעֶן גוּט אוֹיסדרעָהעָ. אַ בֿװאַראָבֹּעָ, איִך װײַם עָפּיִם נישט 
װי צוּ רעַדעָן, אַז ס'זאָל עָפיִם זײַן... אֶבּעֶר איִהר'ט מיך שׁוֹין פֿעָרשטעָהן. 
איָהֶר העֶרט'אָך ... איָהר זאָגט מיָר, פֿאַר װאָס האָכּ איַך אַװעֶקגעָװאָרפֿעַן 
די לעֶצטע צײַט אַלעָ מײַנץ פּאַסקורנץ שטיק } : 

טאַמאַרעָ: איִך װײַם נאָרניַשט, אַז אֹיהר האָט זײַ אַװֹעָק 
געָװאָרפֿעֶן. 

יעָנקעֶל: װי איָחר זעָהט מיך אַ איִדעָן, אַז איִך האָבּ זײַ אַועָק 
געָװאָרפֿען. 

טאַמאַרץָ: מסתּמא האָט איָהר געָפֿונעֶן, אַז ס'איַז אײַך שין 
געָנוּג אויפֿצוּפֿיִהרעֶן זיך , װי איִהר'ט זיִך אויפֿנעָפֿיהרט . 

יעֶנקעֶל: נײַן, ניִשט דאָםס, איַך... איַך... װי זאָל איך אײַך 
זאָנעָן ? איִך האָבּ מיך פֿעֶר,,. פֿעָר... פֿעָרבּײַנקט נאָך אײַך . 

ט אַ מ אַ ר עָ: פֿעָרבּײַנקט נאָך מיַר ? װי קוּמט איָהר דעֲרצוּ} 

יעָנקעָל: ועָהט איָהר דאָך. אָט װײַסט איָהר , אָט פֿוּן זיִנד איך 
האָבּ אײַך געֶטראָפֿעַן בּײַ לאה די נײַטאָרקעָ, אָט פֿון דאַמאָלס אָן איָו-- 
װי זאָל איִך אײַך זאָגעֶן 3,,, אֹיָהר זײַט מיַר עָפּיִם, װי אײַנגעָבּאַקעָן אן 
האַרצעָן . איִהר'ט מיַר גלוֹיבּעָן, האַ ? װי אֹיָהר זעָהט מיך לעֶבּעָן, אײַעֶר 
קוֹל איַז מיַר געָשטאַנעָן איַן מײַנע אוֹיעָרעֶן . איַך האָבּ געֶקלאָפּט מיט מײַן 
האַמעֶר אוּן געָהעָרט אײַעֶר קוֹל -- ט'איָהר מיַר גלוֹיבּעַן } 





5 ייעג נו ייד :זפ 


ד, פּינסקי . 97 


ט אַ מ אַר עָ: איִך האָבּ ניִשט געָװאוּסט, אַז איַך האָבּ אַזאַ שטאַר: 
קַעֶן קוֹל. 

יעֶנֹקעָל: נײַן, דוקא װײַל איהר האָט אַזאַ שטילעָן , עֶפֹּעָם אַזאַ 
שטילעָן אוּן פֿרעַהליכֿעָן קוֹל. עֶר איַז מיַר עָפּיִם אַרײַן אין ... איַן.. אַ 
צרה, אַז מי קאָן ניִשט רעֲדעָן!,.. װי זאָל איך אײַך זאָנעָן, מיַר איז 
געָװאָרעָן אַזוֹי װאַריִם פֿון איָהם כּײַַם האַרצעֶן . איָהר דאַרפֿט'אָך װויָסעָן , 
טאַמאַרץָ, אַז איִך קעָן מיַך מיט מײַרלעָך, אַח -- אִיִך האָבּ שוֹין אַ 
סך איִבּעָרגעָקאָנט... איָהר װײַסט'אָך, איִך דאַרף דאָך אײַך ניִשט דֹעֶר- 
צעַהלעֶן . אוּן צוּ קײַן מײַדעָל האָבּ איַך ניִשט איבּעָרגעפֿיִהלט, װאָס צוּ 
אײַך . יעֶרעָ מײַדעָל אי בּײַ מיַר געוועָועֶן אַ שפּיַעלֿעָל, אַ צאַצקץ , אַזוֹי 
אַ שטיעפֿעָרײַ . װיַ זאָל איך - אײַך זאָגעָן 1 איך בּין אַ מעֶנש פֿול מיִט 
פֿײַער ... אַ... אַ מעָנש פֿול מיִט פּוּלוועֶר, אוּן יעֶדעָ מײַרעָל אי פֿאַר 
מיַר געֲוועֶזעָן אַ שװעֲבּעֶלעָ, די פּוּלװעֶר פֿלעָגט זיַך אָנבֿאַפּעָן, אוֹיפֿרײַסעָן 
אוּן אוֹים --- אוּן מעָהר ניַשטאָ . דעָרפֿאַר האָבּ איַך דאָס נאָך בּיַז יעָצט 
נישט חתונה געֲהאַט, בֿאָטש מיר איז שוֹין צוויַשעֶן אוּנז געֶרעָרט בּאַלד 
צװײַ אוּן דרײַסיג יאָהר , אוְהר האָט עָפּיִם אוֹיף מיַר גאַנץ אַנדעָרס ... 
גאַנץ אַנדעָרם נֹעָ... געֲוויִרקְט . איך בּיַן עָפּיִם בּטל וּמבוּטל געֶװאָרעֶן, 
וי איָהר זעָהט מיך לעֶבּעֶן . איַך האָבּ מיך עָפּיִם דעֶרפֿיַהלט אַזוֹי מאָרנעָ י.. 
װיַ זאָל איַך אײַך זאָגעָן ‏ עָפּיִם וי עֶמיִצעֶר װאָלט מיר געָגאָסעֶן בּוֹימעָל 
אוֹיפֿץ האַרצעָן. עָפּיִם אַזוֹי פּוּטעָרדיָג װײַך. עָפּיִם אַזוֹי געָשטיִלט. װאָס 
זאָל איִך אײַך אַ סך בּרײַעָן, זיַנד איך האָכּ אײַך געֶטראָפֿעָן, האָבּ איך 
מיך אָנגעָהוֹיבּעֶן צוּ שעָמעֶן פֿאַר זיַך אַלײַן. 

טאַטאַרץָ: דאָס איז געָועָזעֶן די בַּעֶסטעָ זאַך, װעֶלבֿעָ איָהר 
האָט געָקאָנט טוּן. אוּן איָהר האָט אַװעֶקגעָװאָרפֿעָן אײַעֶרָ מעשים? 
טוֹבים ? 

יעָנקעָל: אַװעֶקנעָװאָרפֿעָן! װי אֹיָהר זְעָהט מיך לעָבּעָן. איַך 
האָבּ מיַר געָזאָגט : דוּ טראָנסט דיַך אַרוּם איִן קאָפּ מיַם איָהר --- איך 
האָבּ דאָס געמײַנט, מיט אײַך --- טיק זײַיושע ניִשט מעָהר קײַן חױר, 
אוּן אוֹים, בּאַסטאָ, װי קײַנמאָל גאָרניַשט געָשאַרלאַטאַנעָוועָט. 

טאַמאַרץָ: דאָס איַז זעָהר גוּט . 

יעָנקעָל: אַלץ הײַסט נוּט! אֹיָהר װײַסט נישם, װי גוּם דאָס 
איז, איַך פֿיהל מיִך גאָר וי אַ נײַעֶר מעָנש, אוּן איִהר'ט'אָך לאַכֿעָן, האַ? 
איִך האָבּ ניִשט אוֹיפֿנעָהעָרט צוּ טראַכֿטעָן וועָנעֶן אײַך. די גאַנצעָ צײַט 
ניִשט אוֹיפֿגעֶהעָרט . װי אַ שאָמעָן זײַט איהר מיר נאָכֿנעָגאַנגעָן. אוּן 


יע 

































28 ויעָנקְעָל דעֶר שמיִער. 





הײַנט, וועֶן איִך האָכּ אײַך געָזעָהן אַרוּמנעָהן אַזוֹי אויפֿן בּוּלװואַר, וי א 
מלבּה , דאָס געָזיבֿט האָט געֲלוֹיבֿטעֶן אוּן די אוֹינעֶן האָבּעָן אַזוֹי חיוּת ריָג 
געקוּקְט ... 

טאַטאַרץָ: זעָה, װאָם פֿאַר אַ קאָמפּלימעַנטעָן אֹיָהר קאָנט 
מאַכֿעָן ! 

יעָנקעֶל: נײַן, ראָס זײַנעֶן נישט קײַן קאָמפּליִמענטעֶן . קאָמפֿי 
ליַמעֶנטעֶן טראַכֿט מעֶן אוֹים, דאָם האָבּ איִך אֶבּעֶר געעָהן אוּן געָפֿיִהלם. 
איִך האָבּ געקוקט אוֹיף אײַך אוּן... אוּן מײַן האַרץ האָט מֹיָר שטאַרק גֹעָי 
קלאַפּט, האָבּ איִך מיִר אַ זאָג געָטאָן : עָה, װאָס װועָט זײַן, װעֶם וײַן -- 
איך געה אוּן שיק חיה פעֶשעָן צוּ איָהר, אוּן נעטראַבֿט אוּן געָטאָן. איי, 
װעֶר האָט זיִך געָקאָנט ריִבֿטעָן, אַן איִהר ועֶט זי ניִשט אַרױסטרײַבּעָן 
פֿון שטוּבּ, אַו איָהר װעָם גאָר .,. אוֹי, אוֹי.,, עֶס פּאַטוּפּעָט זיַך מיַר 
גאָרנישט איַן מײַן מוֹח, פּלוצלונג מיט צװײַפֿעָט . ראָם אי דאָך אמת ? 
חיה פַּעֶשעָ האָט'אָך מיך ניִשט געָנאַרט ? 

ט אַ מאַר עָ: געֶװיִם נישט, אַו נישט װאָלט אִיָהר דאָ איִצטעֶר 
מיַם מיַר ניִשט געֶרעֶרט. 

יעֶנקע ס: איהר װײַסט ניִשט. וי,. װי.. װי זאָל איַך אײַך 
ואָגעֶן 3..- װי איַך בּיַן גליִקליך ! אוֹי, מאַמאַרעָ, װאָס אַרט אײַך, אֹיָהר 
װעָט קײַן חרטה נישט האָבּעָן! 

ט אַטאַר ץָ: הלואי, 

יעָנקעֶל: װאָס אַרט אײַך, אֹיָהר װועָט ועָהן. א, אָבֹּעֶר עֶס 
פּאַטוּפעָט זיך מִיִר נישט אין מה, װי ניך ראָם אי צוּנעָנאַנגעֶן, איָהר 
האָט אָךְ ‏ געװואוּסט , װאָס פֿאַר אַ סחירה איך בּיִן געָוועָועָן, וי אַזוֹי האָט 
איָהר טאַקעָ ניִשט אַרוֹיסגעטריַבּעָן חיה פַּעֶשעָן ! 

טאַ מאַר עָ: איָהר װיַלט עָם װיִסעָן? 

יעָנקעֶל: איך װײַס! הֹעֲהֹעָ.י 

ט א מ אַ ר עָ: איִך װעָל אײַך נישט קאָנען זאָגעָן, װאָס איָהר האָט 
מיר געואָגט, 

יעָנקעָל: אַוַדאי ניִשט, דאָם װײַס איִך אַלײַן. 

ט א מ אַ ר עָ: איָהר זײַט אַ שײַנעֶר, אַ קלוּגעֶר אוּן אַ נוּטעֶר . דאָם 
האָבּ איך געוואוּסט, אוּן איִך האָבּ אַ טראַבֿט נעֶטאָן, אַו עֶס קאָן 
געָמאָלט זײַן, אַז ווע איָהר זאָלט אַרײַנפֿאַלעָן איַן גוּשעָ, רעֶבֿטע העָנר, 


ועָלעֶן אײַעֲרץָ גוּטעָ מדוֹת גיבר זײַן ר שלעבֿטע, נוּ, אוּן איך לֹעָכּ בײַ 


אַ מוּמעֶן .- 




























ד, פּיִנֶסק, , 29 


י עָנקעָלן אוּהוּם! 

טאַ מאַר עָ: אַלײַן עָפַיִם דעֶרשלאָנעָן זיַך צוּ עִפּיִם האָכּ איִך ניִשט 
געָקאָנט, װײַל בַּיז פֿאַר אַנדעַרטהאַלבּעָן יאֶהרעֶן האָבּ איך געָמוּש פֿיִה- 
רעָן די װיַרטשאַפֿט בּײַ טײַן קראַנקעַן טאַטעָן ייי 

יעָנקעָל: יאָ, איִך פֿעָרשטעָה. איִך פֿעַרשטעָה. 

טאַמאַרץַ: אוּן דאָם לעֲבּעֶן בּײַ דעָר מוּמעֶן אִיִז נישט אַזוֹי ויִם . 

יעָנקעָל: יאָ, דאָס װײַם איִך . אוֹיף דאָם האָכּ איך טאַקעָ אָב 
געַועָהן . 

טאַמאַר עָ: אוּן איָהר האָט געָטראָפֿען . 

יעָנקעָל (מי היץ): אוּן אֹיָהֶר וועָט זעָהן , אַז איָהר וועָם קײַן 
חרטה נישט האָבּעֶן, מאַמאַרע, איָהר קאָנט מיך נאָך נישט! אֹיָהר האָט 
שטעֲנדיָג געָהעָרט , אַז איִך בּיַן אַ שאַרלאַטאַן, . אַ איך װײַם נישט װאָם - 
אוּן איך לײַקעָן עָם גאָרנישט, איך בּון עֶס געװעָועֶן, עָפּיִם װי א שר 
װאָלט געָזעֶסעֶן אין מיַר, אַ מין דבּוק, אוּן װאָלט געָשטוּפּט מיִך, איך 
זאָל שאַרלאַטאַנעָװועָן. אֶבֹּעֶר װי רעָר שר פֿלעָנט אֶבּלשָועָן, פֿלעָג איִך 
װעֶרעֶן נאָר אײַן אַנרעֶר מעֶנש. אַז רֹעֶר שר פֿלעָגט אָבּלאָוצְן, פֿלעָג איך 
געָהן אפילוּ אין בּית מררש צוּ העָרעָן אַפּרק משניוֹת אֶרעֶר עֵין יעקב, 
אָדעֶר נעָמעֶן אַלײַן. אַ ספר אֶדעֶר אַ בּיּך איִן די האַנר, 

ט אַמ אָד עָ: אַזוֹי אפילוּ 1 דאָס האָבּ איִך ניִשט געַוואוּסם . 

יעָנקעֶל: זעָהט איהר, איך האָבּ אײַך געָזאָגט, אַז איָהר קענט 
מיַך נאָך ניִשט, 

טאַמאַרעָ: אָבּעָר דעֶר שד האָט אײַך זעֶלטעֶן אָבּגעלאָועֶן ‏ װי+ 

יעָנקעָל (לאַפֿט) : לײַדעַר, יאָ. זעֶלטעֶן, ועָהר זעָלְטעָן. אָבּעֶר 
די לעָצטעָ. װאָבֿעָן האָבּ איִך איָהם איַן גאַנצעָן אַרוֹיסגעֶטריִבּעָן פֿון מיר * 

ט אַמ אַר עָ: אין װי, אַז עֶר װועָט זיך צוּריִק אוּמקעָהרעָן . 

יעָנקעָל: זאָל גאָט אוֹיסהיְטעֶן ! זײַן אָרט האָט פֿעָרנוּמעָן 5 ייי 
אַ מלאָך ! (שעַמעָודו) : איך מײַן, איָהר . 

ט אַ מאַרץָ: אַשד איָז שטאַרקעָר פֿאַר אַ מלאָך . 

יעָנקעָל (מיט היץ) : נײַן, קײַנמאָל ניִשט , אפילו אין עֵין יעקב 
איִז אַ מלאָך שטאַרקעָר. 

טאַ מאַר עָ: אֶבּעֶר טאַקץָ ניִשט מעָהר װי איִן עין יעקב. 

יעָנקעָל: נײַן, רעָדט עָם ניִשט , זאָגט עָם ניִשט. איך ול זײַן 
אַן אַנדעֶר מענש אוּן װעָל עָם זײַן. נישטאָ מעָהר קײַן ריבּוּק אין מין * 
אוּן איִהר װעָט זײַן מײַן כּשר'עַ מוּוה, מײַן שיר המעלוֹת, אוּן אַלֹעָ 



































07 יעָנקְעֶל דעֶר שמיעד. 


שרים, ‏ אַלעָ מלאכי חבּלים װעֶלעֶן אַנטלױפֿעָן פֿון מיר,. . הַעֲהעָהעָ.. 

טאַ מאַר עָ: איַך װעָל מיַך סמאַרעָן, 

י עָנק עָל: דאָס װעָט איָהר גאָרנישט דאַרפֿען. 

טאַמאַרץָ: אי נאָך בּעֶסעָר, 

יעָנקעֶל: איַן אָבּגעֶמאַבֿט ? 

טאַטאַרעָ קוּקט איָהם אַ װײַלץָ שאַוף אָן): אָבּגעָמאַבֿט. 

יעָנקעָל: איז -- אַהאַנד} 

ט אַ ט אַ ר עָ (געֶבּעָנדיָג איָהם די האַנד) : נאַט אײַך די האַנד. 

יעָנקעָל (שאָקעָלט איָהר קעָפֿטוג די האַנד): אֵה, אי גוּם! 

טאַמאַרץָ (מיט אַגעֲלעָכֹטעָר) : אוּ, דריִקט ניִשט נוּר אַזוֹי! 

יעָנקעֶל: אַך, טאַמאַרעָ, איָהר װײַסט נישט, װאָס איִך פֿיָהל! 
אַה !... איָהר העָרט'אָך, איַך װעֶל אײַך עָפיִם דעָרצעָהלעָן, איָהר זאָלט 
זיך נאָר ניִשט בּעֶליריְגעֶן, איָהר . העֶרט'אֶך,,, אײַנטאָל איָז די פוּלוועֶר 
געָגאַנגעָן מיִט אַ שועֶבּעָלעָ... העָהעָהֹעָ... איַך מײַן, איִך בּיַן אײַנמאָל 
געָגאַנגעָן מיִט אַ מײַרעָל -- אָט פֿון מײַנעַ אַמאָליִגץָ מײַרלעָך. געָגאַננען 
זײַנעֶן מיִר צוּם װאַלר --- איָהר קאָנט שוֹין פֿעֶרשטעָהן, העָהעָהעָ... 

ט אַמ אַר עָ (שוידעָרט אוֹיף). 

יעָנקעָל: ױ אי געָװעָזעֶן אַ שײַן מײַדעָל אוּן כּלומרסט אַן אַנ: 
שטעֶנריָגעָ אוּן האָט אַ לאַנגע צײַט ניִשט געָװאָלט געָהן מיָט מיַר אַלײַן 
שפּאַציערעֶן איַן װאַלר - דאָס האָט מיך שרעָקליִך גערײַצט , אוּן שטעָנריג 
וועֶן איִך פֿלעָג מיִך מיַט איָהר צוּנוֹפֿטרעָפֿעָן, פֿלעָג איך מיך פֿיִהלֹעָן 
זי אַ װיִלדעָ חיה. בֹּיַז עֶנרליִך האָט זי אָבּנעָלאָזעֶן איִהר עקשנוּת אוּן איָז 
אַװעָק מיִט מיָר איִן װאַלד, איֹיפֿ'ן גאַנצעָן וועָג האָט איַן מיַר אַזוֹי מאָרנץ 
געָקאָבֿט דאָם בּלוּט, אוּן אַז מיַר זײַנעָן צוּנעֲקוּמעֶן צוּם װאַלד, האָט מיר 
עָפּיִם אַ שלאָג געֶמאָן איִן קאָפּ, אוּן איִך האָבּ זי אוֹיפֿגעֶהוֹיבּעֶן אוֹיף מײַנע 
העָנד אוּן אײַנגעֶגעֶסעֶן זיִך איִן איָהר קלײַר מיִט מײַנע צײַנעָר, אוּן האָבּ 
אַזוֹי געֶשריֵעֶן אוּן געָכֿראָפּעָט װי אַ װיַלדעָר חיר אוּן בי אַרײַנגעָלאָפֿעָן 
איַן װאַלר ... 

טאַ מאַר עָ (ציַטעָרנדיַג אין גאַנצעָן קעָרפעָר) : פֿױ, פֿױ ! צוּ װאָס 
דעֶרצעָהלט איֵהר מיַר דאָס } צוּ װאָס דעָרצעָהלט איָהר מיֶר דאָס ! 

יעָנקעָל: צוּ װאָס דעָרצעָהל איך אײַך ראָס 1 (מיָט א פֿעָרבֿאַפּטעָן 
אָטעָם). צוּ װאָס דעָרצעָהל איַך אײַך דאָס } װײַל איך פֿיִהל, אַז איַך 
װאָלט אײַך אוֹיפֿגעֶהוֹיבּעֶן אַציַנר אוּן װאָלט צוּשריַעָן זיִך .. אוֹי, אַוֹי צה 
ריע זיך} 








ד. פינסק, . 31 


טאַמאַרץַ: װאָס?! װאָם?! 

יעָנקעֶל: װײַל איִך פֿיִהל, אַז איך בּיִן יעָצט אַן אַנרעֶר מֶעָנש 
געָװאָרעֶן. אִי, איָהר פֿעָרשטעָהט, איַך װאָלט זיַך יעָצט צוּשריִעָן, אַקוּראַט... 
אַקוּראַט װי איַך װאָלט עָפּיִם אַראָבּגעװאָרפֿעָן פֿון מיַר אַ גאַנצץ טשא, 
עָפַּיִם אַ זאַך, װועֶלכֿעָ האָט אַזוֹי געָדריקט אוֹיף מיר , אוֹי, מאַמאַרעָ, וועֶן 
איָהר װאָלט געָװאוּסט .., (רבּ אַהין עַפֿעָנט אוֹיף דו טיר), 

ר כּ אַה רן: װאָס, איֵהר האָט נאָך אַלץ ניִשט אָבּנעֶרעֶרט? 

יעָנ קעָל: אָבּגעֶרעֶָרט! אָבּגעֶרעֶרט! 

רכּ אַהרן (צוּ די איִבּריַגעָ איַן סטאָלאָװעָ): נאַ, אוהר קאָנט אַלעַ 
אַרײַנקוּמעֶן . (צוּ טאַטאַרען): מיַר האָבּעָן דאָרטעֶן דעֶרװײַלעָ נאָך געֶסט . 
רפאל איז דאָ מיַט רבקהן. (חיה פּעֶשעָ, מאַריאַשעָ, שמחה, פֿרוּטעַ, רבקה 
אוּן רפאל קנּמעָן אַרײַן) . 

ר ב ק ה: נוּט װאָך און מול טוֹב! 

רבּ אַהרן: װאַרם, צוּעֶרשט װעָלעֶן זײַ מקבּל קנין זײַן, װי בּײַ 
איִדעָן פֿיִהרט זיִך, דעָרנאָך וועָלעֶן מיַר זײַ אָבּגַעֶבּעֶן ,מול טוֹב" אוּן מאַי 
כֿעָן אַ ,לחיים",., (צוּ פֿרּמעָן): ואוּ איז מײַן רוֹים טיכֿעָל} 

פֿר וּ מ עָ (געהט אַרוֹיס נאָך דעָם ווֹיטעֶן טיכֿעָל). 

ר כּ אַ הר ן (נאָך איָהר) . 

חיה פַעָשץָ: נוּ, װאָס זאָגט מעֶן דֹעֲרצוּ 1 האָט זיך מיֶר דאָס 
נאָר נעַחלוֹמט, אַז איַך װעָל הײַנט גאָר זײַן אוֹיף אַ קבּלת קנין ,, אוּן איַך 
ועֶל זײַן די שרכנטע , אוּן ואוּ אוּן בּײַ װעֶמעֶן?! 

| שש מחה (צוּ יעֶנקלעָן) : דוּ... דוּ,,. טוּ אָן ס'היִטעָל !... גוֹי! גי ! 

אָהן אַ היטעַל גאָר ! 

מאַריאַשץַ: קײַן גרעֶסעֶרעָ עברוֹת האָט עֶר בּײַ איָהם ניִשט 
געָפֿונעָן, קײַן גרעֶסעָרעָ. 

0 נקעָל (געָהט צוּ זײַן פֿריַעָרדיִגעֶן זוַץ, נעָמט דאָרטין ראָם הֹיְטעָל 
אוּן טוּט עָם אָן טיט אַ פֿעָרלעֲגעָנעָם שמייפֿעֲל) , 

ר ב ק ה צוּ יעֶנקלעָן): איז װאָס, אין נעָהט איָהר טאַקע װעָרעֶן 
אַ חתן ? 

יעָנקעָל: אָט װי אֹיָהר ועָהט. 

רפאל (שטעָלט זיִך צויַשעָן יעָנקלעָן אגּן רבקהץ) : אָט אַזוֹי,, האַ, רב 
יעֶנקְעָל -- איַצטעָר ראָך, רב יעָנקעָל, װי?+ -- איִצְטעָר װעָט איָהר 
ועָרעֶן אַ סטאַטיק, העהעָהעָ. 

ר ב ק ה : געָה, טי פֿרעָגט בּײַ דיַר נישט, װאָס עֶר וועֶט װעֶרעֶן. 





ארי 2 7 = :5 עשאק 4 


ט, 








55 
בע 


יען2:2:::2=צאק 


ק 


ער 2 





בטי 














א אע א אט 


5 יע 






















2 : יעָנְקעֶל דעֶר שמיַעד. 


מאַריאַשעַ: אַ סטאַטיִק. עֶר -- אַ סטאַטיק. געפֿוּנעָן, װעֶר 
סזאָל װועָרעֶן אַ סטאַטיַק. 

ר פ א ל (לאַכֿט . 

ש מ ח ה : שװײַג, שװײַג ! בּהמה , פֿעָרד ! עָר'ט װעֶרעֶן! פֿאַר װאָס 
זאָל עֶר עָפִּיִם ניִשט װעָרעָן! דוּ נאָר רעַרען! . 

ר ב ק ה (צוּ רפאל'ן) : װאָס'ט'צעָך אַװעקגעֶשטעָלט פֿאַר די אוֹינעָן 
מיט דײַן ציִנעָנעָם כֹּעֶרדעָל אוּן הירושעָסט װי אַפֿעָרר. געָה אַװֹעָק 
פֿון מיִר, 

יעָנק עֶל יל צוּגעהן צוּ שאַמאַרעָ). 

ר ב ק ה פֿעֶרשטעַלט איָהם דֹעָם װעָט) ; עָפּיִם אַזוֹי פּלוּצלוּנג. נאָר 
פֿוּן העָלעֶר הוֹיט, װאָס עָפֹּיִם מיִט אִמאָל}ּ . 

יעָנקעֶל: די בּעֶשעֶרְטע איַז געָקוּמעֶן, איז נעָװאָרעָן מיַט אַטאָל, 

רפאל (שטעָלט זיַך װיַעדעֶר צויַשעָן וכקה'ן אוּן יעָנקלעָן): די בע 
שעֶרטעָ. העָהעָ... ‏ העַלפֿעָן קײַן טענוֹת ניִשט. אי אֶלעָ מײַדלעָך אּן 
װײַבּלעֶך אָן אַ זײַט אוּן --- פֿאַרטיג, העֲהעָהעָ... 

יעָנקעָל (געֵהט צוּ צוּ טאַטאַרעֶ). 

ר ב ק ה צוּ רפאל'ץ) : וועֶסטוּ אָבּטרעָטעֶן פֿוּן טײַנע אוֹיגעֶן } 

ר 3 אַהרן אוּן פֿרוּמע (קוּמעֶן אַרײַן). 

רבּ אַהרן (מיִש אַרֹיטעָן טוּך אין האַנד) :. אַצְיֵנר ועָלעָן זײַ מקבּל 
קנין זײַן אוּן נאָכדעָם וועָלעָן מיִר זײַ אָבּגעַבּעֶן אײַן אמת'ן ,מזל מוֹב" אוּן 
מאַכֿעָן לחיים" אוּן פֿעַרבּײַטעָן, אוּן זאָל זײַן טאַקע מִיִם מזל אוּן וי גאָט װיֵל. 
(װיִקעָיִט אַווּם דאָס שוך אַרוִם האַנד אנ לאָוט צװײ בּרעַנעָן. אײַן בּרֹעָג נעָמט 
יעָנקְעָי , דעָם צװײַטעָן טאַמאַרעָ) , זײַט װיָסעָן, אַז יעֶצט זײַט איהר חתף? 
בּלה פֿאַר גאָט אוּן פֿאַר לײַטעָן אוּן זאָל זײַן מיט מִזל איּן מיִט נליִק. 

אַלץָ: מזל טוֹב! מזל טוֹב ! (בעָנריִמעֶן זיִך אײַנעַ ד! אַנדעָרש, 

פֿרוּמעַ: אַציִנד קוּמט אין סטאָלאָווץ, קוּמט, מחוּתנים ! (געַהט 


: אַרוֹים, נאָך איָהר רבּ אַהון). 


ש מ ח ה עו יעֶנקען) ; אַציָנד בּיָֹטוּ אַ חתן ... אַ חתן .. (מיִט מועָ: 
ועַ). זײַ אַ מעֶנש, מײַן זוּהן... סטאַרֹעָ זעֶך... סטאַרע זעֶךְ... װאַרף 
אַוװעָק דײַנץ שלעָבֿטעָ שטיק.., װאַרף אַװעָק.. אַז נישט, /עָט זײַן אַ 
בּיְטעֶרעֶר רחמנוּת אוֹיף אֹיָהר ... אוֹיף טאַטץָ-מאַמעָן האָסטוּ קײַן רחמנוּת 
ניִשט געָהאַט, האָסט געֲװאָלט בּעֶנראָבּעָן טאַטץָ:מאַמעָן, פּטוּר װועָרעָן 
פֿון טאַטע:מאַמעָן... אַז װאָס האָבּ'ך געָקאָנט מאַבֿעָן1... אֶבּעֶר אוֹיף 
איָהר זיאַ רחמנוּת , . . װאַרף אַװעָק דײַנץ שטיק... װאַרף אַװֹעָקי.י 








ד. פּיַנסקי . 35 


העֶרסט'עָ?. ,. זײַז אַ מײַעָר קינד... אוֹיסנעָריִסעֶן װעֶסטוּ בּײַ מיר 
װעָרעָוייי פֿאַר. אִיָהֹר ‏ וועָליך דיַר ניִשט שװײַגעָן. . . װעָליך דיַר נישט 
שװײַגעֶן. . . 

מאַריאַשץַָ: װאָסטצעָך צודרשנ'ט! פֿאַר איָהם האַלט עֶר 
דרשוֹת ! (װײַגש. עֶר וועָם נאָך... 

שממ הה: שװײַג! שװײַג ! בּהִמה! 

יעָנקעָל (געָריָהוט) : - עָס'ט שוֹון ‏ זײַן נוּט, מאַטץָ! עִם'ט שױן 
זײַן. גוּם. 

חיה פֹעָשץָ: אָט עָר'ט אוֹיף זיך נַעָמעֶן אַיאָך, װֹעָט אֹיָהֶם 
פֿעָרגעָהן דאָס שפּיעליִנקעָן. 

ש מ ה ה (צוּ טאַטאַיעָן): דו אַ כּשר קינד, מײַן טאָכֿטעָר. איך -- 
מיִט דיַר. איַך שטעָנדיַג האַלטעָן מיִט דיר ... 

פֿ ר וּ מ עָ (בּעָוִזש זיַך אוָן טיר): קומט שוֹין, מחותנים , קוּמט שוין. 
{טאַריאַשע, חיה פּעֲשעָ אוּן שטחה וַּעַהעָן אַרוֹים) 2 

ר פ אל (געַהט אוֹיך צוּ דעָר טיר { דעֲרועֶהעֶנדיָג, אַז רבקה געֵהט ניִשט, 
בּלײַבּט עָר אוֹיך, צוּ רבקה'ן): נוּ, קוּם דאַך, װאָס שמעֲהסטוּ דאָ, רבקה? 
אפשר װויִלעָן חתן-בּלה בּלײַבּעֶן אַלײַן + 

ר ב ק ה: װאָס זאָגט אֹיָהר צוּם פֿרוּמאַקס קאָפּ? האַהאַהאַ יי 

ר פאל: אָבֹּעַר דוּ זעָהסטיאָך , אַז זײַ װויַלעָן בּלײַבּעָן אַלײַן . 

ר בק ה: האַהאַהאַ... װײַסט איָהר װאָס, טאַמאַרץ? לאָימיִר אוּנז 
גאָר בּײַטעָן .. 

ר פא ל: אַ, װאָס! דאָס רעָדט זי בּלוֹיז אַזוֹי, זי װעָט'אָך פֿאַר מיַר 
קײַן צעָהן זעָק ציִבּעָלעָ ניִשט נעֶמעָן. 

ר ב ק ה: נאָך װי ! אפילו אוּמַזיִסט גיב איִך דיך אַװעָק. אַבּ! נור 
פּמוּר װועָרעֶן פֿוּן דיָר. 

רפאל: אַה, געַה שֹׂין. נעָה! װיִלסט נאָר ניַשט פּמוּר װעָרעֶן 
פֿון מיַר , העֲהעָהעָ... מיר װועָלעָן זיִך שוֹין עֶלטעֶרעָן, העָהעָהעָ יי 

ר ב ק ה: דאָס וועֶלעֶן מיַר שוֹין אַ סימן האָבּעָן, אוֹי, דוּ מיט דײַן 
זיִסיִנקעָן געָלעֶכֿטעֶרל אוּן מיט דײַנץ ליעבּהאַרציַנעָ פּאָה'קעֲלעֶך אוּן חיוּת'ד 
געָן בּעֶררעָלץ. . 

ר פא ל (עָינסט) :. וועָגעֶן טײַנע פאוֹת טאָרסטוּ אַזוֹי ניִשט רעַרעָן, 
װאָס בּיַזטוּ אַ נויה, װאָס ? 

ר ב ק ה: װעָסט טיך נאָך אַרײַנטרײַבּעָן איִן שמד, װאַרט! 

























































יעָנקעָל דעָר שטיִעד. 


ר פא ל: אוֹי, װאָס איַז דאָס פֿאַר אַ וועֶרטעֶר 1 אוֹי, זאָל נאָט ריַך 
ניִשט שטראָפֿעָן פֿאַר די רעַר! 
פֿרןּ מ עָ (אין טיה : נוּ, װאָס קוּמט איָהר ניַשט } 
ר ב ק ה (געהט צוּ דעָר טור) : אִיִז נוּ װאָס? טאַמאַרעָ, װועָט איָהר 
זיִך בּײַטעֶן ? האַהאַהאַ,.. (געָהט אַרוֹים), 
רפאל (נאָכּגעַהעֲנדוְג נאָך אוהה : װאָס זי קאָן אַמאָל אַ זאָג טוּן, 
אַ! (געהט אַרוֹיס און טאַכֿט צוּ די טור). 
יעָנק עָל, (װועָלכֿעָר און געֶשטאַנְעָן די גאַגצעָ צײַט אוּנגעֲדוּלד;ג) : איך 
זְעָה. אַז איָהר האָט זיִך דעָרשראָקעָן פֿאַר דאָס , װאָס איִך האָבּ אײַך 
פֿריַעֶר דעֶר צעַהלט , אפשר האָבּ איִך טאַקעָ געָטאָן אַ נאַריַשקײַט, האָבּ 
ניִשט געָדאַרפֿט נאָר דעָרצעַהלעֶן, איָז װעַל איך דאָס טאַקץַ מֵעָהר 
ניִשט מאָן . 
טאָטאַרעָ שיט ודעָ): איך בּעָט אײַך טאַקעָ. דעָרצעָהלט מיר 
גאָרניִשט פֿון די זאַכֿעָן, איַך װיָל פֿון גאָרניִשט װיַסעָן. איך װיֵל ראָם 
ניִשט העָרעֶן, איִך קאָן דאָס ניִשט העֶרעָן. 
יעָנקעָל (װאַרם): מעָהר ניִשט, מעָהֶר קײַנמאָל נישט, מֵעָהר 
וועֶם אֹיָהר ניִשט בּעקוּמעֶן צוּ העָרעָן פֿין טײַנץָ אַלטע זאַכֿעָניִסעַן. 
מאַטאַרֶעַ: איז נוּט. איך בּעֶט אײַך זעָהר. 
יצנקעלו אוּן זעָהן אַ וראי ניִשט . איִך פֿיִהל, אַז איך בּיִן אַצינר 
גאָר אַן אַנרעֶר מעָנש. 
ט אַ מאַר עָ: איָז אַ ודאי גוּם, מעָהר װויַל איך גאָרנישט, 
יעָנקעָל: זײַט אֹיָהר ניִשט מעָהר בּרנווּ 
טאַמאַר עָ: איך בּיַן'ס ניִשט געָװעָעָן, אֶבֹּעָר עֶם האָט מיך... 
יעָנקעָל (געָמט זו אָן פֿאַר דעָר האַנד) : טיק גיִם אַ שמײַבֿעָל. 
טאַטאַר עָ (לוּסט;) : אפילו אַ לאַך , 
היה פעָשעָ (פֿין היִנטעָר דעָר טיָר): חתןכּלה! חתן:כּלה ! 
יעָנקעֶל: מֹיר קוּמעָן, מיַר קוּמעָן! 
ט אַ מ אַ ר עָ (לוּסטיג) + עָפֿעֶנט אוֹיף די טיָר, מאַכֿט אַ װאַרץָ! 
היה פ עָשעַ (עָפֿעֶנט אוֹיף ד; טיר, העַבּט אָן צוּ פּאַטשעָן איִן די העֲנר 
אוּן טאַנצט אוּנטעָר) ; מאַבֿט אַװאַרץָ, מול טוֹב ! מאַכֿט אַ װאַרעַ, מול מוֹב ! 
(ו! טאַנצט אַרײַן איִן ציִטעָר אוּן בּעֶנלייְט אַרוֹים טאַטאַרעָן מיִט יעָנקלעָן, אוּנטעָר 
דעָם מאַקט פֿון די ווֹעָרצעָר) : מאַכֿט אַ װאַרֹץָ, טול מוֹב ! 


די 4:646:4:6:4:665 226 -------- 








צוויימער אקט. 




















1: 0 





12 2,222:222 258 


איַן אַ יאֶהר אַרוּם. 
דאָס עֶסציָטעֶר בּײַ יעֶנקלעֶן איִן הויז. איַן דעָר הינטעָרװאַנד אַ טיָר , 
װועָלכֿע פֿיִהוט צוּ דעָר גאַס אוּן דער קוך אוּן צוּם לעַדְיְגעָן ציָטעָר , 
אין דעָר ליַנקעָר װאַנד דו טיַר צוּם שלאָפֿצ!מעָר, איִן דעֶר וּעַכֿטעָר 
װאַנד צװיִי פֿעָנסטעָר מיַט װאַזאָנעָם אוֹיף זײַ. צװיַשעָן די פֿעֲנם. 
טעָר אַ ציָראַטעָנעָ קאַנאַפּץָ , פֿאַר װעָלכֿעָר עֶס שטעהט אַ קײַלעָבֿ. 
דיָגעָר פֿליגעָלטיִש , איְבּעֲרנעָדעָקט טיט אַ טיִשטוּך . פֿון בֹּיַדֹעָ זײַי 
טעָן פֿון דעָר קאַנאַפּץָ צוּ צװײַ שטוּלעָן, אוּן צוּ אײַן שטוּל פֿון 
בּיִַדעָ זײַטעָן טיִש. רעָכֿטם פֿון דעֶר אַרוֹיסגאַננגס-טיִר אַ גִלעָועָר. 
* שראַנק מיַט אַ גלאָוטיָר, װעָלבֿעַ אוז פֿעַרפּנצט פֿון אֶיִנװעַניַג מוט 
פֿאָרהאַנגלעָך , פֿן היַנטעֶר װעָלכֿעָ עֶס קוּקעֶן אַרוֹים אוֹיף ד! אוי. 
בּעֶרסטעָ פּאָליִצעָם דאָס גלאָזװאַרג אוּן אוֹיף די אוּנטערסְטעָ עֶטל;י 
כֿעֲ ספרים אוּן בּיכֿעָר. לוַנקם פֿון דעֲוועֶלבּעָר טור אַ גרוֹיסעֶר 
װואַנדזײַגעֶר . איַן דעָר ליַנקעָר װאַנד האַרט בּײַ דֹעָר היַנשעָרװאַנד 
אַ גרוֹיסעָר קאַכֿעָלנעָר קאַטין , פֿאָרנט בּײַ דעֲרועלבֹּעָר ‏ װאַנד 
שטעהט אַ קאַמאָד, איַבּעָרגעָדעקט מיט אַ טישטוכֿעָל, איַבּעָר דעֶר 
קאַמאָד הײַנגט אַ שפּיַענעֶל . אוֹיף דער קאַטאָד ליִעגט אַ בּוּךְ אוּן 
שטעֵהעָן צװי אוֹיסגעפוּצְטעָ מעֲשעֲנעָ לײַפֿטעָר. איבּעָרץ טיֵשׁ 
-היונגט אַ שיינע פּאָרצעַלײַעֲנעַ הייִנגלאָטפּ. -- איַן ציִמעָר העָרשט אַ 
גרויסע רײיַנקײַט אוּן אָרדנוּנג . דאָס מעֲבֹּעֵל אוִן פֿונקלעַנדיָגינײ 








-דו פּאָדלאָגעָ איַן פֿריַש געֲוואַשעַן , איַן די פֿעַנסטעָר לײַכֿט אַרײַן אַ ו ו 
העֲלעֶר זוּמעָרטאָג . : וְֹ 
א 0 

= יי 2 0 














34 יעָנִקְעָל דעָר שטיער. 

ט אַ מ אַ ר עַ (ליעגט אוֹיף דעָר קאַנאַפּע און שלאָפֿט). 

יעָנק עָל (מיַט דעָם אַרבּײַט.פֿאַרטוּך אַרוּם זיַך , עָפֿעֶנט פֿאָרזיכֿטיג אוֹיף 
די טור אוּן קוּמט אַרײַן . זײַן פֿערריכֿעָרט געֲזובֿט שײַנט פֿנן אַ נליַקליכֿעָן שטײַכֿעָל. 
עֶר שמעָהט -אַ װײַלעָ און בּעָװאוּנדעָרט די שלאָפֿענדוגעָ מיט גרוֹיסעָר ליַעבּעָ, מאַי 
ֿעַנדיַנג צוּ אֹיָהר גריַמאַסעָן מיַט די ליַפעָן, װו עֶר װאָלט זי געָװאָלט קוּסעַן . 
דעָונאָך געֵהט עֶר צוּ אוֹיף דו שפּיַץ פֿיַנגעֶר צוּ דעָר קאַטאָ, נִעָמִט דאָם דאָרמין 
ליַעגעֶנדוְגעָ בּוֿעָל, געֵהט צוּ צוריק צוּ דעָר קאַנאַפּץָ, לאָוט זיִך אַראָבּ אוףּ 
ד'ר'עָרד נעֲבּעָן טאַמאַרֹעָם צוּקאָפּעָן , עָפֿעֶנט אוֹיף דאָס בּיִכֹּעָל אוּן ליַַעָנט). 

טמאַמאַרעָ (שטועָקט אים די האַנד און גלעָט איָהם איבּעָר דאָס 
האָר). : : 

יעָנק עֶל (שפּרינגט אויף אוֹיף דו קננע): האַרצוניּ, דוּ שלאָפֿסט 
גאָר ניִשט ? 

ט אַ מ אַר עָ: האָסט מיך אוֹיפֿגעֶוועָקט. 

יעֶָנקעֶל: אַזאַ בֹּעֶר, װי איך בּיַן ! איִך האָג דאַבֿט זיִך אַלץ נֹעָ 
מאַֿט אַזוֹי שטיל, ו 

טאַמאַרעָ: אַז דוּ האָסט זיַך אַראָבּנעָלאָזעֶן אוֹיף ד'ר'עֶרר, האָבּ 
איִך דיך דעֶרפֿיַהלט 

יעָנקעֶל: פֿעָרשטעָהסט, קײַן אַרבּײַט איַן גראָר ניִשטאָ, מאָנ 
איִך דאָך אַרײַן צוּ מײַן װײַבַּעָל. 

טאַמאַר עָ: האָבּ איִך לאַנג געָשלאָפֿעָן 4 

יעָנקעָל: אַן אַנדעָרטהאַלבּעָן שעה. אַציִנד שן דרײַ. אַ. 
זײַנעָר . 

טאַ מאַר עָ: אַזוֹי לאַנג בּין איַך נעָשלאָפֿעָן ! 

יעָנקעָל: װאֹיל בּעָקוּםיס דיַר, דוּ דאַרפֿסט'אָך שלאָפֿען פֿאַר 
צװײַעָן --- פֿאַר זיך אוּן פֿאַר דאָס נפשל אִט אָ דאָ אָ, (בּעֲײׁוֹט אוף 
איָהר בּוֹיִך) - העָהעָהעָ... בּאַלד וועָט עֶס אַרוֹיסקומעָן אוּן מאַבֿעַן : ,קאַנ 
יאַאוּ, קאַניאַאוּ , קאַניאַאו,.," (מאַכֿט נאָך אַ קליין קינד'ם װײַנעָן) . 

ט אַ מ אַ ר עָ (נעָהניצְש): אַ, איך בּיַן נאָך שלעָפֿעָריִג , 

יעֶנקעָל: איַז װאָס װעָט עִם זײַן : אַ איַנגעֶל אֶדעֶר אַ מײַרעָל! 


- 


טאַמאַר עָ: װאָס עָם װעָט קומען , װעסטוּ מוּזעֶן אָננעמעָן פֿאַר 


אַ גוּטעָן גאַסט, 


יעָנקעֶל: נאָך װאָס פֿאַר אַ טײַעָרעָן נאַסט! אַרעָ קאַכֿלעָן װעָל 


איִך אוֹיסבּרעָכֿעָן . אֶבּעֶר גלאַט װאָלט איך געָואָלט װויִסעֶן .-. 
ט אַ מ אַ ר עָ: װועֶסט שוֹין װיִסעָן . 








ד, ינק 39 


יעֶנקעָל: פֿעָרשטעָהסט, טאַקעָ װאָס עָם װעָט קוּמעֶן . װעָט זײַן 
אַ טײַעָרעֶר גאַסט. אֶבּעֶר װעֶלעָן װאָלט איִך געװאָלט --- אַ אינגעָל ! עָפְּיִם, 
פֿעָרשטעֲהסט , אַ איַננעָל איז. גאָר אײַן אַנדֹעֶר זאַך. 

טאַמאַרץָ: איך װײַס שן. איִך װײַס שוֹין. איַך האָבּ עָם שוֹין 
געָהעֶרט. 

יעָנקעָל: עָפּיִם אַ איַנגעֶל -- אַ יונג מיִט בּײַנעֶר. פֿעָרשטעָהסש, 
אַ מַײַדעֶל איִז אוֹיך הס ושלוֹם קײַן שפּאָרעָװריִגץַ סחוֹרה ניִשט, אֶבֹּעֶר אַ 
אינגעָל איַז ראָך גאָר עָפיִם אַנדעֶרעָ װעֶרטעַר. עָפּיִם אַיאַמל, אַיאָלר, 
אַיוננאַטשל ., העָהעַ... 

טאַמאַרץַ: אי ראָ וו חיה פּעֲשץָ? 

יעָנקעָל: נײַן. זי אי נאָך ניִשט געֲועָועָן. 

טאַמאַר עָ: זי זאָל מיר עָפּיִם בּרײַנגעָן אַ גוּטץָ דיענסט. 

יעָנקעֶָל: יעֶרעָ דיענסט װעָט שוין זײַן אַנוּמעָ כּײַ דיַר אין די 
העָנד. 

טאַמאַר עָ (מיַט לאַסקש: דוּ האַלסט אָבּעֶר פֿון רײַן װײַבּ אַ היִבּש 
בַּיִטעָל. 

יעָנקעֶָל: און װעֶר האַלט ניִשט פֿון מײַן װײַבּ! מי זאָל אוֹים? 
פֿאָהרעָן מדינוֹת... 

טאַמ אַ ר ץָ: איִך װועָל מיך אַזוֹי אָנהעַבּעֶן איבּעֶרנעֶמעֶן . 

יעַנקעָל: דאָס מאָגסטוּ גאַנץ רוּהיָג, 

ט אַ מ אַר עָ: אוּן איַך װועָל װעֶלעֶן אַ טעָלעָרל פֿון היַמעָל. 

יעָנקעֶל: װעָל איִך שמיַערעֶן אַ גרוֹיסע, גרוֹיסץָ לײַטעָר, פֿון 
דעָר עָרד בּיַז צוּם היִמעָל, אוּן וועֶל דיִר קרינעָן דאָס טעָלעָרל. 

: ט אַ מ אַר עָ (גלעָט אֹיָהם איבּעֲרץ קאָפּ, בּוֹינט זיַך צוּ איָהֶם צוּ אוּן גיִם 
איָהם אַ קוּם אוֹיף די ליפּעַן). 

יע נקעָל (כֿאַפּט זי אַרוּם טיט בֹּידעָ העֲנד און קוּסט זי שטאַרק אוּן 
לײַדעָנשאַפֿטליִך) . 

ט אַ ם אַר עָ (לעַגט זיַך צוּריִק אַװעָק אוּן קוּקט אִיָהֶם אָן אַ װײַלעַ טיט 
לאַסקע): װײַסט, איך װאָלט נאָר געֶוועָועֶן אַ בּעלן אוֹיף אַ גלעֲועָל 
װאַרמם , 

יעָנקעֶל שפּריַנגט אוֹיף): איַז העָרסט, אוז װאָס שװ ײַגסטו! איז 
אײַנס, צװײַ, דרײַ אוּן עֶס װעָרט ! (לאָזט זיִך צוּ דעָר טיר). 

מ אַר י אַש עַ (קוּמט אַרײַן, טאַכֿעַנדיג אַזאָק) . 




















40 יעָנקעָל רעָר שטיַער .+ 


יעָנקעָל: אָט איַז די מאַמע אוֹיךְ . זי האָט דעֶרשמעֶקט . אַז איך 
נעָה שטעֲלעֶן דעָם סאַמאָװאַר. ‏ / : 

מ אַ ר י אַ ש עָ (אָנגעֶרוּקט) : אַ וראי האָבּ איִך דעָרשמעָקט. איך דאַרף 
טאַקע נוֹיטיג דײַן טײַ. 

יעָנק עָל: טאַמאַרעָטשקע, קאָנסטוּ מיָר ניִשט זאָגעֶן , װעָן ווע 
זיִך די מאַמע אוֹיפֿהעָרעֶן צוּ דוֹיעֶן! 

מאַריאַשע: געָה שׁוֹין, ‏ געָה שיין, שטעֶל שוֹין דעָם סאַמאָװאַר . 

יעָנקְעָל (יאָ5ּט): אִי. אַ בּײָועָ מאַמע ! (געֵהט אַרוֹים). 

מאַריאַשעַ |מעֶצט וך אופֿין שטוּל צוּקאָפּעָנֹם בּײַ 
װאָס מאַכֿסטוּ} 

ט אַמאַד עָ: איִך נעָם מיך איבּעֶר בּײַ מײַן מאַן . 

מאַר יאַש עָ: בּײַ איָהם איִבּעֶרנעֶמעָן זיך ! בּײַ אֹיָהם אוּן בײַ זײַן 
טאַטעֶן קאָן מעָן זיִך טאַקְעָ אַ סך איִבּעָרְנעָמעֶן . 

טאַטאַרֶעַ: װאָס קאָנט איָהר זײַ אַלץ נישט מוחל זײַן, שװיגעָר! 

טאַריאַשעָ: אוֹיך מיַר מעָנשעָן! זײַ זײַנעֶן רעָן מעָנשעָן + רעֶר 
טאַטע װאָלט אַועֶקְגעַגעֶבּעֶן זײַן נשמה דֹעֶר נאַנצעֶר וועָלט אוּן אוֹיף זײַן 
װײַבּ קאָו עֶר נישט מעָהר װי בּלאָזעָן זיך אוּן שרײַעֶן . אוּן דעֶר זוּהן ייי 

טאַטאַרץָ: װאָס איַז דעֶר זּהן ? ' 

מאַריאַשעַ (מאַפֿט אַװעָק מוָט דעָר האַנר) : מילא, ניַשטאָ װאָס צוּ 
רעַרעֶן - 

טאַמאַרץעָ: 
אײַעֶר זוּהן ? 

מאַריאַשע: װאָס דאַרף איִך האָבּעֶן אוֹיסצוּועֶצעֶן אוֹיף איָהם! 
עֶר ליענט מיר גאַנץ גוּט איַן די עצמוֹת. עָם איַן מעָהר נישט אַ -- 
רחמנוֹת אוֹיף דיר. 

טאַמאַרץָ: דאָס איז ניִשט שײַן פֿון אײַך , שויִנעֶר. אַן אײַנעָגץ 
מאַמץ זאָל ניִשט קאָנעָן פֿעָרגעֶסעֶן איָהר זוּהן דאָס, װאָס עֶר איַז אַמאָל 
געֲועָועֶן. 
מאַריאַשעָ: אַך. װאָם האָכּ איִך װאָס צוּ רעַדעָן ! מילא. 

טאַמאַרעָ: סאי װיַרקליך ניִשט שײַן פֿון אײַך. אַן אײַגעֶנע 
מאַמע... : 

מאַר יאַשעָ: אוּן אַז אַן אײַנעֶנעָ מאַמע, איָו װאָס ? איַך קעָן מײַן 
צרה. עֶר אי געֶראָטעָן איַן זײַן טאַטעָן . הײַנט איַז עֶר אַזוֹי אוּן מאָרגקָן 
איַז עֶר אַזוֹי. און איִבּעֶרמאָרגעָן איַז עֶר װיִערעֶר אַזֹי. 


























טאַטאַרעַן) : 





























װאָס האָט איהר איִצטעֶר װאָס אוֹיסצוּועַצעָן אין 


ד. פּינסקי . 4 


ט אַמאַרץַָ: שון בּאַלד אַ יאָהר נאָך אוּנעֶר קנין אוּן אַכֿט 
חדשים נאָך אוּנזעָר חתונה אוּן װאָס האָט אֹיָהר געָזעָהן איַן אֹיָהם 
שלעָכֿטס? 

ם אַ ר יאַשע: מילא, הלואי זאָלסטוּ זײַן געֶרעָכֿט. 

טאַמאַרץ: נײַן, ךמײַן דעָר'אמתץ+ ‏ . 

מאַריאַשעָ: איך קעָן מײַן צרה , האָבּ איך דיָר געָזאָנט . װאָס 
איַז מיט אֹיָהם געֲוועֶזעָן, אײַדעֶר דעֶר קנין ? פֿלעָגט אֹיָהם אָנקוּמעָן אַ 
טירוּף, פֿלענט עֶר מיִט אַמאָל וועָרעֶן אַ צדיק איִן פּעָלץ אוּן אַועקנעֵהן 
אין בּית מדרש, אוּן דעָרנאָך פֿלעָנט אֹיָהם ויַעדעָר פֿעֶרדרעֶהעָן דעֶר 
טירוף , פֿלעָגט עֶר װיִעדעֶר וועֶרעֶן אַן אוֹיסוואוּרף שכּאוֹיסװאוּרף ‏ 

טאַמאַר עָ: װיִלט איָהר דעָרטיט זאָגעֶן , אַז יי 

מ אַ ריאַ שץעָ: אָט גאָרניַשט װיָל איִך דעֶרמיִט זאָגעֶן. 

ט אַ מאַר עַ מעֶצט זיך אוֹיף): טיק װיַל איך אײַך זאָגעֶן , שויַגעָר, 
אַז איָהר קאָנט אײַך בּעָרוּהוְגעֶן. איָהר מאָגט אײַך אַרוֹיסשלאָגעֶן פֿון קאָפ 
אַלץָ אַזעלכעָ געָראַנקעָן. װאַרט נאָך , איהר װועֶט נאָך אַ סך הנאָה האָבּעָן 
פֿון אײַעָר זוהן . עֶר װעֶט אײַך נאָך אָבּצאָלעָן פֿאַר אַלעָ יסוּרִים אוּן עגמת 
נפש, װאָס עֶר האָט אײַך אָנגעָטאָן. 

מאַריאַשעָ (קראַצט זיִך טיט אַ פּרעָנטעָל) : יאָ, יאָ, עֶר װעָם מיָר 
נאָך אָבּצאָלעָן. 

טאַטאַרעָ: אַז איִך האָכּ קײַן מוֹרא ניִשט, דאַרפֿט איָהר אַ וראי 
קײַן מוֹרא נישט האָבּעָן , 

מאַריאַשץָ: איך האָבּ מוֹרא? װאָס האָכּ איִך, װאָס מוֹרא צוּ 
האָבּעָן עָם אי מיַר טאַקעַ מעָהר ניִשט װי אַ רחמנות אוֹיף דיָר . 

טאַמאַר עָ: אַי, געֵהט, שװיָגעֶר, אֹיָהר זײַט אַ מרה שחוֹרהניַצע, 
איָהר האָט אײַך גאָר געָדאַרפֿט קוּריַרעֶן. נוּ, װאָס רעָדט אֹיָהר דאָרטין 
פֿאַר אַ זאַֿעָניִסעָן ! (פֿעָרשעָמש) - איָהר וועָט בּאַלר ועָרעֶן אַבּאָבּעָ; דאַרפֿט 
איָהר עָפּיִם אוֹיסועָהן פֿרעָהליבֿעָר, לעֶבּעָריְגעֶר. 

מאַריאַ שע: מילא, איִך װעָל שוֹין מסתּמא שטאַרבּעָן אַואַ. 

טאַטאַרץַָ: װאָס אַרט אײַך, אֹיָהר פֿעָרלאָזט זיך נאָר אוֹיף 
מיָר, אײַעֶר יעָנקְעָל איִז שוֹין נישט דאָס, װאָס געֲוועָועְן אוּן וועָט דאָס 
שׁוֹין מעָהר ניִשט זײַן. דאָם בּיִן איִך אײַך ערב . 

מאַריאַשעָ (קואַצט זעֶָך װיַעדעָר דעָם קאָפּ מיָט אַ פּרעָנטעָל): מיָר 
װעֶלעֶן שֹין זעָהן, ‏ הלואי זאָלסטוּ זײַן געָרעפֿט אוּן איִך זאָל בּלײַבּעָן א 
ליגנעֶרטעָ. 
















































42 יעֶנקעֵל דעָר שטיער. 


טאַט אַר עָ: אַך, װאָס רעָרט איהר דאָרטין ! 

יעָנקעָל (קוּמט אַרײַן מיט'ץ סאַמאָװאַר): אַ װעָג! אַװֹעָג ! איִך האָבּ 
איָהם אָנגעָזאָנט, עֶר זאָל עָם מאַכֿעָן װאָס ניכֿעָר, װײַל טאַמאַרעָ װיָל 
טײַ, איז אין אײַן מינום אַ פּיף-פּאַף=םססס , אוּן אָט האָסטוּ איָהם שוֹין , 

ט אַָמאַר עָ: זעָהט איָהד , שויַנעֶר , אפּילוּ דעֶר סאַמאָװאַר האָט 
פֿאַר מיַר אָבּשײַי. : 

יעָנק עֶָל (נעָמט אַרוֹיִם דעָם טשײניק, פֿעָרקאָכֿט טײַ); נאָך וי, אין 
אײַן ‏ מיַנוּט --- פּיה-פּאַף, פֿאַרטיג, 

טאַמאַר עָ (װיֵל אַרוֹיסנעָמעָן די גלעֲועֶר פֿון שואַנק). 

יעֶנקעָל: נאַ דוּ, טאַמאַרוּק, העֶלף מיר נישט, איך בּעֶט דיִך 
ניִשט , זעֶץ דיִך װי אַ פּריצה אוּן לאָז דיך בּעֶריֶענעָן . 

טאַמאַר עָ מֶעָצט זיך אַװעָק טיט אַ װוָכֿטיגעָר פּאָועָ) : מײַן העָרר 
דיַענעֶר, צוּבּרעָכֿט נוּר נישט רי גלעָועֶר. 

ר עֵ נקעָ פֹ (מיִט די בַּעָװעָגוּנגעֶן פֿון אַ קעֲלנעָר, גיַעסט אָן דרײ גלאָן טי 
אוּן צוּשטעָלט זײַ אוֹיף דרײַ זײַטעָן טיש, צוּ טאַמאַועָן): װאָס יַצמוּ אַװֹי, 
װאָס ? 

מאַריאַ שעָ (הוֹיבּט זַיִך אוֹיף אוּן געֵהט צוּם טיש, קועכצט). 
אָדאָך' 

יעָנקעָל: װעָסט זעָהן, װאָס װֹעָט זײַן אַז עֶס װעָט געֶבּאָרעֶן 
ועֶרעֶן דאָם פּיַסקליָאַניִקעָל, װעָל איִך דיך ניִשט צוּ לְאָזעֶן צוּ איָהם מיט 
אַאַ צוּרה. דאָס קאָן זיך נאָך דעֶרשוֹעֶקעָן אוּן קריַגעָן אַ שװאַך 
מעָגעֶלֹעָ. 

טאַ מאַ ר עָ: רער ניִשט קײַן נאַרישקײַט אוּן לאָז די מאַמעָ צוּ רוה, 
אַ שטעָרן, װעֶלבֿעַר איַז געָלעֶגעֶן צעֶהנדליַגעָ יאָהרעֶן איַן קנויטשעָן, קאָן 
זיִך ניִשט אוֹיסגלעָטעֶן אין אַ יאהר , 

מאַריאַשע: א--אָך, עֶר װעֶט זיך שוֹין קײַנמאָל נישט אוֹיסִי 
גלעָטעָן, אַז מי האָט אַזאַ מאַן מיט אַזאַ זוּהן ... 

יעָנק עָל (אױפֿגעַבּראַבֿט) : װאָס אַזאַ זוּהן, װאָם ? 

ט אַמאַר צַ: ששש, ששש, ניִשט נַעֶשרֹיֶעֶן, אַ רוּהוג געָזיִבֿט . אָט 
אַוֹי אָי. 

ש מ ה ה (קוּמט אַרײַן און זײַנעָ בּעל עגלה'שע קלידעָר), 

טאַטאַר עָ: אוּן אָט איַז דעֶר שוװועָר אוֹיך , 

מאַריאַשץָ: אָט האָסטוּ איִהם! מֹעַ דאַרף איָהם דאָ ניטיג 
האָבּעֶן. 












ד.. כּנִנסק!, 43 


יעָנקעָל: אייך דעָרשמעָקט טײַ, װי+ קים וֹעֶץועֶך. איך גיב 
הײַנט טײַ, (שפּויַנגט אוֹיף נאָך אַ גלאָו). 

ש טמ ח ה (נעָמם אַרוֹים פֿגן בּוּזיִם אַ פּאָר אַפּעֶלסינעָס אוּן גיִט זײַ טאַטאַרֹעָן) - 
דאָ, טאָכֿטעָרקץָ ... האָסטע ... צװײַ אַפּעֶלסוְנעָם . 

ט אַ מאַ ר צָ: אַ גרייסען דאַנק אײַך, שוװעָר. 

שמ חה: עִם געוּנדעֶרהײט. איך האָבּ געָפֿיהרט הײַנ 
אַפּעלסיְנעָם ... 

יעָנקעָל: האָסטוּ אַראָבּגעָנוּמעָן.. און נאָר צװײ... 

ש מחה: פֿעָרד! פֿעָרד! אַראָבּגעֶנוּמעָן! אַ ננב, װאָס 1 עָפּיִם אַ 
גנב ? פֿעָרד ! אוֹי! 

טאַט אַר עָ: פֿע, יעָנְקעָל, קעָנסט נישט דײַן טאַטעֶן ! 

שמחה: זײַהאָבּעָן מיר אַלײַן געֶנעֶכּעֶן, װי זעָהסט מיך לעֲבּעֶן.. 
װי זעָהסט מיך לעֶבּעָן, מיַר אַלײַן געֶגעֶבּעָן. ,אַראָבּגעָנוּמעָן !* פֿעָרד ! 
אוֹי! איַך נאָך געָזאָנט : פֿאַר מײַן שנוּר... הֹעָ... 

מ אַ ריאַשעָ: ,פֿאַר מײַן שנור"... אָט אַזוֹי אָ שטעֲנדיג. אַז מע 
האָט אַ װײַבּ, פֿעָרגעָסט מעָן. 

שמחה: נאָך װאָס, האַ? נאָךְ װאָס בּהמה! 

מאַריאַשעָ: אָט אֵוֹי אָ, מיך קעֶן עֶר נאָר רוּפֿעָן ,בּהמה". 

יעָנקעָל: די מאַמע װעֶרט דאַכֿט זיִך ,פֿעפֿעָרזיבֿטיג", 

ט אַמאַר עָ: װאָס אַרט אײַך , שװיַנעָר, טיר װעָלעָן זיך צוטײַלען. 
אָט האָט אֹיָהר אינעָם אוּן איַך אײַנעָם. 

שמ חה: װאָס! װאָס! דיָר געֶבּראַכֿט,. בּײַדץָ דיִר געֶכּראַבֿט . 
זײַ ניִשט קײַן נאַר , 

מאַריאַשעָ: איך דאַרף דעֶן האָבּעָן דֹעָם אַפּעָלסין! אַז עֶר 
װאָלט מיַר געֶבּראַכֿט, װאָלט איך דיַר אוֹיך אַועֶקְגעֶנעֶבּעֶן. איך רער 
מעָהר נישט גלאַט אַזוֹי,,. די װײַב ליִענט אֹיָהם אַ האָר ניִשט אין זיַנעָן. 

יעָנקעָל: עֶר אי דאָך עָפּיִם מײַן טאַטץָ, אַלטע איְדעֲנעֶס לי: 
געֶן איָהם נישט אין זינעָן . 
ט אַמאַר עָ: יעָנקעָל, איִך האָבּ פֿײַנט אַועֶלכֹעָ חכמוֹת. 
מאַריאַשע: אָם האָסטוּ איָהם, נאַ דיַר, 
שמחה: פֿעָרר! פֿעֲרד! 
יעָנקעָל שלאָגט ײַך און האַרצעָן). המאתי, חטאתי, חֹטֵאתי. 
כאַפּט זיַך אַרוֹיס. אִי, די צוּנג, אָבּראַרעֶן זאָל זי מיר ! 
מאַריאַש עָ: װי זאָגט דעֶר גי ? אַנאָל אין זאַק קאָן טעֶן ניִשמ 


5 
ש 
שו 























4 יעָנְקעֵל דעָר שטיעד . 


בּעָהאַלמעַן, זי קריכֿט אַ דורך, אֶך--אָך -אָך. װײַ טייַנקעָן דֹעָם פײ 
שװײַגעֲנדיְגעָרהיָיִט) . : 

יעָ נק עָ ל (צו טאמאַרעֶן). װילסט נאָך אַ גלאָו} 

טאַמאַר עָ: נײַן, אַ דאַנק. 

יעָנקעָל: בּיַט בּרנז, טאַמאַרוּק? 

טאַ מאַר עָ: בּרגז? אוֹיף װאָס + 

יעָנקעָל: אָט, אוֹיף מײַן צוּנג. 

טאַמאַר עָ: איך האָבּ שוֹין פֿעָרנעֶסעֶן, װאָס רו האָסט געָואָגם . 

מאַ ריאַ שע: אַלטעָ איִרעָנעָם ליַענעֶן איָהם ניִשט אין קאָפּ, די 
מאַמע זײַנע ליענט אֹיָהֶם נישט אין קאָפּ. אֶבּעֶר יוננע װײַבלעֶך רעָרפֿאַר, 
יוּנעַ מײַרלעָך, א .יי 

מאַמאַר עַ: װאָס רעָדט איָהר, װאָם, שיגעֶר } אֹיָהר דאַרפֿט 
ניִשט איבּעֶרחורן . עֶר האָט גאָרנישט דעֶרבּײַ געֶטײַנט , 

ש מח ה: זי רעָרם ... זי רעָדט ... װײַם, װאָם זי רעֶרט ! בֹּהִמַה' 

יעֶנקעָל: טאַמאַרוק . דוּ בּיִוט אַ גאָלד! מאַטע, מאָג איַך זי אַ 
קוּם טוּן ? (ויֵל זי אַרוּמנעטעָן). 

טאַמאַר עֶ (שטוּפּט איָהם אָבּ לאַכֿעַנדיג). 

מאַריאַשעַ (קרעכצט). 

חיה מעֶשעָ (קומט אַרײַן) . אט דאָס איַז אַ פּאָרל ! שטעָנריג װאָל- 
טעֶן זײַ זיך געָקוּםט, אוּן דאָס אַנרעֶר פּאָרל --- איַז זאָל ניִשט צוּגעָקוּ 
מעָן װועֶרעֶן - אַ נּמעָן טאָג אײַך אַלעֶמעָן. (מעֶן עֶנטפֿעָרט אוהר): אַ גפ 
יאָהר. 

י עָג קֹעָל שפּרונגט אוֹיף): איָהר קריעגט גלײַך אַ גלאָז טײַ -- איך 
בּין הײַנט דֹעֶר טײַגיִעסעֶר -- אוּן דעָרצעָהלט. װעֶר אי דאָם ראָס 
אַנדעֶר פּאָרל. 

חיה פּעָטשעִ (נעָמט אַ שטוּל און זעָצט זיך בּײַם טיַש) . וועֶר זאָל ראָס 
זײַן? רפאל דער וואָ כ עָ רניק מיט זײַן רבקהץן. 

מאַריאַשעָ: װאָס איַ? װאָס איַן שוֹין װיִעדעֶר + 

היה פּשעָ שעָ (גיעסט אַרײַן אֹיָהר טי אין בּליוּדקְץָ אוּן בּלאָוט אוֹיף 
אוָהם) ‏ װאָס אוז שׁוֹין װיִעדעֶר 1 װעָן האָט עֶס דעָן אוֹיפֿגעֶהעָרט + אֶבּעַר 
הײַנט איַז שוין דאָרטין דעָרנאַנגעֶן גאָר-גאָר װײַט. גראָר מאַכֿט זיַך מיר, 
אַז איִך דאַרף זײַן בּײַ זײַ אין הוֹיז אוּן -- װאָס זאָל איַך אײַך זאָגעָן ? 
װאָס איך האָבּ דאָרטין געֶעָהן, זאָל ניִשט צוּנעָקוּמעֶן וועֶרעֶן איַן קײַן 
איְדיִשעָן הוֹיז . 








ד. פּיָנםק! . 45 


מאַמאַרץָ: זי האָט איָהם װיַעדעָר געֶשלאָגעֶן. 

חיה פַּעֶשעָ: װי הײַסט, געָשלאָנעָן! װי הײַסט, געֶשׂלְאָנָעֶן! 
שלאָגעָן צוּ שלאָגעֶן איַז ניִשט גלײַך. אַז עֶר אין אַרוֹים אַ לעֶבּעָריגעָה; 
פֿין איִהרעָ הַעָנר, איָז עֶר שטאַרקעָר פֿאַר אײַזעָן. מִי האָט איָהם וס 
געֲמוּוש אָבּראַטעָװועֶן פֿון איָהר , זי האָט איָהם אַ װאָרף געטאָן איֹיף דר'עָרד 
אוּן נעֶטראָטעֶן מיִט די פֿיִם אוּן,,, אוּן.., אוּן װאָס האָט זי ניִשט געָטאָן . 
מיט אֹיָהם ? 

יעָנקל לאָ3ט): אַ כֿװאַט אַ װײַבּעֶל. 

חיה פִּעָשץָ: קוּם צוּם רב אוּן ניבּ מיָר גט!? האָט זי געִי 
שריעָן. ,קוּם צוּם רב אוּן גב מיָר גט !" אוֹן עֶר -- גאָרניִשט. עָפּיִם אַ 
קליפּה אין איָהם. אײַן אַנדעָרעֶר װאָלט אִיָהר צעָהן גטן געֶגעֶבּעָן, אַבּי 
פּטוּר צוּ װעָרעֶן פֿון איָהר , אוּן עֶר מאַכֿט זיִך נאָרנ;ִשט ויִמעָנדיָג. נעָמט 
אָן די קלעָפֿ, װישט זיך אֶפּ די ליפּעָן, אוּן װי עֶם װאָלט גאָרנישט געִי 
וועֲזעָן. װי ניִשט איָהם מײַנט מעָן גאָר, 

שמ ח ה: אַחמוֹר! אַ חמוֹר ! 

היה פעֶשץָ: אוּן דעָר סוֹף װעָט זײַן, אַז עֶר װעָט נאָך אַמאָל 
בּלײַבּעֶן אוּנטעֶר אֹיְהרץָ העָנד , 

טאַטאַר עָ: אֵה, װי שעָמט זי זיִך גאָרניִשט! 

יעָנקעָל: זי איז גאָרניִשט פֿון די שעטעֶווריְגעָ. 

היה פּעָשעָ: אִי, איַז זי אַסחוֹרֵה ! אִי, איַז זי אַ סחוֹרה ! 

מאַריאַשע: אוּןװאָס איַז ד! אחריוֹת? אַמאַן אַװײַב מאָג 
שלאָנעָן + איַז ניִשיקשה, וועָן עֶם געֶפֿיִנט זיך אַ װײַב, װאָס שלאָגט אַמאָל 
אַ מאַן , הלואי װאָלטעָן אַלֹעָ װײַבּעֶר האָבּעֶן איָהר שכל. 

ט אַ מ אַר עָ: שװיַגעֶר ! שװיָגעֶר! 

שמחה: שװײַג! שװײַג! כּהמה! צעָך צוּרעֶרט! מאַריאַשקעָיי- 
מאַריאַשקע צעֶך צוּרעָדט ! 

יעָנקע ל: נאַ, נאַ, לאָימיר רעֲדעֶן עָפּיִם וועָגעֶן פֿרעַהליִבֿערֹע 
זאַכֿעָן. 

טאַמאַרעָ: טאַקעָ. װאָס העָרט זיַך עָפּיִם וועֶגעֶן א דיענסט+ 

היה פעֶשעָ: זעָהט, קרוֹינעָלעֶָך, דעָם עיקר האָבּ איִך גאָר 
פֿעָרְגעֶסעָן . עָר האָט געֶקראָגעֶן רי קלעָפּ, אוּן מיָר האָט זי פֿעָרשלאָגעֶן 
דֹעָם קאָפּ. אוּן איך האָבּ דאָך גאָר קײַן צײַט ניִשט, איִך האָב מיִך אַװעָק 
געָזעָצט רעַדעָן. אַקוראַט... װי גאָרניִשט אוּן נאָר. איַן העָרט-ושץָ, טאַי 
טאַרעָלעָ, איִך בּון געָקוּמעֶן צוּ אײַך מיט לעַדיֵגעָ העָר. ניִשט קײַך 
















































































































































46 / יעָנְקְעָל דעֶר שמיעד. 


:1 אוּן ניַשט קײַן שכן אוּן  ...‏ אוּן... אוּן .. (שטעַהט אוֹיף). נאַ, 
דאנק/ אַ דאַנק אײַך פֿאַר טײַ אוּן האָט מיר אַ גוּמעֶן תּמיר. איַך א 
עָאָך זײַן כּײַ נוּטקע נחוּם'ס אוּן בּײַ חאַסיעָ דעָם רב'ס אוּן דאַרף נאָך זײַן, 
? 'אוֹן' דאַרף נאָך זײַן... חיה פּעֶשע, פֿעָרנעָם דיַך! 

טאַטאַרץָ: איז װאָס װעָט אֶבֹּעֶר זײַן דעֶר סוֹף ? 

חיה פֹּעָשׁעָ: עֶס װעָט שוֹין זײַן, עָם װועָט שוֹין זײַן. אַ גוּמעֶן 
מאָנ אײַך. (געהט אַװעָק). 

מאַריאַש עָ: עָפּיִם קאָן מעָן זיַך שׁוֹין מעָהר אוֹיף איָהר גאָרניִשט 
פֿעָרלאָועָן. קײַן ריענסט ניִשטאָ, קײַן שכן ניִשטאָ, דעָרטאָנט זיך, װי 
לאַנג זי פֿיַהרט אײַך שוֹין מיַט אַ שכן . אוּן איָהר פֿעָרלאָזט זיִך אַלץ אוֹיף 
אֹיָהר , אוּן דאָס ציִמעַר שטעָהט דעָרװײַלעָ לעריָג, 

טאַטאַר ץָ: דאָס אַרט מיִך נאַנץ ועַניָג, 

מאַריאַשץָ: רי פּאָר רוּבּעֶל דעָרװײַלע געַהעֶן פֿין דעֶסטװעָנעֶן 
ניִשט בּאָרפֿיִם . 

ש מח ה: אַן עבירה... אַ וראי , אַן עבירה. 

טאַריאַשעָ: מאָנט אֵיָהר זיך װעָנדעֶן צוּ אַן אַנרעֶר טעָקלעֶרקְעָ. 
-ניש'קשה, אוֹיף מײַן אחריוֹת, דבוֹרה איָז... 

ר ב ק ה (קוּמט אַרײַן , אױפֿגעָרעֶגט , פֿעָרפֿלאַמט) ; גוּט מאָרגעֶן! 

מאַריאַשׁעָ (איבְּעָוראַשט): נאַ דיַר, אָט האָסטוּ זי דאָ! 

רב ק ה: װאָם עָפַיִם: ,נאַ דיָר, אָט האָסטוּ זי דאָי ‏ 

יעָנקעֶָל: טיר האָבּעֶן עֶרשט געָהעָרט, אַז איהר'ט עָפּיִם גע 
:האַלטעָן מלחמה, האַהאַ. 

רב קה: איְהריִט'אָם שוֹין געָהעֶרט ? האַ, נוּ, װאָס זאָגט אֹיָהר 
דְעָרֹצוּ 4 (שרײַט אוֹיף) : אוֹי, איַך קאָן שׁוֹיף דאָם מעָהר ניִשט אַריִבּעֶרטראָ: 
-געֶן! איַך קאָן שוֹין דאָס מעָהר ניִשט אַריִכּעֶרטראָגעָן ! 

מאַריאַשץעַ: נאַ דיָר, אָט האָסטוּ זי! זי קאָן נאָך ניִשט אַה 
בּעֶרטראָגעֶן . 

ר ב ק ה: װאָס װײַסט איָהר, װאָס איִך שטעָה מיך אוֹים; איַך קאָן 
דאָך מַיִר גאָר קײַן אָרט ניִשט געָפֿיִנעָן דוּרך איָהם , אַז וי איִך מוּ נאָר 
אַ קוּק אוֹיף איָהם, ‏ פֿיִהל איך, אַז ס'עֶקעָן זיִך מיָר מײַנץ יאָהרעָן . אוּן 
יְעָם איִז גאָרניַשט פמוּר צוּ ועֶרעֶן פֿון איָהם ! 

טאַטאַר ץָ: דאַרף מעָן זיַך אַזוֹי אוֹיפֿפֿיִהרעָן ? 

ר ב קה: אִי, אַז עֶס בֿאַפּט מיַך אָן דעָר עֶקעָל, װײַם איַך רעָן, 





ד. פּיַנסקי. 47 
װאָס איִך טוּ? איך פֿיִהל, אַז איך װאָלט זיך געָקאָנט מאַכֿעָן אַ טוים 
אָדעֶר איָהם אַ טוֹיט, 

יעָנקעָל: איָהם נאַטיִרליִך צוּעָרשט. 

ר ב ק ה: איִך קאָן מיַך ניִשט אײַנהאַלטעָן . איִך פֿיִהל, אַו ס'העבּט 
זיך מיַר דעָר מח, 

ט אַ מאַר עָ: פֿון דעָסטװעֲנעָן , 

ר כב ק ה: פֿון דעֶסטוועֶנעֶן! אײַך איז גוּש צוּ רעֲרעָן . אָבּעֶר יעָצט 
--- אוֹים ! אוֹיס ! זײַן פּרצוּף װיל איִך ניַשט מעָהר אָנקוּקעָן , זאָל עֶר טיך 
ניִשט נט' , אָבּעֶר איִך וװועֶל מיִט איָהם מעָהר ניַשט װאוֹינעָן. 

יעָנק עֶל: איַן ,פּראָטשקעס", הײַסט עָם. 

ר ב ק ה: רוּפֿט עָם , איַן פּראָטשקעָס", רופֿט עָם, װי איָהר װילט, 
איַך האָבּ שוֹין מעָהר קײַן כּח ניִשט צוּ איִהם . 

יעָנקעָל: מיד געֶװאָרֹעָן שלאָגעָנדיָג, װױ ? 

ר ב ק ה: איַך װועֶל מיַר דיַנגעֶן אַ דירה אוּן וואוֹינעָן בּעזוּנדעֶר. מיַר 

וועָלעֶן זעָהן, װאָס ועָט זײַן דעֶר סוֹף, מיַר וועָלעֶן זעָהן - עֶר װעָט מיַך 
שׁוֹין דאַכֿט זיַך אָבּינט'ן , 

מאַמאַרץָ: איָהר מײַנט עֶס טאַקי עֶרנסט. אָט -- מוט אײַעֶר 
פּראָטשקעס ? 

ר ב ק ה: אַ ודאי מײַן איִך דאָס עֶרנסט. װאָס דעֶן צוּריָק װעָל איִך 
צוּ איָהם געָהן, גיַכֿעָר װועָט עֶר מיַר איַן ד'ר'עֶרר געהן, אײַדֹעֶר איַך װועָל 
געָהן צוּ איָהם צוּריִק, קעֶנעָן װיַל איִך איָהם ניִשט . איַך בּיִן איָהם ניִשם 
מעָהר זײַן װײַב, 

ט אַמאַר עָ: איַז װאָס װעָט זײַן פֿאַר אַן אוֹפן. 

רב קה: איַז װאָס זאָל דאָס זײַן פֿאַר אַן אוֹפן 1 איך װעָל מיר 
דיַנגעָן עֶרגיץ-ואוּ אַ ציִמעָר אוּן װעָל מיָר ואוֹינעָן בּעֶזוּנרעֶר . אוּן וועָנעֶן 
דעָם בּיִן איִך טאַקע געֲקוּמעֶן צוּ אײַך, 

ט אַמאַר ץָ: צוּ אוּנו? 

רב קה: אֹיָהר האָט'אָך צוּ פֿעָרדיַנגעֶן אַ ציַטעֶר , װאָלט איך נעַ 
װאָלט אֹיָהם בּײַ אײַך דיַנגעָן, 

ש מ ח ה (שיעסט בּייַז אַרוֹים) : ניִטאָ קײַן ציִטעָר, ניִטאָ! 

רב קה (צוּ טאַמאַרעָן) : װאָס אֹיָהֶר האָט שוֹין אײַעֶר ציַטעֶר פֿעֶר? 
דוּנגעָן + 

ש מ ח ה : טי דאַרף ניִשט ! אוֹיסקוּמעֶן אֶהן אַזעָלבֿץָ שכנוֹת !. אין 
פּראָטשקעס גאָר ! 



































8 יעָנְקְעֵל דעָר שטיַער. 


רבק ה: װאָס געָהט דאָס אײַך אָן, רבּ שמחה 1 איז אַז איַך קאָן 
/צישט לעב מיַט מײַן מאַן, דאַרף מעֶן מיר קײַן דירוֹת ניִשט פֿעָרדינ 


נען ? דאַרף איִך זיִך װאַלגעָרן אין גאַס אֶדעֶר געָהן איִן טײַך ? 


שמח ה: אין ,פּראָטשקעם"! אין ,פּראָטשקעם" ! מי געָהט ניִשט 
אַװעָק פֿוּן אַ מאַן איִן פּראָטשקעם . 

רב קה: מי געָהט ניִשט אַװעָק! װֹעָר עָם געָהט ניִשט אַועָקִי 
געהט נישט אַװעָק, אוּן װעֶר עֶס דאַרף יאָ אַוועָקנעֵהן, געֵהט יא אַװעָק. 
איך בּין נישט די עֶרשטץ אוּן נישט די לֹעֶצטעָ. ס'װוענדט זיך, װאָס פֿאַר 
אַ מאַן מי האָט. 6 

טאַריאַשץַ: אי אַז אײַך האָט שוֹין אַזוֹי אָנְגעֶשפּאַרט אַװעָקֹצו 
געָהן איַן פּראָטשקעָם, - װאָלט אֹיָהר דאָך שוֹין בּעֶסעֶר אַװעֶקגעֶפאָהרעָ 
צוּ אײַעֶרעָ עֶלטעֶרן איַן דאָרף . וָּ : 

יעָנקעָל: טאַקע, די מאַמעָ אי נעָרְעָבֿט. זי װעָט נאָך אמאָ 
װעָרעֶן אַ מיִניַסטעֶר . פֿאַר װאָס זאָלט אֵיָהר טאַקעָ שוֹין נישט אַװעקפֿאָה 
רעָן איִן דאָרף ? מ 

ר ב קה: יעֲדעָר טוּט, װי עֶר פֿעָרשטעָהט. אַז איִך פֿאָהר ניִשם, 
װיֵל איִך דאָך נישט אֶדעֶר קאָן איִך דאָך מסתּמא ניִשט . איִך האָבּ מיך 
שׁוֹין אָבּנעֲוועָהנט פֿון דאָרף אוּן װעֶָל דאָרטין איִבּעֶרהוֹיפּט ניִשט קאָנעָן 
א יַ גלײַבֿסטע זאַ 

טאַמאַרעָ: אֶבּעֶר דאָס װאָלט געֲוועָועֶן רי גלײַבסטע זאַד . 

ר ב ק ה: װאָס האָט איָהר אַזוֹי. מוֹרא צוּ פֿעָרדיַנגעֶן מיִר דאָס צ 
טעֶר 4 איך װויַל איָהם דאָך ניִשט אוּמויסט. 

טאַמאָר ץָ: מירא? ו 

יעֶנקעֶל (לאַבט געֶצװואוּננעָן) : מוֹרא } װאָם עָפּיִם מורא? 

מאַריאַשע: או אַז מוֹרא, איז װאָס? פֿאַר אַן אָקס װײַוט מעָן 
ניִשט קײַן רוֹיטעַ פֿאַטשײַלץ ‏ אוּן עֶר דאַרף טאַקץָ האָבּעֶן אַ צוּ נאָהנט? 
שכנה ! ר 

טאַמאַר עָ (צוּלאַבֿט זיִך) ; אוֹיף װאָס די שװיַגעֶר קאָן פֿאַלעַן 4 

רב קה (לאָ5ּט אויך): גאָר אַזוֹי? װאָס זאָגט איָהר, יענקְעָל! 
(קוּקט אוֹיף איָהם טוט אַ ניִשט:כּשרץ בּליִק). 

יעֶנקעָל פֿעַריעֶנעְן): אֶבּעָר, מאַמץָ, עָה... װאָס,.. װאָס 
רעֶרסטוּ עָפּיִם ! ו : 

ש מחה: געָרעֶבֿט! גערעָבֿט! די מאַמעָ געָרעֶבֿט! מע דאַרף 
גיִשט ! 





ד. פינסקי . : 49 


מאַריאַשעָ: זאָל טאַקע זײַן מוֹרא. מיר קעָנעֶן אוּנזעֶר צרה. 

טאַטאַרעָ: אָבּעֶר, שװיַגעָר, װאָס רעֶדט אֹיָהר עָפּיִם! װאָם 
זײַנעָן דאָס פֿאַר אַ ועָרְטעָר ? 

מאַריאַשעָ: װאָס מאַבֿסטוּ פֿאַר אַן אָנשטעָל, װאָס מאַכֿסטו } 
דוּ װײַסט דעָן ניַשט, אַז איך בּיַן געֶרֹעֶכֿט ? 

יעָנק עֶל (מיט כּעם): זאָלסט עָם אוֹיפֿהַעֶרעֶן צוּ דעַדעָן, העָרסטוּ? 
איך װיָל דאָס ניִשט העֲרעָן, פֿעָרשטעָהסטוּ מיך ! 

שמ ח ה : האָדיעָ! װאָס'ט צעָך צוּשריִעֶן 1 אוֹיף װועָמעָן שרײַסטץ } 
שרײַ אוֹיף די צײַנעֶר ! אוֹיף דעָר מאַטעָן שרײַט עֶר ! 

מאַריאַשעָ: אוּן איַך װעָל בּײַ דיר פֿרעָנעָן, װאָס איִך זאָל 
רעַדעָן! פֿאַר װאָסט צעָך ניִשט אָנגעֶכֿאַפּט אָן איִהר , אָן דעֶר טײַעֶרעֶר 
מציאָה? ... 

ר ב ק ה: זעָה, זעָה נאָר .. 

ט אַר יאַש עָ: װײַל דוּ האָסט אַלײַן מוֹרא, װײַל דוּ װײַסט אַלײַן 
בּעֶסעָר, װאָס פֿאַר אַ דיכּוּק עָם זיצט איִן דיִר , אוּן פֿאַר װאָס האָט זי זיַך 
ניִשט אָנגעָכֿאַפּט } 

טאַטאַר ץָ: אָבּעָר. שװיגעֶר, װאָס אי דאָ יאָ אָנצוּבֿאַפּעָן זיַך 
אָדעֶר ניִשט אָנצוּבֿאַפּעָן זיך 1 

מאַריאַשץָ: דוּ זּבֿסט'אָך אַ שכן , איז װאָס .. 

טאַמאַרץָ: אָט גאָרנישט... חיה פַּעֶשעָ... 

מאַריאַשץעָ: נאָרניַשט, חיה פֿעֶשעָ!.. היה פַּעֲשׂעָ האָט דיר 
קײַן שכן נישט געָכּראַכֿט. נאָר דוּ האָסט פּראָסט מוֹרא, אוּן דוּ בּיָום 
טאַקץָ וַעֶרעֶכֿט. דוּ זאָלסט מאַקע מוֹרא האָבּעָן, וועֶסטוּ קײַן חרטה ניִשט 
האָבּעָן, 

רבק ה: פֿץ, עֶס איז אַ בּושה אוּן אַ חרפּה! װאָס האָט איָהר דאָ 
מוֹרא, אַז איך װעָל אַראָבּפֿיהרעָן יעֶנקלעֶן פֿון וועָג ? 

י עָנקעָל: איך װיָל נישט, מי זאָל װעָנעֶן מיַר אַזוֹי רעַרעָן אוּן 
בּאַסטאַ! װאָס איז דאָס עָפּיִם פֿאַר אַ רעַר װעָנעֶן מיר ? װאָס בַּיִן איִך 
עָפּיִם . װאָס? 

ר ב ק ה: אוּן װאָס בּיִן איַך עָפֹיִם, װאָס? 

יעָנקעָל: קאָנסט זיך עָפּיִם בּעֶקלאָגעֶן אוֹיף מיָר, טאַמאַרץָ} 
װאָס האָט אֹיָהר אַציַנד אוֹיסצוּזעֶצעֶן איַן מיַר ‏ װאָס װײיט איָהר, װאָס ‏ 

טאַטאַרץעָ: דאַרפֿסט אַזוֹי ניַשט שרײַעָן אוּן אָבֹּעֶסעֶן זיִך דאָס 
האַרץ, דוּ װײַמט נוּט, װאָס איִך טראַכֿט וועָגעֶן ריר . אוּן אָט זאָל זאָג עֶן 




























































= טענאב עטאלננה: 


לאר 





50 יעָנקְעָל רעֶר שטיַער.. 


רי מאַמע. אַלײַן, װאָס האָכּ איִך מיט אֹיָהר פֿריעֶר געֶרעֶרט . דאָס קאָן 
זי דיַר אַלץ ניִשט פֿעָרגעֶסעָן . 

יעָנקעָל: אי ניִשטאָ װאָס צוּ רעַדעֶן. איָו ניִשטאָ װאָס מוֹרא 
צוּ האָבּעֶן פֿאַר מיַר, איִז מאָג זיך דאָרטין בּעֶועצעֶן אפּילוּ דעֶר יצר הרע 
אַלײַן , 

/טאַמאַרץָ: איז גוט! (צוּ רבקה'ן): טאָ קוּמט אָנקּקעָן ראָס 
ציָמעָר , 

יעָנקעָ ל אֶבּנעֲקיָהלט אוּן פֿעֶררעֶגעֶן) : נאָר אוֹיבּ דוּ װיִלסט ניִשט, 
אוֹיבּ דוּ האָסט מוֹרא, פֿיִעללײַבֿט, איִך װײַם... מאָנסטוּ ניִשט פֿעָרדיִננעֶן 
אוֹיך . 

ט אַ מ אַ ר עָ: איִך האָבּ פֿאַר קײַנעָם אוּן פֿאַר גאָרנישט ניִשט טורא. 
האָבּ דוּ נאָר ניִשט מוֹרא פֿאַר זיִך אַלײַן. 

שמחה נמיט אַקיאַפּ אוַבּעָר'ן טוש); אוּן איך זאָג, דאָס ציִמעֶר 
איָהר ניִשט פֿעָרדיַנגעֶן, זאָג איִך . 

מאַריאַשעָ: האָבּ נישט מוֹרא פֿאַרן יצר הרע, האָכּ מורא 
פֿאַר דעֶר יצר הרע'מעָ! 

רב ק ה: אוּן װאָס מײַנט איָהר עָפּיִם, איַך װעָל אוֹיסהעָרעֶן אַלץ, 
װאָס איָהר וועֶם רעַדעֶן אוּן גאָרניִשט ? 

טאַ מאַר עָ: אַך, מאַלע װאָס מו רעָרט+ קוּמט בֹּעֶסעֶר אָנקוּקעֶן 
דאָס צִיָמעֶר - (שלעֶפט זי צוּ דעֶר אַרוֹיסגאַנג.טור) . 

ר ב ק ה: װאָס בּיִן איִך דאָס עָפּיִם } אַ פּובּליטשנע פֿרוֹי בּיִן איִך 
עָפּיִם? װאָס רעָדט אֹיָהר עָפּיִם אַזוֹי ווענעֶן מיִר?... 0 װעָים אַהֹיסְעָ 
שלעָפּט דורך טאַמאַרעָן, װעָלכֿעָ מאַכֿט צוּ היַנְטעָר זיך די טיר). 

ש מ ח ה (שפּרונגט אוֹיף) : איָהר װיִלט אֹיָהר דוקא פֿעָרריִננעָן דאָס 
ציִמעָר, טאַטץ-מאַמע אוֹיף צוּ-להבעים 1 גוּט, פֿעָררינגט אִיָהר ! טײַן 
פֿום װועָט דאָ מעָהר נישט זײַן. דיעָה, װאָסש שוֹין קוּמעָן. בֿאַמוּליץ, 
נוֹי, בּהמה ! עֶר דאַרף זי דאָ נוֹישיג. אָהן דעָם מאַן װעָט זי דאָ. וואוֹינעָן! 
איַן פּראָטשקעָם!... די געָראָטעֶנעָ סחוֹרה !,.. שוֹין לאַננ שטיֵל געועִועָן 
מיַט דיָר,.. מײַן פֿום װועט ראָ ניִשט זײַן... טפֿו!.., פֿאַטוּליעָ!-י. 
חם!,, 

מאַריאַשעָ: װאָם, עֶר אי ניִשט געָרעָבֿט, װאָס} 

יעֶנקעָל: אָט דעֶרפֿאַר, װאָס איָהר האָט אַזוֹי מ'ירא, אָט ריקא! 
איִך קאָן שוֹין מעָהר ניִשט אַריִבּעֶרטראָנעָן אײַעֶר מוֹרא 'פֿאַר מיַר, עֶס 
קעֶהרט מיִר זיִך שוֹין אָן די גריִנע גאַל, וועֶן וועָם עֶס שוֹין נעָטעָן אַ סוֹף! 














ד. 5יגסקי , 51 


גוּט , איך בּון נעָוועֶזעָן. .. איך בּיַן געֲוועָזעָן אַלץ, װאָס איַן אַ קאָרט , 


אָכּעֶר איך בּיִן עֶם דאָך שוֹין נישט מעָהר! װאָס װיָלט איֵהר פֿון מיֶר 
האָבּעָן, . אײַגעֶנעָ טאַטעָ-מאַמע -- די עֶרגסטע שוֹנאים! אַלעָ האָבּעָן מיַר 
דאַכֿט זיַך פֿעָרגעֶסעָן, װאָס איִך בּיַן געֲוועָזעָן, אוּן נאָר איָהר ניִשט. דאָס 
איז דאָך ניִשט אַריִבּעָרצוּטראָגעָן ! אײַגעֶנעָ טאַטע-מאַמע יי 

מאָריאַשע: אײַגעֶנעָ טאַטעָמאַמעָ! אוּן דוּ אַלײַן האָסט דיַר 
פֿעָרנעֶסעֶן, װאָס דוּ בּיט געָוועָועָן ? איַך האָבּ דעֶן נישט נַעֲועָהן, אַז דו 
אַלײַן האָסט זי ניִשט געָװאָלט . װאָסשוּ עָפַּיִם נעָמאַכֿט פֿאַר אַ חױדלעַך, 
װאָס ? 

יעָנקעָל: װעֶן אפילוּ? איַז איך מאָג, אוּן איָהר טאָרט ניִשט. 
איִך מאָג מוֹרא האָבּעֶן פֿאַר זיַך אַלײַן, אָבּעָר איָהר ניִשט, קײַנעֶר נישט, 
פֿעָרשטעָהט אֹיָהר מיך ! וועָן אַ פֿרעָמרעֶר װאָלט עֶס מיר געֲזאָגט , װאָלט 
איִך איָהם צוּקאַשעָט די מאָרדעָ, אוּן איך ווֵל עֶס פֿוּן אײַך אוֹיךְ ניִשט 
העֲרעָן פֿעָרשטעַהט אֹיֵהר מיך . איִך אַלײַן מאָג, איָהר ניִשט , אוּן אַציַנד 
האָבּ איִך אוֹיך קײַן מיֹרא ניִשט. מאָג דאָרמין וואוֹינעֶן דעֶר יצר הרע 
מיַט דעֶר יצר:הרעָטעָ צוּזאַמעָן, ‏ מיָט אַ נאַקעֶטעָ יצר הרע'טץ אפילו... 

ש מ ח ה : וועָרְטעֶר ! װעָרטעֶר ! רײַדעֶלעָךְ שײַנעָ ! מײַן פֿוס װעֶט 
דאָ ניִשט זײַן +. 

יעָנקעָל: זאָל ניִשט זײַן.. קוּם ניִשט... װעָסט זיך איִבּערבּעי 
מעָן .., ניִש'-קשה +.. 

שמח ה: שײַן ,.. גוּט... זאָל ניִשט זײַן, זאָנט עֶר,,, קוּם ניִשט יי. 
אַ פּגירה זאָל אוֹיף דיַר קוּמעָן !,,. כֿאַמוּליע !,.. איִך װאָלט געָהאַט מײַן 
בּײַטש מיט זיַך, װאָלט איַך .., װועֶָסט זעָהן , װאַרט , װעָסט זעָהן ... ניי! 
מײַן פֿום וועָט דאָ ניישט זײַן.. (געהט אַװעָק, אַ שטאַרקעָן קלאַפּ טוּעֲנדיָג מיָט 
דעָר טיָר) . : 

יעָנקעֶל: טיצעֶך איבּעֶרבּעֶטעָן, ניש'-קשה. 

מאַריאַשץ: ,טצעָך איִבּעֶרבּעֶמעָן , ניש'-קשה"!: דוּ װיַלסט 
ש וֹין פִּטוּר װעָרעָן פֿוּן טאַמעָ-מאַמעָן, אַבּי וי האָבּעֶן פֿאַר אַ שכנה. 
טרײַבּ , טרײַב , װעָסט זיַך שׁוֹין דעָרטרײַבּעֶן... אֶבּעֶר דאָס זאָג איִך דיֶר, 
לאָימיַך דעָרזֹעָהן, אַז דוּ העַבּסט אָן צוּ מאַֿעַן דײַנץ אַמאָליגעַ קוּנצעָן, 
אוּן טאַמאַרעָ וועָט אָנהעַבּעֶן װײַנעֶן נאָך איְהרעָ יאָהרעֶן אוּן טעָג יי 

יעָנקעָל: דוּ זאָלסט שװײַגעָן, העָרסטוּ ! איַך װיַל דאָס ניִשט 
העֶרעֶן! זאָלסט מיך לאָעָן צוּרוּה ! מאַך מיך ניִשט משונע, מאַך מיך 
ניִשט ! 























בי יע ר יי ר 
: + 3 קר לט 4 











0 


2 יעָנקעָל דעָר שטיִער. 
טאַמאַרעָ אײַלט אֵײַן): װאָס'מ'צעָך אַזוֹי צוּשריָעֶן? װאָס טוּם 
זיך דאָ ? וואוּ איַז דעֶר שוועֶר ? 
מ אַריאַש עָ: טיצעָך צוּשריַעֶן ! אוֹיף די צײַנעֶר זאָל עֶר שרײַעָן. 
עֶר קאָן נישט העֶרעָן, אַז מי זאָנט איָהם דעָם אמת, 
טאַטאַר עָ: דער שװעָר איז אַװעֶקגעָנאַנגעָן! דאָס'ט ער דאָס 
אַזאַ קלאַפּ נעֶטאָן מיָט דעַר טיָר} 
מאַריאַש עָ: װאָס דעֶן? זײַן פֿום וועָט שוֹין דאָ מעָהר ניִשט זײַן, 
האָט עֶר געֲזאָנט, 
ט אַט אַר עָ: װעָה מיַר ניִשט, װאָס איַן דאָס פֿאַר אַ וועָרְטעֶר ? 
- מאַריאַשעָ: עֶר אין ניִשט געֲרעֶכֿט, װאָס! איֵהר װעָט שוֹין 
זעָהן, צוּ װאָס ס'וועֶט קוּמעֶן בּײַ אײַך מיַט דעֶר שטיק דאָ... 
יעָנקעָל: זאָל ראָס זײַן נַעָנוּג, האָבּ איִך דיר געָואָגט, זאָל ראָס 
זײַן געָנוּג! 
טאַמאַרעַ: וֹעָה מיַר נישט, וועַן איִך װאָלט דאָס אַפֿריֵעֶר גע 
וואוסט.., אֶבֹּעֶר עֶס איַז גוּט אַזוֹי, 
מאַריאַשֶץָ: װאָס איַז דאָס גוּט אַזֹי, װאָס! װאָס דֹעֶר שועֶר 
װעֶט מעָהר ניִשט קוּמעָן ? 
אַטאַר עָ: נײַן, זאָל גאָט אוֹיסהיִטעָן, ניִשט דאָס, ניִשט דאָס. 
אָבּעֶר -- עָם איז נוּט אַזוֹי,,, װאָס'ט צעֶך אַזוֹי געָמאַבֿט,., איָהר װעָט,, 
מאַריאַשעָ: טאָכֿטעָרקע, איך זאָג דיַר, דוּ דאַרפֿסט זי ראָ. 
ניִשט האָבּעָן , 
ט אַמאַר צָ: זי איַז שוֹין אַװועָק נאָך אֹיְהרֶע זאַכֿעַן . 
מאַריאַשעָ: װעָט זי זײַ אַװעֶקנעֶמעֶן צוּריָק. 
טאַטאַרץָ: דאָס געַהט ניִשט, שׁויַגעָר. 
מאַריאַשעָ: נ, אוב אזֹי, טאָ לאָמיַך כֿאָטש נישט זײַן אין 
שטוּבּ, װעָן דאָס שטיַק אוּמגליִק װעָט זיַך אַהעֶר אַרײַנקלײַבּעָן. 
יעָנקעֶָל: עֶָם אי משוּגע צוּ װעָרעֶן! װאָם האָבּעֶן זײַ זיך אַרײַנ: 
געָנוּמַעֶן איַן קאָפּ?. משוּנעים, פּראים, װאָס האָט אֹיָהר זיִך אַרײַנגעֶנוּמעָן 
אין קאָפּ? 
8 אַ ר * אַ שִׁיעָיעצינױיפֿלעַנענדוג ו; זאָק) : אָם אַזוֹי אָ, רוּף נאָך טאַמעַ: 
מאַמץָ משוּגעים אוּן פּראים, אָט אַזוֹי אָ, לאָמיַר פֿון דיִר האָבּעֶן אַבּיִסעָל 


כּבוֹר. -- מִיֵר וועֶלעֶן שוֹין פֿוּן דיִר האָבּעָן כּבוֹד. װאַרט מיר ועָלעֶן 
פין רעל : 








ד, פּיָנםקי, 53 


ט אַ מאַ ר עָ : שוויגעֶר , װיִרקליַך , דאָס איז דאָך עָפּיִם אַ קיַנדעָרײַ. 
זואָס האָט אֹיָהר זיַך דאָרטיַן אַרײַנגעָנוּמעָן איַן קאָםּ ? 

מאַריאַשעָ: זאָל זײַן, זאָל זײַן ... 

ט אַמאַ ר עָ: איהר דאַרפּט'אָך נישט אַזיי אַנטלױפֿעָן . 

מ אַ ר יאַ ש עָ: װי פֿון פֿײַעֶר דאַרף מעֶן צוּ אַנטלױפֿען . איך װײַם, 
װאָס ראָם איז , איַך װײַם. אַ נוּטעָן טאָג! 

טאַמאַרץָ: אָבּעֶר , שויַנעָר י 

מ אַ ר י אַ שעָ (אײַלט אַרוֹים) י 

יעָנקעָל: סאיז משוּגע צוּ װועָרעָן! ס'איז משוּנע צוּ װעָרעָן! זײַ 
קאָגעֶן אײַנעָם טאַקע אוֹיפֿן פֿיַעֶר אַרוֹיפֿבּרײַננעָן . 

טאַטאַרץָ: רו האָסט זײַ גוּם אָנֹנעֲשׂרֹאָקעֶן פֿאַר אַלעָ רײַנע 
יאָהרעָן - 
יעָנקעָל: עֶס מוז דאָך אֶבּעֶר שׁוֹין נעָמעַן אַ סוֹף . טאָמעֶר װאָלט 
איַך שוֹין גאָר פֿעָרגעֶסעָן , װאָס איִך בּיַן אַ מאָל געֶוועָועָן, איָז העָרעֶן זײַ 
ניִשט אוֹיף צוּ דעָרמאַנעֶן מיך, וי אוֹיף צוּ להכעים ! װי אוֹיף צוּ להכעים ! 

ט אַ מ אַר עַ: װאָס אַרט דיַך 1 אַבּי דוּ בּיִזט שׁוֹין נישט ראָס , װאָס 
געֲװעָועָן. אַבּי דוּ װײַסט, אַז דוּ ביוט שוֹין אַן אַנדעָר מעָנשׂ. 

יעָנקעָל: אַבּי איִך װײַם! אוּן דוּ װײַסט עֶם ניִשט + 

טאַמאַרע: דוּ װײַסט, װאָם איִך װײַם, אוּן בּעָרוּהֵיַג זיַך , 

יעָנקעֶס: דאָס בֹּלוּט האָבּעָן זײַ אױפֿנעֶקאָבֿט איָן מיר . איִך 
פֿיִהל , אַז איִך װאָלט איְךְ װײַם נישט װאָס - שרײַעָן װאָלט איך אַ ציָנר , 
אוֹיף װאָס די װועָלט שטעָהט . טשאָרט פּאָבּעָרי., איִך מוּז נעֵהן אוּן קלאַ 
פּעֶן מיִט'ץ האַמעֶר אוֹיף דעֶר נאַקאַװאַלנעָ!.,. עֶפֹּיִם ... (װאַרפֿט אום מום די 
העֲנד , װו עֶר װאָלם געָקלאַפּט מיט'ן האַמעָר). | 
| = ט אַמאַר ץ (געָט אוָהט) : בּעָרוּהיָג ריִך, יעֶנקעֶלעָ, בּעֲרוּהיָג -דיך. 
קוּם, איִך װעֶס מיִך לעַנעֶן אופֿן דיװאַן . אוּן דוּ זעֶץ זיך צוּ מיָר צוּ אוּן 
דעֶרצעָהל מיַר עָפֹּעָם, 0! זעָצט ויך) י : 
יע קעָל (אױפֿגעָרעָגט זעָצט זי צוּ צוּ איָהר): וײַ קעֲנעֶן דיַך ניִשט , 
דאָס איז די גאַנצץ צרה, אוּן זײַ קאָנעָן מיך ניִשט. זײַ מײַנעָן, אַז וײַ 
קאָנעָן מיך . אָסוּר, אוֹיבּ זײַ הײַבּעֶן מיִך אָן צוּ קאָנעֶן. 

טאַמאַרֹץָ: אוּן רוּ קאָנסט ריַך ? 

יעָנקעָל: איִךװײַם? צוּ איך קאָן מיך+ װאָס איַו ראָס פֿאַר 
אַ שאַלה ? אוּן װעָר קעֶן זיַך דאָם ניַשט 1 אַ וראי קעָן איַך מיך . 

ט אַמאַ ר עָ: איַז נוּט, אַז דוּ מײַנסט אַזֹ, 


יי על = 1 גב בי יי ידי 


















































































































































54 יעָנקעָל דער שטויַעד. א 
יעֶנקעָל: װאָס הײַסט, אַז איך מײַן אַזוֹי 4 אוּן דוּ מײַנסט אַנרעָרם+ 
טאַטאַרעָ. איך מײַן. אַז אַמענש קעֶן זי אַזֹי ועָניָג, װי רי 

אַנדעֶרעָ קעֶנעָן איָהם. אפֿשר נאָך װעַניֵגעָר. ‏ . 
יעֶנקעָל. דאָס איַן פאַר מיַר סתרי תּוֹרה. װעֶלכֿעָ איַך האָבּ 

אַפִילוּ פֿוּן רבּי'ץ איַן בּית מדרש ניִשט געהעֶרט. 
טאַמאַרץָ: אֶבֹּעֶר דאָס אי אַזוֹי. קײַן מעָנש קען פֿאַר זיִך רעֶר- 

פֿאַר ניִשט ערוּב זײַן. 
יעָנקעֶל בּעֲליַדוְְט, שפּריַנגט אוֹיף) : װיִלסמוּ זאָנעָן, אַז איִך קען 

פֿאַר מיר ניִשט ערוּב זײַן, אַז איַך וועָל ניִשט אוֹיסהאַלטעָן, װאָס איך האָבּ 

פאָרגעָנוּמעָן 4 דאָס װיִלסטו זאָגעָן , האַ? 
טאַטאַר עָ: װעֶר דאָ רעָדט װעָגעֶן דיָר, שוֹטה'לץָ? דוּ האָסט 

בּעָוויַעועָן, אַז דוּ קאָנסט אוֹיספֿיַהרעָן מיט זיך, װאָס דוּ װיַלסט, דעֶר 

עיקר, מע דאַרף נאָר קאָנעֶן װעֶלעֶן , אוּן דוּ האָסט דאָס געָקאָנט . קוּם, 

זעֶץ דיך װיַערעֶר לעֲבּעֶן מיָר, 
יעָנקעָל (געַהם ארוּם אופֿגעָרעָוש). - 
טאַמאַר עָ, נוּ, װילסטוּ ניִשט קוּמעָן צוּ מיִר } 
יעָנקעֶל פוּמגעַהעֲנדוּג) : װאַרט .,. האָסט פֿריַעֶר געָזאָנט , אַז ם'איז 

גוּם אַזוֹי, װאָס זי וועֶט ואוֹינעֶן בּײַ אוּנז, װאָס האָסטוּ נעֶמײַנט דעָרמיִט ? 

פֿאַר װאָס איִו דאָס אַזוֹי גוּם } 

ט אַ מ אַ ר עָ פֿאָרזבֿט:ג) : װאָס האָבּ איך דעָרמיִט געָמײַנט ! -- נוּ, 
אַ וראי איִז דאָס גוּט אַזוֹי, אַזוֹי צוטעָרן זײַ אַלץ פֿאַר דיָר, אַז סאיז גאָר 
אַ סכּנה, דוּ זאָלסט אַ קוּק טוּן אוֹיף אַ מײַרעָלש קלײַדעָל, זאָלעָן זײַ איצ= 
טעֶר זעָהן, אַן ס'איז קײַן סכּנה ניִשט. אין עָם נישט אַוֹי? 

יעָנקעֶל: איַך האָבּ הישר נְעָוועֶן עֶפּיִם אַנדעָרם. 

טאַמ אַר ץָ: װאָס האָסטוּ נעָקאָנט חוֹשד זײַן , קיִנדעָני ? 

יעֶנַקעָל מעָצש זַך צוּ איָהר): אָט גאָר ניִשט. איך מײַן, אַז דוּ 

האָסט געֶמײַנט, אַז דוּ אַלײַן װיַלסט מיַך אוֹיספּרוּבּיַרעָן. 

ט אַמ אַר עָ (פֿעֲרלעֶנעֶ) : װאָס דיַר קאָן אײַנפֿאַלען ! 

יעָנק עֶל: האָבּ איִך ניִשט געָטראָפֿעָן, האַ? 

טאַמאַראַ, אי, געָה! 

יעָנק עֶָל: װעֶן דאָס װאָלט געֲוועָועֶן אַזוֹי, װאָלסטוּ מיך שטאַרק 
בּעֶלייִריָגט , 

טאָט אַ ר ץָ: טיק דאַרפֿסטוּ גאָר. אַזוֹי נישט טראַכֿטעָן. 

יעָנקעֶל, איַז אַז דוּ האָסט אַזוֹי ניִשט געָמײַנט, װעָל איך אַזֹי 








ד. פֹּיָנְסקי. 58 


ניַשט טראַכֿטען. פֿאַר װאָס בּיוטוּ אֶבּעֶר אַזוֹי רוֹיט נעָװאָרעֶן + 
טאַטאַרץָ: אִי, געָה, ועָה, יעָנקעָל, עָפּיִם איז דאָך יעֶצט גאָר 
ניִשט אַריַבּעָרצוּטראָגעֶן פֿון דיָר . 
יעָנקעָל: האַהאַהאַ, איך בֹּיִן אַ פּראָסטעָר חי וקים. װאָס אויף 
דעֶר לוננ, דאָס אוֹיף דעֶר צוּננ. 
= טאַמאַרץָ: נעָה, דוּ בּיִם אַצינדעָרט אַ שלעֶכֹשעָר מעָנש. דוּ 
שרעָקסט מיך איִצט , 
יעָנקעָל: אי נײַן, נײַן, נײַן... איַז, שאַ., טיק גיֵבּ מיִר אַ נוּטעָן 
קוּש... אָט אַזוֹי אָ. אוּן אוֹים ! ניִשט מעָהר רעֲרעֶן . מיַך פֿעֶרדריסט שיין 
אוֹיפֿן גאַנצעָן עָסק. טאָמעֶר זאָלעָן מיַר איָהר טאַקע נישט פֿעֶרריַנגעָן + 
טאַמאַר עָ: זי איַז אַװעָק נאָך אֹיהרעָ זאַכֿעָן . 
יעָנקעָל. צוּ װאָס דאַרפֿעָן מיר זי דאָ מאָקְעָ האָבּעָן + אַפֿרױ 
אין פּראָטשקעם ! איך האָבּ פֿײַנד אַ איִדעֶנעָ איַן פּראָטשקעָס . 
טאַמאַרץַ: אַציִנר איז שױן צוּ שפּעָט, מעָן קאָן זי דאָך אַזֹ 
ניִשט מבייש זײַן . 
יעָנקעָל: פּטור נוּ, פֿראַן דאָ פֿאַר װעָמעָן צוּ שעָמעָן זיך, 
טאַמאַרץע: אָג דוּ איָהר אָבּ, אוֹיכּ דוּ װיִלסט. איך װעָל דאָס 
ניִשט קאָנעָן. 
יעֶנקעָל: דוּ מײַנסט'אָך ניִשט , אַז איך האָבּ מוֹרא, זי זאָל בײַ 
אוּנז װאוֹינעָן + 
טאַמאַרעָ: העֶבֹּט זיַך ניִשט אָן. : 
יעָנקעָל: די עֶלטעָרן װעָלעֶן אָבּעֶר מײַנעֶן, אַז דוּ האָסט זיך 
דעָרשראָקעֶן אוּן משלח געֲוועָזעָן זי ' דיי 
טאַמאַר עָ: דוּ װעָסט זי דאָך משלח זײַן . 
יעָנקע ל: איך מײַן. אַז זײַ װעֶלעֶן מײַנעָן , אַז מיַר האָבּעֶן זיִך 
פֿאָרט דעָרשראָקעָן אוּן אַז זײַ זײַנעָן געָרעֶבֿט, װאָס זײ זײַנעָן ניִשט ויִכעֶר 
אין מיר . 
טאַטאַרץָ: װאָס נעָהט עִם דיך אָן } די עֶלטעֶרן ועלעֶן וײַן צו 
פֿריַעדעֶן אוּן זאָלעֶן זײַ מײַנעָן , װאָס זײַ וויִלעָן . 
יעָנקעָל: דאָס װיָל איך נישט, איך װיַל, אַז קײַנעֶר זאָל וועָגעָן 
מיָר ניִשט טראַכֿטען, װי װעָנעָן דעָם אַמאָליגעֶן שאָלטוק . 
טאַ מאַר ץ: איַז װאָס װיִלסטוּ? 
יעָנקְעָל: אָל בּלײַבּעָן בּײַם אַלטעָן-- האַ? װי+ א זי 0 
װואוֹינעָן דאָרטעָן בּײַ אוּנז, װאָס אַרט אוּנז, וועֶר זי איז? מיַר װעֶלעֶן דאָך 



























56 יעָנקעָל רעֶר שמיַעד. 
סײַ װי סײַ אפֿשר האָבּעָן אַשכנה, װאָס אַרט אוּנז, װעָר עָם װאוֹינט 
דאָרטעָן { ניִשט אַזוֹי, װאָס ? 

ט אַם אַר עָ: פֿעָרשטעָהט זיך. 

יֹעָנקעַל: װאָס רערסטוּ מיַר עָפֹּעָם אַוֹי. קורץ, אַקיראַט ... אַקוּ 
ראַט וי דוּ װאָלסט עָפּיִם געַטראַבֿט אַנרעָרם 4; 

טאַטאַרץָ: האַהאַהאַ, בּימוּ אָבּעָר אַ מאָרנעָר מעֶנש. אַן מיך 
אַרמ איַן גאַנצעֶן ניִשט. װיִלסט זי משלח זײַן , זײַ זי משלח } װויִלסט, זי 
ואָל בּלײַּעָן , זאָל זו בּלײַבּעָן, 

יעָנֹק עָל: נײַן, עֶפֹּיִם איַן גאַנצעֶן װי רוּ רעָרסט. 

ט אַ מ אַר עָ : װיַלסט קלאָרץ דיבּוּרים } 

יעָנקעֶָל: אַ ודאי קלאָרע דיבּוּרים { נאָר קלאָרע דיבּוּרים , 

ט אַמ אַ ר עָ: דאַרפֿעַן מיר זי דאָ נישט האָבּעֶן . אַז צוּליעבּ איָהר 
זאָל דעֶר טאַטע צוּ אוּנז ניִשט קוּמעָן, לוינט זיך אַ וראי ניִשט, 

יעַנקעֶָל: איז דאָס בּײַ דיַר אַן אוֹיסרעָר } 

טאַמאַרץָ: אַװאָס 4 

יעָנקעֶל: איִך מײַן, דוּ האָסטוּ ראָך ניִשט מירא. 

טאַטאַרץַ: האָדיעַ רעַרעָן! מֹעָהר רֹעֶר איך שוין ניִשט 
מיט דיֶר װועָנעֶן דעַם , זי װעָט קוּמעָן, זאָל זי בּלײַבּעָן, 

יעָנקעֶָל: דוּ דאַרפֿסט זיַך ניִשט בּעֶלײַריִגעָן, 

מאַמאַרעָ: האָרִיעָ רעַרעֶן ! דוּ האָסט אַלײַן מוֹרא פֿאַר זיך אוּן 
דוּ זוּבֿטט זיַך אוּן װײַסט ניִשט , װאָס דוּ װיִלט . 

יעֶנקעֶל: איַך האָבּ פֿאַר מיַר קײַן מוֹרא ניִשט  ,‏ טאַמאַרץ , אֶבּעָרי 
איך װיַל, אַז איָהר אַלעָ זאָלט ניִשט מוֹרא האָבּעָן , 

ט אַמ אַ ר צָ: מיר האָבּעָן עֶס שוֹין געָהעֶרט , 

יעֶנקְעָל: אי דאָם אַן עולה! 

ט אַמאַרץָ: איִז נוּם, איַז גוּט , עֶמיַצעֶר געַהט דאַכט זיך צוּ אוּנוּ, 

ר פ אפ (קוּמט אַרײַן) : גוּטעֶן טאָג, מצן געָװכֿט אי צוּשלאָנען אוּן 
צוּדראַפּעָם) . 

יעָגקעָל(אין מאַמאַרע): גיטעָן טאָג. 

ר 5 א ל: אײָן רבקה ראָ ניִשט געֲוועָועֶן } 

טאַט אַר עֶן געְוועָועֶן. 

ר 9 א ל וועֶצט זיַך) : האַהאַהאַ , 
וועֶגעֶן אײַעֶר ציִמעָר , װאָס ? 
טאַמאַרץָ: אָ. 


װי דאָס האַרץ האָט מיר נעָואָנט . 





ד. פּיַנסקי . 57 


ר פא ל; העָהעָהעָ , איַן פּראָטשקעָס װיָל זי פֿון מיָר , 
יעָנקעָל: זי האָט דאַכֿט זיך אײַך אָננעֶבּראָכֿעֶן די בּײַנעֶר אוֹיך, 
װי ? דאָס האָט זי אײַך געָמאַבֿט דעָם סיניאַק. 
רפ אל: העֲהעָהעָ, זי. זי אַלײַן, העֶהעָהֹעָ,.. 
יעָנקְעֶָל: אִי, רבּ רפאל, רבּ רפאל, איָהר זײַט דאָך עָפַּיִם גאר 
מאַנטבּיָל נישט , 
ר פאל: העָהעָהֹעָ , װי הײַסט , איך בּיַן קײַן מאַנסבּיל ניִשט } 
װאָס דעֶן בּין איך עָפּיִם ! אַ איִדעֶנעָ בּיִן איִך, װאָס + הַעֲהעָהץָ. 
ט אַ אַר עָ: וי קאָן זיך אַ טאַן לאָזעֶן אַזוֹי טרעֶטעֶָן מיט רי פֿיִם } 
ר פאל: אַז מי האָט ליַעבּ די װײַב, לאָזש מעֶן זיַך טרעֶטעָן מיִט 
רי פֿיִם, העֲהעָהעָ. 
יעָנקעָל: איָהר זײַט אַ גרוֹיסעֶר שוֹטה, זאָלט איָהר מיר מוֹחל 
זײַן . אײַדעֶר צוּ לײַרעֶן פֿון אַזאַ איִדעֶנעָ, נעָמט מעֶן אוּן מי שלאָגט מיט 
איָהר כּפּרוֹת אוּן מי ש;קט זי אַװעָק צוּ אַלרי שװאַרץ יאָהר . אוֹיף דאַרוֹיף 
איז דאָך עָפַיִם פֿראַן בּײַ איִדעֶן אַנם . פֿאַר װאָס נט אֹיָהר זי ניִשט אִםּ } 
װאָס האָט איָהר פֿון איִה ? 
רפאל: העָהעָהעָ... איז, הײַסט עָם, װיָל זי זיִך אַרײַנקלײַבּעָן צוּ 
אײַך איָן שכנות + העָהעָהעָ ... און איָהר וועָט וו אַרײַנלאָעֶן } הַעהעָהץָ... 
יעָנקעָל: פֿאַר װאָס זאָלעֶן מיר זי ניִשט אַרײַנלאָזעֶן? װישל אִיָהר 
װיַלט זי נישט נט'ן ? יי 
טאַמאַר ץָ: עָם איַז אַ רחמנות אוֹיף איָהר אוֹיךְ . זי ויֵ? פֿאָרט 
מיִט אײַך ניִשט לַעֲכּעָן, 
רפאל : העֶהעָהעָ ... פֿאַר רחמנות האָט איָהר נאָר ניִשט געָראַרפֿט 
התונה האָבּעָן מיַט רבּ יעֶנקלעָן. װאָרוּם העֲהעָהֹעָ ,. זי האָט אוֹיף איָהם 
נאָך פֿריעֶר געָהאַט אַן אוֹיג, העָהֹעָ. 
יעָנק עָל: װאָס רעָדט איָהר דאָרטין , ואָם ! 
ר פ אל : העָהעָ... אָט איָהר גערײַנקט'אָך ; אַז זי האָט זיַך געָװאָלט 
:בּײַטעָן . 
טאַטאַרץָ: ז האָט דאָך דאָם ניִשט געָמײַנט עָרנסט, 
יעָנקעָל (אױפֿגעַבּראַט) : אַזעָלבֿעָ װיצעֶן מאַבֿט מעָן נישט , פֿעָר. 
שטעָהט איהר מיך . פֿאַר אַזעָלכֿעָ װיִצעָן קאָנט איָהר נאָך קריגען פֿון מיָר 
אַחלק. 
ר פ א ל : װאָס האָבּ איך געָזאָנט } איִך האָבּ דאָך נאָר ניִשט געזאָגט. 
האָבּ איִך דעֶן געָזאָנט, אַז איִהר'ט געָהאָט אַן אוֹיג אוֹיף איָהר } 


קײַן 




















רצ ייט 1 


געט יצע + 


ער דג בע אלל ןיי טירד וו היאר : 
6 ייעי, 5 בי א 5 
5 = = יי ארייא שי 








58 יעָנקעָל דעֲר שמיעד : 


יעָנקעָל; װאָס אױג? װעָן אוֹינ? 

רפ א ל : העָהעָהעָ... בּײַרע אוֹינעֶן ... בּײַרע אוֹיגעֶן האָט זי געְהאַם 
אוֹיף אײַך , די צרות האָט זי מיָר אָנגעֶהֹיבּעֶן אָנצוטון, װי זי האָס 1 
נאָר בּעֶקאָנט מיַט אײַך, װי איהר זעָהט טיך לַענֹּעֶן. העָהעָהעָ. גלײַך 
װי איִהר האָט מיט אֹיָהר צוּם עֶרשטעָן מאָל אַרעַר געטאָן אֶדעֶר 8 
שפּיַעל געָטאָן, העָהעָהֹעָ. 

יעָנקעֶל: רעָדט ניִשט קײַן נאַריִשקײַט ! + 

רפ אל: העֶהעֶהעַ ... אָט גלײַך פֿון דעֶם עֶרשטעֶן מאָל האָט זי שיין 
אָנגעֲהֹיבּעֶן שרײַעָן, איַך זאָל זי נטץ. גלײַך האָט זיַך איָהר פֿעָרװאָלט 
פּטוּר צוּ וועָרעֶן פֿון מיר אוּן אַרײַנבֿאַפּעָן אײַך, העֲהעָהֹעָ יי 

יע נקעָ ל: איָהר װײַסט, װאָס מיר װיִלט זיִך יעָצט+ 

ר פ א 5: העָהעָ, פֿון ואַנעֶן זאָל איַך ויִסעֶן. װאָס אײַך װיִלט זיך } 

יעָנקעָל: מיר װיִלט זיך צוּקװאַשעָן אײַך דִי צוּרֵה, 

טאַמאַרעָ: אֶבּעָר, יענקעָל, שעָם דיך! 

ר פ אל (שפּריַנגט אוֹיף) : העָהֹעַ... װאָס עָפּיִם+ װאָס האָבּ איִך ראָ 
אַוֹי געָאָגט+ 6 

יעָנקעָל: געָהט אין אַלד! רוּחוֹת מיט אײַעֶר װײַבּ צװאַמעֶן! 
נעָהט זאָגט איָהר, זי זאָל זיַך ניִשט דערוועָגעֶן צוּ קומעָן אַהעָר, געֵה 
שנעָל, זי איַז בּעָגאַנגעֶן נאָך אֹיְהרעָ זאַֿעָן , זאָגט איָהר , אַז איִך װעָל זי 
אַרױסװאַרפֿען מיִט די זאַבֿעָן צוּזאַמעֶן. 

ט אַמאַרץָ: אָבּעָר, יעָנקעָל! 

ר פ אל: העֲהעָ, איך װעָל עָם איָהר זאָגעָן, אַוראי װעָל איִך עָם 
איָהר זאָגעָן , נאָך וי ועָל איך עָם איָהר זאָגעָן . איִך לוֹיף, אוּן װי נאָך 
לוֹיף איך . --- נאָך די זאַבֿעָן איַז זי שֹין געָנאַנגעֶן ‏ העֶרסטוּ ! (געֵהט אַװֹעֶ. 

ט אַמ אַף עָ: אָבּעֶר, יעֶנקעָל, װי אַזֹי האָסטוּ געָקאָנט ... ? 

יעָנקעֶל: זײַן נס , װאָס עֶר האָט זיִך אָבּנעֶטראָנעָן . איִך האָב 
געָפֿיִהלט ... : 

ט אַמ אַ ר ע: װאָס'טוּ געֲהאַט צוּ איָהם נַעֶבּעֶך+ : 

יעָנקעָל: אַועָלבֹעָ פּאַסקוּדסטוועָם ! פֿוּן שטוּבּ װעָל איִך זי אַרֹיסי 
טרײַבּעָן, אַז זי װועָם זיִך /דעָרוועָנעֶן צוּ קומעָן . דוּ פֿעָרשטעהסט אַנאַנ: 
פֿון אַ פֿרוֹי ! 


ט אָטאַד ע: איִך פֿעָרשטעָה נוּט איָהר נאַנג, איך האָבּ פֿעָרי 


שטאַנעָן פֿון אָנהויבּ אָן . : 
יעָנקעָל: דוּ האָסט פֿעָרשטאַנעָן ‏ װאָס האָסטוּ פֿעָרשטאַנען * 





ד, פּיַנסקי. 59 


ט אַמאַר עָ: אַז ניִשט אומזיסט װייַל זי זיַך בּעעֶצעֶן רוקא בּײַ אוּנז, 

יעָנקעָל: אוּן דאָך האָסטוּ זי געָװאָלט אַרײַנלאָועֶן. 

טאַמ אַר עָ: איַך האָבּ פֿאַר איָהר קײַן מוֹרא ניִשט . דיך וועֶט שוֹין 
קײַנעֶר -בּײַ מיַר ניִשט אַוועֶקנעֶמעָן. 

יעָנקעָל: דאָך. דאָס זאָגסטוּ אַציַנדעָרט אַזוֹי,. איִן אָנהײַכּ האָסטוּ 
זיך דעֶָרשראָקעֶן. 

טאַמאַרץָ: האָכּ איִך? 

יעָנקעֶל: נאָך װי! מײַן מאַמץָ איַז אַ קלוּנעָ. זי האָט עָם גלײַך 
אַרוֹיסגעָליַעֶנט בּײַ דיר װי פֿוּן סידוּר . 

טאַ מאַרץָ: האָסטוּ זיַך דאָך אוֹיך דעָרשראָקעֶן . 

יעָנקעָל: אָבּעֶר דוּ האָסטוּ זיך ניִשט געֲראַרפט רעָרשרעֶקעֶן. 

טאַמאַרץָ: שרעָק איַך טיַך טאַקעָ ניִשט. 

יעָנ קעָל: אַציַנר, װײַל דוּ װײַסט, אַז זי װועָט דאָ מֹעָהר נישט 
וואוינֵע : 
אַמאַרץָ: איך האָבּ דיַר ניִשט געָואָגט, דוּ זאָלסט זי נישט 
עי 5 
עָנק עָל: מילא, דוּ בּיט געֲרעָכֹּט. 

טאַ מאַר עָ: יעָנקעָל, איך װיָל איַבּעֶרהויפּט נישט; הו זאָלסט מיט 
מיָר אַזוֹי רעַדעֶן . 

יעָנקעָל: װעָל איַך שװײַגעֶן . איַך געֵה אין קוּזשׁנֹעָ. 

טאַ מ אַר עָ: אוּן אַזוֹי וועֶסטוּ פֿון מיַר נישט אַװועָקגעָהן . גיִבּ מיַר 
דײַן האַנר אוּן .., 

ר כּ אַ ה ר ן אוּן פֿרוּמע (קוּמעָן אַרײַן) : גוּמעָן טאָג . 

טאַמאַרץַ:ועָה גאָר, דער פֿעָטעֶר מיָט דֵעֶר מוּהמעֶן, אין אַי 
טיטעָן מיַטװאָך. גוּטעָן טאָג אײַך. װאָס עָפּיִם בײַרעָ אַיעָק פֿון קראָס 1 

פֿרוּמעָ: טאָר מעָן זיך נישט טאַכֿעַן יוֹם-טוֹב אַמאָל 1 מע דאַרף 
דאָס זײַן שטעָנדיָג צוּנעֶבּוּנרעֶן צוּ דעֶר קראָם! לאָזט מעָן די מײַדעָל איִן 
קראָם אוּן אַלײַן מאַכֿט מעֶן זיַך אַ שטיַקעָל יוֹם-טוֹב . 

טאַמ אַר צָ: טאַקעַ , װאָס עָפּיִם! 

פֿ ר ומ עָ זעָה, טוּ נאָר אַ קוּק , מע טאָר גאָר שׁוֹין צוּ דיר ניִשט קוּמעָן + 

טאַטאַר ץָ: די אָנגעָלעַנסטעָ געָסט, יעֶנקעָל, נֹעָם ויִך ויֶערעֶר 
צוּם סאַמאַװאַר . 

ר 3 אַה רן: נײַן מיַר װיַלעָן קײַן. טײַ ניִשט , מיר זײַנעָן ג עָקוּמעָ 
אוֹיף אַ מיַניט , 


1 
אַרײַנלאָז 


























60 יַעָנקְעָל דעָר שטיַער. 


טאַ מאַרץָ: הײַסט דאָס, ראָך עָפּיִם זעַהר װיִבֿטיָג , 

ר בּ אַהרן: דוּ בּיַזט נַעֶרעֶכֿט , מיַר װיַלעָן מיַט אײַך עָפּיִם איבָּר. 
רעָדעָן. דעָר שװעֶר איז בּײַ אוּנז געוועָועֶן איַן קראָם י.. 

יעָנקעָל בּרעָכּט אוֹים איִן אַ געָלעָבֿטעָר) . 

טאַמאַר עָ: נאַ, יעַצט װײַסעָן מיַר, אוּם װאָס עֶם האַנדעָלט זיִך, 

פֿר וּמ עָ: װי איַז אײַך גאָר אײַנגעפֿאַלען אַרײַנצוּלאָזעָן אַואַ פאָס. 
קוּיסטווע צוּ אײַך איַן שטוּבּ ? ֶ 

טאַמ אַר עָ: איַז דאָס אַזוֹי װיִבֿטיג, אַז איָהר זײַט אַװועָק פֿון קראָם! 

פֿ ר וּם עָ: װײַבֿטיג צוּ נישט װיבֿטיג, דעָר לוֹיזונג איָו סײַ װי סײַ 





ד, פּיִנסק!, 61 


זײַט געָקוּמעָן האָבּ איַך געָוועֶן בּעָשלאָמעָן , ניִשט אַרײַנצוּלאָזעָן זי צוּ מיַר 
איַן שטובּ . דאָ איז געֶוועֶזעֶן רפאל אוּן איִך האָבּ איָהם אַרוֹיסגעטריִבּעֶן 
אוּן אָנגעָזאָגט. עֶר זאָל איָהר זאָגעָן, אַז זי זאָל זיַך ניִשט דעָרועָנעָן צוּ 
קוּמעֶן , אוּן אַ ציַנד, וי איָהר זעָהט מיך לעֶבּעֶן, רײַצט איָהר מיך, איך 
זאָל איָהר דוקא פֿעָרדיַנגעָן דאָס צימעֶר . 

ר בּ אַהר|: רײַצעָן מיַר דיִך ? וי הײַסט, רײַצעָן מיַר דיך 4 

פֿרוּמעָ: אָט האָסטוּ דיַר גאָר ! מיָר רײַצען איָהם ‏ װאָס האָבּעֶן 
מיַר דיַר דאָ אַזֹי פוֹנע כּכּבוֹר געָוװעֶעָן? װאָס איז! מע טאָר דיִך חס 
וְשלוֹם ניַשט חוֹשד זײַן ‏ װי לאַנג בֹּיַזטוּ דאָס געוועֶזעָן אַזאַ צריק, אַז דעָר- 
יצר הרע קאָן שוין אוֹיף דיִר קײַן שליטה ניִשט האָבּעָן} 








, יעָנק עָל (קרעָכֿצט בּיַיִז אַרוֹים): הץ ! 
ט אַמ אַר עָ (בּייַ: שטעָלט אײַך פֿאָר, מוּמעַָ, אַז עֶר. איַז געָוואָ: 
רעֶן אַזאַ צדיק! 
פֹרוּמ עָ: וואוֹיל דיָר, אַז דוּ גלוֹיבּסט איָהם , 
טאַמאַר עָ: איִך גלוֹיבּ איָהם ! איַך נלוֹיבּ איָהם ! 
פֿרוּמץָ: שאַ, דאַרפֿסטאָך אוֹיף מיַר אַווֹי נישט שרײַעָן. 
רבּ אַהרן: טאַקעָ, דוּ דאַרפֿסט אַזוֹי נישט שרײַען . װאָם יזײַנעֶן 
מיַר דעֶן אוֹיסעֶן 1 מיָר זײַנעָן דאָך אוֹיסעֶן בֹּלוֹיז דײַן טוֹבה. 
פֿ רוּמ עָ: אֶבּעֶר װי דאָס האַרץ האָט מיַר געָזאָגט, אַז מיַר זאָלעָן = 
ניִשט געָהן אוּן ניִשט אַרײַנטיַשעָן זיך, אוּן זאָלעָן זײַ טוּן, װאָם זײַ װי 
לעָן, אַז זי איִז אַזאַ נאַר און װיָל זיך שפּיַעלעָן מיַט פֿײַעָר , טאָ זאָל זי' 
זיִך שלאָגעָן קאָפּ אָן װאַנר, 
ר בּ אַהרן: ששש, אֶהן קללוֹת, אֶהן קללות, מיר ועֶלעָן בֹּעִי 
סֹעֶר מיִט גוּטעֶן איבּעֶררעַרעֶן ... 4 
ר ב ק ה (קוּםט אַרײַן, שטוּפעָנדיַג פֿאַר זיך רפאל'ן, װעָלכֿעָר פראָגט אַ. 
גרוֹיעָן פּאַק. קלייַדעָר, אײַנגעָבּוּנדעָן אין אַדעָקעָ), : 6 
ר פ אל! העֲהעָהעָ... אָט איַז דאָ זי אַלײַן , זאָגט איָהר , װאָס איָהר א 
האָט מיַר געֶהייסעֶן איָהר זאָגעֶן, מיר גלוֹיבּט זי ניִשט, העֲהעָהעָ... 


ניִשט אַזוֹי גרוֹים , װעֶן רי געֶשעֶפֿטעֶן בּרעֶנעֶן נישט , אוּן דעֶר שועֶר איז 
צוּגעָשטאַנעָן, מיַר מוּזעָן בּײַרעָ געֵהן , זײַנעָן מיר געָנאַנגעָן . ' 
רבּי אַהרן: אוּן עָם אי טאַקע װיִכֿטיג אוֹיךְ. איִך װעָל דיר 
זאָגעָן דעָם אָמת, אַז איִך בּיַן אַ פֿעָרצאַפּעָלטעֶר נעָװאָרעָן, אַז איִך האָג 
דעָרהעֶרט, ‏ אַז איָהר װיַלט איָהר אָבּנעֶבּעֶן דאָס ציִמעָר ‏ װאָרוּם װעָרליג 
רפאל האָט מיַר דעֶרצעָהלט.., 
טאַטאַרעָ: אַך, מאַלץ װאָס דעָר פּראָ אָרם דעָרצעָהלט! 
8 קוּט עַָ: אין זײַן געָשעֶפֿט איז עֶר שׁוֹין דוקא קײַן פּרא אדם ניִשט . 
ר כְּאָהך | : אוּן אַז צװאַנציַג מאָל אַ פּרא אדם, קײַן ליָגנעֶר אי 
עֶר דאָך נישט. 
טאַ מאַרעַ: אוּן װעָמעֶן אַרט עָם, װאָס זי האָט דאָרטין אַ מאָל 
געַטראַכֿט אוּן גַעֶפּלְאָנעָוועָט . 
ר 3 אַ הדן :;װי הײַסט ! װאָס רעֶרסטוּ, קיִנד 4 אַזאַ. פֿרױ האָנּעָן 
מיִט זיִך אוּנְטעֶר אײַן. דאַך , איַז גאָט װײַם , צוּ װאָס דאָס קאָן קוּמעֶן . 
יעָנקעֶָל: צוּ וואָס קאָן דאָס קוּמעָן, צוּ װאָם 4 
רב אַָהר|? צוּװאָס קאָן דאָס קוּמעָן, צוּ װאָס 4 דאַרף אִיִך דיָר 
זאָגעֶן, צוּ װאָס דאָסּ קאָן קוּמעֶן! 












א 

יעָנקעָל: צוּ גאָרנְיִשט קאָן דאָס קוּטעָן , צו גאָר נישט ! רב ק ה: פּקח מײַנעֶר , אוֹיף אַ שײַנעֶר המצאה איָז עֶר געֶפֿאַלעָן , 44 
פֿרוּמעָ: אַ עָר צדיק אין פּעָלץ! איִך זאָל אַהעֶר ניִשט געָהן. עֶר האָט געָפוּנעֶן, וועָמעֶן צוּ נאַרעָן, האָט: יש 

ט אַט אַ ר ע: אֹיָהֶר דאָרפֿט נִיִשט אַזוֹי טראַכֿטעָן ועָנעֶן איָהם, עֶר טאַקעָ געָראַרפֿט מיר שלעָפּעֶן אַהֵעָר דעָם פּאַק . : | ט 

רב אַהר |: אַז איָהר בְּיִדעָ זײַט אַזוֹי זיַבֿעֶר, פֿרײַט עֶס מיך זעָהר ר פ אל. איִך האָבּ איָהם געֶשלעֶפּט אַהעֶר אוּן װעָל איִהם שלעָפעָ וׂ 1 
שטאַרק, אבּעֶר װאָם גלײַבֿעֶר , ;איַז גלײַכֿער , דעָרװײַטעָרט זיך פֿוּן אַזאַך, צוּריָק, העֲהעָהֹעָ... ( / 
זאָס קאָן בּרײַנגעָן צוּ אַן עבירה, האָבּעֶן אוּנזעֶרעָ חכמים געָזאָגט. פֿרוּמֹעָ: אוּן מאַך עֶס טאַקעָ װאָם גיִבֿעָר. | 4 


יעַנקעַל: װי אֹיָהר זעָהט מיך לעֲבּעָן, אַז ,.. אַז... אײַדעֶר איָהר 


בע שאאעע. 1 ענייש 84 -3; 
= א מג /24גאבטשענג. סע + 


עיל 7 
























יעָנקעָל -דעָר שמיָער . 


ר בּ אַ הרן: זי װעָט דאָ ניִשט װאוֹינעֶן אוּן נעָם טאַקעָ צוּריִק דעֶם 
פּאַק. 

ר פאל: העֲהעָהעָ... זעָהסטוּ . האַ ‏ העַבּט דעָם פּאַק. 

ר ב ק ה (רײַסט בַּ איָהם אַרוֹיס דֹעָם פּאַק) : װאַרט , האָבּ נאָך צײַט . 
עֶפֹּיִם אַזוֹי. פֿיעף בּעלי-בּתים דאָ, װעָנרט זיַך צוּ יענקלעָן אוּן טאַמאַז 
רעֶן. װאָס וועָט אֹיָהר עֶפֹּיִם זאָגעָן, האַ? 

ר בּ אַהרן: עֶרשטעֲנם, װאָס איַז ראָס פֿאַר אַן אוֹפן איִכּעֶרהױיפּט 
אַנטלױפֿעַן פֿון מאַן, אַװועֶקנעָהן איִן פּראָטשקעָם? װאוּ האָסטוּ דאָ גל 
זעָהן 4 האָט זיך דײַן מאַמעָ אוֹיךְ אַוֹי אוױפֿנעֶפֿיַהרט + 

פֿרוּ מ ע: איָהר װיָל עֶר זאָגעָן מוּסר , רי פֿעָרשטאָכֿעַנץ אוֹינעָן ! 

רב קה נצוּ פֿרוּמען) : און איך װיַל טאַקץָ ניִשט מע זאָל מיַר זאָנָ 
ימוּסר ! איך קאָן אוֹיסקוּמעַן אֶהן מוּסר:זאָגעֶן אוֹיךְ. וועֶן איָהר װאָלט געָי 
פּרוּבט לעֶבּעֶן מיִט אַזאַ מין שלאַג ... 

ר פ א ל: הֹעֲהעָהעָ... : 

ר ב ק ה: װאָלט איָהר געַייאוּסט , װי מעֶן אַנטלױפֿט איַן פּראָטש 
קְעָם, װאָלם אֹיָהר געָוואוּסט אַלץ, װאָלט אֹיָהר זיִך נעָװאוּנדעָרט, װאָס 
-מעָ װאַרפֿט זיַך ניִשט אַרײַן איַן טײַך . 

פֿרוּ מ עָ: דֹעֶר בּעֶסְטעֶר אָרט פֿאַר דיָר , 

ר ב ק ה : װעֶר עֶם װיַל איַן טײַך, מאָג אַ היָנצוּ געַהן . 

רב אַהרן: ששש.. אוּן צװײַטעָנם, אַז דוּ װיַלסט שין אִיעָק 
אין פּראָטשקעָם, טיק האָבּ דיך אַכמציג שװאַרצע יאָהר אוּן געה, אַבֹּעָר 
װאָס דאַרפֿסטוּ דוקא דאָ װעָלעֶן דיִנגעָן אַ ציַמעָר ? דוּ חצופה דוּ, ריך 
פֿעָררריִעסט , װאָס עֶר לעֶכּט דאָ רוּהיג 4 אַ אשת:אישניצע װיִלסטוּ וועָי 
רעָן 4 װאָס מײַנסט זיך דיַר , װאָס ! 

רב ק ה: װיַ?!. װאָס?1.- 

יעָנקעֶל (קרעכֿצט װוֶעדעָר בײַו אַרוֹים): הע ! (צוּ רבקהץ) . אֹיָהר 
האָט בּײַ מיַר געֲרוּנגעֶן דאָם ציִמעֶר + טיק נעָמם אײַעֶר פּאַק אוּן פֿעָר* 
נעָמט זיך אַהין ! געָהט ! שנעָל ! שנעָל! (גיִט אַ שטוֹים דעָם פּאַק מיט'ץ פֿס 
צוּ דעָר טור) , : 

ר בק ה: װאָס איָז דאָס פֿאַר אַן אוֹפן , װאָס 1 װאָס טוּט זיַך דאָ, 
װאָס ? איָהר מײַנט , איַך װעָל מיך עָפיִם לאָועָן+! 

יעָנק עֶָל גאַנץ אוֹיסעָר זיך): נעָהט ! געָהט ! אֹיָהר ויעָט זיִך אוֹים: 
טענעָן שפּעטעָר . נעָהט ! (שטגפט זו). געָהט, אַז ניִשט, װעָל איִך אײַך 
שאַקעַ אַרוֹסװאַרפֿעָן אין גאַנצעֶן . נעָהט ! (שטוּפּט זי אַרוֹים מיַט'ן פּאַק) . 


בי יש 








ד, פּיַנסקי . 68 


ר פא 5 : װאָס איַז דאָס ? װאָס איַז דאָס 4 װאָס מײַנט עֶר זיַך עָפּיִם! 

יעָנק עָל כאַפּט איָהם אויך אָ) : אוּן איָהר אוֹיך ! אוּן איָהר אוֹיךְ ! 
געָהט צוּ איָהר ! נעָהט איַן דר'עָרד ! טראָגט אײַך אָבּ פֿון מײַנץ אוֹיגעַן ! 
(שטויסט איָהם אַרוֹים אוּן מאַכֿט צוּ די שיר מיט אַ קלאַפּ, רפאל שרײַט דאָרטעָן 
נאָך עָפּיִם היִנטעֶר דעָר מיר). 


ט אַט אַר {ָ: אָבּעֶר , יעָנקעָל ! אָבּעַר  ,‏ יַעֶנקעָל, קום דאָך צוּ זיך! ‏ 


= 
פֿרוּמעָ: עָר איַז דאָך גאָר פּשׁוּט משוגע געָװאָרעֶן! 


ר בּ אַהר|+ װעָה מיֶר ניִשט ! וועָה מיָר ניִשט, דֹעֶר גיהנים װועָט 
זיַך דאָך דאָ אוױפֿעפֿעָנעֶן ! 

יעָנקעָל: נישט אײַעֶר בּאֶבּעָם דאַנה! 

ט אַ מאַר צָ: ששש, בּעֶרוּהיָג דיך, בּעָרוּהיְג דיַך. 

פֿרוּמעָ (צוּ רבּ אַהון'עָן) : איַך האָבּ דיַר אֶבֹּעֶר געָזאָגט, אַז מיָר 
זאָלעֶן ניישט נעָהן , אַז מיַר דאַרפֿעַן זיך ניִשט אַרײַנמיַשׂעָן. איך האָבּ 
געוװואוּסט, מיַט ועָמעַן מיַר האָבּעֶן דאָ צוּ טוּן , (נעָמט אִוָהם אָן פֿאַר דעָר 
האַנד) . אַציִנד קוּם, מעָן זאָל נאָך אוּנז איֹיך ניִשט אַרוֹיסװאַרפֿעָן . (פֿיִהיט 
איָהֶם צוּ דעָר טיר). 

רבּ אַהרן: וועָה מיָר ניִשט, דֹעֶר גִיהינוֹם, דֹעֶר גִיהינוֹם ! 

יעָנקעָל: נישט אײַער בּאֶבֹּעֶם ראַנה! : 

טאַמאַרעָ (פֿעָרשטאָפּט אוָהם דאָס מוֹיל מיט דֹעֶר האַנד)י 

ּ עָנקעָל (נעָמט אַראָבּ איֵהר האַנד פֿון זײַן טוֹיל אוּן שרעט נאָך די 
אַװעָקגעַהעֶנדיגעָ) ; איִך בַּיִן אַזאַ צדיַק וי איהר ! 

ט אַמ אַר עָ: כּעָרוּהיג דיַך ! בּעָרוּהיָג דיַך! האָסט גוּט אַװֹי גע- 
טאָן. (היסטעֶרוֵש). ס'אוז גוּם אַזוֹי ! (היִנטעָר דעָר טור אַ געָרוֹישׁ פֿוּן קולות) . 








יע יי 
7 
א 


א 


אט 

















דר 


יטער 


נ 








וז 
שש 


0 2 





אין אַחוֹדש אַרוּם. 


איִן דעָר קוּושנעָ, פֿאָרנט ליָנקם אַטּוֹיעֶר, װאָס פֿיהרְט צוּ דעָר 
גאַם, רעָכֿטם אַ טְוַר, װעֲיכֿע פֿיִהרט צוּם הוֹיף, איַן דעֶר היַנטעָרי 
װאַנד צװי קליונע פֿעַנסטעָר יט פֿעָרווּסטעָ שוֹיבּעֶן, דוּרך װעֶלכֿעָ 
עָס דריַנגט קוֹים דוּרך די שײַן, דער אוֹיוועֶן שטעַהט און מַיַטעֶן 
מעָהר צוּ דעֶר הוַנטעָוװאַנד צוּ, דֵעָר בּיאָװאַק אוּן די נאַקאָ 
װואַלנע מיַט די האַטעָרם געָפֿיִנעָן זיך בּײַָם אויװעָן נאָך פֿאָרנט 
צנּ. לְיָנקם איַן װיַנקעָל בּײַ דעָר היִנטעָרװאַנד שטעהֵעֶן אַ גרוֹיסעָר 
שלװפֿשטײַן. אוּן אַ צַעֲבֹּעָר װאַסעָר. די פּאָדלאָגעָ איַן אָנגעָװאָרפֿעֶן 
מיַט שטיַקלעָך אײַועָן, בּײַ דן װאַנד ליַעגעָן אַלטעָ האָלאָבּליעָם, 
צעבּראָכֿעֲנעָ אַקסעָן, דוּגעָם א. ז, וו{ אַלטע רעָדעֶר שטעַהעָן אָנ 
געָשפּאַרט אָן די װאַנד אוּן אוֹיף ד! װאַנר הײַנגעֶן פֿעֶרשיֶערעָנעָ 
געָצײַג. - איִן קוּושנעָ העָרשט אַ האַלבּ דוּנקעָל, פֿון הוֹיף הֵעָרט 
זיִך געָזאַנג: מעָן זיַנגט אַ פֿרעַהליכֿעָן איִדיִשעָן ניגוּן . - 


אַבּעל ע גלה שטעַהט און טור , אוּנרוּהיג, איְטלוכֿעָ װײַלעַ אַרוֹיכקוּ- 
קעֲנדיג דורך דאָם טוֹיעָר , שרײַט אַרוֹים איַן הייף) : נאָ , װועָט עֶר שוֹין אַ מאָל 
קוּמעָן? וי לאַנג דאַרף מעָן אייף איָהם װאַרטעָן! 

ר ב קה: פֿון הוֹיף. עֶר קומט גלײַך ! עֶר קוּמט גלײַך ! 

ד עָר בּעל עגל ה: אַז שׂין נאָֿ'ן בּרית אוּן נאָך דעֶר סעוּדה, 
איז װאָס געֶרוֹיעֶרט דאָס בּײַ איָהם אַזוֹי? 

ר ב ק ה: עֶר געַהט שוֹיןְ! עֶר נעַהט שוֹין ! 

דעַר בּע5 עגלה: אַ שײַנעֶר יעֶר געהט שוֹין', אַ שעה, אַז איִך 
װאַרט אוֹיף איָהם . (עֶר לוֹיפֿט צוּם טוֹיעֶר אוּן שרײַט אַרוֹים). אַוװעָק פֿון וואָי 























68 : ! יעָנקְעָל דעָר שטיַער. 


געֶן, אַװעָק! איך כֿאַפּ גלײַך די בּײַטש, (לאָזט זיִך לוֹיפֿעָן, מעָן העָרט איָהם 
שוײַעֶן) . אַ חלי-רע זאָל אוֹיף אײַך קוּמעָן! װי די הײַשעָריִקעָן זײַנעָן זײַ 
בּעֶפֿאַלעָן ! (מעָן העָרט אַ געַלעָכֹטעָר פֿוּן אַנטלױפֿעָנדוְגעָ קינדעָר) . עָר בּעל+ 
ענלה קוּמט צוּריָק. אוּן עֶר נעָהט נאָך אַלץ ניִשט, (קוּקט אַרוֹיס איִן טור). 
נאַ, דאָ קוּמְט עֶר, דֹעֶר מאַבֿעָר, קוֹים מיט צרוֹת ! 

יעָנקעֶל (אין חױף): נאַ, װאָס האָט אײַך דאָרטעָן אַוֹֹי אָנגעָ 
שפּאַרט ? הײַנט אַרבּײַט איִך ניִשט. ניַטאָ הײַנט קײַן אַרבּײַטעָן. (קוּמט 
אַרײַן שטאַרק אוֹיפֿגעֶלעֶבּט און אַ בּיִסעָל בּעֶטרוּנקעָן אוּן בּרוּמט אוּנְטעָר דֹעָם 
פֿרעַהליַכעָן ניָגוּן  ,‏ װעָלכעָ האָט אוֹיפֿגעָהעָרט איַן הוֹיף). יּ 

דעֶר בּעל ענלה: איך װעָל אײַך געֲבּעֶן ניַשט קײַן אַרבּײַ מעָן 
בּײַ מיַר האָט זיך די אַקס צוּבּראָכֿעָן ‏ 

יעָנקעָל: די אַקס צוּבּראָבֿעָן 1 נוּ, איַז מילא ,. איַז זי צוּבּראָכֿעָן. 
קוּמט בּעֶסעֶר אַרײַן אוּן מיר'ן מאַכֿעָן לחיים - די אַקס וועָט געזּנר וועָרעֶן 
מאָרנעָן , 

ר עָר בּעל עג לה: מאָרנעָן, איך וװעֶל אײַך געֶבּעֶן אַמאָרנען"1 
(װײַזט אֹיָהם אוֹיף דן גאַס) . קומט זעָהט, װאָס עֶס טוּט זיך : אַ פֿולעָר װאָ: 
געָן מיַט עָפּעָל,. זאָל איִך איִהם אפֿשר לאָזעָן נעבֿטיִגעֶן דאָ אוֹיפֿן גאַם 
אוּן אוֹיף זײַן בּײַ איָהם אוּן היטעָן איָהם ג 

יעָנקעָל: הײַנט װעָרט בּײַ מיִר ניִשט געאַרבּײַט, דעָם אַרבּײַטעָר 
האָבּ איך געֲנעֶבּעֶן הײַנט פֿרײַ, הײַנט איַז בּײַ מיַר אַ גרויסעָר יוֹם:טוֹב , 
פּעָרשטעָהט איָהר מיך ,אַ בּריִת", איָהר פֿעָרשטעָהט, אַבַּריִת ! אַ בּכוֹר 
נאָך דעָרצוּ, װעָרט ניַשט געֲאַרבּײַט, מיַר שלעֶפּעֶן אַרײַן דעָם װאָנעָן אין 
הוֹיף אוּן איִךְ בּיַן אײַך ערוּב פֿאַר די עֶפֹּעָל, 

רעֶר בּעל עגלה: דרעַהט מיר קײַן קאָפֿ ניִשט, די עָפֹּעָל מוּז 
איך אָבּפֿיִהרעַן נאָך הײַנט. ס'איז דאָך שוֹין נאָך רעָם בּרית אוּן נאָך רעָר 
סעוּדה, איז װאָס װילט איָהר נאָך װײַטעָר } 

י עָנק עָל. הײַנט װעָרם ניִשט געָאַרבּײַט אוּן בּאַסטאַ, ניִשט גע 
רעֶדט. קוּמט, מיר װועָלעָן אַרײַנשלעֶפּעֶן דעָם װאָגעֶן איַן הוֹיף, נאָבֿדעָם 
וועָם איָהר אַרײַנגעָהן מיַט מיַר איַן שמובּ אוּן מיַר'ץ מאַכֿעָן לחיים , 

עָר בּעל עגלה: אָסוּר זאָל מיר זײַן, אוֹיבּ איַך װֹעָל אײַך 
אָבּלאָועָן. די עָפעָל מוּו איַך נאָך הײַנט צופֿיהרעָן צוּ דעָר לײַוועָ, רי 
לײַוועָגעָהט הײַנט בַּײַ דעֶר נאַבֿט אַוְועָק. 

יעָנקעֶל: אין אַלדי רוּחוֹת, פֿאַר װאָס זײַט איָהר ניִשט פֿעֶרפֿאָה- 
רעֶן צוּ בּרוּךְן 4 בּײַ מיַר איַז הײַנט יוֹם:טוֹב . 





ד. פּיַנסקי . 69 
דעֶר בּעל עגלה: פֿאָלג מיך אַנאַנג, אַז די אַקם האָט זיַך דאָ 
צוּבּראָכֿעָן, האָבּ איִך מיך געָאָלט שלעֲפּעָן צוּ בּרוּך'ן! װי װאָלט איך 
אַהיַן דעָרפּאָהרעֶן ‏ 
יעָנקעָל: קאָן ניִשט העָלפֿעָן. װעָרט ניִשט געָאַרבּײַט , זאָל דוּֿ: 
מעָן שבּת, 
דעֶר בּעל ענלה: חכם, שכּת װאָלט װך דאָך דאָם בײַ מיַר 
נישט געָמאַבֿט , שבּת װאָלט דֹעֶר װאָג עֶן געָשטאַנעֶן בּײַ מיָר אין הוֹיף . 
יעָנקעָל אױפֿגעַנּראַכֿט) : איַז װאָס װיִלט איהר 4 זאָל איַך מיָר 
צוּליַעבּ אײַך פֿעָרשטעָרעֶן מײַן שמחה! 
ד עָר בּעל עג לה: איַז װאָס װיַלט איָהר, אַז צוּליעבּ אײַער 
שמחה זאָל איך נעָמעֶן -אוּן װעָרגעֶן זיִך מיט רי עָפּעָל!! 
יעָנקעָל: אי דאָס אפֿשר מײַן בּאָבַּעֶם ראַנה! 
רער בּעל עגלה: איָהר זײַט דאָך אֶבֹּעֶר אַ מעֶנש מיָט אַ האַרץ, 
דאַרפֿט איָהר דאָך עָפּיִם רחמנוּת האָבּעָן אוֹיך. 
יעָנקעֶל (אָבּגעֲקיָהלט: אַז אוֹיסעֶר דעָם װעָל איך גאָרניִשט קאָ: 
נעָן אַרבּײַטעֶן . איִך האָכּ הײַנט, פֿעָרשטעָהט איֵהר מיך, געֲמאַכֿט אַ 
קנאַק פֿאַר אַלעָ טעָג פֿון אַ גאַנץ יאָהר, 
ד עָר בּעל עגלה: פּטור, נוּ, אוֹיך אאַך, 
יעָנקעֶל! אוּן װיָ װעֶל איך ראָס קאָנעָן מאַכֿעָן, אַז איַך האָבּ 
ניִשט רחמיאל'ן בּײַ מיר ? : 
דעָר בּעל עגלה. איָהר ועָט אײַך שוין אַן עצה נעָבּעֶן. 
יעָנקעֶל: איַן אַלרי קאַדיק זאָלט אֹיָהר געָהן! װאָס'ש צעָך ראָרמין 
בּײַ אײַך צוּבּראָכֿעָן ? 
ר עָר בּעל ע גלה: איַהר'שאָך געָהעָרט, די אַקס ! 
יעָנקעָל:נאַ, אַשײַן שטיקעָל אַרבּײט. נאַ, געָהט מאַכֿט נאָר 
לײַכֿטעֶר דעֶם װאָגעֶן, איַך װועָל געָהן אַראָבּנעָמעֶן פֿוּן מיַר דֹעָם יוֹם טוֹב 
אוּן פֿעָרנאַנדעֶרבּלאָזעֶן אַ פֿײַעֶר. -- הם , אַזוֹי נעֶמעֶן אוּן פֿעָרשטעֲרעֶן רי 
שמחה (געֵהט אַרוֹיס אין הוֹיף ; דעָר בּעל עגלה געֵהט אַרוֹים איִן גאַס), 
ה בקהים ושטיַמעָ איַן הוֹף נאָך אַלײַנגעָרעָ פִּייועַ): פּטוּר, נאָר, 
איָהר וועָט זעָהן , וי איַך װעָל עֶס קאָנעֶן . (קוּמט אַרײַן אָנגעָטאָן מיט אַ גרוי- 
פעֶן פֿאַרטוך איַבּעָר ויִך אוּן נעָמט זיַך פֿעָרנאַנדעָרצוּבלאָזעָן אַ פֿײַעֶר , אוּנטעֲרויג. 
געֲנדיָג שטיַל פֿאַר זיִך). 
יעָנק עַל (קוּמט אַרײַן איִן א װײַלץ אַרוּם, איַבּעָרגעָטאָן איַן זײַנעָ אַר- 
בּיטסקלייָדעֶר און אַ פֿלאַש בּראָנפֿעַן איַן האַנד) : טאַקעָ ,. װאָם דאַרפֿט איָהר 


אבב רעבא 
א : 



































70 יעֶנקְעָל דעָר שטיַער. 


אײַך עוֹסקן ! דאָם איַז נישט פֿאַר אײַך קײַן מלאָכה, אוּן איִהר האָט ויך 
הײַנט שוֹין גוּט אָננעֶהאָרעָוועֶם . : 

רבקה: פּטוּר , נוּ, אוֹיך מיַר האָרעָוואַניָ. געָסאַרװעָרט אַ בּיִסעָל, 

יעֶָנקעָל: איִהר וועָם אײַך אֶבּעֶר מאַכֿעָן גאַנץ שװאַרץ. 

ר ב קה: װעָל איַך װעֶרעָן אַ שװאַרץ-חנ'עֶודיִגעָ. רייטץ בּאַקְעָ 
מיט שװאַרצעַ פֿלעָקעֶן -- גאָר אַ קראַסאַװיַצעָ, (דויקט דעָם בּלאָװאַק אוּן 
זיַנגט), 

יעָנקעָל: געַה איַך דעָרװײַלע צִוּם שלאַק דאָרטין, װעָל איָהם 
העֶלפֿעָן אַראָבּנעֶמעָן פֿון װאָגעָן אוּן אַרוֹיסנעֶמעָן די אַקֶם (געַהט אַרוֹיס און 
גאָס). נוּ, שליִם מזל אײַנעָר , וואוּ האַלט אֹיָהר ‏ 

ד עֶר ב על ענלה: אָט, װי אֹיָהר זעָהְט. קוּמט העֲלפֿט, אין 
צװוײַעֶן וועָט זײַן שנעָלעָר. 

יעֶנקעֶל: אַבּעלנוּת צוּ פֿעֲרְשטעֶרעֶן א שמחה. נאַ, צוּעָרשט 
לאָ'מיֶר בֿאָטש מאַכֿעָן לחיים , (מעָן העָרט זי צוּוויִנשעָן זיִך לחיים) . 

ר פ אל (קוּקט אַרײַן אין טור , ציַעהט זיַך צורוָק אגּן בּעָווצו- זַך װיַעי 
דְעָר ; בּלײַגּט אַזוֹי שטעהן מיִט'ן קאָפּ איִן טיִר) . הֹעֲהעָהעָ , װעָרסט טאַקע אַ 
שטיער ? 

ר ב ק ה װ! דעָרשראָקעֶן פֿוּן זײַן שטוִמע) : טפֿױ, אַלץ בּיִועָ חלוֹמוֹת 
צוּ דײַן קאָפּ! װאָס װיַלסטוּ דאָ? װאָס בּיְטוּ נעֲקוּמעָן+ טרעָט אָפּ מיִט 
גוּמעֶן, װאָרוּם איך װועָל ריר געֶבּעֶן מיַט אַן אײַועָן איַן קאָפּ. 

ר פ אל : העֶהעָהעָ, גלײַך וועָרֹסטוּ אין כּעם, איך בּין נעָקוּמעֶן אַ 
קוּק מוּן , װי דוּ אַרבּײַטסט, איִך טאָר ניִשט קוּמעָן אַ קוק טוּן + 

רב קה: אָּעָר טראָג זיַך גלײַך אֶפּ, העָרסטוּ! האָסט ניִשט, 
װאָם צוּ קוּמעָן נאָבֿקוּקעַן מיר. ‏ - 

ר פא ל' (קוּמט אַרײַן און קוושנע) : הײַנט בּין איִך אַגאַסט בּײַ יעֶנקלעָן. 
הײַנט בִּיִן איַך בּײַ איָהֶם אוֹיף אַ בּרית , מאָג איִך דאָך זײַן, װאוּ אי 
װיַל, מאָג איַך דאָך אַרײַנקוּמעָן אין קוזשנע אוֹיך, אַ פּשימא שוֹין , אַז אין 
קוזשנעָ געָפֿנט זיַך מײַן װײַבּעָל. 

ר ב ק ה : דײַן װײַבּעָל + איִך בּיִן נישט דײַן װײַבּעָל! האָסטוּ געָהעָרט ? 

רפאל: ניִשט מײַן װײַבּעָל! פּטור, נו! אַז דוּ ביוט שײן אין 
פּראָטשקעם , בּיטוּ שוֹין ניִשט מײַן װײַבּעָל! געָה, קינד , עָר האָט ראָם 
דיַר געָזאָנט+ כּל זמן איִך האָבּ דיִך ניִשט אָבּנעָינט, בּיַטוּ נאָך אַלץ מײַן 
װײַבּעָל. 

ר ב ק ה: זאָלסט בַּעֶסעֶר מיִם גוּטעָן אַװעֲקגעָהן - 


































ד. פַיְנסקי. 71 


רפּאל: העֲהעָהעָ, װאָס שרײַסטוּ אַצֹי, נאַרעָלץָ + דאָך ניִשט דײַן 
קוזשנץ . מילא, דוּ לאָזט מיַך ניִשט אַרײַן אין דײַן חדר, איַז, נוּ .. דײַן 
חדר , שליִעסט איָהם צוּ אוּן פֿאַרטיג. אֶבֹּעֶר די קוּשנעָ איַז דאָך ניִשט 
דײַנעָ. 

ר ב ק ה: העַרסּטוּ, אוֹיבּ איִך וועָל אַציִנּר... 

רפאל: אָך, רבקה, רבקה, דוּ האָסט גאָרניַשט גאָט איִן האַר= 
צעָן, וי קאָן דאָס אַ מעָנש ניִשט האָבּעָן נאָט אין האַרצעֶן ?:. 

רב ק ה: נעַהסטוּ ניִשט אַװעָק1ּ! 

רפ אל: ששש.., מילא... אַך... העֲהעָהעָ, העָרסט'אָך , דוּ װײַסט': 
אָך די פַּעָרל, װועָלבֿץָ מאַלקיַניכֿץַ האָט בּײַ מיר פֿעָרזעָצט , הײַנטיָנעָ װאָך 
איז געֲוועֶזעֶן דעָר סראָק אוּן זי האָט זײַ נישט אוֹיסגעקוֹיפֿט , האָבּ איך 
מיַר אַ טראַכֿט נעָטאָן , אַז װעָן מײַן װײַבּעָל װאָלט נעָוועָועֶן איִן דעָרהִיִָם , 
װאָלט זי יעָצט געָהאַט אַ שניָרעָל פּעָרל. 

ר ב ק ה : װועֲרג זיַך מיט זײַ! ניֵבּ זײַ דײַן צװײַטעֶר װײַבּ .. 

ר פ א ל : מײַן צװײַטעֶר װײַבּ? העֶהעֶהעָ , איִך װויַל זיַך גאָר מיָט ריר 
עֶלטעָרן ! (פֿג' דרוֹיסעָן העָוט זיַך { װיַ מעָן העַבּט דעָם װאָגעָן, קועָכֿצעֲנדיָג 
סאָפּעָנדוְג) . 

יעָנקעָל אי גאָט ; הַעָבֹֿעֶר אַ בּיִסעֶל... נאָך אַ בּיִסעֶל העֶבֿעָר יי 
אָם אַזֹי אָ... אוֹף!א. . ; 

ר פֿאל: הַעֲהעָהעָ, װיַלסטוּ אפֿשר זעָהן די פַּעָרל } 

ר ב ק ה (װאַרפֿט זיך צוּ איָהם מיִט די קוּלאַקעָס): זאָלסט גלײַך אַרוֹיס= 
געֵהן פֿוּן דאַנעָן ! זאָלסטוּ גלײַך אַרוֹיס ! 

ר פ אל: גְעָה איַך, נעָה איך. נאָר אֶהן כּעס. (געַהט אַרוֹים), 

ר ב ק ה : דײַן זװאַניע זאָל דאָ ניִשט זײַן ! (נעֵהט צוּרוָק צוּם בּלאָוואַק). 

יעָנקעֶל טרייסע): נאַ, אוּן יעֶצט נאָך אַ ,לחיים. -- לחיים ! 
אָט אַזוֹי אָ, (גלײַך קוּמט עָר אַוײַן מיִט דעָר אַקם, נאָך אִיָהם דֹעָר בּעל ענלה, 
װעָלכֿעָר בּלײַבּט שטעֵהן איַן טוֹיעָר) . 

ד עָר בּעל עגלה: אן מאַכֿט עָם אַבּיִסעָל גיבֿעֶר, יעֶנקעָל, 
טאַבֿט עָס אַבּיִעָל גיכֿעָר . 

יעָנקעָל: איך װעֶל עָם שיין מאַכֿעָן ניִך, איך װעֶל עֶם שוֹין 
מאַכֿעָן . 

דעָר בעל עגלה: איך װעֶל דעָרװײַלעָ כֿאַפּעָן אַ דרימעָל בּײַ 
די עָפּעָל. (געֵהט אַװֹעָק) : 


יע 








בע 2 ר = יי 
0 יט יי יע 























72 יעָנקעָל רעָר שטוער . 





יעַנקְעָל: עָם װיַלט זיִך מיַר אַזוֹי אַרבּײַטעָן, װי עֶס װילט זיך 
מיַר ., 

ר בק ה: געָהן מאַנצעָן. 

יעָנקעָל: העָ--עָ, טאַנצעָן װאָלט איך שוֹין גראָר געָװאָלט. עָם 
כּײַסט מיָר אין די פֿיִם, אַך , װאָלט איִך דאָס אַ טאַנץ געָמאָן ! (העבם אָן 
צוּ זיַנגעָן ראָם פֿרעַהליכֿץ רעַדעָל און טאַנצט). : 

ר ב ק ה (דריקט דעָם בּלאָזואַק, כֿאַפּט אוּנְטעָר דֹעָם נִיָגון אוּן טעֲנצעָלט 
אוּנטעָר אוֹיף אֹיָהר אָרט). 

יעֶנקעָל: עָה, אַזֹי נעָמעֶן אוּן פֿעֶרשטעֲרעֶן רי נאַנצץָ שטחה. 
(לעַנט אַרײַן אַן. אײַזעָן און פֿײַעָר). 

רב ק ה : אִיָהר'ט אָבּאַרבּײַטעָן ועָלעֶן מיַר נאָך געַהן אַ טעֶנצְעָל. 

יעָנקעֶל: אוּן נאָך װי! אוּן אַ,לחיים' אוֹיךְ נאָך מאַכֿעָן, אוּן 
טאַקעָ גלײַך, (עֶר טריִנקט) . 

ר ב ק ה: אֹיָהר האָט שוֹין הײַנט געָנוּג געֶטרוּנקעָן . 

י עֶנקעָל: פּטוּר, נוּ ! הײַנט איז מײַן טאָג . װי געֶפֿעָלט אײַך עָפּיִם 
מײַן זוּהנעָניוּק, האַ ? (נעֶמט אַ האַק אוּן האַקט אַרוּם עָפיִם אויף דעָר אַקֹם). 

רבק ה: רֹעֶר טאַטץ מיִט רי בּײַנעֶר. 

יעֶנקעֶל: אַיאַטעָל, האַ? העָהעָהעָ, אַ חברה:טאַן , האַ+ אַנעי 
זונר איָהם אין אַלעָ גליַעדעֶר . װי עֶר האָט עָם נעֶבּעֶך נעֶשריִעָן, אַגעָמבּע 
אַ בּיִסעָל, העֶהעָהעָ... אוֹיסגעֶקוּשט װאָלט איִך אֹיָהם אַלֹעָ גליערעָרלעָך. 
אַיאַיאַ פֿוטשעָ--מוּטשעָ--רוּטשעַ... העֲהעָהעָ, װיִנגט אוּן טעָנצעָלט), 

שמ ח ה (וּמט אַרײַן. פֿון הוֹיף אָנגעָטאָן שבּת'דיג) : דאָס אַרבּײַטסמוּ 
דאָ אַזוֹי? טאַנצט גאָר. 

יעָנקעָל: טאַטץ, עֶס העֶבּט די פֿיִם! אַז דוּ װעָסט הײַנט ניִשט 
טאַנצעֶן . וועָסטוּ זײַן עֶרגעֶר װ! איִך װײַם ניִשט װאָס, האָסט זיך געָריִכֹט 
אוֹיף אַזאַ. אײַניִקעָל 4 זאָג אַלײַן - אַזאַ יונג מיַט בּײַנעֶר , אַואַ גראָבּאַטש, 
אַואַ -- (בּלאָוש אָן דו בּאַקעָן -) אַזאַ פּפֿו.., העָהעָהעָ, טיק קוּם אַ טעָנצעָל? 
(פֿעָרלעַגט מיִט איָהם די העֲנד אויפֿץ אַקסעָל, זיַנגט). 

ש מ ח ה (נעָמט אַװעָק זײַן האַנד) : אַרבּײט אוּן קים איַן שטוּבּ, איַן 
שטובּ טאַנצעָן , 

יעָנקעָל: העהעָהעָ, איַן שטוּבּ, איַן קוּושנע . ד'וועָל הײַנט אומץ: 
דוּם טאַנצעָן , העָהעָהֹעָ... רוּ ביוט נאָר אַואַ... העָהעָהץָ, זעָהסט אָבּעָר, 
איִך האָבּ געָזאָגט, אַז דוּ װעָסט זיך איבּעֶרבּעֶטעָן. איִך האָכּ געָוואוּסט . 
װעֶר עָם וועָט קוּמעֶן. מיט אַ מאָל נעֶמסטוּ אוּן װעָרסט מיר בּרנו. עֶר, 





| זק 


ה"י 


ייט 


ד. פּיָנסקי. 78 
טאַמוּלִיעָ, אַז אָט--אָט האָט געָראַרפֿט אָנקוּמעָן אַזאַ נאַסש, װעָרסטוּ 
בּרֹגז. 

שמ חה: דוּ שװײַג שוֹין בּעֶסעֶר , שװײַג, שװוײַג, בּהמה. 

יעָנקעָל: זײַ דאָך אַמאָל מוֹרה , אַן רוּ בּיָוט אַריִבּעֶרגעֶפֿאַלעָן + 
װאָס בַּיַטוּ מיַט אַ מאָל בּרגז נעָװאָרעָן , װאָס ? װאָס'ט צעָך דעָרשראָקעָן . 
דעֶר יצר הרע איַן שטוּבּ ! העָהעָהֹעָ... אָט איַז זי שׁוֹין אַ חדש איִן שמוּב י.. 
אוּן װאָס? איַז זי, װעָר קוּקט זיִך אוֹיף אֹיָהר אוּם.,, (די לעָצטעָ וועָרְטעֶר 
רעָדט עֶר אַרוֹיס, וי עֶר װאָלט זיַך דעָרפֿאַפט אוּן עֶנדיָגט זײַ אוּנטעֶר דער נאָו). 

רבק ה: רב יעֶנְקעָל, די אײַועָנם זײַנעָן שׁוֹין רוֹיִט װי צוּנטעָר . 

יעֶנקְּעָל: ואָל נאָך ליַענעָן. --זעָהסטוּ, האַ, טאַטוּליעָ + בּרג 
נעָװאָרעָן. 

שמ ח ה: װאָפיטיצעָך צוּרעָדט? װאָס'ט'צעָך צעָרעָדט 1 אַרבּײַט! 
אַרבּיַט ! 

יעָנקעָל (נעָמש װיִדעָר דו האַק): איך װעֶל שוֹין אַרבּײַטעָן . 

ש מ ח ה : מאַך פֿאַרמיג אוּן קוּם אַרײַן איַן שטוב , 

יעָנקעָל: דאָס װיָל איִך מאַקעָ. װאָס בֹּיַטוּ אַװעָק פֿון שטוּבּ} 

ש מח ה (מיַט אַבּיִַזעֶן בּליִק איַן רבקה'ם זײַט) : איך האָבּ מיך פֿעֶר= 
בּײַנקט נאָך דיַר, וּ 

יע נקעָל (איִז שטעֵהן - געָבּליֶעבּעֶן איַן זײַן אַרבּײַט אוּן האַלט אָנגעָי 
שטעלם אוֹיף אֵיָהם זײַן בּלוק): אַהאַ, האָסט מוֹרא נעָהאַט צוּ לאָועָן מיַך 
אַלײַן. מיַט איָהר ? האַ, דאָס האָסטוּ מוֹרא געֶהאַט 4 טיק געָה גלײַך אַרײַן 
איַן שטוּבּ, אָבּעֶר גלײַך ! (שטוּפּט אֹיָהם צוּ דער מוָר). 

שמחה: דוּ דוּ!.. דוּ ניִשט שטוּפּ זיך, פֿעָרד! דְװועָל ועֲלעֶן, 
וועָל איִַך אַרײַנגעָהן, ך'װועָל װועֶלעֶן, װועָל איִך דאָ שטעָהן . 

יעֶנקעָל: געָה, נעָה, אֶבּעֶר שנעָל. -- אָרעֶר װאַרט, איִך האָבּ 
פֿאַר דיַר אַ נאַנג, געָה אוּן רוּף מיר רחמיאל' , איִך דאַרף איָהם האָבּעָן , 
איך װעָל אַלײַן נישט קאָנעָן עֶם מאַֿעָן . געָה, נעָה ! געָה אוֹיף גיִך ! 

ש מח ה: דוּ טרײַבּ מיַך נושט , בּיִן ניִשט דײַן טאַטעָנס משרת . 

יעָנקעָל: געָה, נעָה, טוּ אַטוֹבה, אַז ניִשט װעָל איך ניִשט 
פֿאַרטיג װועָרעֶן , אוּנגעָרוּלריַג , געָה , האָבּ פֿאַר גאָר נישט מוֹרא ! 

ש מ חה : מײַן טײַעֶרעֶר קדיַש, דוּ! בֿאַמוּליעָ! פֿעֶרר ! (געֵהט אַוועָק 
ניִשט וַויִלעֶנדיְגעָרהיָיִט, מיט חשד-אוֹיגעֶן בּעָטראַכֿטעָנדיַג ד! בֹּידעָ). 

ר ב ק ה (דריקט דעָם בּלאָװאַק, לאַנגזאַם, מיִט אײַן האַנדר, קוּקט אין 
פֿײַעֶר מיִט איַן עֶרנסטעֶן געֲויִבֿט, גאַנץ פֿעַרפֿראַמט) . 

















ם17מלי 1 עטעעמעג 2ד.? 


יט יי 3 ר 


ייר 


= 





74 יעָנקְעָל דער שמועד. 


7 עֶנקעָל (לאָזט אַראָבּ טיט כּעס דעָם האַק אוֹף די נאַקאָװאַלנעָ אּן 
קועָכֿצט װיַטהעֲנד אָבּ): די גריַגץָ גאַל געָהט זיַך אָן! 

רב ק ה: דאַרף מעָן נאָך בּלאָזעָן + די אײַועָנס זײַנעָן שוין אַזוֹי רוֹים, 

יעָנקעָל בּלאָום אָבּ פֿון זיך): פֿו!. : 

| ר בק ה: װאָסיט איָהר געראַרפֿט אַזוֹי אוֹיפֿנעָקאָבֿט װעָרעָן + פֿון אַלץ 

ץרש איהר נתפּעל זײַ וועָלעֶן מוֹרא האָבּעָן, מוֹרא האָבּעָן , אוּן וועָלעֶן 
אויפֿהערעָן. איַך װעָל מסתמא בַּאֵלֹר גאָר אַװעֶקפֿאָהרעָן איִן דאָרף . 

יעָנקעָל (דרבֿלאָזענדיַג אֹיְהעָ וועָרְטעָר מיָט בּײַוקײַט); הֹץָ! 

ר ב ק ה: איָהר דאַרפֿט שוֹין אַ וראי אַרוֹיסנעֶמעָן די אײַועָנם. 

יעָנקעֶל (קוּמט צוּם אוֹיוועָן) : נײַן, בּלאָזט נאָך , (לעַגט אַרֹיף זײַן 
האַנד אוֹיף איְהעָ אוגּן העָלפֿט דויקעָן דעָם בּלאָװאַק) . 

ר בק ה (לעגט אַדִוֹיף אֹיָהו אַנדעֶר האַנד אוֹיף וַנְעָ אוּן דריקש, אָני 
לעָנעָנדיִג זיִך מיט'ן גאַנצעֶן קערפּעָר) ; זײַט איָהר נאָך אַלץ איַן כּעם , הוּם ? 

יעָנקעָל לאַכֿט נושמגטנג שכּורלעָך) : זײַ. האָבּעֶן מוֹרא ! מוֹרא האָ: 
בּעָן זײ ! : 1 

ר בק ה: אַבּי איָהר האָט ניִשט מירא, מאַכֿט ניִשט אוֹיס. 

יעֶנקעֶל: הֹעָהעָ,, אוּן װעֶר זאָגט אײַך, אַז איִך האָבּ ניִשט מוֹרא? 

ר ב ק ה: װי הײַסט, װעָר זאָגט מיר? װאָס דעֶן+ מוֹרא האָט 
איָהר ? 
י עָנקעֶל (פאַטשט אֹיָהר מיָט דער אַנדעָר האַנד אוֹיה די בּאַק): אַי, 
אַ װײַבּעָס זײַט איָהר ! /5אַ9ט זיך גלײַך, נעָמט אַוֹעָק אוֹיךְ דו אַנדעָר האַנר 
און געָהט אֶבּ פֿון אֹיָהר). 

רב קה : איָהר האָט אָבּגעֶבּרעֶנט די האַנר, װאָס ? 

יעֶנקעֶל מאַכֿט זיִך צוּ שאַפֿעָן מיט עָפיִם): װײַסט אֹיָהר נישט, 
װאָס קוּמט שוֹין נישט ר ח מיאל! דֹעָם טאַמעָן אַו מע שיקט. 

ר ב ק ה (רחמיאל וואוינט אַ סהלך וב): אֹיֵהר דאַרפֿט האָבּעָן אַ שֹמר? 
איך קאָן אַרײַנרוּפֿעָן רפא ל'ן. 

יעָנק עָל פֿעֲריענעָן): הַעָהעָ... נײַן,. ס'איז שוֹין צײַט אַרוֹיסצוּנעָ 
מעָן רי אײַזעָנס... העָהעָ .. רעֶכֹעֶנט אֹיָהר בּאַלד אַװעקצוּפֿאָהרעֶן איַן 
דאָרף ? = 

ר ב ק ה: איַך װײַם. איִך רעָבֿעָן, װאָס איַז, איָהר װאָלט װועֶלעֶן 
פּטוּר װועָרעַן פֿון מיר ? 1 3 

יעָנקעָל פֿעַרלעָנעָ) : גאָר עֶפּיִם .., פֿאַר װאָס זאָל איך ראָס וועֶלעָן 3 

ר ב קה: איִך װײַם, אַבּי נישט האָבּעָן א יצר הרע'טץ איַן שטוּב . 





ד. פּינמק! . 78 


יעָנּקעָל: העָהץָ, אַ יצר הרע'טע זײַט אֹיָהר שוֹין . 

רבק ה: בּיִן איך + טאַקע? װאָס איָהר קאָנט זאָגעֶן : איָהר קוקט'אַך 
נאָר ניִשט אין מײַן זײַם ? 

יעָנקעָ 15 העָהע... הלואי װאָלט דאָס געָוועָוען אָמת . 

ר בק ה: נאָר אַזוֹי 1 איהר האָט יאָ געָקוּקט אין מײַן זײַם + אין 
איך האָבּ דאָס גאָרניִשט געָוואוסט . 

יעָנקע 5 אֹיָהר זײַט שוֹין אײַנמאָל אַיצר-הרע'שע ‏ מִי טאָר אײַך 
ניַשט אַרײַנלאָזעָן אין אַ איַדישץַ שטובּ , אוּן פֿאָהרט טאַקץָ אַװעָק אין 
דאָרף , פֿאָהרט , אוּן װאָס שנעָלעֶר, אַלץ בּעֶסעֶר, אוּן אַציַנד קאָנט איָהר 
נעָהן איַן שטוּבּ, געֵהט . 

ר ב ק ה : זעָהט, װאָס עָפיִם מיִט אַ מאָל + װאָס טרײַבּט איָהר מיך * 

יעָנקע 9: ס'איז געַזַנטעֶר , אַז מ'עָהט אײַך ניִשט, אַז מ! האָס 
אײַך ניִשט לַעֶבַּעֶן זיִך . איִך --איִך--איך בּין נאָך ניִשט אין גאַנצעֶן אוֹיםי 
געֶהײַלט . : 
ר בק ה: אָרמעֶר י עָ נק עָל! ניִשט אוֹימגעֶהײַלט? איִך האָבּ נאָר- 
ניִשט געָװאוּסט, אַז איִהר האָט נעָהאַט עָפיִם אַ קראַנקהײַט . איָו דאָס 
עָפּיִם געָועָזעָן א שלעָכֿטץ קרײַנק * 

יעָנקעָל: אַך ; איָהר פֿעָרשטעָהט מיך שוין נּט . מאַכֿט זך 
ניִשט, װי איָהר פֿעָרשטעהט מיך ניִשט. 

ר ב ק ה: װאָס פֿעֶרשטעָה איִך 4 אָטוּר , אוֹיבּ איַך העַבּ אָן צו װיִסעָן * 

יעָנקעָל: איָהר פֿעֶרשטעָהט שוֹין נוּט אוּן טראָגט אײַך אַװעָק* 

ר ב ק ה: איך פֿעָרשטעָה נאָרנישט אוּן האָבּ מיך ניִשט אַועְקֹצוֹ- 
טראָגעָן , 
יעָנק עָל { (אויפֿגעָרעָגט): פֿעָרשטעָהט איָהר מיַך , איִך האָכּ טרפה'נעָ 


דמים אין מיָר, אָט װאָס: איך האָבּ געֶמײַנט, אַז זײַ זײַנעֶן שיין רײַן , 
ֹיגעֶן ! איך האָבּ אַ טעוֹת געִי 


אַן איִך האָבּ זײַ שׁוֹין מעָהר ניִשט , אוּן אַ 
האַט , זײַ קאָכֿעָן נאָך אין מיר --- אוֹיסגעָרוּנעָן זאָלעֶן זײַ װעֶרעָן ! 

ר ב ק ה : װאָלט איך בֿאָטש עָפּיִם אָנהעַבּעָן צוּ פֿעֶרשטעָהן * 

יעָנקעֶל: װאָס מאַפֿט איָהר אײַך , אַז איָהר פֿעֶרשטעָהט ניִשט , 
װאָס 1 עֶר ליעגט נאָך אין מיַר דעֶר אַלטעֶר י עָנק עָל, רעֶר הינט ליַענט 
נאָך אין מיַר , אָט װאָס ! די מאַמץ האָט דאָם געָוואוּסט, דעֶר טאַטע האָם 
דאָס געָוואוּסט. נאָר איך אוּן טאַמאַרעֶלעָ האָבּעָן ראָס נישט געָוואוםט. 
אַ צינד װײַס איַך דאָס אֶבּעֶר געֲנוֹי, דעֶר הונט ליעגט נאָך אין מיר . דעֶר 


מײַרעַלניִק... 



































76 יעָנקעֵל דעָר שמיער, 


ר ב ק ה וי איבּעָוואַשט) : װאָםס איָהר רעָדט! איַך װאָלט דאַכֿט 
זיך געֶשװאָרעָן בּײַ אַתּוֹרה , אַז איה מראַכֿט גאָר אַפֿילוּ ניִשט װועָגעָן 
די זאַכֿעָן . 

יעָנקעֶל: פֿױ, איִך האָבּ אַלײן ניִשט געָױאוּסט, אַז אַזאַ חיה 
זט אנ מֹיֶר, אַזאַ מיָאוּסעָ חיה, פֿעָרשטעהט איָהר מיִך, איך האָבּ אַ 
פּאֶר מאָל געָועָהן אײַך אַ בּיִסעָל -- אָט אַזוֹי, נישט נאַנץ אָנגעֶטאָן -- אָט 
אַ בּאָרפֿוסעָן פֿוסם , אַ הוֹילעֶן אַרם אוּן נאָך אַזוֹי... 

ר ב ק ה (אוּנשוּלד!ג) : אין אײַן שטובּ , מי קאַן זיִך ניִשט אײַנהי. 
טעָן, אוּן די לעֶצטעָ װאָך האָבּ איִך געָמוּום זײַן אַזוֹי פֿיִעל אַרוּם ט אַ מאַ: 
ר עֶן טאָג אוּן נאַבֿט, | 

יעֶנִקְעֶל; פֿי. איִך װאָלט מיַר דאַכֿט זיַך געֶקאָנט געֶכּעֶן מיטץ 
האַק איִן קאָפּ ! 

ר בקה: שאַ, אָכֹּעָר אי נעָמעֶן זיִך דאָס צוּם האַרצעָן דאַרפֿט 
איָהר פֿוּן דעֶסטוועֶנעָן נישט, 

יעָנקְעָל: די טרפהינץָ דמים! עָפּיִם אַ שר, אַ מחבּל זיִצט דאָר: 
מין אין מֹיַר. אוּן הײַנט האָכּ איך נאָך געֶטרנקעֶן . 

ר בק ה: נוּ, עָפּיִם אַזאַ שמחה, 

יעָנקְעֶל; העֶהֹעָ, ניִשט צוּליֶעבּ דֹעֶר שמחה אַלײַן. איִך האָבּ 
געָװואָלט טריַנקעָן , פֿעָרשטעָהט איָהר מיך, איך האָבּ ג עָוואָלט!.. 
דעֶר דיכּוֹק אִיִן מיָר, פֿעָרשטעָהט איָהר מיך ... איִך האָבּן געָװאָלט פֿעֶר. 
טריִנקעָן ... 

רבק ה: אוֹי, אוִז מיַר אֶבּעָר אַזוֹי. הײַם נעָואָרעֶן, אַו מי שטעָהט 
אַזוֹי לאַנג בּײַַם פֿײַעָר, (קגעֲפּט זיִך אוֹיף די בְּלוּוע, . פֿעָרבּוֹיגט זיַך טועף אנּן 
דלָקט אוֹיף אַ שטיַק פֿון איָהר בּרוּסט) , 

יעָנקעָל: איך האָבּ געֶװאָלט מיט קעָראַסין פֿעָרלעָשעָן אַ שרפה. 
העָהעָהֹעָ .. אִי , בּיִן איך,.. מיטץ האַק איַן קאָפּ, די טרפהנץ דמים , 
אוֹיסגעָרוּנעֶן זאָלעָן זײַ װעֶרעֶן ! 

רכקה: דאַרף איִך נאָך בּלאָועָן } 

יעָנקעָל (געֵהם צוּ צום אוֹיוועָן) : יאָ, מע קאָן שין אַרוֹיסנעֶמעָן. 

ר ב קה (קאָקעָש): נאַ, האָבּ איִך עָפּיִם גוּט געֶטאָן מײַן אַרבּײַט ‏ 

יעָנקעֶל (העַבּט אוֹיף אֹיָהר אוֹיף די אוֹיגעָן , אַ װײַלעַ שטעַהעֶן זײַ , 
אײַנקוּקעֲנדיג איַונס דאָם אַנדעָרֹעָ , פלונּצלינג גיִט עֶר זי אַ כֿאַפּ אַרוּם, העֲבּט זי 
אוֹיף איִן דעָר הײַך אוּן עֶסט זיִך אײַן מיט די ליפּעָן איִן דער אָבּגעֶרעָקְטעָר בּרוּסט, 
אַרויסגעבּעֲנדיָג מגוּשם'ריַגעַ טעֲנעָר) , 








וא 


ד. פּיַנסקי. 7 


ד עָר בּעל ענלה דרייסען : ועָה, עֶר איַו נאָך נישט פֿאַרטיג, 

ר ב ק ה : דעֶר בּעל עגלה קוּמט: 

יע נקעָל (לאָזט זי אֶפּ אוּן בּלײַבט שטעהן װי בּעֶטרוּנקעָן, װוי איַן הין= 
העֶר-פּלעָט) : 

רעָר בּעל עגלה אין טֹיעָר) : װי אַזוֹי זײַט איָהר נאָך עָפּיִם 
נישט פֿאַרטיג ? 

ר ב ק ה : די אײַזעָנם זײַנעָן נאָך אין פֿײַעָר. 

ר עָר בּ על עג לה: אַפֿײַנעָר שכל ! װאָס שטעָהט איָהר , װאָס, 
אַזוֹי װי אַ בּעָנוּמעֶנעֶר 4 מאַכֿט די אַרבּײַט אוּן לאָזט מיך פֿאָהרעָן , 

יעָנקעֶל װ! אוֹפֿגעָװאַכֿט): איַך האָבּ אײַך געֲזאָגט, אַו איך קאָך 
הײַנט ניִשט אַרבּײַטעֶן , 

רעָר בּעל עגלה: װאָס, די העָנר האָבּעֶן אײַך הײַנט אָבֹּגעֲנוּ 
מעָן} 8 ט'געֶהעָרט אַ קלײַניִגקײַט ! אַ בּרית! 

יעָנקעָל (װי װײַ; אַ בּרית ! אַ בּרית ! איך בּיִן אײַנעֶר אַלײַן, 
מײַן אַרבּײַטעֶר איז ניִטאָ! 

דעָר בּעל עגלה: נוּ, איז װאָס זאָל איך טוּן! זאָל איַך ראָ, 
הײַסט עָס , בּלײַבּעֶן נעַבֿטיִגעֶן ? 4 

ר ב קה צוּ יעָנקיעָ) : װײַסט איָהר גאָר װאָס ? איך װעֶל אײַך 
העָלפֿעָן , 


יעָנק עָל פֿינסטעָר); עֶר װעָט מיַר העֲלפֿעָן, (צוּם בּעל ענלה)+ 


איָהר װועָט האַלטעָן די צװאַנג, : 
דעֶר בּעל ע גלה: יאָ, אוּן װעָר װעָט מיר היטעֶן די עָפּעָלּ 
ר ב ק ה : װאָס אַרט אײַך, איִך וועֶל עֶס מאַכֿעָן אַזוֹי גוּם װי עֶר, 
(העַבּט אוֹיף דעָם גרוֹיסעָן האַמעָר) . 
יעָנקעָל: איָהר װעָם האַלטעָן די צװאַנג. 
ר ב ק ה: נײַן, איִך מיט'ן האַמעֶר . איִך װעָל קלאַפּען. איָהר מײַנט, 


ני בּעָי אוֹיפ נדיַג, אֹיְהרֹעָ: 
איִך האָבּ קײַן כֹּה נישט ? (ױ פּעָרקאַסעָרט ד! אִרבּעָי אוֹיפֿדעֶקְעָ עָ 


אַרעָמס, שפּײַט אָן איַן דן העֲנד אגּן העַכּט אָן צוּ קלאַפּעָן איַבּעָר דעֶר נאַקאָװאַלנע). 
שפּו יָן דן ה; ע א : 
זעָהט אִיָהר, האַ + אײַנם. אוּן נאָך אַ מאָל. אוּן נאָך א מאָל. 
דעָר בּעל ע נלה (אין טוֹיעֶר) ; חברה איז שוֹין װיָעדעֶר אַרוּם די 
עָפעָל. מאַכֿט עָס שוֹין אוֹיף ניך, (געַהט אַרֹים טיט קֹלוֹת). אַװעֶק, אַ 
חלירע .. 


יעָ נקעָ ל (העַבּט אוֹיף די שנאַפּס-פֿלאַש אגּן טריַנקט אוֹיס שנעָל צװיי- 


גלעֶזלעֶך אײַנם נאָך דאָס אַנדעָרע). 























78 יעָנקְעָל דעָר שטיַעד. 
רבקה: העָי , העָי, איָהר טריַנקט שוֹין צוּפֿיעל . 
יעָנקְעָל (געַהט מיִט דעָר צװאַנג צוּם אוֹיועָן אוּן נעָטט אַרוֹים אײַן 
;אײַזעָן אוּן לעגט עֶס אוֹיף דעָר נאַקאָװאַלניעָ) . 
ר ב קה (העַבּט אָן צוּ קלאפּעַ) ; ה---האַ! ה - האַ ! מיַנגט) . עָי, ר 
בּינוּשקאַ דאַ אוּבֿניעָם ! : 
*יע נק עָל: איָהר קאָנט נאָך אָבּבּרעֶנעָן די האַנר, 
רב קה: איִך בּרעֶן מיַך ניַשט אֶפּ. 
יעָנקעֶל: לאָזש בּעֶסעֶר אַראָפּ רי אַרבּעָל. 
ר ב ק ה : װאָס איָז, איָהר האָט מוֹרא צוּ קוּקעֶן אוֹיף מײַן נאַקטעָן 
אָרם ? 
יענבקעל. איך - איך --אוך -ה 
ר ב ק ה (ינגט): עִי , . דוּבּיַנוּשקאַ דאַ אוּבֿניעָם ! עִי, דובּיִנוּשקאַ 
:סאַמאַ פּאָיריאָט ! ... 
יעָנקעֶל! אין קאָפּ עָר שנאַפּס , איַן האַרצעָן אַשר ... 
ר ב ק ה: אוּן בּײַ דעֶר זײַט די יצר הרע'טְעָ. 
יעָנקעָל: דאָס אי דֹעֶר רײַנעֶר אָמֹת , (עֶטעָמט שוועָר אוֹיף). 
רב קה (קלאַפּט: ה--האַ! ה--האַ! ה--האַ! 
יעָנק עָל (בּייגט זיַך אײַן , העַבּט אוֹיף מיט דעָר ליַנקעָר האַנד די 
פֿלאַש, טראָגט זי צוּ צוּ דו ליַפעָן אוּן טריַנקט), 
ר ב ק ה: טריַנקט ניִשט ! טריַנקט ניִשט ! 
יעָנקְעֶל (טריַנקט נאָך, שטעָלט אַװעָק די פֿלאַש אנּן זאָגט גאַנץ אָנ 
געֶרוּקש) : איך װיַל א קוּם אָט אָ דאָ אָ, װאוּ רי פֿלאַש איַז געָשטאַנעָן. 
-(צײַגט אוֹיף די ליִפּעָן) * 
ר ב קה: איִך בֿאַפּ און גיִבּ . איָהר האָט , וועֶר ס'זאָל אײַך קוּסעָן. 
יעָנקעָל (נאָבּ)! אוּן אָהן טענוֹת. 
ר ב קה (קיאַפט). עִי. דוּבּיַנושקאַ דאַ אוּבֿניעָם ! 
יעֲנקעָל נאָך שטאַרקעָר) : מאַכֿט ניִשט קײַן שטיִק, אוֹיף גיך. 
דאָ אָ אַ שטאַרקעָן קוּם, (שפאַרש אוָהר זײַנעָ ליפעָ, 
ר ב ק ה : היִט אײַך, איִהר קריַעגט מיט'ן האַמעָר . 
יעָנק עָל יט זיַד אַ װאָרף צוּ אֹיְהוֹעָ לוע . 
ר ב ק ה (וּקט זך אָבּ) : טיַר אוּן טוֹיעֶר זײַנעֶן אָפֿעָן . 
יע נקעֶל (נעָטט וויַעדעֶר אָן זײַן אַרבּײַטעָנדיְגעָ לאַגעָ). אֹיָהֶר װעָט 
-שׁוֹין מיך קוּסעֶן , װאַרט. 
ר בק ה : דאָס וועָלעֶן מיַר אַ סימן האָבּעָן . 


5: 
8 
2 








ד. פֿיַנסקי. 79 


יעָנקעֶל (העבּט װיַעדעֶר אויף די פֿלאַש טיט דעָר ליקעַר האַנר, אוּן 
טויַנקט) . 

רב קה (קלאַפּש: עִי, דובּיַנוּשקאַ דאַ אוּבֿניעָם! עִי , דוּבּיַנוּשקאַ 
סאַמאָ פּאַיריאָט ... 

אַמיִיִדעֶל (אין הוֹיף): זעָהט נאָר, זעָהט נאָר, ר ב ק ה אַרבּײַם 
איַן קוּזשנע מיט'ן האַטעֶר , (עָם העָרט זיִך אַ געָלעֶכֿטעָר, עֶטליָכֿע טײַרלעֶך קוּמעֶן 
אַרײַן, שיֶעסעָן אוֹים אין אַ נײֵעָם געַלעָבֿטעֶר אוּן שרטען). װי געֶפֿעָלְט אײַך רי 
שמיעראַרקץ, זעָה נאָר, זעָה נאָר, װי זי העַבּט דאָס דֹעָם האַטעָר. 
(נײַעֶר געֶלעָכֿטעָר) + 

יעֶנקעָל (לעַנט אַװעָק דאָס עֶרשטעָ שטיִקעָל אוַזעָן אוּן װעָנדט זִיִךְ צוּם 
אוֹיוועָן . עֶר איַן שוֹין נישט גאַנץ ויַכֿעָר אוֹיף די פֿיִם. עָר װאַרפֿט אַ בּלַיִק אוֹיף 
די מײַדיעָך אוּן רעֶרט אַרוֹים מיִט אַ זַעֶליְגעֶר טיענע). הֹעָ. נקבוֹת ! 

איָיַן מיַיַד עָל: ועָה, עֶר איָז גאָר שיבּוֹר , אוֹיף מײַנע נאמנוֹת! 

יעָנ קעָל (נעָמט אַרוֹיס דאָס אַנדעֶר שטיַקעָל אײַזעָן אגּן לעַגט עָם אַרויף 
אוֹיף די נאַקאָװאַלניע). יאָ, אִיִך בּיַן שיכּוֹר . העָהעָהעָ ,,, איַך בַּיִן שיכּוֹר. . 
איך װיַל אַ קוּס, איך װיַל אַ קוּם פֿון אַמײַדעָל, קומט, נקבוֹת *.. 

ר ב ק ה (קלאַפּט) : עִי, דוּבּינוּשקאַ דאַ אוּכֿניעָם ! 

איין אַנדעָר מיַיֵדעָל: איך װעָל אײַך שיַקעֶן אײַעֶר װײַב, 
וועֶט איָהר האָבּעֶן אַ קוּם . 

יעָנקעָל:װאָם מײַן װײַבּ! -- לאָן! -- קום דוּ אַהעָר. לאָז 
פּלוצלינג די צװאַנג אוּן לאָזש זיַך צי דעָר טײַרעָל, כֿאַפּט זי און קוּמט הי אין 
לאָזט זיִך צנּ ד! אַנדעָרעָ מיַט אַ געָשרײַ) . נקבוֹת ! נקבוֹת. (די טידלעָך צוּלאָועֶן 
זיַך איַבּעֶר דער קוּושנע מיט אַ געֲלעָכֿטעָר , אײַיניגעָ לױפֿען אַװעָק צוּריִק אין הוֹיף). 


אַװועָק מיִט דער אַרבּײַט ! שיכּוֹרעֶן װיַל איַך אוּן ,,, אוּן ,., העַי , אַציִנד בּיַן 
איַך אָבּעֶר לוּסטיג ! אַ ציִנד װיַל איַך טאַנצעֶן... אַך--אַך--אַך--אַד-- 
אַך--אַך--אַך , טי קאַמאַריַנסקי מוּזשיִק!.. 

ר בק ה: איז, אַז איָהר וועָט נישט אַרבּיַטעֶָן, האָבּ איַך דאָ מעָהר 
נישט װאָס צוּ זײַן , געה איִך אַװעָק , (לאָזט אַראָבּ ד! אַרבּעָל אוּן קנעָפּט זיִך 
צוּ די בֹּלוּוע. 

יעֶנקעָ ר (שליַנגט זי אײַן מיַט די אוֹיגעָן , טאַכֿעָנדיַג מיָט ר! העֲנר 
איִן דעָר רנּפֿטעָן אוּן אונטעָרטאַנצעָנדיָג . װעָן זי איַז כּײַ דעָר טוָר, גיט עֶר ױ א 
רוּף): רבקה ! 





ארי פארט 4257 
א יי 


ר שרערנבעעטע= 


= יע = 


על לאמ 
א ריט יי 

















80 יַעָנקְעָל דעֶר שטיעד . 


ר בק ה: ואָם 4 
יעָנקעָל: הע, אָט נאָרנישט. 
רב קה: דאָס אי אַלץ? 
יעָנק עֶל: װעָל זאָגעָן אַן אַנדעָרם מאָל. 
ר בק ה: אַז איך װעָל װעָלעָן העֶרעָן. 
יעָנקעָל: רוועָט שן, 
ר ב ק ה (ויָל אַרוֹים). 
יעָנקעֶָל: רבקה! 
רבק ה: געָהט איַן שטוּבּ אוּן שלאָפֿט זיך אוֹים . 
יעָנק עֶל (געָהט צוּ איָהר צוּ אוּן כֿאַפּט זי אָן פֿאַר די האַנד) : קוּמט 
אַ טעֶנצעָל. : 
ר בק ה: איִך בֿאַפּ אוּן טאַנץ מיָט אײַך. 
יעָנקעֶל: קוּמט אַטעֲנצעָל. 
ר ב ק ה: דריִקט מיָר ניִשט אַזוֹי די האַנד, איָהר וועָט זי מיר בּאַלר 
איבּעֶרבּרעָכֿעָן . 
יֹעֶנקעֶל. קומט אַ טעָנצעָל, 
די מיַיַדלעֶך: אִי, טאַנצט מיט איָהם, רבקה! טאַנצט מיַט 
איָהם, רבקה ! 
ר ב ק ה (צוּ יעֶנקִלעֶ) : מאַנצט נוּ, טאַנצסֿ, לאָזט מיך אֶבֹּעֶר אָפ , 
אַזוֹי קאָן איִך דאָך ניִשט טאַנצעָן. 
יעֲָנק עֶל (לאָזט זי אָבּ , וואַרפֿט אום מיַט די העֲנד אוּן טאַנצט אוּנְטעֶר) ; 
אַך--אַך--אַך,.. זיַנגט, נקבות !,.. 
די מיַיַדל עֶך (העַבּעָן אָן צוּ זינגעֶן די קאַמאַרינסקע). 
ר ב קה (שטעָלט וַיִך פֿאַר אֹיָהם מיַט די האַנד איַן די זײַטעָן , װאַרפֿעַנריג 
טוט די פּלײַצץָ אין דֹעָם בּווֹעָם)- 
יקב קעָל (העַבּט אָן צוּ טאַנצעָן אוּן דרעַהעָן זיִך אַרוּם רבקה'ן) . 
רבקה (טאַנצט צוּ צג דער טיָר אוּן לויפֿט פֿון איָהר אַרוֹיִס מיָט אַגעָי 
לעָכֿטעָר) . 
יעֶנקְעָל (כֿאַפּט אַן אַנדעֶר מײַדעָל, טאַנצט מיִט איָהר, יַינגעָנדיָג אוּן 
קװיִששעָנהיִ  +‏ . - 
די מ יַיַד עָל (רײַסט זיך פֿגן איָהם , לאַכֿט אוּן קװיטשעָרט . די איברינעַ 


זיַנגעֶן אוּן לאַכֿעַ): ט אַ ר יאַשעָ. (קוּטט אַרײַן, היַנטעָר אֹיֵהר רפאל אוּן רו. 


פֿריַעֶר אַנטלאָפֿעָנעָ טײַדלעָך). 








וְ 
ן 





ד. פּיַנסקי . 81 
ם אַר יאַשעָ: אִי, אַבּראָך צוּ מײַנץ יאָהרעָן! עֶר איז דאָך טאַקעָ 
שיכּוֹר . 
יעָנקעָל אָש אָב דאָס מײַדעָל): שיכּוֹר 2 שיכּוֹר , װאָס 
זאָל איך מוּן , אַז דוּ האָסט געָהאַט אַ שיכּוֹר'עֶן זּהן 
מאַריאַשעַ: און דעָר טאַטע זיִצט דאָס דֹ ,, (קוקט זנ אַרוּם). 
רפאל: ועָה, רכּ שמחה אי ראָ גאָר ניִשטאָ. 
יעֲָנק 7 אַהאַ, רֵבּ רפאל! קומט אַ מעַנצעָל , רבּ רפאל, קוּמט! 
רב שמחה אין דאָ.ניִשטאָ, נישטאָ דאָ רבּ שמחה, איך האָבּן אַװעֶקעָ 
שיקט, דעָם עֲדוּת, העָהעָהעָ... אוּן איִך בּין דאָ געָועָועֶן מיִט אֹיָהר אַלײַן, 
העָהעָהעָ... אֶהן עָרוּת , העָהעָהצָ... האָבּ צונעָמאַבֿט די טייר אוּן די טוֹיעֶר, 
הַעֲהעָהעָ... 
- = מ אַריאַשעָ: זועָה מיר ניִשט , דּעֶר שר איז אין איָהם אַרײַן ! 
יעֶנקעָל: העהעָ, דעֶר שׂר.. 
פ א 4 העָהעָ , איִהר זאָגט אַלינעֶן, רב י קע איָהר האָט 
מאַבֿט ... העָהעָ... איִך האָבּ שוֹין געָקוּקְט , העָהעָ.-. 
עֵ כֿאַפּט אָן רפאל'ן פֿאַר די לאַצעֶן אגּן טרײַסעָלט אֵיָהם) . פֿאַר 
ײַט איִהר אַזאַ פּאַסקורניַק, האַ ? פֿאַר װאָס זײַם אֹיָהר עָפּיִם גאָר 


גאָר נישט צוּגְע 
ילָנקעָ 
װאָס 
קײַן מאַנסבּיַל ניִשט, האַ? פֿאַר װאָס האָט אײַעֶר װײַבּ געָדאַרפֿט אַנטלו- 
פֿעָן פֿון אײַך אוּן אַרײַנקלױבּען זיך צוּ מיַר, האַ? 

אט (צאַפּעָלט זיִך און זײַנעָ העֲנר) : לאָעש טיך אָפּ, לאָזט מיך אָפּ 
בּעֶסעֶר טיט גוּטעָן ! 

מאַריאַשעָ (רײַסט איָהם פֿון רפאל'ץ)  ;‏ װועָסט אֹיָהם אָכּלאָזעָן צו 
א | 

עָנ קעָל ניִשט אָבלאָועָנדוג): פֿאַר װאָס האָט איָהר ניִשט געֶקאָנט 

2 אײַעֶר װײַבּ נַעֲבּעֶן זיך, האַ ? פֿאַר װאָס האָט זי געָראַרפֿט 
אַרײַנקלױכּעָן זיִך צוּ מיִר , האַ? 

מע טערט (אָננעָטאָן איָן װײַסע קלײַדעָר, קוּגט אַרײַן בּײַ די לעֶצטע 
װעָרמעָר) - יעָנקעָל ; אויץ 

יעָנקעָל (לאָט אָבּ רפאל'ן, אָבּהענדיי). טאַמאַרע. העָהעָ.-. 

ר+- מיי יִרלעך (רוּקעָן זיך אָבּ אָן אַ זײַט און ביײַבּעַן שטיל די גאַנצְעָ 
צאַט) , 

0 גאָרנישט , האָט מיך אָנגעכֿאַפּט אוּן מרײַסעָלט, אַקוּראַם 
וי איִך װאָלט איָהם געהײַסעָן , עֶר זאָל זי אַרײַנלאָזעָן צוּ זיַך איִן שכנות יי 

יעָנקעָל: העָהֹעָ.- 























2 יעָנְקעַל דעָר שטיער. 


מ אַר יאַ ש עָ (װיִנקט רפאלין עֶר זאָל אַװֹעָקנעֵהן). 

רפא ל: גאָרניִשט , עֶר טרײַסעָלט !... אַז מרײַסלעָן זאָל איִהם! -.. 
װאַרט , עֶס װעֶט איָהם שׁוֹין טרײַסלעָן דעָם בּעלתּאַוהניִק!... זאָל עֶר 
נור אָנּהעַבּעֶן פֿעָרפֿיִהרעֶן מיִט איָהר -. 

יעָנקעֶל יט זך צוּ איָהם א ריִם). 

ר 9 אל (געֵהט אַװעָק). 

מאַריאַשעָ: טאַמאַרעָ! גולנטע ! װי אַזוֹי בּטוּ געָגאַננעַן אַהעֶר + 
עֶרשט הײַנט אַראָפּ פֿון בּעִם - 

טאַמאַרעָ (קעֲמפּפֿעַנדיָג טיט מרעָועָ) : איִך האָב אוֹיך געָװאָלט 
זעָהן, װי מײַן מאַן אִיָו לוּםטיג , 

יעָנקעָל: העָהעָ... יאָ, לוסטיג... נישט אַלעָ טאָג מאַכֿט מען 
דאָך אַ בּריִת , װי+ בּיַן איך טאַקע לוסטיג ,.. װילסט אָפֿשר אַטעֶנצעָל, 
טאַמאַרץ+ קום אַ טעֶנצעֶל. 

מאַריאַשעָ. ט, װאָס זאָנט מעֶן צוּ זײַן קאָם, נו! 

טאַם אַר עָ: װאָלט איִך נאָר געֶקאָנט , װאָלט איִך שיֹין געטאַנצט, 
װאָס, איִך בּיַן עָפּיִם קײַן בּעל שמחה ניִט } 

יעָנק עֶל: העָהעָ.. דוּ, דוּ בַּיִום.. 

טאַטאַר עָ: אַציַנד אֶבֹּעֶר װאָלט געוועָועֶן גוּט פֿאַר דיַר אַרײַנצו? 
נעָהן אין שטוב אוּן אַוועֶקלעַגעָן זיך שלאָפֿען -- 

יעָנקעָל: װאָם איַז, מײַנסט, אַז איך בִּיַן שיכּוֹר ? איך האָבּ 
טאַקץ אַ סך געֶמרוּנקעֶן, אֶבּעָר ... (טעָנצעָלט). ועָהסט, איך קאָן נאָך 
מאַנצעָן... קים, מיָר ועָלעֶן ברע טאַנצעָן ... האָבּעָן מיִר ניִשט אַ טײַעָי 
רעָן זוּהנעָניוּק +,. אַ יאַטעָל,.. אַ יוּנג מיט בּיַנעֶר ... קאַניאַאוּ,.. קאַניאַאו 
(מאַכֿט נאָך אַ קיִנדיַש געָהײַן). 

מאַר יאַש עָ: עה אוּן שלאָף ריַך אוֹים. געָה ! מײַן בּיַטעֶר האַרץ 
װעָל איַך בּאַלד אוֹיםלאָועֶן צוּ דײַן קאָפּ. , 

ם אַ מ אַ ר עָ (געַהט צוּ אוּן נעֶמט אַרוּם יעֶנקלעֶן) : בּיַועֶרט זיַך ניִשט, 
שויגעֶר , עֶר װעָט שוֹין געָהן. אַז עֶר װעָט פֿיִהלעָן, אַז עֶר ראַרף געָהן , 
װעֶט עֶר שוֹין געָהן ... 
: יעָנקעֶל: דוּ בּייט אַנוּטץָ, טאַמאַרץ, אַ קלוּגע אוּן אַ נוּטֹעָ י-. 

איך'ל געָהן . איז יעֶנעָ איַן שטוּב 4 יעֶנעָ דאָרט1... האַ+... רוּ... רד .. 

הֵעָ... פֿאָר װאָס שילסטוּ מיַך נישט ? האַ +.. איִך בּיִן א הוּנט , מאַטאַרעָ. 
איִך בּיִן אַ גרוֹיסעֶר הוּנט.., דוּ טאָרסט מיַט מיַר ניִשט לעֲבּעָן... איַך בּין 
אַ גאָרנישט , בּיִן איִך .,. בּיַן ניִשט ועָרט דײַן פּאָרמיאָטקע , בּיִן איִך נישט 


= 


ויא שטעט 


יזייר 54 


ד. פּיַנסקי. 53 
זועָרט... אַל דאָס בּײַז איִז איַן טיָר,.. אַ פֿעֶרפֿאַלעֶנעֶר בּיַן איִך, טאַמאַי 
דע .. אַ חור כַּיִן איך... אַחויָר שעֶר עָק * 

ט אָמ אַ ר עָ : פֿױ, יעֶנקעָל, רעַד דאָך ניִשט אַזוֹי. 

יעָנקעָל: נײַן, איַך װײַס, װאָס איך רעָד ... פֿון אַ חויָרשעָן עֶק 
קאָן מעֶן קײַן שטרײַמעָל ניִשט מאַכֿעָן, אוּן פֿון מיר װעָט שוֹין קײַן לײַט 
ניִשט אַרוֹים, 

ם אַריאַשץ: ועָה מיַר ניִשט, װעָה מיר ניִשט, האָבּ איִך דאָס 
דֹעָן די גאַנצע צײַט ניִשט געָװאוּסט ? 

טאַמאַרעָ: אַך, איֵהר האָט נאָרניִשט נעָואוּסט . אוּן װײַסט 
גאָרנישט , שוויָגעֶר --. 

מאַריאַשעָ: װאָס האָבּ איִך מיִט דיִר די נאַנצע צײַט געָרעָרם+ 

יעָנקעָל: די מאַמע איז געָוועֶזעֶן געֶרעָבֿט, טאַטאַרעָ... פֿעָר: 
שטעהסט , איך רעַד דאָ מיִט דיר אוּן װײַם , אַז דעֶר הוּנט איָז איַן מיר, 
דעֶר דיַבּוֹק איַז אין מיַר . עָם ציִעהט מיך , פֿעֶרשטעָהסט ... עֶס ציָעהט 
מיך צוּ שדים װײַסעֶן װאָס . איך בּוַן שיכּוֹר, זעֶהסט , אֶבּעֶר איִך װײַס יי 
איַך װײַס י. 

טאַטאַרץָ: אַך, מאַלעָ װאָס דוּ רעָרסט! 

יעָנקעָל: ר בּיט אַ קלוּגע ... אַגוּטע..- דוּ האַלסט זיך בּלוֹיז 
אײַן ניִשט צוּ. װײַנעָן... דו יי 

טאַמאַרעָ (צוּװײַנט. זיַך /קנסְטעֲריַשׁ , האַלט זיך אָבֹּעָר אײַן) . 

מאַריאַשעַ: נאַ, אִם האָסטוּ אוֹיסגעָפֿיִהרט, נאַ! אִי, אַ מנפה 
האָט געָמאָגט אוֹיף דיֶר קוּמעֶן ! אוֹיסגעשוואוּמעָן אוּן אוֹיסְגעֶרוּנעֶן האָסטו 
געֶמעָנט װועָרעֶן, אײַדעֶר איִך האָבּ דיִך געָהאַט . 

ט אַ ם אַר ע (היִסְטעָריִש) ; שילט זיַך ניִשט ; שװיַגעֶר, טוּט מיר אַ 
טוֹבה, שילט זך ניִשט. . | 

מאַריאַשעַ: װאָס דעֶן זאָל איִך מיט איָהם טוּן ! װאָס דעֶן זאָל 
איִך מיִם איָהם טוּן ? (װײַגט). איִך ‏ ועָל אַרײַנגעָהן איִן שטובּ אוּן װעָל 
אַרױֹױסװאַרפֿעָן די צוֹיג , אַז בּרעכֹּעֶן װעָט זי איָהר קאָפּ, 

ט אַמאַרעָ: נײַן, נײַן, שװיַגעֶר , מאַפֿט ניִשט קײַן סקאַנדאַלעָן . 

יעָנ ק עָ ל: װאַרף מיך אַרוֹיס... מיִך װאַרף אַרוֹים.. איך ייי 
איִך... איך בּיַן דעֶר הוּנט ... 

ט אַמאַר עָ. קוּם אין שטוּב , װעָסט דיך אויסשלאָפֿעָן , װעָסט דיך 
בּעֲרוּהיְגעָן ... 





























84 יַעָנקעל דער שמיַער 


}1 
אײַן זײַט, די מאַמע פֿון דעָר אַנדעָר זײַט, עָם ם א 
דאַרוף אי מעָן דאָך אַ מעָנש... 
יעָנקעַל: נײַן, איִך װײַם שין טיך. 
טאַ מאַר עָ: דו װײַסט דיַך נאָר ניטט, קוּם , קום, (ו! נעָמט אֵיָהם אָן - 
יעֶנֹקעָ : (לאָזט זיִך פלוצלונג אַראָבּ אוֹיף דעָר נאקאָװאלנע) . העָהעָהעַיי+ 
אַ פֿײַעֶר רענ איִן מַיִר ... אַ גִיהִינוֹם אַ גאַנצעֶר ... העָהעָ.,. הע,., טאַ 
מאַרֹעָ, פֿאַר װאָס בֹּיִוטוּ ניִשט צעָהן פֿרוֹיעֶן ? פֿאַר װאָס בּיְטוּ נישט רײַ 
גאַנצע װועָלט פֿרוֹיעֶן אוֹיף אַמאָל ?... 
ט אַ מ אַר עַ (היַסטעָריִש) : רעַד דאָך ניִשט ... רער דאָך ניִשט אַזֹי.., 
מאַ רי אַ שׁץָ: איַך װועָל איָהם נלײַך צופֿלאַשקענעֶן רי צוּרה, אַז 
אַ חלירע האָט געָמאָנט אוֹיף איָהם קומען קלײַנעָרהײַט! 
טאַמאַר עָ: דוּ װאָלסט ראָך בּעֶסעֶר אַרוֹיסנעֶשלאָגעָן אַוּעָלבֿעָ גע 
דאַנקען פֿון א 
יעֶנִקעֶל; זעֶהסט, דעָרפֿאַר האָכּ איַך דאָך געָטרוּנקען -- איִך 
װועֶל דיָר שוֹין אַלץ. דעָרצעָהלעַן , דוּ װעסט שוֹין אַלץ ויִסעָן... 
טאַמאַר עָ:אאָ, יאָ, אֶבַּעֶר יעֶצט קוּם. (העַבּט אֹיָהם פֿון דעָר נאַ- 
קאָװאַלנע) . 
יעָנקעָל (שטעהט אוֹיף): יֵאָ, יעֶצט איַן שטובּ, צוּם װּהנעָניוּק. 
אוּן דוּ ניִשט װײַן , בּיַום אַרײַננעָפֿאַלעָן, פֿעָרפֿאַלעַן . 
מ אַריאַ ש עָ: איַך װועָל דיַר געֶבּעֶן ,אַרײַנגעֶפֿאַלעָן", װאַרט! 
יעָנקעָל: העָ.. נאָר קײַן קלאָגמוּטעָר ניִשט װעָרעָן. וי װ אָ, 
וי מײַן אע 
מאַר יֹאַשץָ: מי קאָן שוֹין פֿון דיָר װעָרעָן אַלץ: או אַלט אי אַ 
קלאָגטוּטעָר , 
טאַטאַרץָ: קום, קוּם, אויף טִּיָר װעָכט זיך ניִשט האָבּעָן צוּ 
בּעֶקלאָגעֶן. 
יעָנקעל: נאַ, דוּ בּים אַמאַלאָרִיעֶיץ... לוסטיג זײַן!... קוּם צום 
זוהנעֲניוּנעָ. . . = אַך--אַך--אַך--אַך--אַך--אַך--אַך . טוּ. קאַמאַריָנפקי 
מוזשיק ... (טעָנצעָלט), טאַנץ. טאַטאַרץ... װיִלסט זעָהן, װי יעָנעָ האָם: 
ך אַװעֶקגעֶשטעלט טאַנצעָן?..- 
סאַריאַש עַָ (שטויסט איָהם אַרוֹים פֿון טיר) : איך וועָל ריר געֶבּעֶךְ 


טאַמאַרץַ: נוּ, אי װאָס, תן מיַר דיַך פֿיִהרעָן , איך פֿון 
ם זיך 


אַ טאָל, אוֹיה. 


ד, פּינסקי . 85 


אַ בּעֶװײַזעָך ! זאָלסט אוֹיפֿהעָרעֶן צוּ רעַדעֶן פֿוּן יעָנעֶר , סנוול! (געהט 
אַווֹיס נאָך אֹיָהם) . 
ט אַ מ אַ ר ץע (כבּלײַבּט שטעָהן, פֿעֶובּועָפֿט די העָנד, לעגט זײַ אַרײַן אי 
קאָפּ אוּן צוּפט זיך די האָר, דויַקט זיַך די בּווּסט, אוּן פֿעָרדעָקט זיִך דאָס מויל, 
אַרוֹיסגעַבּעֶנדיָג אײַנגעָהאַלטעֶנעָ העֶוצרײַסענרעָ היַסטעָריִשעָ טעָנעָר) . 
ד עָר בּעל עג לה (רויסעָן) : װועָט שוין זײַן אַ מאָל די אַקם ? 
-ט אַטאַר עָ (שלעָפט זיִך קוֹים אַװעָק). 

















פיערטער אקט. - 


. 


לע 
יי 
2 יש 





ייר וארי יע 


: אי ריט 
2 עו 


0 





בּײַ יעָנקלעָן איַן עֶסציִמעָר . אן ציַמעָר געפֿונט זיַך יעֶצט אַ װיָע. 0 
געָלעָ  ,‏ אוֹיפֿין טוש שטעהט דעָר קאָכֿעַריַגעֶר סאַטאָװאַר. פֿון קוזשנע 
העָרט זיַך דאָס קלאַפּעַן). 


טאַמאַרעַ אי כּלִם. היַנטעָרסטעָן פֿעָנסטעָר און רוּפֿט אַרוֹים). 
פ-י : 
1 


נ קעַל, דער טײַ אי שוֹין אָנגעֶנאָסעֶן , (דאָס קלאַפּעָן העָרט ניִשט אויף) . ן 
4 ייעֶנקעָל, קוּם דאָך יו דעָר טײַ װעָט קאַלט װעָרעָן.. די אַרבּײַט 
/ װעָטאָך ניַשט אַנטלױפֿעַן ! --- יעָנְקְעָל, איִך קאָן ניִשט שרײַעָן, איַך װעָל 


נאָך איפֿװועַקעֶן דאָם קִיִנד. (דאָם קלאַפּעָן העָרט אוֹיף , ז! געהט אָבּ פֿון פֿעֲנם. 
' טעָר . זי זעָהט פֿיַעל בּלײַכֿעָר אוֹיס, טיט ועָנדעָר אוּנטעָ- די אוֹינעָן, װי פֿון אַ 

דוּרכֿגעָװאַכֿטעָר נאַכֿט. זי געַהט צו צוּם טיַש, װאו זי בּלײַבּט אַ װײַלע שטעהן, 
פֿעָרזוּנקעָן איַן נעָדאַנקעָן) . 
יעַנקעָ לֹ (קוּמט אַרײַן . עֶר איַז גאַנץ אָנגערוּקט און חשך'דיג אין געֲזיבֿט) . 
/ ם אט אַ ר עָ (װ! אוֹיפֿגעָװאַבֿט) : קוּם , זעִיץ זיך טײַ טרינקעָן. (זי זעָצט 
זיִך אגן קוּקט אֹיָהם פֿאָרשעֲנד אָן). 

יעֶנקעֶל (עָצט זיַך אויך, ניִשט אַ קוּק טוּעֲנדיָג אִוֹיף אֹיהר און אוֹיס. 

מײַדעֲנדוַג אוָהר בִּלוָק). 


| ם אַמ אַ ר צָ; װאָס עָפַּיִם אַזוֹי פֿריִה שׁוֹין אַרבּײַטעָן} -- איַך האָבּ ו 
נאָרנישט געֲהעָרֵט, וועֶן דוּ בּזֵם אופֿנעָשטאַנעָן,, אוּן וי דוּ בּיָם אַװעָק: 
/װ געָגאַנגעָן . ו 
יעָנק עָל בוט אַרֹם): דוּ האָסט שטאַרק געָשלאָפֿעַן, וֶ 


' טאַטאַר עַָ: איך בּיִן טאַקץ שפּעָט אײַנגעשלאָפֿען , איְציִקְעָל איַד 
-ג עָוועָזעֶן אַזוֹי אוּנרוּהיג . 




















8 יעַנקֹעָל. רא שמיַער - 


שװײגעַן - 
טאַטאַר ץ: האָסט שוֹין אָבּגעֶראַוועָנט 
יעָנקעָל:אאָ. 
ט אַ מ אַר עַ (פֿאָרזיבֿטיַג) : טוב דיר דעֶר קאָפּ ויעָה? 
יעָנֹּק עֶל: נײַן, װאָס איוו : | 
מאַמאַרץ: איך טמײַן נלאָט אַזױ'. -- דוּ װאָלסט אָפֿשר געָנוּמעָן 
אַ שנאַפּס ? 
יעָנק עָל (שװײַנט). 
טאַטאַרץָ: יעָנקעָל. זײַ דאָך נישט אַזוֹי,., נעָם אַ שנאַפּס, 
עֶט דיַר לײַבֿטעַר וועָרעָן . 
ײ עָ נ ק עֶל : וי אַלְעַ שיכּירים ,. װאָס קָ 
טאַמאַר ע: איך מײַן דאָס גאָר נישט אַזוֹי , יעב 


= 
= 1 

= =+ בעוועז? ן| א שנאַפּס, 

האָסט'אָך געֶבֿטעָן געֶמרוּנק ועֶן. װאָלט יעָצם גוט געֶיועָועָן אַ שנאַפּס 


װילסטו ? : : 
יעָנקעָל: אי + װיַל גאָרנישט , ועֶר טויַנקט אוֹים זײַן טי 

1 : . זי :יש גיין אלל 

ט אַט אַר עָ (ניַסט אֹיָהם אַן נאָך א גלאָז) ; וועַן האָסטוּ זיִך שי { אײַג 

געַקעָרט אָבּצוּראַוו 2 4 בּיט הפּנים זעָהר פֿריָה אופֿגעָשטאַנעַן + וועַן 


בּיִזטוּ אויפֿגעַשטאַנעָן : 11 
יעָנק ע, װאָס מאַבֿט דיַר דאָס אוֹים + איִך האָבּ דעֶם דאַונץן 

נישט אײַנגעָררעָהט . 
0 : : יונגער ייר יִ אס אי 4 
טאַמאַר צָ: אוּן אַז דוּ האָסט יאָ אײַנגעדרעָהט , װעָל איך מיר 
אֶבַּעֶר איִך האָבּ מירא , אַז 


זי 


דאָס אוֹיך נישט נעָטעֶן שטאַרק צום האַרצעָן ‏ 
דוּ האָסט מיַר עָפּיִם אַנדעָרם אײַנגעֶדרעֲהט ? 
יעָבקעָל איך װײַם נישט. װְאֶה. : 
טאַ מ מאַרע (ק ריַמט אֹיָהם נאָך), , איך װײַם ניִשט װאָס ; זאָג דֹעָם. 
אָמת, האָסט מיך אַ קוּם געֶטאָן * 
יצָנקץָ עָל (לאננזאָם) : נײַן - 
טאַמאַר צָ. זעָהסטוּ, ‏ הא, טיק טוּ עָם י 
+ אונטער די בּאַק) , 
יעָנקעָ : (בּעֲריָהרט זו קוֹים מיט די ליפע) . 
טאָמ אַרץָ: אוֹי  ,‏ װי קאַלט! 
יעָנֹקעָ פְ (שפּריָגנט אוֹיף אוּן נעָהט צוּ דעָר טור) י 
ט אמ אַר עָ: זעָה { װאָס אַנטלױפֿסטוּ עָפַּיִם ! 
צָנֹקצֶל (נעהפ אַרֹיס) . 


ש 


צמ, (שטעַלט איָהם: 








וְ 





ד. פּיַנסק! . 1 


ט אַמ אַרץ (נעַהם צוּ צוּם פֿעָנסטעֶר אוּן קוּקְט נאָך דֹעָם אַװעֶקגעָנאַנגעָי 


נעָם , בּאַלד שפּאַוט זי זיך אָן טיַט'ן היַנטעָר קאָפּ אָן װאַנד אוּן שטעָהט אַוֹי 


פֿעָרגליַװעָרט איַן געָדאַנק. זי טריַקעַנט ויך אַ טרֹעָר. - דאָס קיַנד שרײַט אוױף, 
טאַטאַרעָ עֶרװאַכֿט פֿון אֹיְהרֹעָ געָדאַנקעָן , אײַלם צוּ צוּם װוַעגעָרעָ און בּוֹיגט זך 


איַבּעַר איַבּעָר דאָס קיַנד, בּעֲקוּקְט עָם, איַן געָדאַנקעַן, און בַּעֶטאַפּט עָם, דאָס 


קִיַנד איַן שטיַל, זַ שטעָהט אַ װײַלעָ איַבּעֶר איָהם און פּלוצלונג בּרעָכֿט זי אוֹים 
איַן אַ יאָטעָר) . קיִנדעָניוּ מײַנס, זוּהנעָניוּ מײַנס, װאָס װעָט עֶס זײַן + װאָס 
ויעָם עֶס זײַן ? װאָס קאָן נאָך מיִט אוּנז נעֶשעָהן? זי װײַנט בֹּיְטעֶר, נאָבֿ- 
געַבּעָנדיג זיִך דאָס האַר'ץ, בּעָפֿרײַעֲנדיַג זיַך פֿון די טרעֲרעֶן, וועָלכֿעַ זי האָט אײַנ- 
געָהאַלטעָן איִן זיִך, בּאַלר אֶבֹּעָר שטאַרקט זי זיַך אוּן האַלט זיַך װיָעדעֶר אײַן). 
נײַן, ניַשטװײַנען , קינדעָניוּ ! דײַן טאַמץ ועֶט ניַשט װײַנעָן. זי טאָר נישט: 
פֿעָרסם'עָן דײַן מיַלך, דוּ מוּזט זײַן געֲווּנדעָניוּ. דוּ מוּוט זײַן מאַמעָס 
טרײַסטעֲני ,,,. (װיַשט זיַך די אוֹינעֶן אוּן בּײַסט דאָס א אַרוּנטעַרדריַקעֲנדיָג 
די טרעָרעֶן . נײַן , ניִשט װײַנעָן , ניַשט װײַנעֶן,.. אוּף ! (וי עֶטעָםט שװעָר אָבּ 
אוּן געה? צו צום אָפֿעֲנעָם פֿעַנסטעָר, אַרײַנצוּנעָמעָן איַן זיִך לוּפֿט). 

מאַדיאַשעָ (קוּטט שנעָל אַרײַן): נוּם טאָרנען! נוּ, האַ?! 

ט אַ מ אַ ר עָ (געָבראָבֿען) ‏ גוּטעָן טאָג, שװיַגעֶר, װאָס ,נוּ, האַ"ז 

מאַריאַשץָ: איִך האָבּ'ץ דאָך עֶרשט געָועָהן אַרוֹיסגעָהן 


}4-- 
יי 
יש 


ט אַ מ אַ ר עָ (שרײַט אוֹיף) : פֿון שײַנק? ! 
מאַ ריאַ שעָ: פֿון שײַנק, אַ וראי פֿוון שײַנק ! מיִט טײַנע איַנעָנץָ 
אוֹיגעֶן האָבּ איך נעָזעָהן! אוֹי, רבּוֹנוֹ של עוֹלֹם, עֶס העבּעֶן זיך שוֹין אָן 
מיָט ר די גוּטעָ צײַטעֶן! 

אַ טאַר צָ (קרעָכֿצט אַרוֹים, אוֹי! זי כֿאַפּט אַרײַן ד! פֿוסט אין מױל 
צנ שע אוּן עָטעָמט שװעָר אוּ ן רוישיג) . 

מאַריאַשעָ (דעֶרשראָקעַן) ; אוֹי , איִַך האָבּ עֶס דיַר נאָר ניִשט גע 
דאַרפֿט דעָרצעַהלעָן! איַך האָכּ דיַר דאָס גאָרניַשט געָטאָרט דעֶרצעַהלעֶן! 
אוי, וועָה איַז מיַר ! װאָס טוּט מעַן ? װאָס העבּט מעָן אָן צוּ מוּן } 

ט אַם אַרעָ (מיָט פֿעָרשטיַקמעָן געָװוין) ‏ איַן שײַנק איז עֶר שוֹין גע 
ועַזעֶן ! (פֿאַסט זיך), נאַ, מילא. מיר װעֶלעָן שוֹין זעָהן ... מיַר וועֶלעֶן 
שרין וזה .= 

מאַריאַש 5 אַז אָך אוּן װעָה, װאָס ס'ועָט שיין זײַן װאָס צוּ 
זעָהן . וועָה מיר ניִשם , יעה מיַר נישט! װאָס טוּם מעָן ? װאָס טוּט מעָן 3 




















ידי ישי העד 5 תיר',. אנ -ק; 


יי א יע יי 


וי 
/ 
: 
8 
1 
1 


ו 
/ 
ן 
| 
1 


ן 
ו 








02 יעָנְקעֶל דֹעָר שטיער. 


האָסטו שוין בֿאָטש יעָנעֶר , דעֶר שטיִק פּאַם קוּרסטואָ, געָואָגט , אַו זי 
זיך אַרײנקלײכּען ? 
0 א 7 האָבּ זי נאָך נישט געֲזעָהן פֿון געֶבֿטעָן בּײַ טאָג 
אָן. זי אי עֶרג גיַץ אַװעָק אוּן איז געָקוּמעָן שפַּעט אַ הײַם. -- אוּן װאָס 
זועָם זײַן די פּעוּלה + װאָס װֹעָט עָם העָלפֿעָן ? 
מאַריאַש ע: װי הײַסט, װאָס װעָט עָם העָלפֿען + 

ט אַמ אַ ר עָ: אַז עֶס העַבּעֵן זיִך שוין אָן די גוּטעָ א וי 
איָהר זאָגט אַלײַן , איַן װאָס מאַכֿט עֶס אוֹים , צו זי אין איַן שטוּב, צוּ 
זי איז ניַשטאָ איַן שטוּב4 אוּן װאָם מאַכֿט עָם איבּעֶרהוֹיפּט איים, צוּ 7 
צוּ אַן אַנדעֶרעַ 4 דעָר עיקר איז, װאָס דַעֶר אַלטעֶר יעֶנקעָל איַן איָהם 
אָננעקומען (ז: העבט אָן אַרגמצוּגעֵהן איִבּעָרן ציָטעֶר , די העָנד פֿעָרלעגט אוֹיפֿין 
0 די אוֹיגעָן אַראָבגעֶלאָועָן צוּ דעֶר פּאָרלאָגע, גאַנץ אויפֿגעָרעָגט). עָפּיִם מוּו 
געֶשעָהן , עָפּיִם מוּז געֶשעָהן 

- מאַריאַשע: װאָס זאָל געַשעָהן, װאָס ? 
ט אַ טאַר עָ: דאָם װײַם איַך נישט, דאָס װײַס איַך ניִשט. 
מ אַריאַשעָ: אַזאַרײסטרײַבּעָן זי איַן נאָך בּײַ דיר אויך אַ ספּקוּת . 
ט אַ מ אַ ר עָ: עָפּיִם אַזױינם מוּז שָהן, װאָס זאָל אֹיָהם ... 
מאַריאַש עַ: װאָס ,װאָס זאָל אֹיָהם 
מאַר צָ: איך קאָן ראָס אײַך ניִשט רעָרקְלעָרעָן, אֶבּעֶר איך 

2 דאָס, אין ך פֿיִהל, מײַן האַרץ זאָגט מיַר ... ול א װאָס זאָל 
:איהם. װיַעֹדעֶר בע צו זלך א זאָל איָהם עָפּיִם אָבּהאַלטען עָפַּיִם 
אויסהײַלען פֿוּן זײַנע 3 שלעָבֿטע מדות אוֹיף אײַכּיִג. 

-מ אַר יאַשע: דער טוֹיט.. דעֶר טיט ועָם איָהם אויסהײַלעֶן . 

טאַטאַרעָ (שוירערט אוֹיף): אוֹי , װעה מיר ניַשט ! 

מאַ ריאַשע: איִך קאָן מײַן אוּמגליַק . זעָהסטאָך, דוקא ווע 
איז נעָװאָרעֶן. אַ טאַטְעָ, װעָן עֶר האָט ראָך 6 געָדאַרפֿט אַו וק אס 
פֿעָן זײַנעַ אַלטע שטיק .י. 

טאַ טאַר ץָ! וועָט מיַר אוֹיסקוּמעֶן אָנטוּן. זיך אַ מיתה . 

מאַריאַשע: װאָס} בּײַם דיַר בֹּעֶסעֶר אֶפּ דֹעָם צוּנג! טפֿו! אַ 
מאַמץ רעָרט עֶס נאָך אַזוֹי. 

ט אַטאַר ע (ברעָכֿט אוֹים איַן טרעָרעֶן , פֿעֶרז דעָקט זיַך דאָס געֶזיבֿט) . מײַן 
זוּהנעָניוּ ! מײַן קיִנדעָלעָ! 

ם אַרי אַ ש עַ: דוּ טרײַבּ זי קודם כַּל אַדוֹים אוּן דעָרנאָך נעָם זיַך 
צוּ איָהם , פֿעַרשטעהסט ? זי די עֶרשטעָ זאַך -- אוּן אַן דוּ װעָסט זי ניִשט 

































אַרוֹױיסטרײַבּעָן וועָל איִך זי דיַר אַרײַסטרײַכּעַן, װעֶסט זעָהן, שאַ, אָט 


געהט אַהעֶר דעֶר שיועָר, 


ם אַ סאַר עָ (טריַקענט זיַך די אוינעָן אוֹיף גיִך) ; שװיגעֶר, זאָגט איָהם: 


: 4 ז', צֹ 


גאָרניַשט וועָנעָן שײַנק, 

ט אַ ריאַ שעַ: עָס'ט טאַקע 7 א קאָנעֶן אָכּהאַלטעָן ... 

סאַמאַר עָ יט געֲבּעט); עָם מאַכֿט ניִשט אוֹים, זאָגט איָהם: 
ניַשט , זאָנט איָהם ניִשט, 

ש ס ח ה (קומט אַרײַן) : גוּם מאָרגעָן, נוּ? 

מאַריאַ שעָ:װאָס ,נו' 1 בּײַ איָהר וועָסְטוּ. עָפי 
װײַל זי נאָך האַלטען. : 

שמ ח ה (מעלה-גיה'ט בּײַו : דם ! הם ! וי הײַסט נאָך האַלט; טעָן ? וי 
הײַסט 1 וי הײַסט ? װעַניג צרות ? 


ם אוֹיספֿיִהרען ? זי 


טאַמאַרץָ: איך װײַם נאָרנישט... איִך װײַם גאָרניַשט ... איך 
דאַרף אַלץ בּעֶקְלעָרעֶן אוּן מײַן קאָפּ איז טיָר ... איָהר קומט פֿון דאַוי. 
נעָן ? וועָם איָהר מאַכֿעָן בּרכה ? שוועָר , װועָט אֹיָהר מאַכֿען בּרבה ? װילט 
איָהר, . לאָטיֶר אַלעָ עֶסעֶן פֿריִהשטיָק. האַ ? (ו! שטעָלט אַרוֹיף װײַן און טאָרט . 


און 


+ = 


פֿ 


רציַמעָר אַ געָרוֹישׁ, װ! עָטיִץ װאָלט אוּמגעָװאָרפֿעָן געַוואָרעֶן) . 
: ר ב ק ה (אין פֿאָרציַמעָר , אײַנגעָהאַלטעֲנעָרהיָיִט ר! שטיָמץע), זאָלסט שלין 
פֿאָרשייַנדעָן, העֶרסטוּ ! 
ר פאל (אַ פֿעַרשלאָפֿעַנעֶר  ,‏ די קליודעָר פֿעָרשמוערט, דאָס געֲויִבֿט פֿעָר- 
, פֿאַלם צוּ צוּ דעָר טור אוּן קײַקעָלט זיַך אַרײַן איַן ציטעֶר). 
טאַםאַרעָ (דעָרשיאָקעָן, אוֹי, װעָה מיר ניַשט , װאָס איַן דאָס) ? 
ר ב ק ה איִן נאַכֿט קײײַדעָר בְּעֶווײַוט זיַך איַן טיָר); זאָלסט מיר שיין 
פֿעָרשװיַנדען . 
אַלץָ: װאָס איַז דאָס 1 װאָס איז דאָס ? 


ר בקה: אֶבַּעָר גלײַך זאָלםמו מיַר פֿעֶרשװיִנדעָן . 
טאַטאַרץָ: װאָס איַז נעֶשעָהן ? פֿון װאַנעָן נעָמט עֶר זיך אַװֹײ 
? 


ר ב ק ה: איָהר װײַסט. װאוּ עֶר איז געֲוועָעָן 1 עֶר איו דאָך געִ= 
לעֶגעֶן אייפֿ'ן ‏ אוֹיוועֶן ! איִך בֿאַפּ זיך אוֹיף ,. איַך עָפֿעֶן נאָר פֿעַרנאַנדעֶר די 
אוֹיגעֶן , טוּ איך אַ קוק, אַ האַנד הײַנגט אַראָבּ פֿון אוֹיוועָן ! אַ פֿעָרטרי- 
סעָלטע בּיִן איַך געָואָרעֶן , אוֹיף טוֹיט האָבּ איַך מיַך דעָרשראָקעָן, איִך 
האָבּ נעָסײַנט, גאָט װײַס װאָס האָבּ איִך מיך נַעֶהנְטעֶר צוּגעֲקיּקְט --- 
עֶרשט דאָס איז עֶר ! 





















זאָל אוֹיסגעָהן צוּ איָהם , צוּ זײַן קאָפּ! -- איִך ה 





יּעָנקעָל דעָר שטיער. 


מאַריאַשץע: עָר אויפֿין אוֹיוועֶן -- מנאַ, קרוֹינעָלעֶך ! 

ר בקה: אַלעָ בּײַזץ הלוֹמוֹת ! װאָס האָט נעָזאָלט אוֹיסגעָהן צו מיר, 
אָבֹּץ געָגעֶבּעָן אַ שלײַדעֶר 

אָט ראַכֿט זיַך געָראַרפֿט קלײַבּעָן אַלעָ צײַנעָר . 

אָם בּלוט פֿנן געֲזכֿט מיָט זײַן טאַשעַנטיכֿעָל אוּן 

טאַפּט זיִך דעָם קאָפּ). 

האַ } זאָלסט מיר גלײַך פֿעָרשװיני 


אַראָפּ, אַז עֶר ה 

ר פ אל (טריקענט זיִך ד 
:קראַצט זיך דעָם רוקען אוּן די פֿיִם אוּן 

ר ב ק ה: װאָס, עָם טוּם װעָה, 
:דעָן, זאָלסט מיר ! 

טאַמאַרץָ: לאָזט אֹיָהם קוּמעָן צוּ זיִך. 

מאַריאַשעָ : װאָס איַז ראָס געֶוועֶזעֶן פֿאַר אַ גאַנג , פֿאַר אַ קרי- 
בֿען אױיפֿין אוֹיוועָן ? 

ש מ ח ה: אין מײַן לַעֲכּעָן אין מײַן לַעָבֹּעָן *-- 

ר פ א ל: װאָס-פֿעָרשטעהט אֹיָהר ניִשט. װאָם! 


ר ב קה: װאָס זאָל מעֶן פֿעָרשטעָהן, װאָס+ טראָג זיך בעֶסעֶר אי 


מיט גוּטעָן . | 
טאַמאַרץַ: שטש, איהר װעָט מיַר נאָך אוֹיפועָקְעָן ראָס קינר י 
(געהט צום װיַענעָל, בּוֹיגט זיַך אײַן, אוּם אַרֹיסצוּנעֶטעָן דאָס קינד). 
ט אַר יאַש3ע: ס'איז משונע צוּ וועֶרעֶן ! 
רפאל: האָב איך זי גאָר געָטאָרט ראָ לאָזעָן אַלײַן 
ינעֶכֿטיִגעָ. 
ר בק ה (שיעסט אוֹים איַן אַ געַלעכֿטעָר) - 
טאַטאַרע (לאַבֿט זיך אוֹים פּֿן איִבּעֶרי; װיִעגעָל אוּן קוּקט איָהר שטרעַנג אָן). 
-פֿױ,, שעֲמעֶן זאָלט איָהר אײַך . 
ר בק ה לאַכֿעָנדיָג) : װאָס זאָגט 
סיך געָהיִט ! 
טאַטאַרץ: דאָם אי זעָהר ניַערריג פֿון אײַעֶר זײַם * 
רפאל: אַז איָהר זאָלט דאָס זאָגעָן, פֿעָרשטעָה איך ניִשט. װי 
:הײַסט ? זאָל נוּר גאָט משמר וּמציפ זײַן, ‏ צוּ װאָס עֶס קאָן דאָ קוּמעָן - 
טאַמאַר עָ: זײַט אַזוֹי גוּט אוּן העָרט דאָס אוֹיף צוּ רעַרעָן ! 


איהר צוּ זײַן קאָפּ, האַ? עֶר האָט 


טאַריאַ שע: אוֹי, עֶר איַז געָרעֶבֿט ! אוֹי, דאָס איז דאָך געֶוועָזעֶןיי 


שם ח ה: אַפֿרוּמעָר איַר,,, אַפֿרוּמעָר איַר יי 
רפאל: זי איַז מײַן װײַבּ, פֿעָרשטעָהט אֹיָהר סיך * 
ר ב ק ה: טראָג דיַך אַװעָק, העֶרסְמוּ טראָג דיך אַװעָק! 


ד. פּיַנסקי. 0 





- טא : : 
פּ אל: זי איז מײַן װײַבּ , אוּן זא לו דאָ צ 
4 | אַז ס'זאָל חם וּשלוֹם קוּמעָן דאָ צז 
: ר ב ק ה (װאַרפֿט זוך צוּם טיש): אוֹי, אַ מעָסעֶר ניט מיָר ! אוֹי, איִך 
װועָל כֿאַפּעָן אַ מעֶסעֶר... אַ שוֹמר װעָט עֶר מיר זײַן !... : 
: ט אַ מאַ ר עָ (אין פֿעָרצװײַפֿלּנג) : איָהר זאָלט מיַר בּײַדץָ גלײַך אַרוֹים 
פֿוּן דאַנעָן ! אײַעֶר פֿום זאָל דאָ ניִשט זײַן ! איִך װיִל אײַך דאָ בּײַדעָן ניִשט 
זעָהן ! אַרוֹים ! אַרוֹיס! אט 
רב ק ה: זעָה, װאָס איַז דאָס 1 אַז דעֶר פּרא אדם וועָט פֿעֶרטראַכֿ 
טעָן שדים װײַסעָן ואס , בּיִן איִך שוּלדיג } : 
ר פאל: װאָס טרײַבּט אֹיָהר מיך, װאָס? טרײַבּט ז, זי מרײַבט 


1 סטן ארי אָי : 
יועָלעֶן אָכּרעַדעֶן אַ פֿרעֶמדעֶן מאַן . װאָס טרײַבּט אֹיָהר עָפּיִם מיַך} האָב 
איִך געמײַנט עָפַּיִם אײַעֶר רעה + אַז איִך האָבּ געָהיִט.. - 


2 טאַמאַר עָ: לאט מיִך צוּרוּה! לאָד--ם מיִך צוּ--רוּה ! איִך װיָל 

ניַשט װיַסעֶן פֿוּן אַזעָלבֿעָ זאַכֿעָן! נעָהט אײַך געֶזוּנטעָרהײַט ! 
2 טא ריאַשץָ (צוּ רבקה'ץ) : מאַכֿט טאַקע, אַז איָהר זאָלט זיִך אַרוֹים. 
קלײַבּעֶן פֿון דאַנעָן ,. פּאַקט אײַן אײַעֶרעָ זאַכֿעָן אוּן פֿעָרנעָמט זיך . 

ש מ ח ה: הוּלטײַקע! הוּלטײַקע ! אַרוֹיס ! אַרוֹיס!. 
4 0 אַ ריאַש עָ: פֿעֶרשטאָבֿענעָ אוֹינעֶן װאָס זי האָט נאָך ! עֶר האָט 
פערט א אוֹיף איֵהר שרים װײַסעָן װאָס, גלײַך זאָלט איָהר אַרֹסקלײ: 
בּעָן זיך פֿון דאַנעָן ! אוּן אַהון ניִשט דעֶרגעָהן אוּן צוריק נישט קוּמעֶן אוּן 
איַן מיַטעֶן װעָג ניִשט בּלײַבּעָן ! א 
יי רב קה: זֹעָה נאָר , זעָה נאָר , וי אַלעָ אוֹיף מיר , זײַ מײַנען ד'רי: 
אנ ... אַז איִך װועֶל וועָלעָן, ‏ װעָל איִך מיך אַרױֹסקלײַבּעָן, אַן ניִשט, 
וועָל איך ניִשט , זְעָה נאָר , זעָה נאָר ,., טפֿו! (געָהט אַרוֹים אוּן קלאַפּט צוּ די 
טיָר מיִט רעש), 
א פארק ש עָ. אַז קלאַפּעָן זאָל זי זיך קאָפּ אָן װאַנר, רבּוֹנוֹ של 
עוֹלם! סאַר'. אַ קלאַפּ! זי האָט נאָך געָקאָנט אוֹיפֿװעֶקעֶן דאָס קינד! 

ר פ א ל: טרײַבּט זי נאָר אַרוֹיס ... 

מאַריאַשעָ: זי װעָט שוֹין , זי װעָט שוין. 
0 רפאל: זאָל זי בּײַ אײַך נישט זײַן, איָו מעָהר װיל איך ניִשט. 
מיך אַרט ניִשט , אַז מיר וועָלעֶן זײַן גוּטעָ פֿרײַנט פֿוּן װײַטעָן . איָהר ראַרפֿט 
מיִך גאָרניִשט טרײַבּעָן, אַז איָהר װעֶט אַפֿילוּ וועָלעָן, ‏ איִך זאָל קומען , 


וועָל איִך אוֹיךְ ניִשט קוּמען. װאָרום כּײַ מיר װעֶט זײַן דעֶר גרעֶסְטעֶר 


























98 יעַנקעָל דֹעֶר שטוער. 





ש 
+ 
שּ 
גי 
:4 
4 
:5 
4 
42 
2 
עו 
6 
ש 
צ 
= 
1 


ים-טוֹב , אַז איך װעָל װיַסען, אַז איך דאָרף ‏ מי 
יעֶנקלעָן . 
טאַ מאַרעָ: טיק נעָהט! טיק נעָהםי : 
ר פא ל: איָו געָה איִך , --- איך האָבּ אַפֿילוּ געָװאָלט נעֶנעֶלוואַסער 
6 ' : 4 יד שוס, 2י ר 
אָבּגיעסעַן , -- אָבֹּעֶר איִך װײַס גאָרנישט , צו האָבּ איך געָשלאָפֿעָן . א 
גאַנצע נאַבֿט בון איך אָבּגעָלעָגעֶן איפֿן 
וועזען געָכֿטען בּיַו אַ שטיִק איַן דעֶר נאַר 


אי 
יוו 


װי אַ הונט . זי אי גע 
עָעֶן. ג? 


הֹ 
1 
עֶלקְעָ שעיה'ם , האָבּ איך 
= * + זופֿו ר זי- אוים'ן א 
יִך אַרײַנגעָמאַבֿט צוּ איָהר אין ציִמעֶר , אַרױֹפֿגעבֿאַפּט זיַך איפ | 


ויועָן , 
אי : ו 5 4 אף + י = ײֹ 
אוּן בּון אָבגעלענעָן אַזױ צוּנויפגעֶדרעָהטעָרהיִַט וי אַ הונט : האָבּ טיט 
אַן אוֹיג נישט צונױפֿגעפֿיִהרט , מיַר האָט זיך אַלץ אוֹיסגעָרוּבֿט, אַז אִם* 
0 אק 4 א ' די אאז ;הז ' איך'. 
טאַטאַרץ: רעָרט נישט! געָהם: איך קאָן אײַך ניִשט זעֵהן ! אין 
קאָן אײַך ניִשט העֲרעֶן ! 
ש מ ח ה: געַהט, געַהט! (שטוּפּט אֹיָהם צוּ דעָר ::ר)י 
ר פא ל: װאָס איז זי אוֹיף מיַר אין כּעם ? װאָס בּיַן איַך דאָ עָפֹּיִם 
אוֹיסעַן געַוועָועֶן? ,. האַ! ועָר װעָרט לײַכֿט אַרֹ. געָשמוּם) , 
: מ אַר יאַ שץע: נאַ בְּרוּךְ שפּטונו ! זעֶהסטוּ שׁוֹין , װאָס װאָלט נעָי 
קאָנט אַרֹיסקומעןן? עֶר קאָן זײַן סחוֹרה . 0 
שמחה: אאַ.. אַואַ.. אַ! פֿע- האַלמעָן זי איַן שמוּבּ... א 
שמובּ האַלטעָן זי יי שי 
טאַריאַ שע: אוּן יעֶצט זעָה . אַן זי זאָל נאָך הײַנט אײסקלײַבּעֶן ו; 
ש מ ח ה : הײַנט ,., הײַנט ..- : 
ט אַר יאַשע: אױיסרויבֿעָרן רי שטוּבּ ועָם מעָן א דאַרפֿען א 
לאַנג פֿאָלגעָן געֶדאַרפֿט, טאָבֿטערקע . לאַנג פֿאָלגעָן , 


או 
טי בי 


+ ר די 7 + 
יש סהה:; 


בילא .,, אַבּי... 
טאַריאַשֶץָ: און זי האָט זיך נאָך פֿריַעַר נגעֶשפּאַרט מיַט טיִרי 
שמח ה: נוּט ,.. גוּט ,., געֶהעָרט ... געֲהעֶרט יי : 
מאַריאַשעָ: אוּן מאָמעֶר װעָט עֶר עָפּיִם אָנהעַבּעֶן מאַכֿעָן שטיק, 
פֿאַר װאָס רוּ האָסט זי אַרוֹיסגעֶטריִבּעֶן , זײַנען מיַר נאָך נישט געָשטאָרבּעָן - 
ש מ ח ה: זאָל עֶר נאָר,., זאָל עֶר נאָר .. (שטעָלט זוך איבעָר'ן וונעי 
געל, שטעהט אַ װײַלע אגן קוּקט אין בּאַלד העַכּט עֶר אָן צוּ רעַדעָן צוּם קינד) . 
| = האָרזשי דושי דושי, האָרזש: דזשי רושי,,. הע... הם ... שלאָפֿט -י- 
האָטשוּ טשוּ טֹשוּ ... העָהעָ = 6 0 
מאַר יאַשע: בּײַם װיַעגעָל, געָה, זעָה, װי עֶר האָט פֿעָרשטעָלמ 


אי אי : 





ד. פּינםקי . 97 


דאָס נאַנצץ װויַענעָל , דוּ ראַרפֿסט דאָך שיין פֿאָהרעָן , (שטופט אֹיָהם אָבּ). 

ש מ הח ה (טיַט אַ גליַקליכֿעַן אוֹיסדרוּק אוֹיף זײַן געָיבֿט): העָ... הם יי 
הם ,,,. שלאָפֿט, 

מאַריאַשץַ: אוֹי, מיַר פֿאַר וײַן קעֶפֹּעָלֹץָ, עֶר שײַנטאָך 
בה . (קוסט די דעָקעָ, מיַט וֹעֲלכֹֿעֶר דאָס קינד איַז צוּ געָדעֶקְט און װיִשט 
זיַך אָבּ אַ טרעָר) . וועָט זיך נאָך אויסשטעַהן צרוֹת אוֹיף זײַן לעֶבּעֶן פֿון אַזאַ 

שט ה ה: שװײַג! שװײַג ! פֿעָרד! כּהמה! דאַרף רעֲדעֶן! דאַרף 
רעַדעָן! נעָה, דאַרפֿסט דאָך שוין געָהן צוּם מאַרק . 

מאַריאַ שעַ (קועָכֿצט): יאָ, יאָיײי . 

שמח ה: נאַ, אַ נוּמעֶן טאָג דיַר , טאָבֿטעָרקע, נישט געָזאָרגט יי 
נישט געֲזאָרנט .,,. בַּעֲרוּהיִג דיך .., (געֵהט אַרוֹים, 

מאַריאַשץָ רעָרט שטיל צנּ טאַטאַרץ) : טאָמער וועָט עֶר קומען - 
פֿעַרשטעַהסטאָך וי , זאָלסט קײַן נאַר ניִשט זײַן אוּן מאַכֿעָן אֹיָהֶם פֿיִנט. 
טעֶר אוּן בּיִטעֶר , אָך--אָך--אָך. אַ גוּטעַן טאָג דַיִר ! (געהט אַרוֹיס . 

ט אַמאַרעָ (וועֶלכֿעָ איַז דן גאַנצעַ צײט געֲוועָועֶן איַן אוֹיפֿרעָגוּנג , ניִשט 
געָפֿיִנעָנדיָג זיך קײַן אָרט , לאָזט זיִך װיַעדעֶר איַכְּעָר'ן ציִטעָר, בּועָפֿט וֹיִֵךְ די 
העָנד אוּן קרעָכצט) . װועָה מיר ניִשט, װעָה מיַר ניִשט! 

ר ב קה (קוּמט אַרײַן) : העָרט נאָר , איהר האָט דאָס פֿריעָר גֹעִי 
מײַנט , איך זאָל מיַך אַרױֹױיסקלײַבּעֶן פֿון ציַטעָר } 

ט אַטאַר ע: און אַו דאָס, איז װאָס ? 

1 


רהב קה א װאָם זאָל זײַן? איַך האָבּ אײַך בּעֶצאָלט פֿאַר דרײַ 
עָ: װעָל איִך אײַך אַװעֶקנעֲבּעֶן פֿאַר די נאַנצעָ דרײַ 


ר בק ה : איַך דאַרף אײַעֶר נדבה ניִשט אוּן חרטה איז ניִשט מעשה 
סוֹהר , איִך האָכּ בּעֶצאָלט פֿאַר דרײַ חדשים, וועֶל איך אָפּװאוֹינעָן די דרײַ 
הדשים . אַ װאָרט איז אַ װאָרט , 

טאַ מ אַר עָ: מיט רפאל'ן האָט איָהר אי תּנאִים געֶהאַט אי אַ חוּפה 
געָשטעָלט אוּן פֿוּן דעֶסטוועֶגעֶן זײַט איָהר פֿוּן אֹיָהֶם אַוװעָק. 

ר ב ק ה פֿוּן איָהֶם האָבּ איך געָװאָלט אַועֶק אוּן פֿוּן דאַנעֶן װויַל 
איִך ניִשט אַװעָק. 

ט אַ מאַר ץָ: אַזֹי גאָר, װעָט טעָן אײַך מאַכֿעָן אַװעָקגעָהן . 

ר ב קה : מאַכֿעָן ? װעֶר װעֶָט טאַכעֶן + 


: 

1 
/ 
2 

















שעק 2754 


יי יט 


בי .6 יי יע 





יט 


ונא יעשי קיב גיל 





1121 5:241 :וב 








/ 
1 
: 
0 
1 





8 יעָנְקעֵל דעָר שמיער. 


ט אַ מ אַר עָ: איָהר וועָט שׁוֹין אַ סימן האָבּעַן. אוּן איך װאָלט אײַך 


- געבַּעֶמעֶן. איָהר זאָלט מיך גלײַך לאָזעָן צוּרוּה . 


רבקה: שאַ, שאַ, קאָבֿט זיך נאָר נישט אַזֹי. איַך האָב פֿאַר 
אײַך גאָר וועָניַג װאָס מוֹרא. איִך װײַם נאָך גאָרניִשט, הֹעֶר וועָם יך 
דאַרפֿעַן אַיועֶקקלײַבּעֶן פֿון דאַנעֶן - : 
טאַמאַרץָ: װאָס האָט אֹיָהר געמײַנט מיט דעָם! װאָם װילם 
איָהר דעָרמיִט זאָגעֶן 4 
ר בק ה: איך מײַן אַז יעָנקְעָל אי דאָ דעָר בּעל הבּית . 
טאַטאַרץָ: עֶר איָו!.. עֶר איַז!.. נוּ, איַז װאָם 1 
ר ב קה: איז וועָמעֶן עֶר װעָט װעֶלעֶן, יעֶנעֶר װעָט דאָ בּלײַבּעָן . 
טאַטאַר עָ: וועָט עֶר אײַך ועֶלעָן, הײַסט עֶס 1 ! װעָט איָהר ראָ 
בלײַבּעֶן + ! וּ 
ר ב ק ה: אָפֿשר , יאָ. וװעֶר קאָן װיִסעֶן + נאָך זײַנעָ נעֶבֿטיִגעָ קוּסעֶן 
נאָך ייי : 
ט אַטאַר עָ: נאָך זײַנץָ נעָבֿטיגעָ קוּסעָן 1!.- 
ר ב קה: אַ ודאי האָט עֶר מיך נעֶבֿשעָן געֲקוּסט! נאָך וי נאָך!ײ 
טאַמאַרץ: אױ, אױ, אוֹז 
ר ב ק ה: אוּן אַז עֶר האָט מיך נעָכֿטעָן נעֲקוּסט , רעֶבֿעָן איִך , אַו 
עֶר וועָט מיך הײַנט ניִשט אַרוֹיסטרײַבּעָן . 
טאַטאַרע: איָהר זײַט געֲרעֶבֿט. איֵהר װעָט דאָ בּלײַבּעָן . איך 
װעָל מיך אַרוֹיםקלײַבּעֶן. (שרײַט אייף) . אַזוֹי װײַט איַן ראָם שוֹין רעֶר" 
גאַנגעַן ! 
ר ב ק ה! אוּן אַז איַך װאָלט געֶװאָלט , װאָלט דאָס נאָך װײַמעֶר 
דעָרגאַנגעָן. 
טאַמאַרץע: אוֹ, אוֹי! אַרוֹים, צוֹינג! אַרוֹיס, אשת;אישניצץָ! 
אַריים פֿון דאַנעָן +.. אוֹי,. אוי ,. אוֹי !., נײַן,, בּלײַבּט, בּלײַבּט! אֹיָהר זײַט 
דאָ די בּעל הבּית'טע, (רײַפט זוך דאָס האָר). איִך טאָר דאָ מעָהר ניִשט 
זײַן ! איַך נעָם צוּ מײַן קינר אוּן אַנטלויף פֿון דאַנעָן. אוֹי, אוֹי , אוי! 
ײּ עֶנקעֶל (בּעװוײַוש זיִך איַן טיָר אנּן בּלײַבּט שטעָהן גאַנץ נשתּוֹמם). 
ט אַ מ אַר עָ (ֹעָהט נישט יעֶנקלעָן, כֿאַפּט אַרוֹים דאָס קֵיגר פֿון װיַענעֶלעָ 
אוּן נעָהם מיט אֹיָהם צוּם צװייִשעָן צומעָר) . איִך טאָר דאָ טעָהר ניִשט זײַן ! 
ועָה מיָר ניִשט ! װעה מיר נישט ! (געהט אַרײַן אין דאָס צווייְטעָ ציַמעָר) . 
יעָנקעָל װאָס איז דאָ אַזוֹינם ? װאָס האָט זי געֶשריַעָן + 
ר ב ק ה : איִך װײַם, אָט גאָרניישט. 


5 ייט עי 


:5:2::5:5::::: יי יי יי 


ד. פּינסקו. 09 


ואָס האָט זי זיך געָריִסעֶן דאָס האָר ? 

ר ב ק ה: איִך װײַם, זי איַז משוגע, היִסטעֲריִקעָ... 

צ עָנקעָל (וויַל געֵהן צוּם צוװויַיְטעָן ציִמעָר, דועָהט זיַך אוּם און בֹּעַי 
טואַכֿט רבקה'ן) . 


יעָנקעֶָל: װאָס'ט זי געַזאָגט , אַן ז טאָר דאָ מעָהר ניִשט זײַן } 


ר ב ק ה (האַלט ניִשט אוֹים זײַן בּליַק, קנעָפְט זיך אוֹיף די בּלע אוֹיף 
דער בּרוּסט אוּן פֿאָכֿעָט זיַך טיט אֹיָהר טאַשענטוכֿעָל). 

יעָנקעָל (געהט צוּ אֹיָהו צוּ): אֹיָהר האָט איָהר עָפַּיִם געֶזאָגט ? 
װואָס האָט איָהר איָהר געָואָגט ? 

רב ק ה : איִך האָבּ איָהר גאָרניַשט געָזאָגט ,. װאָס האָבּ איִך אוהר 
געָזאָלט זאָנעָן 3 זי האָט מ יִ ר גאָר געָזאָגט, זי האָט מיך אָנגעָרוּפֿעָן צוֹיג 
אוּן אשת איַשניצעי.. 

יעֶנקעָל: װאָס האָט איָהר איָהר געֶזאָנט? דאָס װיַל איִך װויַסעֶן. 

ר ב ק ה: װאָפ װיַלט אֹיָהר פֿון מיַר ? װאָס מאַכֿט אֹיָהר אַזאַ גזלניש 
געָזיבֿט 1 נעָכֿטעָן, מײַן איִך, האָט איהר ניִשט געָמאַכֿט צוּ מיָר אַואַ 
געֶזיִבֿט, 

יעָנקעָל: האָט איָהר איָהר עָפּיִם געָואָגט װעֶגעֶן נעָכֿטעָן? 

ר ב ק ה: װאָס געֲזאָנט? װעָן געָואָנט! רפאל אי אָבּגעֶלעֶגעָן אַ 
גאַנצץָ נאַכֿט אוֹיפֿין אוֹיוועֶן -- זאָל איִך אַזוֹי. װיִסעָן פֿון איָהם, װי איִך 
װײַם, וועָן אוּן װיַ עֶר האָט זיִך אַהיַנצוּ אַרוֹױפֿגעבֿאַפּט -- אוּן האָט געֵי 
היט, איָהר זאָלט חס ושלוֹם ניִשט פֿעַרבּלאָנזשען צוּ מיַר, כֿאַכֿאַכֿאַ... 

יעָנקעִ ל (קועָכֿצט וװיַלך אָבּ). 

ר ב קה: האָכּ איך איָהם דאָך מסחמא פֿעֶרנעֶבּעֶן אַזוֹי, אַז עֶר 
װועָט האָבּעָן צוּ געָרעֶנקעָן: האָט דאָס טאַמאַרֹעָ ניִשט געָקאָנט פֿעָרטראָ: 
געֶן אוּן אָנגעָהוֹיכּעֶן טרײַבּעֶן מיִך , איִז אַ װאָרט פֿאַר אַ װאָרט ... װאָס 
איִז, איִך װועָל מיך עָפּיִם לאָזעַן רוּפֿעָן מיט אַועֶלכֿעָ נעֶטעֶן } 

יעָנקעָל: האָט איָהר אֹיָהר געֲזאָגט פֿון נעָכֿטעֶן! 

ר בק ה. און אַז געָזאָנט , איַז װאָס? קײַן ליַגעָן האָבּ איך דאָך 
ניִשט געָזאָגט ! איַך רעָכֿעָן, אַז איָהר האָט מיַך געֲקוּסט, האָט אוָהר גע: 
װאוּסט , פֿאַר װאָס אֹיָהר טוּט עֶָס, האָכּ איִך איָהר דאָך געָמאָגט זאָגעָן, 
זי זאָל ניַשט מאַכֿעָן אַזאַ קוּראַזש, מע װײַס נאָך ניַשט , וועֶר וועָט דאָ זײַן 
די בּעל הבּית'טץ. 

יעָנקעֶל: דאָס האָט אֹיָהר אוָהר געָואָגט ?! דאָםס האָט איָהר 
איהר געָזאָגט ? צוֹיג ! צוֹיג ! אַרוֹיס ! אַרוֹים ! 





6 
, 
4 
4 
ש 
: 
: 
6 





7 יריראכ 

















וֹ 
| 
: 








א 


9 יענקעָל דעָר שטילד. 

ט אַ מאַרעַ: אײַן אָנגעֶטאָנעֶנעָ. (טיטץ קינר אױפֿץ אָרם, אײַלט אַרײַך 
און ציַמעָר). 

רב קה (כאַפּט זיַך פֿאַר'ן האַרצעָן, שפאַרט ויִך אָן אָן גלעַועָרשראַנק אוּך 
מאַכט זיַך היַסטעַריט). 

יענק צֶל (שטעהט איַבעֶר אֵיָהר מיִט צנּנויפֿגעָדריִקטע קולאַקעָם אוּן שיפעָט? 
שװעָר) . אַרױס ! אַרוֹיס ! 

ט אַ מ אַ ר עָ (לעגט אַרײַן דאָס קיִנד אין װיַעגעָל, רעֲרעֲנריִב , וי פֿאַרי 
זיך, עִם אי געֶשעָהן, עָם איז געֶשעֵהן ! אָנִּן אײַלט צוּ צי יעָנקלְעֶן . זי שטופט. 
איָהם אֶבּ פֿון רבקה'ן). זײַ ניִשט אַזוֹי װיַלד. 

יעָנֹקעָ 5 זאָל זי גלײַך אַרוֹים ! נעָם זי אַװעָק פֿון מײַנץָ אוֹיגעָן !יי-. 

ר פ א ל (שטעָקט אַרײַן דֹעֶם קאָפּ איַן טיָר): אי רבקה ראָ?.. א .. 
וועָה איַז מיָר? װאָס איז איָהר ? / װאָס טוט אֹיָהר דאָ מיִט איָהר + אוֹי, 
רבקהניוּ ! װאָס איז דיָר? זעָה, װי עֶר שטעָהט מיִט די קוּלאַקעָם , אוֹי, 
ועָה איז מיר ! אוֹי , ואוּ איָז אַ בּיִעֶל װאַסעֶר ? נעָװאַלט , אַ בּיִסעָל. װאַ: 
סעָר ! (כּאַפּט אַ בּיִסעָל װײַן). אוֹי, העלפֿט! העלפֿט ! איַך װעֶל צוּנוֹיפֿרו 
פֿעָן טעֶנשעֶן ..י איך װועֶל צוּנופֿרופֿען די גאַנצץ נאָס ! (פֿעַרריכֿט איהו ראָם- 
מיַבעָל אױפֿץ. קאָ). רבקהניו , װאָס איִז דיֶר + װאָס װיָל עֶר פֿון ריר ז 

ר ב ק ה (קרעָכצט אַרױיס) : עֶר האָט מיך געָװאָלט... עֶר האָט מיך. 
געָװאָלט,.. 
ר פאל: װאָס האָט עֶר געָװאָלט } געָװאָלט האָט עֶר ! װאָס האָמ. 
עֶר געַװאָלט ! 
 -‏ יעֶנקעֶל: נעָמט זי גלײַך אַװעָק ! איִך גאַראַנטיַר מעָהר ניִשט: 
פֿאַר זיִך . 

טאַטאַרץָ (האַלט איָהם צוּ): בּעֲרוּהִיַג דיַך דאָך . קוּם דאָך צוּ זיִך *- 

יעָנקעָל: נעָמט זי אַועָק ניבֿעָר! די צוֹיג!י 

ר פ א ל; אֹיָהר זײַט אַלײַן ! איַך װעָל ז: שוֹין אַװועֶקנעָמעָן! איָהר" 
װעָט נאָך זעָהן ! איָהר וועָם נאָך בּײַ מיָר פֿעָרפֿױלט וועָרעֶן איַן אָסטראָג ! 
אוֹי װאָסיט עֶר געֶװאָלט 4 װאָס'ט עָר געָװאָלט } 

ר ב ק ה (קרעָכֿצט אַרים) : עָר'ט מיך געָװאָלט שלאָגעָ. נעֶכֿטעָן' 
האָט עֶר מיך מיִט געָואַלט געקוּסט, הײַנט האָט עֶר טיך געװאָלט שלאָגעֶן.- 

יעָנקעֶל: זאָל זי אַװעָק! זאָל זי אַװעָק! 

ר 9 אל: זי וועָט ישׁוֹין ! זי וועָם שוין ! אשת-אישיניק ! טרײַפּניאַק 1 
בּלבּויניִק ! אַרעָסטאַנט ! קוּסעֶן וועֶט איָהר זי ! מײַן װײַבּ וועָט איָהר קוּסעַן /* 

י עָנקעָל רײַפט זַך צוּ אֵיָהם) . 





אש א א יא 











טא ם , (האַלט איָהם): דוּ שטעה נאָר רוהינ אוּן נעָם אָן פֿאַר 
גוּט , װאָס דוּ'סט פֿעָרדיענט , (צוּ רפאלץ),. אוּן. איָהר טראָגט אײַך אָב 
י א יַך אֵכּ 


ר פ א ל: מיר װעֲלעֶן שוֹין ! מיַר וועֶלעֶן שׁוֹין ! װאַרט, איִהר'ט שוֹין 


זעָהן ! אַזאַ אשת:אישניק ! אַזאַ. טרײַפֿניאַק , עֶר'ט שוֹין , . װאַרט ! -- וי 


0 6 : 
פֿיִהלסטוּ דיִך , רבקהניוּ ? וועֶסט'אָך געָהן מיט מיַר אַ הײַם? אַ יאֶ? שטעָל 


ידיָר פֿאָר , איִך האָבּ טאַקעָ געֶבּראַבֿט אַ פֿוהר אוֹיף צוּ נעֶמעֶן רײַנעָ זאַכֿעָן , 


העָהעָ.., ‏ װיַ מײַן האַרץ האָט מיָר געָזאָגט... זעָהסט, האַ, רי בּעֶסטעָ 
זאַך איַז אַן אײַגעֶנעָ הײַם אוּן אַן אײַג עָנעֶר מאַן... קאָנטטוּ געָהן 3.., אַזאַ 
אשת:אישניק !. אַזאַ טרײַפֿניאַק! אַזאַ רוֹצח!.. אֶבֹּעֶר זעָהר רעָכֿט אוֹיף 
דיַר, בּיִזט אַנטלאָפֿען פֿון מיָר, איַן אָט האָסטוּ דיָר, (/! טריַנקש פֿון דֹעָם 


יװײַן , װאָס עָר גיַט איָהר) ‏ טרינק נאָך אַ בּיִסעֶלְעָ ... טרינק נאָך אַ בּיִמעֲלע ... 


וי פֿיִהלסטוּ דיִך ? איָו דיִר לײַבֿטעָר ? קאָנסטוּ געָהן ? װעָסטוּ געָהן מיַט 
מיַר ? אַ הײַם װעֶסט'אָך געָהן 1 אַ יאָ? העָהעָהץָ.,. אָט קאָנסטוּ זעָהן , אַז 


מיר האָבּעָן אַ גאָט אוֹיף דֹעֶר װועָלט, אַז ניִשט, װאָס יעָדעֶר װיַל, קאָן 
עָר טוּן , װאַרט, װעָסט זעָהן , אוֹיף איָהם וועָט נאָך אוֹיךְ קוּמעָן אַ מפּלה ! 


אַזאַ רוֹצח !.. אַזאַ גולן !.., אַז דוּ װעֶסט עָפּיִם אַרוֹיסקוּמעֶן פֿון דאַנעָן בּלוֹם , 
װעָלעָן מיַר בּײַרעָ דאַרפֿעַן נוֹמל בַּעֶנְשׂעָן. (עֶר פֿיהום װ צוּ דעָר טיה 
העָהעָ... אַ הײַם... רבקה'ניוּ אַ הײַם ... צוּריִק צוּ איָהר מאַן,.. העהעָהֹעָ..- 
װי דוּ קוּמסט , טוּסטוּ גלײַך אָן מלקיניבֿעָם פּעָרל ... העָהעָהעָ... (געַהעֶן 


:אַרוֹיס), 


יעָנקעָ ל װועָלבֿעָן טאַמאַרעָ האָט די גאַנצעָ צײַט "וּגעָהאַלטעָן אוּן ניִשְט 
געֶלאָועֶן אַפֿילוּ ועַדעָן, קרעָכֿצט טיָעף אָבּ) : אַ--אַ --אַ! פּטוּר געָװאָר עֶן ! פּמור 


-געָװאָרעֶן ! (לאָזט זיַך קראַפֿטלאָן אַראָב אוֹיף אַ שטוּל). 


ט אַ מ אַר עָ (געהט אוּן טאַכֿט צוּ די טיַר היּנְטעֶר יַ אַװעָקגעָגאַנְגעֲנעָ. 


ז! קעָרט וַיִך אגם אוּן בּעָטראַכֿט שאַוף יעֶנקלעֶן). 


יעָנקעִ ס (קאָן איָהר ניִשט קוּקעָן גלײַך איַן דו אוֹיגעָן - אוּן רעָדט קוים 


1 
-אַרוֹיס) . אוּן דוּ... האָסט געֶװאָלט אַװועֶקגעָהן } 


טאַמאַרץָ:אאָ. 
יעָנקעָל: װעָה מיר ניִשט! וועָה טיִר ניִשט ! 


ט אט אַר עָ: אײַנעָנטליִך האָבּ איִך געהאַלטעָן דעָם פּלאַן פֿון 


:אַוועֶקצוּנעֵהן פֿון דיִר פֿאַר דעֶר קרוּסטְטעֶר זאַך פֿון דֹעֶר װעָלט , דאָס מוּז . 
:איִך דיר זאָגעָן דעָם אַמת . אָבֹּעַר אַז זי האָט מיָר דעֶרצעַהלט, אַז דוּ 








עעקץ; 


יע עי 
2נמגעער. עמעט גנע 


5 ה-י :54 


2 3:5:55500652:24:41:525525262:-:2:ג:רשט שכ זי 












109 יעָנקעָל דעָר שטיער. 


האָסט זי געָקוּסט, האָט מיך אָנגעָבֿאַפּט עָפּיִם אַזאַ עֶקְעֶל, אַז איַך האָבּ 
געָװאָלט אַנטלױפֿעָן . 
יעָנקעֶל: אֶבֹּעָר אַציֵנד װעֶסטוּ דאָך נישט אַװעֶקנעָהן . 
ט אַט אַ ר עָ: אַציָנד 4 דאַרף איך מיר גוּט איִבּעֶרלעַנעָן . נעֶבֿטעָן 
האָסטוּ זי געָקוּסט, הײַנט בּיִוטוּ געועָזעֶן אין שײַנק. 
יעָנ קעָל: פֿון װאַנעֶן װײַסטוּ אַז איך בֹּיִן געָוועָועָן איַן שײַנק + 
טאַמאַרץַ: די מאַמע האָט דיַך געָזעָהן אַרוֹיסגעֵהן . 
יעָנקעָל: האָט זי מיִך! זי האָט אֶבּעֶר ניִשט נעַזעָהן , װאָס איִך 
האָבּ געָטאָן איַן שײַנק, צוּ האָבּ איך געָטרוּנקעָן צוּ ניִשט. איז אוֹיכּ דוּ 
װיַלסט , מיַק העָר מיַך אוֹים. אֶבּעָר צוּעָרְשט נעָם פֿון ריר אַראָבּ די 
גאַם, אָדעֶר נײַן, װאַרט אוֹים, דוּ ועֶסט אַלײַן זעָהן ... דוּ וועָסט אַלײַן -י. 
מאַמאַרעָניוּ, װײַסט, װאָס מיִט מיַר איז הײַנט געֶועָועָן? דוּ בּיזט'אָך אִי 
קלוּגע. אוּן דוּ האָסט דאָס ניִשט אײַנגעֶזעָהן ... 
יט אַ מ אַר עָ: מסתּמא בּיַן איִך ניִשט גענוּג קלוּג. 
יעָנקעָל: װעָן דוּ װאָלסט געֶואוּסם, װאָם בּײַ מיַר האָט זיך 
געָטהוּן אָט דאָ אָ,. אַז איִך האָ מיִך אוֹיסנעֶשלאָפֿעָן אּן אוֹיסגעָניִבֿטעָרט ! 
דוּ פֿעָרשטעָהסט , איִך אַלײַן האָבּ געֶגלוֹיבּט , אַז איִך בּיַן שׁוֹין אין גאַנ- 
צעָן אַ נײַעֶר מעָנש, פֿעֶרשטעָהסט, איִך אַלײַן האָבּ געֲרעֶכֿעָנט , אַו איִך 
בי שׁוֹין אײַנמאָל פֿאַר אַלעָמאָל אוֹיסגעהײַלט געָװאָרעָן פֿון אַלעָ טײַנע 
צרוֹת , תֹּאַווֹת,. פּאַסקורסטװועָם אוּן אַלעָ כֿװאָראָבּעָ. אוּן מיט אַמאָל -- 
אוֹים , אַלץ פֿעַרשװאוּנעָן  ,‏ רעֶר אַלטעֶר יעֶנקְעֶל ויעדעֶר דאָ . איִך האָבּ 
מיַך געָשעָמט צוּ קוּקעָן דיִר און די אוֹיגעָן. אָט ראָ אָ האָט עֶס געָרריִקט 
וי מיִם צװאַנגעָן, װי מײַן האַרץ װאָלט נעֶלעֶנעָן אוֹיף דעֶר קאָװאַרלעָ 
אוּן עֶמיִצעֶר װאָלט זי געָקלאַפּט מיט'ן גרוֹיסעֶן האַמעָר, פֿעָרשטעָהם= 1 יי. 
איִך האָבּ דיַך געװואָלט אוֹיפֿװעָקעָן אוּן אוױסװײַנעָן זיַך פֿאַר דיַר -- אָם 
אַזיי א האָבּ איַך געֶפֿיִהלט, איִך דאַרף דאָך דיַר ניִשט זאָנעֶן. דוּ װײַסט 
אָך אַלײַן, איִך האָבּ דיִך ליעֵבּ װי מײַן לעבּעָן - 
ט אַ מאַר ע: אַזֹי האָבּ איִך אַ מאָל געָמײַנט. 
יעָנק עָל: אוּן דאָס מאָנסטוּ װײַטעֶר אוֹיךְ װיִפעָן . מאָגסטוּ מיַר 
דאָם גלוֹיבּעָן .,. רעָרפֿאַר האָבּ איִך דאָם מיַר געֲנוּמעֶן אַזוֹי צוּם האַרצעָן יי 
דוּ פּאַסקוּדניִק , דוּ , דוּ , אײיסװאוּרף , דוּ!, , אַזֹי האָבּ איַך מיַר אַלײַן 
נעָזאָגט , וי דוּ זעָהסט מיך לעֶבּעֶן. דוּ בּעל תּאַוהניִק , דוּ. דוּ טרײַפֿניאַק, 
האָסט זיַך שוֹין װיַערעֶר צוּיוּשעָט ? און איָך האָבּ נעָװאָלט מיִך אוֹיסװײ= 
גען פֿאַר ריר אוּן בּעֶטעֶן בּײַ דיַר מחילה, אֶבּעֶר ראָהאָט מיַר געָזאָגם: 


4 








ד. פְּוִנסְקי. 103 


מײַן האַרץ, אַז װאָס... אַז װאָס ועָל איך װײַנעֶן אוּן בּעֶטעֶן מחילה, אוּן 
אַז איִך מוּז שוֹין בּלײַבּעֶן אַ מײַרעָלניִק אוּן אַ בּעל תּאַוהניִק . אוּן װײַסט, 
איִךְ האָבּ הײַנט געֲדאַוועָנט מיִט אַזאַ האַרץ אוּן מיִט אַזאַ כּונה, וי נאָך 
קײַן יוֹם כּפּוּר ניִשט אַפֿילוּ, איך האָבּ עָפּיִם געָװאָלט, אַו נאָט זאָל מיָר 
העָלפֿעַן . װי דוּ זעָהסט מיך לעֲבֹּעָן. אוּן. ביִן אַועָק אַרבּײַטעָן אין דעָר 
קוזשנעָ. װײַל אַז איִך אַרבּײַט , טראַכֿט זיך מיר בּעסעֶר. אוּן איַך האָבּ 
רוט יי געָרעֶדְט צוּ זיִך אַלײַן . װי דוּ זעָהסט מיך לעֲבַּעָן. איך 
האָבּ נעֶװאָלט עָפּיִם איִן מיַר אַלײַן קלאָר װעֶרעָן... רוּ פֿעָרשטעָהסטאָך... 
טאַטאַרעָ: פֿאַר װאָס האָסמוּ מיֶר דאָס פֿריְעָר, בּײַם טײַ, 
ניישט דעָרצעָהלט? (נעָמט פֿוּן זיַך אַר 
און העַבּט אָן בּעֶפֿרײַעָן דאָס קיָנד 
איָהם אָנגעָטאָן). 


אַראָבּ דאָס היְטעֲלְעָ, געֲהט צוּם װיַעגעָלע 


יש 


ון זײַנעַ גאַסיגעָ זאַכֿעָן, װאָס זי האָט אוֹיף 


| יעָנקעָל: אָט דאָם אי דאָך, איך האָבּ געָװאָלט אַלײַן איַן מיָר 
קלאָר וועָרֹעָן . בּיַן איִך אַן אוֹיסװאָרף אוּן װעָל איַך בּלײַבּעֶן אַן אוֹים? 
װאָרף אֶדעֶר איִך װײַם. מאַלץָ װאָס'ט זיך געָמאַכֿט. רוּ פֿעָרשטעָהסט ? 

ם אַ ט אַ ר עָ צנּגעַהעֲנדיִג צוּ אֹיָהם) : אוּן אַז דוּ װאָלסט דאָס מיר 
פֿריַעָר דעֶרצעָהלט, װאָלט איך דיַר געָזאָגט : יעֶנקעָל. נאַ דיר מײַן האַנט, 
אַז דוּ בּיט אַ כּשר'עֶר איָר . 

י עָ נק עָל (שרײַט אוֹים װי בּעָפֿרײַט , אָנכֿאַפּעָנדיַג איהו האַנד): אךְ! 
(העַבּט אָן אַרוּמצוּגעהן איַבּעֲר'ץ שטובּ שטאַרק אופֿנעָרעָגְט און אוֹפֿגעָלעָבּט און 
שטאַרק װאַרפֿעָנדיַג מיַט די העֲנד). אֶבֹּעֶר איִך האָבּ דאָס געֶװאָלט אין מיָר 
אַלײַן. אוּן װײַסט, איך האָבּ בּעֲקוּמעָן ראָס געָפֿיִהל, אַז נאָרניִשט ,., גאָר: 
ניִשט וועָט פֿון מיַר זײַן. אוּן עֶס האָט אָנגעֶהוֹיבּעֶן רעַדעָן אין מיָר דער 
אַלטעֶר יעָנְקעֶָל,. דעֶר שיכּוֹר אוּן הוּלטײַ , אוּן װײַסטוּ, אַז דוּ האָסט מיר 
אוּנטעָרגעָטראָגעָן די בּאַק אַ קוּם צוּ טוּן, האָבּ איַך דעָרפֿיִהלט, אַז איִך 
וועָל מיַך אײַנשיכּיֹרעֶן פֿאַר האַרצװעָהטאָג, אַז איִך מוּז מיַך אײַנשיכּוֹרעָן , 
וי געָפֿעָלט עָם דיר, האַ? 

טאַ טאַר עָ: ועָן איִך װאָלט געָואוּסט, אַז מײַן בּאַק קאָן אַרוֹיס. 
רופֿען אַזעָלבֿעַ געָפֿיִהלעָן +-. 

יעָנקעָל: אוּן איך בּיִן אַװעָק אין שײַנק, דוּ העָרסט + איך בּין 
אַװעָק איַן שײַנק, האָבּ מיַר געֶהיסעֶן דעֶרלאַנגעָן אָסאָראָקאָוואוּשקעָ, 
האָבּ אָנגעָנאָסעֶן אַ גלעָזעָל,. אוּן,., אוּן,,. אוּן אַז איִך האָכּ געָװאָלט צוּ. 
טראָגעֶן צוּם מוֹיל, האָבּ איַך צוּריָק אַװועָקנעֶשטעֶלט דאָס גִלעָועָל אוּן בּין 
אַװעָק פֿוּן שײַנק. האַ! װי? 


לאוש טאקיעקעפג ויז 

















4 יעָנקְעֵל דעָר שטיער. 


טאַטאַרעָ (אָננעֲמעָנדיַג: איָהם פֿאַר בְּיַרְעָ בּאַקעֶן, עַנטציִקט: דאָם 
האָסטו ?! דאָס האָסטוּ װיַרקליַך ?! 

יעֶנקעָ 5 װי דוּ זעָהסט מיך לעֶבּעֶן, אַז איִך זאָג דיַר קײַן ליַגעֶן 
ניִשט. װעֶסט קאָנעֶן נאָפֿפֿרעָגעֶן בּײַ חײַקעָן . : 

טאַמאַרעָ: איך נלויבּ דיר ראָך . יעֶנקעֶלעָ, איך גלוֹיבּ דיַר מעָהר 
וי אַלֹעָ חײַקעָם . טי נעָמט איָהם אַרוּם אוּן דויקט זיַך צִןּ איָהֶם שטאַרק צ3). 

יעָנקעָל: נײַן , דוּ העָר נאָר װײַטעֶר , פֿוּן שײַנק בּיִן איַך אַוועֶק 
בּאָדעֶן זיַך, עָפּיִם אָבּפֿריַשעֶן זיִך אוּן קאָנעָן אַלץ בַּעֶסעֶר בּעָטראַכֿטעָן . 

טאַטאַרעָ: ועָה, עֶרשט זעָה איך טאַקעָ, אַז דוּ האָסט נאַסע 
האָר אוּן דײַן געזיבֿט שײַנט נאָר, 

יע נק עֶל: אוּן ראָרטין איַז מיַר אַ מאָמעָנט אײַנגעפֿאַלעָן, אַז איִך 
דאַרף מיַך נאָר דעָרטריִנקעֶן . 

טאַמאַר עָ (דעַרשואָקעֶן) : װעָה טיַר ניִשט ! 

יעָנקעָל: נײַן, העֶרסטאָך ‏ אַ מאָמעָנט נאָר . אַן איִך האָבּ דאָס 
אַ מראַבֿט געֶטאָן, האָבּ איִך מיַך שטאַרק פֿערבּײַנקט נאָך דיַר אוּן נאָך 
אוּנזעֶר זוּהנעֲניוּ, און ס'האָט מיַר אַזוֹי פֿעָרבֿאַפּט בּײַם האַרצעָן. אַז איך 
בּין אוֹיף גיִך אַרוֹים פֿון װאַסעֶר , אוֹיף ניַך זיַך אָנגעֶאָן אוּן נעֶלאָפֿעָן אַ 
הײָם . 

טאַמאַרעִ (אנּמאַרמט אוָהם) ; - אוּן אַצינד בּיִטוּ דאָ ! (קוּסט אֹיָהֶם 
אוֹיפֿץ מוֹיל) . מײַנעֶר ‏ מײַנעֶר ! טײַנעֶר ! 

(פֿון קוּזשנע דעֲרהעֶרט זיך אַ שטולעָר געָואַנג פֿון אײַן אַנגעָנעָהמעֶר מֹעָי 
נעֶר שטומע) + 

יעָנקעֶל: הֹעֲהעָ ,. איז אָט װײַסטוּ אַלץ , איָז אַ צינר װאָס קלעָרסטוּ 
װעָגעֶן מיַר? 

ט אַמאַר עָ: דאָס בּעֶסְטעָ אוּן דאָס שעֶנסטעָ. 

יעֶנקעֶל: דאָס בֹּעָ..? 

טאַמאַרעָ: ראָם בַּעֶסְטעָ אוּן דאָס שעָנסטעָ, אַז אַזאַ מאַן װי 
מײַנעֶר איז נאָר אַ זעָלטעָנהײַם . 

יעֶנקעָל: דאָס מײַנסטוּ װיָרקליַך ? דוּ לאַכֿסט ניִשט ‏ 

טאַמאַר עָ: דאָם קאָן איִך איַבּעֶרחוּרן פֿאַר גאָט אוּן פֿאַר לײַט . 

יעֶנקעָ 9: מײַנסטוּ ניִשט, אַז מיַט מיר קאָן זיך עָם װײַטעֶר 
איבּעֶרחזר'ן ? אָט דאָס.,. אָט דוּ װײַסט'אָך יי- 

טאַמאַר עָ: נײַן, נײַן, נײַן ! 

יעַנקעָל: דאָס האַמעָרט מיַר איַן מח, איך האָבּ מוֹרא. מיט אַ 








ד. פּיִנסקי . 105 


חדש צוּריִק האָבּ איִך לג מרי ניִשט מוֹרא נעֶהאַט , אוּן אַ ציַנר האָב 
איִך מוֹרֹא. דעָר שד זאָל מיך ויַסעָן. װײַסט, מיר ועֶלעֶן מעָהר קײַן 


שבנוּת ניִשט אַרײַננעָמעָן. 


טא מ אַ ר עָ: נאַריַשקײַט , נאַריַשקײַט! רֹעָד ניִשט אַזוֹי, טראַכֿט 
ניִשט אַזוֹי. שלאָג דיַר אַלץ אַרוֹים פֿון קאָפּ. 

יעָנק עָל: װײַסט. איִך װעָל אַלץ טאָג אַזוֹי דאַוונעָן, װי איִך האָבּ 
הײַנט געֲדאַװועָנט, אוּן װעֶל נאָך אַלֹעָ טאָג אָבּזאָגעֶן פֿופֿציג --- דרײַסיג 
קאַפּיִטלעָך הּהלים . :7 

טאַ מ אַ ר ץָ: אֶדעֶר מיִט מיָר מעָהר ויִצעֶן , אַז דויסט האָבּעָן פֿרײַעַ 
וײַט, צוּזאַמעָן פֿעָרבּרײַנגעָן מיִט מיָר אוּן אוּנזעֶר זוּהנעָניוֹ ... : 

יעֶנקעָ ל: דאָס אַ ודאי ! דאָס אַ וראי ! (דעֶר געָזאַנג װעָרט איבּעֶרגעֶריִעָן). 

ש ט יט עָ פֿון קוזשנע : רבּ יעָנקעָל. אוֹיף ניַך, קוּמט שוֹין אַרוֹיס 
אַרבּײַטעֶן ! די אַרבּײַט װאַרש ! (דעָר געֲואַנג העַכּט וויַעדעֶר אָן). 

יעָנקעָל: איך קוּם גלײַך! פֿעָרקאַפעָרט די אַרבּעָ). אַזוֹי אַ...אָך, 


װעָל איִך יעֶצט אַרבּײַטעֶן ! פֿון הײַנט אָן אוּן װײַטעֶר , אַרבּײיִטעָן! אַרבּיִי 


מעָן! (כֿאַפט זי אַרוּם אוּן שעַפּטשעָט אַרוֹים וי אַ סוֹד). אוּן דיַך ליִעבּעֶן ר 
שטאַרק ליַעבּעֶן !